|
ÖZET: Başvuru, Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’ne, Kayapınar Mahallesi’nde ikamet eden bir kişi tarafından su ve kanalizasyon aboneliği talebiyle yapılmıştır. Başvuran, ikamet adresinin köyden uzak olması nedeniyle aboneliğinin reddedildiğini belirtmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruya ilişkin inceleme başlatarak, Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi’nden bilgi talep etmiştir. İdare, başvuranın talebinin, imar planı bulunmayan kırsal yerleşik alanlarda su ve kanalizasyon hizmetlerinin sağlanmasına yönelik yönetmelik hükümleri gereği karşılanamayacağını açıklamıştır.
İlgili idare, başvuranın adresinin köy yerleşik alanı dışında olduğunu ve mevcut taşınmazın tarla vasfında bulunduğunu belirtmiştir. Ayrıca, köydeki evlere olan mesafenin 340 metreyi aştığı, bu nedenle su ve kanalizasyon bağlantısının mümkün olmadığı ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını, idarenin açıklamalarını ve ilgili mevzuatı değerlendirerek, başvurunun reddine karar vermiştir. Sonuç olarak, başvuranın yasal yollara başvurma hakkı saklı kalmakla birlikte, mevcut durum ve mevzuat çerçevesinde talebinin karşılanamayacağı sonucuna varılmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/16256-S.23.25560
BAŞVURU NO : 2023/9146
KARAR TARİHİ : 20.12.2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MANİSA SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜ
Taşınmak istediği köyden uzak olan bağ evine su ve kanalizasyon
BAŞVURUNUN KONUSU :
aboneliği yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 28.06.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan başvuruda; başvuran tarafından dilekçesinde kayıtlı olan hususlarda
özetle, Kayapınar Mahallesi No: Yunusemre MANİSA adresinde ikamet edildiği, Manisa Su ve
Kanalizasyon Müdürlüğü’ne su aboneliği için başvurulduğu ancak ikamet adresinin köyden uzak olması nedeniyle su aboneliğinin verilmediği, ayrıca kanalizasyon giderinin olmadığı iddia ve ifade edilerek su aboneliğinin ve kanalizasyonun yapılması talep edilmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kamu Denetçiliği Kurumumuzca verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan talebin
karşılanabilmesi ve eğer mümkünse ilgili idare ile başvurucu arasında muhtemel bir dostane çözümün tesisi amacı ile 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanunun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18’inci maddesi hükmü uyarınca Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü’nden bilgi ve belge talep edilmiş olup, ilgili İdarenin 14.08.2023 tarihli ve , 10.08.2023 tarihli ve – – ve 23.08.2023 ve sayılı cevabi yazıları Kurumumuza iletilmiştir;
2.1) Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kanalizasyon Daire Başkanlığından
alınan 10/08/2023 tarihli ve – – sayılı cevabi yazıda;
2.1.1) Bahse konu Kayapınar Mahallesi için yol çalışması öncesinde kanalizasyon hattı bulunmayan
bölgeye projelendirme çalışması yapıldığı ve talep edilen ilave kanalizasyon şebeke hattı uzunluğunun 200 mt olduğu; Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan ve imar planı bulunmayan kırsal yerleşik alanlarda kanalizasyon alt yapısı talep edilmesi durumunda esasların; Manisa Büyükşehir Belediyesi Su ve
Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliği Madde 69 Ek Madde 2- de yer alan hükümler çerçevesinde söz konusu mahalleye yapılması planlanan ilave kanalizasyon şebeke hattı Daire
Başkanlığı bütçe ve iş programı kapsamında değerlendirileceği açıklamalarına yer verilmiştir.
2.2) Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü İçme Suyu Dairesi Başkanlığı’ndan alınan
23/08/2023 tarih ve sayılı cevabi yazıda ise;
2.2.1) Manisa Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliği MADDE 69 EK
MADDE 1 ve EK MADDE 2 de hükümlerin yer aldığı,
Bahse konu adreste yapılan teknik incelemeler neticesinde, ada parselde kanalizasyon hattı bulunmadığı, yönetmelik hükümlerine istinaden, mevcut taşınmazın tarla vasfında bulunduğu, imar planı bulunmadığı bu nedenle Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği hükümlerine tabi olduğu ve köy içerisindeki evlere 455 metre, köy civarında yer alan son eve ise 340 metre uzaklıkta olması nedeniyle
Tarifeler Yönetmeliği Ek Madde 1 ve 2’de yer alan hükümler çerçevesinde içme suyu ve kanalizasyon bağlantısı yapılamayacağının İdare tarafından başvuru sahibine bildirildiği,
Ayrıca mevcut taşınmazın geçmiş yıllarda kaçak yapı statüsünde bulunduğu, daha sonrasında ise imar affı kapsamında İdarelerine başvuru yapıldığı, yapılan keşif işlemleri sonrasında Tarifler Yönetmeliği Ek
Madde 1’ve Ek Madde 2’de belirtilen hükümler çerçevesinde içme suyu aboneliği ve kanalizasyon hattı döşenmesi ile ilgili gerekli şartları sağlamadığının tespit edildiği,
Şikayete konu taşınmazın bulunduğu bölgede ’ün beyanına göre aynı bölgede yer alan
3 tarlaya su verildiği iddia edilmiş olsa da bahsi geçen taşınmazlara Yönetmelik değişikliği öncesi abonelik
verildiği, bu nedenle mevcut durumlarının aynen muhafaza edileceği hususunun yönetmelikte açıkça belirtildiği,
Ancak yönetmelik değişikliği sonrası İdareye yapılan başvurularda gerekli şartları sağlamayan ada parsel durumunda bulunan taşınmazlara kesinlikle su aboneliği ve kanalizasyon hizmeti verilemeyeceği hususunun Tarifeler Yönetmeliği Ek Madde 1 ve 2’de karara bağlandığı,
Bu kapsamda Kayapınar Mahallesi ada parselde kayıtlı taşınmazın kırsal yerleşik alan ve civarı tanımında baz alınarak 300 metre bandı dışında bulunduğunu gösteren kroki, tarafından verilen su başvuru dilekçesi ve İdareleri tarafından gönderilen cevap yazısının yazı Ek’inde belirtildiği açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; “Dilekçe, Bilgi Edinme ve Kamu Denetçisine Başvurma
Hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.1) “Devletin iktisadi ve sosyal ödevlerinin sınırları” başlıklı 65’inci maddesinde; “Devlet, sosyal ve
ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.”
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
4.1) “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle
ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
4.2) “Başvuru ve usulü” başlıklı 17’nci maddesinin dördüncü ve yedinci fıkrasında, Kuruma
başvuruda bulunulabilmesi için, 6/1/1982 tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununda öngörülen idari başvuru yolları ile özel kanunlarda yer alan zorunlu idari başvuru yollarının tüketilmesi gerektiği; Kuruma, dördüncü fıkra uyarınca yapılacak başvuruya idare tarafından verilecek cevabın tebliği tarihinden … itibaren altı ay içinde başvurulabileceği,
4.3) Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliği’nin “Karar verme süresi” başlıklı 36’ncı maddesinde “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır…”,
5) 10/07/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun “Büyükşehir ve İlçe
Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrası (r) bendinde; “Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: Su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak ve işletmek; derelerin ıslahını yapmak; kaynak suyu veya arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak. ”,
6) 03/07/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin
birinci fıkrasında; “Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini,… ifade eder.”,
6.1) “Belediyenin Görev ve Sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesinin birinci (a) fıkrasında;
“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır…”; dördüncü fıkrasında; “Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası, belediyenin malî durumu ve hizmetin ivediliği dikkate alınarak belirlenir.”; beşinci fıkrasında; “Belediye hizmetleri, vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle sunulur…”,
6.2) “Belediyelerin Yetki ve İmtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinin (a) fıkrasında, “Belde
sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunmak.”
7) Manisa Büyükşehir Belediyesi Manisa Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler
Yönetmeliği “Tarifelerin Onaylı İlanı” başlıklı 69’uncu maddesinde, “(1) Yönetim Kurulu’nca tespit edilen tarifeler, Genel Kurulun onayına sunulur. Onaylanan tarifeler, yürürlük tarihi belirtilmiş ise belirtilen tarihten, belirtilmemiş ise Genel Kurul kararının kesinleştiği tarihten itibaren uygulanmaya başlanır ve İdarenin internet sitesinde ilan edilir.
(2) Tarife değişikliği gereken durumlarda Genel Kurul olağanüstü toplantıya çağrılabilir.”
7.1) “Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan ve imar planı bulunmayan kırsal yerleşik
alanlarda abonelik talep edilmesi durumunda uygulanacak esaslar” başlıklı EK MADDE 1’de, “(1)
Mahalle ( köy ve bağlıları statüsünde bulunan ) durumunda bulunan ve Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği hükümlerine tabi yerleşim birimlerinde içme ve kullanma suyuna yönelik abonelik talep edilmesi halinde,
11.07.2021 tarih ve 31538 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Plansız Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4.
Maddesi 34. Fıkrasında yer alan Kırsal Yerleşik Alan ve Civarı tanımında belirtilen husus dahilinde, imar planı bulunmayan; ancak yerleşik alan planı belirlenmiş kırsal yerleşik alan tanımı baz alınarak en fazla
300 mt. bandı içerisinde kalan alanlarda talep edilmesi halinde içme ve kullanma suyu verilir.
Bu alan dışında kalan yerlerde ise kesinlikle abonelik verilmez, su bağlantısı yapılmaz ve ilave hat çekimi gerçekleştirilemez. Belirtilen alan dâhilinde kalan yerlerde su bağlantısı yapılarak abone tipine göre bağlantı sözleşmesi imzalanır. Yönetmelik değişikliği öncesi abone bağlantısı verilmiş yerlerin durumları aynen muhafaza edilir.
(2) Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği hükümleri dâhilinde bulunan ve onaylı imar planları sonrası 1/1000’lik planların onaylanarak ilgili belediyesince alan uygulamaları yapılmış yerlere, İçme ve Kullanma suyu bağlantısı yapılabilir. Onaylı imar planı bulunan; ancak alan uygulamaları yapılmamış olan yerlerde ise
İçme suyu Dairesi Başkanlığının uygun görüşü ile geçici abonelik veya bahçe ya da hayvan aboneliği verilebilir. Bu alan dışında kalan yerlerde ise kesinlikle abonelik verilmez, su bağlantısı yapılmaz ve ilave hat çekimi gerçekleştirilemez. Yönetmelik değişikliği öncesi abone bağlantısı verilmiş yerlerin durumları aynen muhafaza edilir.
Yukarıda (1) ve (2) fıkralarında belirtilen her iki durum haricinde Savunma Doğal Afet sonrası geçici konut alanları, kamu kurum ve kuruluşlarının talepleri, idarece uygunluğu değerlendirilen yerlerdeki içme ve kullanma suyuna ait abonelik taleplerinde, İlgili İçme Suyu Dairesi ve Abone İşleri Dairesi Başkanlıkları tarafından durum değerlendirilerek Yönetim Kurulu onayına müteakip abone bağlantısı yapılarak içme ve kullanma suyu verilebilir, ilave hat çekimi yapılabilir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve
tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek; söz konusu dosya hakkında hazırlanan Ret Karar Önerisi
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Şikâyetçi tarafından iş bu Kararın “I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ” başlıklı bölümünde
ifade edildiği üzere özetle, Kayapınar Mahallesi No: Yunusemre MANİSA adresine köyden uzak olduğu gerekçesiyle su ve kanalizasyon bağlanmadığı iddia edilerek su ve kanalizasyon hattı döşenmesi talep edilmektedir.
10) 5393 sayılı Belediye Kanunun 14’üncü maddesinin birinci fıkrasının ( a ) bendinde, “Belediye,
mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; …hizmetlerini yapar veya yaptırır…” hükümleri ve söz konusu Kanunun 15’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla her türlü faaliyet ve girişimde bulunacağı hükümleri kapsamında Belediyelerin görev, sorumluluk ve yetki alanları belirlenmiştir.
11) Başvuru konusu somut olayda; başvuranın Kayapınar Mahallesi No: Yunusemre MANİSA
adresinde ikamet etmekte olduğu; Manisa Su ve Kanalizasyon Müdürlüğü’ne su aboneliği için başvurulduğunu ancak ikamet adresinin köyden uzak olması nedeniyle su aboneliğinin verilmediğini ayrıca kanalizasyon giderinin olmadığı iddiasıyla su aboneliği ve kanalizasyon hattının yapılması talebi ile
Kurumumuza başvurduğu anlaşılmış olup ilgili başvuruya istinaden İdareden bilgi ve belge talep edilmiştir.
11.1) Bu çerçevede MASKİ “Kanalizasyon Dairesi” ile “İçme Suyu Dairesi” Başkanlıkları tarafından
cevabi yazı gönderilmiş olup;
11.1.1) Kanalizasyon Dairesi tarafından gönderilen cevabi yazıda özetle; Bahse konu Kayapınar Mahallesi
için yol çalışması öncesinde kanalizasyon hattı bulunmayan bölgeye projelendirme çalışması yapıldığı ve talep edilen ilave kanalizasyon şebeke hattı uzunluğunun 200 mt olduğu; Belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan ve imar planı bulunmayan kırsal yerleşik alanlarda kanalizasyon alt yapısı talep edilmesi durumunda Manisa Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler
Yönetmeliği MADDE 69 EK MADDE 1 ve Ek Madde 2 kapsamında değerlendirildiği; (bu kapsamda söz konusu mahalleye yapılması planlanan ilave kanalizasyon ve şebeke hattının Daire Başkanlıkları bütçe ve iş programı kapsamında değerlendirileceği;
11.1.2) MASKİ İçme Suyu Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazıda Manisa Büyükşehir
Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliği MADDE 69 EK MADDE
1 ve Ek Madde 2 kapsamında bahse konu adreste yapılan teknik incelemeler neticesinde, ada
parselde kanalizasyon hattının bulunmadığı, yönetmelik hükümlerine istinaden, mevcut taşınmazın tarla vasfında bulunduğu, imar planı bulunmadığı bu nedenle Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği hükümlerine tabi olduğu ve köy içerisindeki evlere 455 metre, köy civarında yer alan son eve ise 340 metre uzaklıkta olması nedeniyle Tarifeler Yönetmeliği Ek Madde 1 ve 2’de yer alan hükümler çerçevesinde içme suyu ve kanalizasyon bağlantısı yapılamayacağı;
Ayrıca mevcut taşınmazın geçmiş yıllarda kaçak yapı statüsünde bulunduğu, daha sonrasında ise imar affı kapsamında başvuran tarafından İdareye başvuru yapıldığı, yapılan keşif işlemleri sonrasında Tarifler
Yönetmeliği çerçevesinde içme suyu aboneliği ve kanalizasyon hattı döşenmesi ile ilgili gerekli şartları sağlamadığı hususlarının tespit edildiği;
Şikayete konu taşınmazın bulunduğu bölgede aynı bölgede yer alan 3 tarlaya su verildiği iddia edilmiş olsa da bahsi geçen taşınmazlara Yönetmelik değişikliği öncesi abonelik verildiği, bu nedenle mevcut durumlarının aynen muhafaza edileceğinin de yönetmelikte açıkça belirtildiği,
Ancak yönetmelik değişikliği sonrası gerekli şartları sağlamayan ada parsel durumunda bulunan taşınmazlara kesinlikle su aboneliği ve kanalizasyon hizmeti verilemeyeceğinin Tarifeler Yönetmeliği Ek
Madde 1 ve 2’de karara bağlandığı,
Yönetmelik değişikliği sonrası İdareye yapılan başvurularda gerekli şartları sağlamayan ada parsel durumunda bulunan taşınmazlara kesinlikle su aboneliği ve kanalizasyon hizmeti verilemeyeceği Tarifeler Yönetmeliği Ek Madde 1 ve 2’de karara bağlandığı ifade edilmiş ve söz konusu alana ilişkin aşağıda ekli fotoğrafların Kurumumuza iletildiği tespit edilmiştir.
12) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Devletin iktisadi ve sosyal ödevlerinin sınırları” başlıklı
65’inci maddesinde; “Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.” hükmü yer almaktadır. Buna göre kamu hizmetlerinin sunulacağı konu ve yerlerin seçiminde, herkese eşit hizmet verecek şekilde karar tesis edilmelidir. Kamu kaynakları sınırlı olduğu için, kamu kurumları herkesin bu kaynaklardan eşit derecede yararlanması için çalışma yürütmek zorundadır.
13) Anayasanın 65’inci maddesine benzer şekilde 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinde
de belediye tarafından kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde öncelik sırasının belirlenirken belediyenin mali durumu ile hizmetin ivediliğinin dikkate alınacağı hüküm altına alınmıştır. Sınırlı mali kaynaklara sahip olan belediyelerin kendisine verilen görevleri yerine getirmesine yönelik yapacağı plan ve programlarda bu öncelik sıralamasının belirlenmesi büyük önem arz etmektedir.
14) Sonuçta kamu kaynakları sınırsız değildir, herkese adil dağıtımı sağlanmalıdır. Kamu hizmeti
sunumunda belediyenin mali durumu ile birlikte kamu kaynakların dengeli dağılımı sorumluluğunun dikkate alınması gerekmektedir. Aksi durumda, söz konusu öncelik sırasının belirlenmesinde kullanılan ölçütler dikkate alınmadan plan ve program yapmak bazı hizmetlerin aksamasına hatta bir takım hizmetlerin hiç yapılmamasına dahi neden olabilecektir. Belediye Kanununda yer alan hüküm gereğince hizmetlerin yerine getirilmesindeki öncelik sırasının belirlenmesinde temel alınan kıstaslardan biri mali durumdur. Belediyenin mali durumunun iyi olması halinde yapılacak olan hizmetin belirlenmesinde hizmetin ivediliği kriteri kıstas alınmaktadır. Hizmetin ivediliğinin belirlenmesinde de, somut olayın durumuna göre bir değerlendirme yapılması gerekmektedir. Zira aksi bir durum, daha fazla insanın ivedilik arz eden müşterek ihtiyaçların ötelenmesi ve karşılanamaması tehlikesini doğuracaktır.
15) Konuya ilişkin olarak detaylı bilgi almak üzere; 17/10/2023 tarihinde KAYAPINAR Mah. Muhtarı
ile görüşülmüştür. Muhtar tarafından; şikayete konu ikametin tarım arazisi niteliğinde olan bir yere yapılan bir bina olduğu; şu anda başvuranın Yukarı Kayapınar Köyünde başka bir adreste ikamet ettiği ancak bahse konu adrese taşınmak istediği; muhtarın konu ile ilgili olarak bizzat Manisa Su ve
Kanalizasyon idaresine gittiği ancak idare tarafından mevzuattaki değişiklik nedeniyle talebin karşılanmasının mümkün olmadığı bilgisinin kendisine verildiği ifade edilmiştir.
16) Öncelikle şikayete konu “su ve kanalizasyon bağlantısı yapılması” talebine yönelik olarak Tarifeler
Yönetmeliğinde; Plansız Alanlar İmar Yönetmeliğinin yer alan Kırsal Yerleşik Alan ve Civarı tanımında belirtilen husus dahilinde, imar planı bulunmayan; ancak yerleşik alan planı belirlenmiş kırsal yerleşik alan tanımı baz alınarak en fazla 300 metre bandı içerisinde kalan alanlarda talep edilmesi halinde içme ve kullanma suyu ile kanalizasyon alt yapısının yapılacağı hüküm altına alındığından öncelikle uyuşmazlığa konu adresin kırsal yerleşik alan ve civarı içinde kalıp kalmadığı tespitinin yapılması gerekmektedir.
17) Konuya ilişkin olarak yapılan incelemede Yunusemre Belediye Başkanlığı tarafından web sayfasında
05.09.2023 Tarihli Beşinci Dönem-Sekizinci Toplantısında Alınan Kararların Özetlerinin yayınlandığı
anlaşılmış; kararın incelenmesinden Bahse konu adresin Köy Yerleşik Alanı içinde olup olmadığına ilişkin olarak diğer hususların yanında;
“ 6360 sayılı yasa kapsamında tüzel kişiliği değişen ve mahalleye dönüşen …, Kayapınar, …
mahallelerinden;
-Belediye Meclisinin 04.04.2023 tarih sayılı kararı ile “Köy Yerleşik Alan Tespiti yapılmamış ve 3367 sayılı Köy Kanununa göre planı yapılmamış… ve Yukarı Kayapınar mahallelerinde “Köy Yerleşik Alan
Tespiti” çalışmalarının yapılmasına;
-Belediye Meclisinin 06.07.2023 tarih sayılı kararı ile Plansız Alanlar İmar Yönetmeliği ve Kırsal
Mahalle ve Kırsal Yerleşik Alan Yönetmeliğinin ilgili maddeleri gereğince yapılan … ve Yukarı Kayapınar mahalleleri “Kırsal Yerleşik Alan ve civarının” tespit çalışmalarının, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi
Kullanımı Kanununda belirtilen izinlerin alınması kaydıyla uygun olduğuna;..” ilişkin karar alındığı anlaşılmıştır.
17.1) Kurumumuzca ilgi karara ilişkin detaylı bilgi almak üzere 16/11/2023 tarihinde Yunusemre Belediye
Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü ile yapılan görüşmede söz konusu alanın köy yerleşik alan içinde yer almadığı; köy yerleşik alanının tekrar belirlenmesi kapsamında bir çalışma yapıldığı ancak sonuçlanmadığı; halihazırda ilgili alanın tarla statüsünde olduğu ve kırsal yerleşik alan kapsamında olmadığından mevzuat kapsamında işlem yapılması gerektiğinin düşünüldüğüne ilişkin bilgi alınmıştır.
18) Kurumumuzca 17/11/2023 tarihinde başvuran ile yapılan telefon görüşmesinde söz konusu yapıya
ilişkin olarak Yapı Kayıt Belgesi olmadığı; başvuranın tarla statüsündeki araziye yapılan binası için aftan yararlanmak üzere Yapı Kayıt Belgesi almak üzere İdareye başvurmadığı anlaşılmıştır.
19) Bilindiği üzere kamu hizmetlerinin sunumunda yerel yönetimlerden biri olan Belediyelere günümüzde
birçok sorumluluk yüklenmiştir. Ayrıca, vatandaşlar için mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarının karşılanmasının yaşamsal bir önemi bulunmakta olup, kamu hizmetinin, halkın beklentileri doğrultusunda sunulması ve hizmet alıcılarının maddi ve manevi bakımdan tatmin edilmeleri, kamu idarelerinin hızlı hareket edebilmelerine ve isabetli kararlar alabilmelerine bağlıdır.
MASKİ Kanalizasyon Dairesi Başkanlığı ve İçme Suyu Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen cevabi yazılarda bahse konu adresin köy civarında yer alan uzaklığının farklı ölçüldüğü, Yunusemre Belediyesi ile yapılan görüşmede halihazırda söz konusu adresin kırsal yerleşik alan kapsamı dışında bulunduğu ve tarla statüsünde bulunduğu; bölgede yapılmakta olan kırsal yerleşik alan çalışmalarının tamamlanmadığı; idare tarafından gönderilen fotoğraflardan da durumun tespit edilebildiği değerlendirilmiştir.
Nitekim İçme Suyu Dairesi Başkanlığınca gönderilen aşağıdaki fotoğrafta da görüldüğü üzere başvuranın köy civarındaki son eve olan mesafesinin 340 metre olduğu anlaşılmaktadır.
20) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili
açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; söz konusu adresin tarla statüsünde yer aldığı, imar affı için müracaat edilmediği ve köy yerleşik alanı dışında bulunduğu; köy içerisindeki evlere 455 metre; köy civarında yer alan son eve ise 340 metre uzaklıkta olduğu anlaşılmış olup, Tarifeler Yönetmeliği Ek Madde 1 ve Ek Madde 2’de yer alan “Plansız Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4’üncü maddesi 34’üncü fıkrasında yer alan Kırsal Yerleşik Alan ve Civarı tanımında belirtilen husus dahilinde, imar planı bulunmayan; ancak yerleşik alan planı belirlenmiş kırsal yerleşik alan tanımı baz alınarak en fazla 300 metre bandı içerisinde kalan alanlarda talep edilmesi halinde içme ve kullanma suyu bağlanacağı ile kanalizasyon altyapısı sağlanacağı” hükümleri kapsamında, idare tarafından yürütülen işlemlerde mevzuat düzenlemelerine, kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak hareket edildiğine yönelik bir tespit yapılamamıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’ ilkelerine uygun davrandığı, ancak ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkelerine uygun davranmadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
22) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci
fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa)
dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Manisa İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN
REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve MANİSA SU VE KANALİZASYON İDARESİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi