|
ÖZET: Danıştay kararında, 1580 sayılı Belediye Kanunu’nun 7. maddesi uyarınca bir köyde belediye kurulabilmesi için köy halkının istekli olması gerektiği vurgulanmıştır. Bu bağlamda, köy ihtiyar meclisi veya seçmenlerin en az yarısının başvurusu ya da valinin resen lüzum göstermesi şartıyla, mahalli seçim kurulları tarafından oylama yapılması gerekmektedir. Oylama sonucunda, 1072 seçmenden yalnızca 461’inin katıldığı ve bu katılımda olumlu oyların çoğunluğu sağlamadığı belirtilmiştir.
Oylamaya katılanların sayısının yetersiz olması ve olumlu oyların çoğunluğunun sağlanamaması, köy halkının belediye kurulmasına dair isteğinin gerçekleşmediği anlamına gelmektedir. Bu durum, oylamaya katılmayanların olumsuz düşüncelerinin kabul edilmesi gerektiği sonucunu doğurmakta ve bu da hukuken savunulamaz bir durumdur. Sonuç olarak, köyde belediye kurulması talebinin kabul edilmemesi gerektiği hükmüne varılmıştır. |
1. Daire 1984/296 E. , 1984/285 K.
“İçtihat Metni”
Daire : BİRİNCİ DAİRE
Karar Yılı : 1984
Karar No : 285
Esas Yılı : 1984
Esas No : 296
Karar Tarihi : 10/12/984
1580 SAYILI YASANIN 7.MADDESİNE GÖRE BELEDİYE KURULMASI İÇİN KÖY VEYA KISIMLARI HALKINDAN OYLAMAYA KATILANLARIN OYLARINA GÖRE İŞLEM YAPILMASI, TEMEL İLKE VE İŞİN GEREĞİ OLDUĞU HK.
… İlİ … İlçesine bağlı … Köyünde belediye kurulması hususunda düzenlenen dosya incelendi.
1580 sayılı Belediye Kanununun 7469 sayılı Kanunla değişik 7.maddesinde “Bir köy veya meskun sahaları arasında merkez ittihaz edilecek yere azami 500 metre mesafesi bulunan birkaç köyün veya köylerle köy kısımlarının veyahut muhtelif köy kısımlarının birleşerek belediye kurabilmeleri için nüfusları tutarının son nüfus sayımına göre 2.000 den fazla olması, köy ihtiyar meclisinin bir mazbata ile veya seçmenlerin en az yarısından fazlasının yazılı olarak mahallin en büyük mülkiye memuruna müracaat etmesi veya valinin re’sen bu işe lüzum göstermesi lazımdır.
Bu takdirde, valinin ilgili seçmenlerin reylerinin alınması hususunda vaki işarı üzerine mahalli seçim kurulları en az onbeş gün içinde tayin ve ilan olunacak gün ve mahalde seçmenleri rey vermeye davet ederek belediye meclisi azaları seçimindeki usul ve şartlar dairesinde köy veya kısımlarının ayrı ayrı reylerini alır ve neticeyi bir tutanak la valiliğe bildirir.” hükmü yer almıştır.
Söz konusu maddede, köy halkını temsilen köy ihtiyar meclisinin veya seçmenlerinin yarıdan fazlasının başvurması veya valinin bu işe resen lüzum göstermesi üzerine, mahalli seçim kurullarınca seçmenlerin oylarının alınmasının hükme bağlanmış olması karşısında, kanun koyucunun, bir yerde belediye kurulabilmesi ya da o yerin belediye sınırları içerisine alınabilmesi hususunda o yer halkının bu konuda istekli olmasını şart koştuğu anlaşılmaktadır. Kanunun aradığı bu şartın gerçekleşebilmesi için o yer halkı adına karar vermeğe yetkili bulunan seçmenlerin çoğunluğunun olumlu yönde oy kullanmaları gerekmektedir. Sadece oylamaya katılan seçmenlerin çoğunluğunun olumlu oy kullanmış olmalarını yeterli görmek, azınlığın arzu ve iradesinin çoğunluğa egemen olması sonucunu doğurur ki, bu sonucu benimsemeğe 7.maddenin maksadı bakımından imkan yoktur.
Dosyada mevcut oylama tutanağında ise, 1072 seçmenden 461 seçmenin oylamaya katıldığı, 2 oyun geçersiz sayıldığı, 351 seçmenin evet, 108 seçmenin hayır oyu kullandığı anlaşıldığından Kanunun aradığı halkın çoğunluğunun istekli olması şartı gerçekleşmemiş olduğu cihetle teklifin kabulüne olanak bulunmadığı) yolundaki ayrışık oya karşı, oylamaya 461 seçmenin katılması, 2 oyun geçersiz sayılması, 459 seçmenden 351nin olumlu, sadece 108 nin olumsuz oy vermiş olmasının Köy halkının belediye kurulmasını istemekte bulunduğunu ortaya koyduğu, aksinin kabul edilmesinin oylamaya katılmamış olanların bu konuda olumsuz yönde düşünmekte olduklarının kabulü anlamına geleceği, bunun savunulmasının mümkün bulunmadığı bu kabil oylamalarda katılanların oylarına göre işlem yapılmasının temel ilke ve işin gereği olduğu, Yasada da buna ilişkin bir hüküm yer almadığı, ayrıca, belediye kurulması için Yasada öngörülen işlemlerin yerine getirilmiş olduğu ve aranan koşulların mevcut bulunduğu, belediye kurulmasının yerel kamu hizmetlerinin görülmesi ve kasabanın gelişmesi yönünden yararlı olacağı kanısına varıldığı cihetle, istek ve öneri uyarınca … İlİ … İlçesine bağlı … Köyünde belediye kurulmasına karar verildi.
| İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR: |
|
1. Daire kararının esas konusuyla ilgili, Türkçe sorular ve soruların yanıtlarını üret:
**Sorular** 1. Belediye kurulması için nereden başlanılır? **Cevaplar** 1. Belediye kurulması için nereden başlanılır? **Köy halkı adına köy ihtiyar meclisi veya seçmenlerin en az yarısından fazlasının başvurması veya valinin bu işe resen lüzum göstermesi gerekir.** **Tanımlar** 1. Belediye kurulması için neye ihtiyaç duyulur? **Köy halkının istekli olmasını şart koşan bir yerde belediye kurulabilmesi hususunda o yer halkının bu konuda olumlu yönde oy kullanması gerekir.** Bu sorular ve cevaplar, Daire kararının esas konusunu ele alır ve Türkçe olarak hazırlanmıştır. |