|
ÖZET: Başvuran, 23 Temmuz 2023 tarihinde katıldığı KPSS lisans sınavında genel kültür-genel yetenek puanının geçerli sayılmadığını belirterek, bu durumun incelenmesini ve puanının hesaplanmasını talep etmiştir. ÖSYM, başvuranın sınav süresi sona erdikten sonra cevap kağıdına işaretleme yapması nedeniyle sınavının geçersiz sayıldığını ifade etmiştir. İlgili mevzuat ve kılavuzlar çerçevesinde, sınav kurallarına uymamanın sonuçları açıkça belirtilmiştir.
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı, sınav süresi dolduktan sonra yapılan işaretlemelerin geçersiz sayılmasına dair hukuki dayanakları sunmuş ve bu tür durumların daha önceki yargı kararlarıyla da desteklendiğini belirtmiştir. Başvuranın sınavının geçersiz sayılması, diğer adayların eşitlik ilkesine aykırı bir durum yaratmamak adına gereklidir. İdarenin işlemlerinin hukuka uygun olduğu ve başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine dair karar, kamu denetçiliği kurumu tarafından onaylanmış ve ilgili taraflara tebliğ edilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yasal yollara başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/16581-S.23.26073
BAŞVURU NO : 2023/14629
KARAR TARİHİ : 27.12.2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın 23/07/2023 tarihinde girdiği KPSS lisans sınavı genel kültür-genel yetenek puanının geçerli sayılması talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 12.09.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. tarafından Kurumumuza yapılan tarihli başvuruda özetle; başvuran 23/07/2023 tarihinde girdiği KPSS lisans sınavı genel kültür-genel yetenek oturum puanının ÖSYM tarafından sınav kurallarına uymadığı gerekçesi ile hesaplanmadığını, itiraz başvurusuna cevaben verilen 25/08/2023 tarihli ve – – sayılı yazıda hiç bir delil gösterilmeden ”sınav süresi bitiği halde işaretleme yapmaya devam ederek sınav kurallarına aykırı davranışta bulunduğunuz tespit edildiğinden sınavınız geçersiz sayılmıştır.” denildiğini, herkes sınav anında nasıl davrandıysa kendisinin de öyle davrandığını belirterek durumun araştırılmasını ve sınavının geçerli sayılarak puanının hesaplanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının konuya ilişkin olarak Kurumumuza göndermiş olduğu 10/10/2023 tarihli ve – – yazısı ve eklerinde özetle;
2.1. 15 Temmuz 2018 tarihli ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4 sayılı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 347. maddesi gereğince, Yükseköğretim Kurulu kararlarına ve ilgili
mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında lisans, lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti, yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama, yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek, yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak dahil mezkur Kararname, 6114 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatla verilen görevleri yerine getirmekle yetkilendirilmiş kamu tüzel kişiliğine sahip bir kamu kurumu olan ÖSYM’nin, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 347. maddesinin ikinci fıkrasının (ğ)
bendi uyarınca “Gerekli hâllerde sınavları ertelemek, kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini geçersiz saymak.”, (i) bendi uyarınca “Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak” hususunda; 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 348. maddesinin altıncı fıkrasının (d) bendinde ÖSYM Yönetim Kurulunun “Gerekli hâllerde sınavların kısmen veya tamamen iptaline, ertelenmesine, adayların eşdeğer sınavlara alınmasına veya aday işlemlerinin geçersiz sayılmasına ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin başlatılmasına karar vermek” hususunda yetkili kılındığının ifade edildiği,
2.2. 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanunun “Tanımlar” kenar başlıklı 2. maddesi ile 4 sayılı Kararnamenin “Tanımlar” kenar başlıklı 346. maddesinde “kılavuzun”; ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketi olarak tanımlandığı,
2.3. 6114 sayılı Kanunun “Temel ilkeler” kenar başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasında, sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulmasının Başkanlıkları internet sayfasında yapılacağı, internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğunun, Kanunun “Sınav güvenliği” kenar başlıklı 9. maddesinin beşinci fıkrasında, sınav sırasında veya sınavdan sonra incelenen tutanaklar, kamera ses ve görüntüleri, telefon kayıtları, ihbarlar veya başka yollarla bu Kanun ve sınav kurallarının düzenlendiği yönetmelik veya kılavuz esaslarına aykırılık teşkil eden davranışlarının tespit edilmesi hâlinde adayın sınavının geçersiz sayılacağı, bu sınav veya yerleştirmeyle kendisine sağlanan hakların geri alınacağının belirtildiği,
2.4. 16 Mayıs 2023 tarihinde Başkanlıklarının internet sayfasında yayımlanan 2023-KPSS A Grubu ve
Öğretmenlik Kılavuzunun; giriş sayfasında “Bu Kılavuz, “Kamu Görevlerine İlk defa Atanacaklar İçin
Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik” hükümleri uyarınca hazırlanmıştır. Sınava/yerleştirme işlemine başvuran adaylar Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar”, “3.5 SINAVDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR” başlıklı maddesinde”, “Sınav süresince adayların; … Sınav süresi bittiği hâlde soruları okumaya ve cevap kâğıdında işaretleme yapmaya devam etmeleri, … yasaktır. Bu yasaklara uymadığı tespit edilen adayların sınavları geçersiz sayılacaktır. Sınav kurallarına uymak adayın temel görevidir. Kurallara aykırı davranışta bulunan adayların sınava devam etmelerine izin verilmeyecektir ancak sınav görevlileri diğer adayların dikkatlerini dağıtmamak, zaman kaybetmelerine yol açmamak açısından gerekli görürse kural dışı davranışlarda bulunanlara uyarıda bulunmayabileceklerdir. Uyarılmış olsun veya olmasın, kurallara aykırı davranışta bulunan adayların kimlikleri ve kusurları sınav görevlilerince sınav tutanağına veya görevlilerin raporlarına açıkça yazılacak ve bu adayların sınav sonuçları geçersiz sayılacaktır.”, “3.8 SINAVIN GEÇERLİ SAYILMASI NELERE
BAĞLIDIR?” başlıklı maddesinde “Bir adayın sınavının geçerli sayılarak cevap kâğıdının değerlendirilmesi için adayın; … Cevaplarını sınav süresi içinde cevap kâğıdının ilgili alanına işaretlemiş olması, … Sınav süresi bittikten sonra soruları okumaması ve cevap kâğıdında işaretlemeye devam etmemesi, … Salonda sınav kurallarına ve sınav görevlilerinin uyarılarına uyması ve diğer sınav kurallarına uyması zorunludur. Bu kurallara uymayan adayların sınavları iptal edilecektir.” düzenlemeleri ile 6114 sayılı Kanunun 7. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tebliğ hükmünde olmak üzere adaylara bilgilendirme yapıldığı,
2.5. Adayların Sınavlarını Geçersiz Sayan Durumlara İlişkin Yönergenin 8. maddesinin dördüncü fıkrasında “Sınav Bitmiştir” denildikten sonra 20 sn. ve daha fazla süre ile sınav evrakını görevlilere teslim etmemekte ısrar eden ve/veya işaretlemeye devam eden adayların sınavı geçersiz sayılır.” hükmünün yer aldığı,
2.6. 23 Temmuz 2023 tarihinde uygulanan 2023-Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) Genel Yetenek
Genel Kültür oturumuna ait tutanakların incelenmesi neticesinde, ’in, sınav görevlilerinin
“Sınav bitmiştir” uyarısından sonra cevap kağıdına işaretlemeye devam ettiğinin tespit edilmesi nedeniyle
6114 sayılı Kanun, 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve ilgili mevzuatın verdiği açık yetkiye
dayanılarak adayın sınavının ÖSYM Yönetim Kurulunun 15/08/2023 tarihli ve sayılı kararıyla geçersiz sayıldığı, Başkanlıkları Sınav Hizmetleri Daire Başkanlığının 25/08/2023 tarihli ve sayılı yazısıyla adaya bilgilendirme yapıldığı, adayın sınava girdiği nolu salonda kamera uygulamasının bulunmadığı,
2.7. Sınav süresi dolduktan ve salon görevlilerince bu yönde uyarı yapıldıktan sonra cevap kağıdına işaretleme yapmaya devam eden başka adaylar tarafından sınavının geçersiz sayılmasına ilişkin işlemin iptali talepli açılan davalarda yargılamayı yapan Ankara 1. İdare Mahkemesinin 23/03/2016 tarihli ve 2016/633 E., 2016/832 K. sayılı, Ankara 4. İdare Mahkemesinin 26/09/2016 tarihli ve 2016/3359 E., 2016/2360 K. sayılı, Ankara 7. İdare Mahkemesinin 07/04/2016 tarihli ve 2016/1242 E., 2016/1046 K.
sayılı, Ankara 9. İdare Mahkemesinin 31/12/2014 tarihli ve 2014/2136 E., 2014/1658 K. sayılı ve Ankara 14. İdare Mahkemesinin 24/03/2016 tarihli ve 2016/1030 E., 2016/1053 K. sayılı kararlarıyla sınav süresine riayet edilmemesi nedeniyle davacıların sınavının geçersiz sayılmasına dair Başkanlıkları işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedildiği ve söz konusu kararların
Danıştay 12. Daire Başkanlığının 14/06/2016 tarihli ve 2016/4996 E., 2016/3841 K. sayılı, 14/03/2017 tarihli ve 2017/320 E., 2017/756 K. sayılı, 30/06/2016 tarihli ve 2016/4821 E., 2016/4276 K. sayılı, 01/07/2015 tarihli ve 2015/2539 E., 2015/4415 K. sayılı, 30/05/2016 tarihli ve 2016/4743 E., 2016/3399 K.
sayılı kararlarıyla kesin olmak suretiyle onandığı,
2.8. Sınav süresi sona erdikten sonra soruları cevaplamaya devam eden adaylarca yapılan başvurulara ilişkin olarak Başkanlıklarının 09/08/2017 tarihli ve 9041, 10/08/2017 tarihli ve 9196, 11/10/2017 tarihli ve 12157, 30/06/2017 tarihli ve 7379 sayılı, 31/12/2018 tarihli ve 22347 sayılı Ret Kararlarında da “ÖSYM
Başkanlığının 6114 sayılı Kanun ile verilen görev, yetki ve sorumluluklara dayanarak, sınav süresi bittiği halde soruları okumaya ve cevap kağıdında işaretleme yapmaya devam ederek sınav kurallarına aykırı
davranması sebebiyle başvuran adayın sınavının geçersiz sayılmasında hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.” gerekçesiyle başvuruların reddine karar verildiği,
2.9. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezinin 6114 sayılı Kanunun 7. maddesinin birinci fıkrası gereğince sınav, ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerini güvenilirlik, gizlilik, tarafsızlık, bilimsellik ilkeleri çerçevesinde ve adaylara fırsat eşitliği sağlayacak biçimde yerine getirdiği; yapılan sınavlarda sınav kurallarının, tüm adaylara eşit bir şekilde uygulandığı, sınav bittikten sonra işaretleme yapan veya diğer sınav kurallarına uymadığı tespit edilen adayların sınavlarının geçersiz sayıldığı,
2.10. Sınavın tüm adaylar açısından eşit koşullar altında ve aynı kurallarla gerçekleştirilmesi ilkesi ve 6114 sayılı Kanun ile 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin emredici hükümleri gereğince sınav tutanağı esas alınarak başvuranın sınavının geçersiz sayılması işleminin, idare tarafından kişinin temel haklarından mahrum edilmesi olarak değil bilakis kendi ihmal ve kusurlu davranışıyla sebebiyet verdiği kanuni dayanağı olan bir netice olarak değerlendirilmesi gerektiği,
2.11. Sınav görevlilerinin “Sınav bitmiştir” uyarısını yaptıktan sonra cevap kağıdına işaretlemeye devam eden başvuranın sınavının geçerli sayılmasının, sınavını zamanında bitiren, görevli ikazlarına ve sınav kurallarına riayet eden adaylara karşı bir haksızlık teşkil edeceği, fazladan cevaplanan tek bir sorunun bile sınav neticesini ve sınavdan beklenen faydayı etkilediği göz önünde bulundurulduğunda başvuranın sınav bittikten sonra cevap kağıdına işaretleme yapması nedeniyle sınavının geçersiz sayılmasına dair ÖSYM
Yönetim Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmadığı
açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 17/02/2011 tarihli ve 6114 Sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında
Kanunun;
5.1 “Tanımlar” başlıklı 2. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, “Kılavuz: Ölçme, seçme ve
yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini,”,
5.2. “Temel ilkeler” başlıklı 7. maddesinin beşinci fıkrasında, “Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır. İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir.”,
5.3. “Sınav Güvenliği” 9. maddesinin beşinci fıkrasında; “…Sınav sırasında veya sınavdan sonra incelenen tutanaklar, kamera ses ve görüntüleri, telefon kayıtları, ihbarlar veya başka yollarla bu Kanun ve sınav kurallarının düzenlendiği yönetmelik veya kılavuz esaslarına aykırılık teşkil eden davranışlarının tespit edilmesi hâlinde adayın sınavı geçersiz sayılır, bu sınav veya yerleştirmeyle kendisine sağlanan haklar geri alınır…”,
6. 15/07/2018 tarihli, 4 Sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum Ve Kuruluşlar İle Diğer
Kurum Ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ÖSYM ara başlığı altındaki;
6.1. “Tanımlar” başlıklı 346. maddesinde; “(1) Bu Bölümün uygulanmasında; … e) Kılavuz: Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini,… ifade eder.”,
6.2. “Kuruluş, görev ve yetkiler” başlıklı 347. maddesinde; “(1) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi
Başkanlığı, bu Bölüm ve ilgili diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip, Yükseköğretim Kurulu ile ilgili, merkezi
Ankara’da bulunan özel bütçeli bir kuruluştur.
(2) Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır: a) Yükseköğretim Kurulu kararlarına veya ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında ön lisans, lisans veya lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti veya yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama veya yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere, ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek veya yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak… e)Hizmetin gereklerine uygun ölçme, seçme, değerlendirme ve yerleştirme yöntemlerini belirlemek… ğ) Gerekli hâllerde sınavları ertelemek, kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini geçersiz saymak… i) Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak…”,
6.3. “Başkan, Başkan yardımcıları ve Yönetim Kurulu” başlıklı 348. maddesinin altıncı fıkrasında; “…d) Gerekli hâllerde sınavların kısmen veya tamamen iptaline, ertelenmesine, adayların eşdeğer sınavlara alınmasına veya aday işlemlerinin geçersiz sayılmasına ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin başlatılmasına karar vermek…”,
7. 16 Mayıs 2023 tarihinde Başkanlıklarının internet sayfasında yayımlanan 2023-KPSS A Grubu ve
Öğretmenlik Kılavuzunun;
7.1. Giriş bölümünde, “Bu Kılavuz, “Kamu Görevlerine İlk defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar
Hakkında Genel Yönetmelik” hükümleri uyarınca hazırlanmıştır. Sınava/yerleştirme işlemine başvuran adaylar Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar”,
7.2. “3.5 SINAVDA UYULMASI GEREKEN KURALLAR” başlıklı bölümünde, “Sınav süresince adayların; … Sınav süresi bittiği hâlde soruları okumaya ve cevap kâğıdında işaretleme yapmaya devam etmeleri, … yasaktır. Bu yasaklara uymadığı tespit edilen adayların sınavları geçersiz sayılacaktır. Sınav kurallarına uymak adayın temel görevidir. Kurallara aykırı davranışta bulunan adayların sınava devam etmelerine izin verilmeyecektir ancak sınav görevlileri diğer adayların dikkatlerini dağıtmamak, zaman kaybetmelerine yol açmamak açısından gerekli görürse kural dışı davranışlarda bulunanlara uyarıda bulunmayabileceklerdir. Uyarılmış olsun veya olmasın, kurallara aykırı davranışta bulunan adayların kimlikleri ve kusurları sınav görevlilerince sınav tutanağına veya görevlilerin raporlarına açıkça yazılacak ve bu adayların sınav sonuçları geçersiz sayılacaktır.”,
7.3. “3.8 SINAVIN GEÇERLİ SAYILMASI NELERE BAĞLIDIR?” başlıklı maddesinde, “Bir adayın sınavının geçerli sayılarak cevap kâğıdının değerlendirilmesi için adayın; … Cevaplarını sınav süresi içinde cevap kâğıdının ilgili alanına işaretlemiş olması, … Sınav süresi bittikten sonra soruları okumaması ve cevap kâğıdında işaretlemeye devam etmemesi, … Salonda sınav kurallarına ve sınav görevlilerinin uyarılarına uyması ve diğer sınav kurallarına uyması zorunludur. Bu kurallara uymayan adayların sınavları iptal edilecektir.”
hüküm ve düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, 23/07/2023 tarihinde girdiği KPSS lisans sınavı genel kültür-genel yetenek oturum puanının
ÖSYM tarafından sınav kurallarına uymadığı gerekçesi ile hesaplanmadığını belirterek durumun araştırılmasını ve sınavının geçerli sayılarak puanının hesaplanmasını talep etmektedir.
10. ÖSYM Başkanlığı, başvuranın sınav bittikten sonra cevap kağıdına işaretleme yapması nedeniyle sınavının geçersiz sayılmasına dair ÖSYM Yönetim Kurulu kararında hukuka aykırılık bulunmadığını ifade etmektedir.
11. Konuyla ilgili mevzuata bakıldığında, 6114 Sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri
Hakkında Kanunun 7 nci maddesinin beşinci fıkrasında, sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara Başkanlığın internet sayfasında duyurulacağı ve internet sayfasındaki duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğu; 9 uncu maddesinin beşinci fıkrasında, sınav sırasında veya sınavdan sonra incelenen tutanaklar, kamera ses ve görüntüleri, telefon kayıtları, ihbarlar veya başka yollarla bu Kanun ve sınav kurallarının düzenlendiği yönetmelik veya kılavuz esaslarına aykırılık teşkil eden davranışlarının tespit edilmesi hâlinde adayın sınavının geçersiz sayılacağı görülmektedir.
12. Bu itibarla hazırlanan 2023 KPSS A Grubu ve Öğretmenlik Kılavuzuna göre sınava başvuran adayların
Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılacağı, 6114 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin beşinci fıkrası gereği sınav ile ilgili olarak ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında yapılan açıklama ve duyuruların adaylara tebliğ hükmünde olduğu, bu kapsamda ilgili Kılavuzun incelenmesinden açıklıkla görülebileceği üzere söz konusu Kılavuzun “sınavda uyulması gereken kurallar” başlıklı bölümünde; sınav süresi bittiği hâlde soruları okumaya ve cevap kâğıdında işaretleme yapmaya devam etmelerinin yasak olduğu, bu yasaklara uymadığı tespit edilen adayların sınavlarının geçersiz sayılacağı ve sınav kurallarına uymanın adayın temel görevi olduğu; “sınavın geçerli sayılması nelere bağlıdır” başlıklı bölümünde, bir adayın sınavının geçerli sayılarak cevap kâğıdının değerlendirilmesi için adayın, cevaplarını sınav süresi içinde cevap kâğıdının ilgili alanına işaretlemiş olması, sınav süresi bittikten sonra soruları okumaması ve cevap kâğıdında işaretlemeye devam etmemesi gerektiği şeklinde ayrıntılı düzenlemelere yer verilerek tebliğ hükmünde olmak üzere tüm bu hususların adaylara duyurulduğu anlaşılmaktadır.
13. İdarenin Kurumumuza sunduğu 23 Temmuz 2023 tarihinde uygulanan 2023-Kamu Personel Seçme
Sınavı (KPSS) Genel Yetenek Genel Kültür oturumuna ait tutanakların incelenmesinden; başvuranın, sınav görevlilerinin “Sınav bitmiştir” uyarısından sonra cevap kağıdına işaretlemeye devam ettiğinin tespit edildiği ve bu duruma ilişkin tutanak düzenlendiği, bu nedenle 6114 sayılı Kanun, 4 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve ilgili mevzuatın verdiği açık yetkiye dayanılarak adayın sınavının
ÖSYM Yönetim Kurulunun 15.08.2023 tarihli ve sayılı kararıyla geçersiz sayıldığı anlaşılmaktadır.
14. Emsal niteliğinde olan yargı kararları ile Kurumumuz tarafından verilen kararlarda da sınav süresi bittiği halde soruları okumaya ve cevap kâğıdında işaretleme yapmaya devam eden adayların sınav kurallarına aykırı davranması sebebiyle başvurularının haklı bulunmayarak ilgili idarenin adayların sınavını geçersiz sayılması işlemleri hukuka aykırı bulunmayarak başvuruların reddedildiği anlaşılmıştır.
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın talebinin ilgili İdarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin kanunlara uygunluk, hesap verilebilirlik, makul sürede ve gerekçeli karar verme ve kararın gerekçeli olarak bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Bu Ret Kararının, BAŞVURANA ve ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ
BAŞKANLIĞINA tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi