|
ÖZET: Karacabey İlçesi’ndeki bir köy muhtarı tarafından, köy bütçesine ek olarak yeni inşaat ruhsatı harcı alınması talebi üzerine, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü tarafından bir görüş oluşturulmuştur. 442 Sayılı Köy Kanunu’nun 17. maddesinde belirtilen köy gelirleri arasında, yeni inşaatlardan harç alınmasına dair bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu durum, köy muhtarı tarafından önerilen harç uygulamasının hukuki dayanağının olmadığını ortaya koymaktadır.
Anayasanın 73. maddesi, vergi, resim ve harç gibi mali yükümlülüklerin yalnızca kanunla belirlenebileceğini ifade etmektedir. Dolayısıyla, köylerde yeni inşaatlardan harç alınması gibi bir uygulama, mevcut yasal çerçeve içinde mümkün değildir. 442 Sayılı Köy Kanunu’nda sayılan gelir kalemleri, köylerin mali kaynaklarını belirlemekte olup, bu kapsamda yeni inşaatlardan alınacak harçlar yer almamaktadır. Sonuç olarak, köy muhtarı tarafından önerilen uygulama, yasal dayanağı bulunmadığı için geçerli değildir. Bu bağlamda, köy bütçesine ek yükümlülükler getirilmesi mümkün değildir. |
T.C.
İÇİşLERİ BAKANLIĞI
Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü
Sayı : B.05.0.MAH.0.06.02.00/20817/62432 10/08/2009 Konu : GörüŞ
BURSA VALİLİĞİNE
(İl Mahalli İdareler Müdürlüğü)
İlgi: 20/7/2009 tarih ve 16559 sayılı yazınız.
İlgi yazınızda; İliniz Karacabey İlçesine bağlı ……. Köyü halkından ……. isimli Şahsın, köy muhtarı ………’nın uygulamalarıyla ilgili olarak Karacabey Kaymakamlığına verdiği dilekçesinde, köy bütçesine konulan ve 442 Sayılı Köy Kanunu’nun 17 nci maddesinde yazılı olan gelirlere ek olarak köy muhtarlığınca “yapı, yeni inŞaat ruhsatiye harcı (maktuan)” adı altında bir bedelin alınıp alınamayacağı hakkında bilgi talep ettiği, 442 Sayılı Köy Kanunu’nun 17 nci maddesinde sayılan köy gelirleriyle ilgili olarak, köylerde yeni yapılan inŞaatlardan harç alınıp alınamayacağı konusunda Bakanlığımız görüŞü talep edilmektedir.
Anayasanın 73 ncü maddesinde, “Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiŞtirilir veya kaldırılır.” hükmü getirilmiŞtir. Bu temel prensip doğrultusunda kanuni düzenlemeye dayanmadan vergi resim harç ve benzeri yükümlülükler getirilemez.
442 Sayılı köy kanunu’nun 17 nci maddesinde köy parası olarak;
1 – İhtiyar meclisi tarafından köylüye salınacak para;
2 – İŞbu kanuna göre alınacak ceza paraları;
3 – Köy namına yazılı emlak ve arazi geliri;
4 – Yoluyla vakfedilen arazi ve emlak geliri;
5 – Avarrız gelirleri (ağaç, arazi, emlak, para);
6 – Hediye ve bağıŞlanmıŞ paralar ve mallar, (ianat ve teberruat);
7 – Köy namına ekilen tarla geliri;
8 – Köy tezgah ve ambar ve dükkanları geliri;
9 – Mühürlenecek ilmühaberlerden alınacak para, (bu para ihtiyar meclisince yapılıp kaymakam veya vali tarafından tasdik olunan cetvele göre alınır);
10 – Köy sınırı içindeki taŞ, kireç, tuğla, kiremit, çorak, kil gibi ocaklardan alınacak para (nısıf kutru elliden yüz metreye kadar olanlardan);
11 – Çay ve nehirler üzerindeki kayık ve sallardan alınacak para, (senenin altı ayı iŞleyenlere mahsustur. Bundan fazla iŞleyenler vilayet idarelerinindir);
12 – Köy sınırı içindeki otlaklardan ve meralardan fazlasının kira paraları;
13 – Köyde satılmak için kesilen hayvanlardan alınacak para, (zephiye resmi); 14 – Köy sınırı içinde satılan hayvanlardan alınacak ihtisap resmi;
15 – Köy sınırı içinde sahipsiz ağaçların ve yemiŞlerin geliri;
16 – Köy sınırı içindeki kaplıcalar, maden suları, (Şimdiye kadar belediye, idarei hususiye, maliye, evkaf ve eŞhas tarafından yoluyla elde edilenler hariç);
17 – Geliri yetiŞmeyen köylerde muhtar, imam, katip, korucu, sığırtmaç, danacı gibi köy adamlarının aylıkları veya senelikleri için salınacak para veya mahsuller.
Maddeleri sayılmıŞtır.
İlgi yazıda geçen Şekliyle köylerde yeni yapılan inŞaatlardan harç ve benzeri adlar altında bir yükümlülüğe Köy Kanununun 17 nci maddesi kapsamında yer verilmemiŞtir. Anayasanın 73 üncü maddesindeki “mali yükümlülükler kanunla konulur, değiŞtirilir veya kaldırılır” amir hüküm doğrultusunda kanuni dayanağı bulunmayan bir yükümlüğün getirilemeyeceği değerlendirilmektedir.
Bilgi ve gereğini rica ederim.
Ercan TOPACA
Vali
Bakan a.
Genel Müdür