|
ÖZET: Bu Danıştay kararı, başvuranın KOSGEB’in Yeni Girişimci Desteği programına yaptığı başvurunun, eşine ait işletmenin devamı olduğu gerekçesiyle reddedilmesine ilişkindir. İdare, başvuranın iş planının, mevcut bir işletmenin genişletilmesine yönelik olduğunu ve bu nedenle destekten yararlanamayacağını belirtmiştir. KOSGEB’in destek programları, girişimcilerin yeni iş kurma şartlarını içermekte ve başvuru kriterleri arasında, başvuranın kuracağı işletmenin başka bir işletmenin devamı olmaması gerektiği vurgulanmaktadır.
Başvuran, cinsiyet ayrımcılığı yapıldığı iddiasında bulunmuş, ancak KOSGEB’in kadın girişimcilere yönelik pozitif ayrımcılık uyguladığı ve destek kararlarının kadın ve erkek girişimciler arasında dengeli dağıldığı tespit edilmiştir. İdare, başvuranın destek başvurusunun reddinin hukuka uygun olduğunu ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı ilkesine uygun hareket edildiğini belirtmiştir. Sonuç olarak, başvuranın itirazı reddedilmiş ve başvurunun hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 1947-1947 |sayi|86171061-101.07.05.99-E.86171061-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/9736 2018/ 9736
KARAR TARİHİ : 25/01/2019 |tarih|
RET KARARI ,
Adres :
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri
Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı
(KOSGEB)
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın; girişimci desteği kapsamında yapmış olduğu müracaatının, eşine ait işyerinin devamı olduğu gerekçesiyle reddedilmesinden dolayı mağdur olduğu iddiasıyla müracaatına konu iş planının kabul edilmesi ve destekten yararlandırılması talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 30/07/2018 30.7.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; KOSGEB İzmir Güney Müdürlüğüne Yeni Girişimci Desteğinden faydalanmak için
başvuruda bulunduğunu, desteğe hak kazanamadığına ilişkin Kurul kararının tarafına bildirildiğini, karara gerekçe olarak eşinin ticari faaliyetinin gösterildiğini, ancak projeyi aracılık yapan kurumlar olmadan doğrudan hazırlamış olmasının bu kararın alınmasında etkili olduğunu düşündüğünü, bahse konu destekten yararlandırılmaması nedeniyle kendisine yönelik cinsiyet ayrımcılığı yapıldığını iddia etmekte olup, başvurusunda belirtmiş olduğu iddialarla ilgili gerekli incelemenin yapılmasını, idareye yapmış olduğu itirazının sonucu hakkında tarafına yazılı olarak bilgi verilmesini ve destek müracaatının reddedilmesinden kaynaklanan mağduriyetinin giderilmesi bakımından müracaatına konu iş planının kabul edilerek destekten yararlandırılmasını talep etmektedir .
1 / 8II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuru ile ilgili olarak Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi
Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup, belirtilen idareden gelen yazı ve eklerinde özetle;
2.1) ’ı n 12/ 10/ 2017 tarihli Girişimcilik Destek Programı başvurusunun
05/ 12/ 2017 tarihinde düzenlenen Yeni Girişimci Desteği Değerlendirme ve Karar Kurulu tarafından değerlendirilerek; işletmenin yerinde ziyaret edilmesi, Kurul Kararında belirtilen hususlara açıklık getirecek şekilde yerinde tespitler yapılması sonrasında, başvurusunun yeniden değerlendirilmesine karar verildiği,
2.2) 11/ 01/ 2018 tarihinde işletmeye yapılan ziyarette, KOSGEB Uzmanlarınca; girişimcinin eşine ait
işletmenin vergi numarası alınarak yapılan resmi sorgulamalarda, söz konusu işletmenin de mobilya sektöründe faaliyet gösterdiği, her iki işletmenin birbirine 1 km gibi yakın mesafelerde olduğu tespit edilerek 15/ 01/ 2018 tarihinde tutanak altına alındığı, bu çerçevede işletmenin başvurusunun tekrar
Kurula sevk edildiği ve 12/ 02/ 2018 tarihli Kurul toplantısında, başvurunun reddedilmesine karar verildiği, başvuruya konu projenin ilgili Kurul tarafından reddedilmesine gerekçe teşkil eden girişimci eşinin ticari faaliyetleri ile ilgili bilgi/belgeleri içeren tutanağın yazı ekinde sunulduğu,
2.3) İlgili mevzuat uyarınca girişimci adaylarının söz konusu desteğe başvuru yapabilmesinin ön
şartı olarak, en az 32 ders saati olacak şekilde sınıf içi ders ve atölye çalışmalarını içeren Uygulamalı
Girişimcilik Eğitimine katılmaları istenerek, iş kurma ve yürütme konularında bilgi ve beceri sahibi olmaları, bu süreçte kendi rol ve sorumluluklarının farkına varmaları ve kendi iş fikirlerine yönelik iş planı hazırlayabilecek bilgi ve deneyim kazanmalarının hedeflendiği, bu bağlamda aslolanın girişimcinin kendi iş planını kendisinin hazırlaması olduğu, KOSGEB eğitim süreçlerinde yüklenici olarak görev alan danışman/eğitmenlerin iş planı hazırlamasının da yasaklandığı, bununla birl ikte, şikayetçi başvurusunun ret gerekçesinin, iş planının hazırlanma şekli olmadığı, girişimci tarafından başvuru formunda da beyan edilen “Destekten yararlanacak işletmenin başka hiçbir işletmenin devamı (aç/kapa, devir, makine yenilemeye vb. yönelik)
olmadığı” ve Kurul Değerlendirme Kriterlerindeki “Kurulacak işin başka bir işin devamı veya genişletilmesine yönelik olmaması” kriterine aykırılık göstermesi olduğu, bu kapsamda başvurunun danışmanlık kuruluşları vasıtasıyla yapılmadığı için reddedildiği iddiasının KOSGEB uygulamalarındaki gerçeği yansıtmadığı,
2.4) Girişimcilik Destek Programında, kadın girişimciye yönelik pozitif ayrımcılık (Erkek Girişimci
Destek Oranı % 60, Kadın Girişimci Destek Oranı % 80) yapıldığının aşikar olduğu, ayrıca ilgili
Müdürlük veri tabanına kayıtlı işini kuran girişimci verileri incelendiğinde; destek kararı verilen kadın girişimci oranının yaklaşık % 60, erkek girişimci oranının % 40 olduğunun görüldüğü, bu bağlamda, şikayetçinin destek başvurusunun, cinsiyet ayrımcılığı yapıldığı için reddedildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığı,
2.5) İlgili mevzuat kapsamında, başvurusu Kurul tarafından reddedilen girişimcinin bir kez itiraz
hakkı bulunduğu, Girişimci bu çerçevede kararına itiraz etmiş olduğu, söz konusu itirazın 26/ 06/ 2018 tarihli İtiraz Komisyonu tarafından değerlendirilerek Kurul tarafından verilen ret kararının uygun görüldüğü ve Komisyon kararının aynı gün girişimciye iletildiği,
2.6) Girişimcilik Destek Programı Uygulama Esaslarının; 18 inci maddesinin yedinci fıkrasında yer
alan “İtiraz Komisyonu tarafından : -İtiraza konu destek başvurusunun tekrar değerlendirilmesinin uygun bulunması halinde, destek başvurusu Uygulama Birimi tarafından tekrar Kurul değerlendirilmesine sunulur . -İtirazın reddedilmesi veya itirazı kabul edilen başvurunun Kurul tarafından tekrar reddedilmesi halinde, işletmenin bu kararlara itiraz hakkı bulunmamaktadır . ” ve mezkur esasların 30 uncu maddesinin ikinci fıkrasındaki “Başvurusu reddedilen İşletme/İşletici
Kuruluş aynı başvuru için KOSGEB birimlerine tekrar başvuramaz .” hükümleri gereği, girişimci
2 / 8ret kararına ikinci bir itiraz hakkı bulunmadığı ve aynı başvuru için
KOSGEB birimlerine tekrar başvuruda bulunamayacağı, ifade edilmektedir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 3624 sayılı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı
Kurulması Hakkında Kanunun;
3.1) “Amaç ve Kuruluş” başlıklı 1 inci maddesi , “Ülkenin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarının
karşılanmasında küçük ve orta ölçekli işletmelerin payını ve etkinliğini artırmak, rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek, sanayide entegrasyonu ekonomik gelişmelere uygun biçimde gerçekleştirmek amacıyla, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi
Başkanlığı kurulmuştur . Kuruluşun kısa adı KOSGEB’dir .
KOSGEB, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile ilgili bir Kamu Kuruluşu olup, tüzel kişiliğe haiz ve bütün işlemlerinde özel hukuk hükümlerine tabidir . ” hükmüne haizdir
3.2) “Kuruluşun Görevleri” başlıklı 4 üncü maddesinin (j) fıkrası , “ (Ek : 22/ 4/ 2009- 5891/ 5 md.)
Girişimcilik kültürünün ve ortamının geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için gerekli tedbirleri almak, bu kapsamda girişimleri ve girişimcileri desteklemek” şeklindedir .
3.3) “Başkanlığın Görevleri” başlıklı 12 inci maddesi, (…) d) Mevcut küçük ve orta ölçekli
işletmeleri, kalkınma politikalarına göre rehabilite, reorganize ve entegre etmek, yeni teşebbüsleri teşvik ve bu entegrasyona ve ihtiyaçlara göre yönlendirmek, yabancı finansman ve teknoloji katkısı imkanlarını araştırmak, teşebbüslere bu konudaki devlet destek ve katkılarını planlamak; e) İşletmelerin geliştirilmesi, desteklenmesi ve yönlendirilmesi için gerekli politika ve stratejileri
belirlemek ve uygulamaya yönelik teklifleri hazırlayıp İcra Komitesine sunmak; (…) v) (Ek :
22/ 4/ 2009- 5891/ 7 md.) İşletmelerin ve girişimcilerin yatırım, üretim, ihracat, istihdam, teknoloji geliştirme, pazarlama ve diğer konularda ihtiyaç duydukları ürün ve hizmetleri temin edebilmeleri ile sermaye piyasalarına açılabilmeleri için gerekli geri ödemeli veya geri ödemesiz destekleri sağlamak” şeklindedir .
4) 15/ 06/ 2010 tarih ve 27612 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Küçük ve Orta Ölçekli
İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Destek Programları Yönetmeliğinin;
4.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi, “( 1) Bu Yönetmeliğin amacı; ülkenin ekonomik ve sosyal
ihtiyaçlarının karşılanmasında, küçük ve orta ölçekli işletmelerin payını ve etkinliğini artırmak, rekabet güçlerini ve düzeylerini yükseltmek, ekonomik gelişmelere uygun bir şekilde sanayide entegrasyonu gerçekleştirmek, ihracattaki paylarını artırmak, araştırma-geliştirme, yenilik ve işbirliği faaliyetlerini desteklemek ve girişimcilik kültürünü geliştirmek üzere, Küçük ve Orta Ölçekli
İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı tarafından uygulanacak destek programlarına ilişkin esasları düzenlemektir .” şeklindedir .
4.2) “Destek Programları” başlıklı 5 inci maddesi, “ ( 1) Bu Yönetmelik kapsamında sağlanacak
destekler, KOSGEB tarafından destek programları çerçevesinde verilir . (…) ( 3) Destek programlarının teknik, mali ve idari hususları her bir destek programında ayrı ayrı belirtilir . Destek programları; amaç, kapsam, destek türleri ve unsurları, destek miktarı, destek oranı ve her bir programa mahsus genel hükümleri içerir .
( 4) Destek programları, İcra Komitesi onayı ile yürürlüğe girer . Onaylanan destek programları
KOSGEB’in www.kosgeb .gov.tr internet adresinden duyurulur, ayrıca yazılı duyuru yapılmasına gerek yoktur . Destek programlarının değiştirilmesi, kaldırılması ve/veya birleştirilmesi İcra Komitesi kararıyla yapılabilir .
( 5) İcra Komitesi tarafından onaylanan destek programlarının uygulama esasları Başkanlıkça
3 / 8belirlenir ve KOSGEB’in www.kosgeb .gov.tr internet adresinden duyurulur, ayrıca yazılı duyuru
yapılmasına gerek yoktur .” şeklindedir,
4.3) “Destek türleri” başlıklı 6 ncı maddesi, “( 1) Destek programları kapsamında geri ödemeli
ve/veya geri ödemesiz destek verilir .” şeklindedir, 4.4.) “Destek programına başvuru ve değerlendirme” başlıklı 7 nci maddesi, “1) Destek programlarından yararlanacak işletme, meslek kuruluşu ve işletici kuruluşların KOSGEB Veri
Tabanında yer alması koşulu aranır .
( 2) KOSGEB Veri Tabanında yer almak için KOSGEB’in www.kosgeb .gov.tr internet adresinde belirtilen belgelerle birlikte KOSGEB Birimine başvuru yapılır .
( 3) KOSGEB Veri Tabanında yer alan işletme, meslek kuruluşu ve işletici kuruluşların destek programlarına başvuru süreci ve koşulları ilgili destek programı ve uygulama esaslarında belirlenir .
( 4) Destek programlarına yapılan başvurular; ilgili destek programı ve uygulama esaslarına göre değerlendirilir . Değerlendirme sonucu başvuru sahibine bildirilir .
( 5) Destek programlarından yararlanacaklardan, ilgili KOSGEB mevzuatına uyulacağına dair taahhütname alınır .” şeklindedir,
4.5) “Denetim” başlıklı 10 uncu maddesi “( 1) Destek programından faydalananlar, faydalandıkları
destek programı ile ilgili olarak KOSGEB’in gerek görmesi halinde denetime tabi tutulur . Denetim sırasında yetkililerce talep edilen her türlü bilgi ve belge ilgililerce ibraz edilir ve gerekli kolaylık sağlanır .” şeklindedir .
5) Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Girişimcilik
Destek Programı Uygulama Esaslarının;
5.1) “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi, “( 1) Bu Uygulama Esaslarının amacı, ekonomik kalkınma ve
istihdam sorunlarının çözümünün temel faktörü olan girişimciliğin desteklenmesi, yaygınlaştırılması ve başarılı işletmelerin kurulmasını sağlamak için uygulanan Girişimcilik Destek Programına ilişkin iş ve işlemlerin esaslarını düzenlemektir .”, şeklindedir,
5.2) “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi, “( 1) Bu Uygulama Esasları, girişimcilere, küçük ve orta
ölçekli işletmelere ve İşletici Kuruluşlara yönelik olarak KOSGEB tarafından uygulanacak
Girişimcilik Destek Programına ilişkin alt düzenleyici işlemleri kapsar .”, şeklindedir,
5.3) “Dayanak” başlıklı 3 üncü maddesi, “( 1) Bu Uygulama Esasları, 15/ 06/ 2010 tarih 27612
sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren KOSGEB Destek Programları Yönetmeliği kapsamında 2010/ 02 sayılı KOSGEB İcra Komitesi Kararı ile kabul edilerek uygulamaya konulan
Girişimcilik Destek Programının 25. Maddesine istinaden hazırlanmıştır .” Şeklindedir,
5.4) “Destekten yararlanma koşulu” başlıklı 10 uncu maddesi, “ (…) ( 3) Girişimcinin kuracağı
işletme, Türk Ticaret Kanunu’nda tanımlı gerçek veya tüzel kişi statüsünde olmalıdır . (…) ( 6) Yeni
Girişimci Desteğinden faydalanmak isteyen Girişimcinin, desteklenecek İşletmede, işletme kurucu ortaklarından olması ve kurucu ortaklık payının en az % 30 (otuz) olması gerekir . Destek sürecinde girişimcinin ortaklık payı bu oranın altına düşemez . (…) ( 11) İşletmenin destekten yararlanması için
KOSGEB Veri Tabanında kayıtlı ve aktif durumda olması esastır . ( 12) İşletme, KOSGEB Veri
Tabanına Kayıt Sürecine İlişkin Usul ve Esaslar çerçevesinde, www.kosgeb .gov.tr internet adresinden KOSGEB Veri Tabanına kaydını yapar .” şeklindedir,
5.5) “Başvuru, Değerlendirme ve Onay” başlıklı 11 inci maddesi, “( 1) Girişimci, KOSGEB Veri
Tabanına Kayıt Sürecine İlişkin Usul ve Esaslar çerçevesinde, www.kosgeb .gov.tr internet adresinden KOSGEB Veri Tabanına kaydını yapar ve Yeni Girişimci Desteği Başvuru Formu ile elektronik ortamda başvurusunu yapar .
( 2) Başvuru, ilgili Uygulama Birimi tarafından mevzuata uygunluk, bilgi, belge ve şekil yönünden ön değerlendirmeye tabi tutulur ve Yeni Girişimci Desteği Ön Değerlendirme Formu hazırlanır .
Başvuruda eksiklik tespit edilmesi halinde düzeltilmesi için Girişimciye bildirilir .
( 3) Ön değerlendirme sonucu uygun bulunan destek başvurusu Kurula sevk edilir .
4 / 8( 5) Kurul, destek başvurusunu Yeni Girişimci Desteği Başvuru Değerlendirme Kriterleri Formundaki
hususları dikkate alarak değerlendirir .
( 6) Kurul, destek başvurusunu kabul edebilir, reddedebilir veya revizyon isteyebilir . Kurul Kararında red veya revizyon gerekçeleri belirtilir .
( 7) Girişimcinin 3 üncü destek başvurusunun Kurul tarafından reddedilmesi halinde, girişimci kararı öğrenme tarihinden itibaren 15 (on beş) gün içinde 1 (bir) defaya mahsus olmak üzere gerekçeleriyle birlikte itiraz edebilir . Bu durum Kurul Kararının bildirim yazısında belirtilir .
( 9) Kurul değerlendirmesi sonucu, destek başvurusunda revizyon istenmesi halinde, Girişimci tarafından başvuru revize edilerek Kurul Kararında belirtilen süre içinde Uygulama Birimine sunulur . Kurul tarafından belirtilen sürede istenen revizyonu yapmayan Girişimcinin başvurusu reddedilmiş sayılır .
( 10) Kurul Kararı, Yeni Girişimci Desteği Kurul Karar Formuna işlenir, Kurul üyelerine imzalatılır, evrak kaydına alınır ve Girişimciye 15 (on beş) gün içerisinde bildirilir .
( 11) Destek başvurusu uygun bulunan Girişimciden Kurul Kararının bildirim tarihinden itibaren 180 (yüz seksen) gün içinde işletmesini kurması, KOSGEB Veri Tabanına kayıt olması ve her sayfası imzalanan ve kaşelenen Yeni Girişimci Desteği Başvuru Formu ve eki belgeleri ile birlikte Yeni
Girişimci Desteği Taahhütnamesi vermesi istenir . Süresi içerisinde Taahhütname vermeyenlerin destek başvurusu reddedilmiş sayılır . Taahhütnamenin kayda alındığı tarih, desteğin başlangıç tarihi olarak kabul edilir . Destek süreci, desteğin başlangıç tarihi itibariyle 2 (iki) yıldır .
( 14) İşletmenin talebi üzerine, destek sürecinde Kurul Kararı ile en fazla 2 (iki) kez revizyon yapılabilir . Revizyon talebi, Yeni Girişimci Desteği Revizyon Talep Formu ile ilgili Uygulama
Birimine yapılır . Uygulama Birimi, revizyon talebini Kurul değerlendirmesine sunar . Kurul Kararı işletmeye bildirilir .” şeklindedir,
5.6) “Yeni Girişimci Desteği Değerlendirme ve Karar Kurulu’nun Oluşumu ve Çalışma
Esasları” başlıklı 17 nci maddesi, “( 1) Yeni Girişimci Desteği başvurularını değerlendirmek ve karar almak üzere Uygulama Biriminde Kurul oluşturulur .
( 2) Kurul üye sayısı 3 (üç) kişidir . Kurul; Kurul Başkanı ilgili Uygulama Birimi Müdürü ve diğer üyeler en az KOBİ Uzman Yardımcısı ve/veya Bağımsız Değerlendiricilerden olmak üzere
Uygulama Birimi tarafından oluşturulur . Kurulda başka bir Uygulama Biriminden personelin görevlendirilmesi Uygulama Biriminin talebi ile ilgili personelin birim amiri tarafından yapılır . (…)
( 4) Kurul, üye tam sayısı ile toplanır . Kurul Karar yeter sayısı 2 (iki)’dir . (…) ( 6) Kurul’da görevlendirilen üyelerin Kurul faaliyetleri ile ilgili yaptığı işlerde gizlilik esastır . ( 7) Kurul üyeleri, görevlerinin yerine getirilmesinde; kamu yararını gözetmeyi, eşitliği, sürekli gelişimi, katılımcılığı, saydamlığı, tarafsızlığı, dürüstlüğü, hesap verebilirliği, öngörülebilirliği, hizmette yerindeliği esas alır . ( 8) Girişimci ve başvuru formunda yer alan ortakları ile bunların eşi, annesi, babası, kardeşi veya çocuğu olanlar, ilgili projenin değerlendirildiği Kurullarda görev alamazlar . ( 9) Kurulda görevlendirilen üyeler, değerlendirmelerinde, destek kapsamında talep edilen destek unsurlarının; gerekliliği, maliyetlerin uygunluğu ve yerindeliği gibi hususları incelemek ve değerlendirmek ile yükümlüdür . ( 10) Girişimci, iş fikrini sunmak üzere Kurula davet edilir . Ayrıca revizyon vb.
durumlarda da gerekli görülmesi halinde Kurula davet edilebilir . Kurul’da başvuru sahibine iş fikrine ilişkin sunum/açıklama yapabilme imkânı için yeterli süre verilir . ( 11) Alınan tüm kararlar, Kurul
Karar Formuna işlenerek Kurul üyelerine imzalatılır .” şeklindedir,
5.7) “İtiraz Süreci ve İtiraz Komisyonu” başlıklı 18 inci maddesi, “( 1) İtiraz ilgili Uygulama
Birimine yazılı olarak yapılır . ( 2) Uygulama Birimi gerekçeli itirazı; itiraza konu bilgi ve belgeler ile birlikte incelenmek üzere elektronik ortamda ilgili Başkanlık Birimine gönderir . ( 3) İtiraz
Komisyonu, ilgili Başkanlık Biriminden Daire Başkanı/Müdür ve 2 (iki) Başkanlık Müşaviri olmak üzere toplam 3 (üç) üyeden oluşur . Komisyon Başkanı, ilgili Başkanlık Biriminden Daire
Başkanı/Müdürdür . Komisyon, üye tam sayısı ile toplanır . Komisyon kararları oyçokluğu ile alınır .
5 / 8( 4) Komisyonun sekretaryası, ilgili Başkanlık Birimi tarafından yürütülür . İlgili Başkanlık Birimi,
Komisyon Gündemi ve başvuru dosyalarını elektronik ortamda/yazı ile komisyon üyelerine gönderir .
( 5) Başkanlık tarafından oluşturulan İtiraz Komisyonu itirazı inceleyerek, red veya kabul eder . Karar, gerekçeleri ile birlikte Yeni Girişimci Desteği İtiraz Komisyonu Karar Formuna işlenerek ilgili
Uygulama Birimine elektronik ortamda bildirilir . ( 6) Uygulama Birimi Yeni Girişimci Desteği İtiraz
Komisyonu kararını girişimciye yazı ile bildirir . ( 7) İtiraz Komisyonu tarafından : – destek başvurusunun tekrar değerlendirilmesinin uygun bulunması halinde, destek başvurusu
Uygulama Birimi tarafından tekrar Kurul değerlendirilmesine sunulur . – İtirazın reddedilmesi veya itirazı kabul edilen başvurunun Kurul tarafından tekrar reddedilmesi halinde, işletmenin bu kararlara itiraz hakkı bulunmamaktadır . ( 8) Başvuru olması halinde, İtiraz Komisyonu 2 (iki)
ay içerisinde karar alır . Komisyon; ilgili Başkanlık Biriminde toplanabileceği gibi, ilgili birimin koordinasyonunda telekonferans, video konferans gibi elektronik iletişim araçlarını kullanarak da toplanabilir .” şeklindedir .
5.8) “Çeşitli ve Son Hükümler” başlıklı 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası,
“( 2) Başvurusu reddedilen İşletme/İşletici Kuruluş aynı başvuru için KOSGEB birimlerine tekrar başvuramaz .” şeklindedir .
6) Girişimcilik Destek Programı Yeni Girişimci Desteği Başvuru Değerlendirme Kriterleri
Formunun 8 inci maddesi, “Girişimcinin kuracağı iş eşi, ikinci dereceye kadar (bu derece dahil)
kan ve kayın hısımları ile sahibi ya da eski/muhtemel ortağı veya bunların kapattığı/sürdürdüğü aynı koldaki bir işin devamı mı veya mevcut bir işin genişletilmesine yönelik mi?” şeklindedir .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından; başvuranın Girişimcilik Destek Programı kapsamında KOSGEB’e
yapmış olduğu destek başvurusunun reddine itirazına ilişkin yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde idarenin işleminde mevzuata aykırılık tespit edilmediği değerlendirilerek, başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran, 1 nci paragrafta belirtildiği üzere; yeni işyeri desteği kapsamında iş planı hazırladığı,
KOSGEB İzmir Güney Müdürlüğüne müracaat ettiği, ancak verilen iş planının ilgili idarece reddedilmesinden mağdur olduğu iddiası ile iş planının onaylanarak yeni işyeri desteğinden yararlanmayı talep etmiş olup, konu hakkında İdare; 2 nci paragrafta belirtildiği şekilde, ’ın Yeni Girişimci Desteği başvurusunun 12/ 10/ 2017 tarihinde KOSGEB İzmir Güney
Müdürlüğü tarafından evrak kaydına alındığı, 05/ 12/ 2017 tarihinde Yeni Girişimci Desteği
Değerlendirme ve Karar Kurulu tarafından işletmenin yerinde ziyaret edilmesi sonrasında başvurunun yeniden değerlendirilmesine karar verildiği, Yeni Girişimci Desteği Başvuru
Değerlendirme Kriterleri Formundaki kriterlerden 8 inci maddeye göre yapılan değerlendirmede planlanan işin başvuranın eşine ait işin devamı mahiyetinde olduğunun, söz konusu işletmenin de mobilya sektöründe faaliyet gösterdiğinin, her iki işletmenin birbirine 1 km gibi yakın mesafelerde bulunduğunun tespit edildiği, dolayısıyla bu işletmenin yeni bir girişim sayılamayacağı, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ilkesi de gözetilerek destek başvurusunun uygun bulunmadığı, başvuranın itiraz dilekçesi sunduğu, ancak İtiraz Komisyonu tarafından itirazın reddine karar verildiği savunulmaktadır .
6 / 89) Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırmada; başvuranın, KOSGEB tarafından verilen Yeni
Girişimci Desteğinden yararlanmak için talepte bulunduğu, ancak idare tarafından iş planının başvuranın eşine ait işletmenin devamı mahiyetinde olduğundan bu işletmenin yeni bir girişim sayılamayacağı tespit edilerek Yeni Girişimci Desteği başvurusu Girişimci Desteği Başvuru
Değerlendirme Kriterleri Formunun 8 inci maddesi gereğince oybirliği ile reddedilmesine karar verildiği anlaşılmıştır .
10) Mevzuat yönünden yapılan araştırma neticesinde; idarece yapılan işlem ile ilgili olarak; 3624
sayılı Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Kurulması
Hakkında Kanuna göre, işletmelerin ve girişimcilerin yatırım, üretim, ihracat, istihdam, teknoloji geliştirme, pazarlama ve diğer konularda ihtiyaç duydukları ürün ve hizmetleri temin edebilmeleri için gerekli geri ödemeli veya geri ödemesiz destekleri sağlamak KOSGEB Başkanlığının görevleri arasındadır . Bu doğrultuda, KOSGEB Destek Programları Yönetmeliğine göre; KOSGEB Veri
Tabanında yer alan işletme, meslek kuruluşu ve işletici kuruluşların destek programlarına başvuru süreci ve koşulları ilgili destek programı ve uygulama esaslarında belirlenmekte ve destek programlarına yapılan başvurular; ilgili destek programı ve uygulama esaslarına göre değerlendirilerek değerlendirme sonucu başvuru sahibine bildirilmektedir . KOSGEB Girişimcilik
Destek Programı Uygulama Esaslarına göre ise; destekten yararlanma koşuluna uygun başvurular değerlendirmek ve karar almak üzere Uygulama Biriminde Kurul oluşturulmakta olup, Kurul üyelerinin, görevlerinin yerine getirilmesinde; kamu yararını gözetmeyi, eşitliği, sürekli gelişimi, katılımcılığı, saydamlığı, tarafsızlığı, dürüstlüğü, hesap verebilirliği, öngörülebilirliği, hizmette yerindeliği esas alması gerekmektedir . Kurul tarafından alınan kararlara itiraz olması halinde
KOSGEB Başkanlığı tarafından oluşturulan İtiraz Komisyonu itirazları incelemekte ve neticelendirmektedir . Somut olayda başvuru hakkında KOSGEB tarafından mevzuat hükümlerinin belirtilen şekilde uygulandığı tespit edilmiştir .
11) Kurumumuzca hukuka uygunluk yönünden yapılan değerlendirmede, idarenin yaptığı işlemin
mevzuata uygun olduğu, başvurunun ilgili mevzuata göre reddedildiği tespit edilmiş olup, hakkaniyet yönünden yapılan değerlendirmede ise; birbirine yakın (yaklaşık 1 km mesafede) adreste ve benzer faaliyet alanında (mobilyacılık sektörü) başvuranın eşine ait işyerinin bulunduğunun
KOSGEB-GİB Web Servis Sorgulama Sonucu sayfasından tespit edildiği, başvuranın eşine ait işyerinin başvuranın işyerine yakın mesafede bulunması ve aynı sektörde faaliyet göstermeleri hususları birlikte değerlendirildiğinde kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılması ilkesi de gözetilerek destek başvurusunun uygun bulunmadığı, şikayet konusu husus hakkında İdarece Yeni
Girişimci Desteği başvurusunun reddi işleminin hakkaniyete de uygun olduğu değerlendirilmiştir .
12) Başvuranın destek başvurusunun danışmanlık kuruluşları vasıtasıyla yapılmadığı için
reddedildiği iddiasına yönelik olarak, KOSGEB uygulamalarında normalde girişimcinin kendi iş planını kendisinin hazırlamasının beklendiği, hatta KOSGEB eğitim süreçlerinde yüklenici olarak görev alan danışman/eğitmenlerin iş planı hazırlamasının yasaklandığı hususları göz önünde bulundurulduğunda başvuranın iddiasının genel KOSGEB uygulamalarını yansıtmadığı anlaşılmaktadır . Ayrıca, İdarenin bilgi ve belge talebimize yönelik yapmış olduğu açıklamalar uyarınca, başvuranın destek başvurusunun ret gerekçesinin, iş planının hazırlanma şekli olmadığı, bunun yerine girişimci tarafından başvuru formunda ifade edilen “Destekten yararlanacak işletmenin başka hiçbir işletmenin devamı (aç/kapa, devir, makine yenilemeye vb. yönelik)
olmadığı” beyanatına aykırılık ve Kurul Değerlendirme Kriterlerindeki “Kurulacak işin başka bir işin devamı veya genişletilmesine yönelik olmaması” kriterine uygunsuzluk olduğu anlaşılmış bulunmaktadır . Başvuranın bahse konu destekten yararlandırılmaması nedeniyle kendisine yönelik
7 / 8cinsiyet ayrımcılığı yapıldığını iddiasının ise Girişimcilik Destek Programında, kadın girişimciye
yönelik pozitif ayrımcılık yapıldığı (Erkek Girişimci Destek Oranı % 60, Kadın Girişimci Destek
Oranı % 80) ve ilgili Müdürlük veri tabanına kayıtlı işini kuran girişimci verileri incelendiğinde; destek kararı verilen kadın girişimci oranının yaklaşık % 60, erkek girişimci oranının % 40 olduğunun görüldüğü, dolayısıyla bu veriler ışığında başvuranın proje değerlendirmesinde kadın girişimcilere ayrımcılık yapıldığı iddiasının doğrulanamadığı görülmüştür .
13) Yeni Girişimcilik Destek programı kapsamında destek başvurusunun eşine ait işyerinin devamı
olduğu gerekçesiyle reddedilmesinden mağdur olduğu iddiasıyla destekten yararlanma talebine ilişkin, Kurumumuzca daha önce 2017/ 1721 no’lu başvuruya verilmiş olan 10/ 08/ 2017 tarihli kararda da; “… benzer faaliyet alanında başvuranın eşine ait işyerinin tespit edildiği …” gerekçesiyle Ret Kararı verilmiştir .
14) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, İdarenin başvuruya konu işleminde
hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İzmir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve KÜÇÜK VE ORTA ÖLÇEKLİ İŞLETMELERİ GELİŞTİRME VE
DESTEKLEME İDARESİ BAŞKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi