|
ÖZET: Başvuran, 2022 KPSS P10 puan türünde yüksek bir puan almasına rağmen, daha düşük puana sahip adayların atandığı gerekçesiyle Milli Eğitim Bakanlığı’na şikayette bulunmuştur. Sözlü sınavda başarılı olmasına rağmen, kendisine verilen puanın KPSS puanına eşit olduğu belirtilmiştir. İlgili alanda 30 öğretmen alınacağı ilan edilmesine rağmen, başvuranın atanamaması ve daha düşük puanlı bir adayın atanması haksızlık olarak değerlendirilmiştir. Başvuru, başvuranın haksızlığa uğradığı iddiasıyla incelenmiş ve atamasının yapılmasını talep etmiştir.
Milli Eğitim Bakanlığı, başvurunun incelenmesi sonucunda, başvuranın pedagojik formasyonunun bulunmadığını ve bu nedenle ikinci öncelikli olarak değerlendirildiğini açıklamıştır. Duyuruda belirtilen şartlara göre, pedagojik formasyonu olmayan adayların atamaları, öğretmen ihtiyacının karşılanamadığı durumlarda yapılabilmektedir. Başvuranın durumu, bu çerçevede değerlendirildiğinde, hukuka ve hakkaniyete uygun bir işlem tespit edilmemiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddedilmesi gerektiği yönünde öneride bulunmuş ve başvuranın talebi kabul edilmemiştir. İdarenin başvuruya ilişkin verdiği cevapta, başvuranın hangi mercilere başvurabileceği konusunda bilgi verilmemesi ise iyi yönetim ilkelerine aykırı bulunmuştur. Başvuranın, kararın tebliğ tarihinden itibaren idare mahkemelerine başvurma hakkı bulunmaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5814-S.24.9149
BAŞVURU NO : 2023/20071
KARAR TARİHİ : 28.05.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın KPSS puanı yüksek olmasına karşın, kendisinden daha düşük puanlı adayların atandığı yönündeki şikayeti hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 10.12.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, 2022 KPSS P10 puan türünde sözleşmeli öğretmen alımına 2023 yılında başvurduğunu,
2023 Nisan ayında Milli Eğitim Bakanlığının açtığı sözlü sınava çağrıldığını, sözlü sınava Muğla İlinde
girdiğini, sorulan 4 soruya doğru cevap verdiğini, ancak herkese olduğu gibi kendisine de KPSS puanıma denk sözlü sınav puanı verildiğini, sözleşmeli öğretmen alımı ilanında yenilenebilir enerji alanında 30 öğretmen alınacağının bildirildiğini, ilanda öncelik 1 veya öncelik 2 gibi bilgiye yer verilmediğini, KPSS ve sözlü puanının daha yüksek olduğunu ve aynı yeri tercih ettiği halde atanamadığını, kendisinden daha düşük puana sahip olan başka birinin atandığını, gerek sözlü sınav sonucunun herkese KPSS puanına denk olacak şekilde verilmesinin, gerekse KPSS puanı daha yüksek olduğu halde şahsının atanamayıp daha düşük puana sahip olan başka birinin atanmasının haksızlık olduğunu, durumunun incelenerek uğradığı haksızlığın giderilmesini ve atamasının yapılması gerektiğine karar verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gönderilen 29/2/2024 tarih ve – – sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1. Duyuru ve öğretmenlerin atamalarına esas olan alanlar ile mezun oldukları yükseköğretim programların belirlenmesine ilişkin hükümlerin yer aldığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 20/04/2014 tarihli ve 9 sayılı kararı, yenilenebilir enerji teknolojileri alanında bahse konu duyuru
kapsamında başvuruda bulunanlardan ataması yapılanlara ait KPSS ve sözlü sınav puanlarına dair liste ile başvuranın elektronik ortamda yapmış olduğu başvuru belgelerinin ekte yer aldığı,
2.2. Sözlü sınavda adayların, eğitim bilimleri ve genel kültür; bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü; iletişim becerileri, özgüveni ve ikna kabiliyeti; bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı; topluluk önünde temsil yeteneği ve eğitimcilik nitelikleri yönüyle değerlendirildiği,
2.3. Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmî ve özel; örgün ve yaygın eğitim kurumlarına öğretmen olarak atanacakların atamalarına esas olan alanlar ile mezun oldukları yükseköğretim programları Bakanlığın
Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 20.02.2014 tarihli ve 9 sayılı kararı çerçevesinde belirlendiği, yayımlanan bütün duyurularda söz konusu karara yer verildiği, anılan Karar’ın 7’nci maddesinde; “Öğretmen olarak atanacakların gerekli ve yeterli düzeyde genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon almaları esastır. Bu eğitim süreçlerinden birini tamamlamamış ya da yeterli kredi almamış olanların öğretmen olarak ataması yapılmaz. Ancak, öğretmen ihtiyacının karşılanamadığı durumlarda, gereken nitelikleri taşıyan adayların atanmalarından sonra gelmek koşuluyla pedagojik formasyonu olmayanların atamaları da yapılabilir…” hükmüne yer verildiği,
2.4. Buna göre Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusunun (Mart 2023) “Başvuru Şartları” başlıklı 4 üncü maddesinin “Öğretmenliğe kaynak teşkil eden yükseköğretim programlarından mezun olanların ihtiyacı karşılamadığı alanlara atanacaklar hariç olmak üzere, Ortaöğretim Alan Öğretmenliği
Tezsiz Yüksek Lisans Programını ya da Pedagojik Formasyon Programı/Pedagojik Formasyon Eğitimi
Sertifika Programından birini başarıyla tamamlamış olmak,” şeklinde düzenlendiği, pedagojik formasyon olmadan yapılan başvuruların ihtiyacın karşılanamadığı durumlarda (2. Öncelikli) değerlendirileceğinin belirtildiği, bu doğrultuda pedagojik formasyonu olmadan başvuruda bulunan adaylar, ikinci öncelikli olarak değerlendirildiğinden formasyonu olmadan başvuruda bulunan ’nın söz konusu atamada ikinci öncelikli değerlendirildiği, ayrıca ilgiliye ait elektronik başvuru formunda “Mezun Olduğu
Yükseköğretim Programı İle İlgili Notlar” kısmında mezuniyet programının 2. Öncelikli olduğunun belirtildiği, belirlenen 30 kontenjana birinci öncelikli başvuruda bulunan adayların ataması gerçekleşmiş olduğundan ikinci öncelikli başvuruda bulunan ilgilinin atamasının yapılması hususunda herhangi bir işlem yapılamadığı,
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 25/08/2011 tarihli ve 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 4 üncü maddesinde;
“(1) Öncelikle kalkınmada birinci derecede öncelikli yörelerde olmak üzere Bakanlığın boş öğretmen norm kadrosu bulunan örgün ve yaygın eğitim kurumlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında sözleşmeli öğretmen istihdam edilebilir.
(2) Sözleşmeli öğretmenler, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde öngörülen genel şartlar ile öğretmen kadrosuna atanabilmek için aranan özel şartları taşıyanlardan Kamu Personel Seçme
Sınavı puan sırasına konulmak kaydıyla alım yapılacak her bir pozisyonun üç katına kadar aday arasından
Bakanlık tarafından yapılacak sözlü sınav başarı sırasına göre atanır. Sözleşmeli öğretmenliğe yapılan atama, sözleşmenin imzalanmasıyla geçerlilik kazanır. Sözleşme, imzalanmadan herhangi bir hak doğurmaz.
(7) Sözleşmeli öğretmenliğe atanacakların başvuruları, sözlü sınava alınacakların belirlenmesi, sözlü sınav konuları, sözlü sınavın usul ve esasları, atanmaları ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar
Millî Eğitim Bakanlığınca yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir.”,
6. Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının 20.02.2014 tarihli ve 9 sayılı
Kararının “ Atamalarda Dikkate Alınacak Hususlar” başlıklı 7. maddesinde; “”Öğretmen olarak atanacakların gerekli ve yeterli düzeyde genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon almaları esastır. Bu eğitim süreçlerinden birini tamamlamamış ya da yeterli kredi almamış olanların öğretmen olarak ataması yapılmaz. Ancak, öğretmen ihtiyacının karşılanamadığı durumlarda, gereken nitelikleri taşıyan adayların atanmalarından sonra gelmek koşuluyla pedagojik formasyonu olmayanların atamaları da yapılabilir…”
hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddedilmesi gerektiği yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran özetle, sözleşmeli öğretmen alımı ilanında yenilenebilir enerji alanında 30 öğretmen alınacağının bildirildiğini, ilanda öncelik 1 veya öncelik 2 gibi bilgiye yer verilmediğini, KPSS ve sözlü puanının daha yüksek olduğunu ve aynı yeri tercih ettiği halde atanamadığını, KPSS puanı daha yüksek olduğu halde şahsının atanamayıp daha düşük puana sahip olan başka birinin atanmasının haksızlık olduğunu, durumunun incelenerek uğradığı haksızlığın giderilmesini ve atamasının yapılması gerektiğine karar verilmesini talep etmektedir.
9. İdare Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve Atama Duyurusunun (Mart 2023) “Başvuru Şartları” başlıklı
4 üncü maddesinin “Öğretmenliğe kaynak teşkil eden yükseköğretim programlarından mezun olanların
ihtiyacı karşılamadığı alanlara atanacaklar hariç olmak üzere, Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz
Yüksek Lisans Programını ya da Pedagojik Formasyon Programı/Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika
Programından birini başarıyla tamamlamış olmak,” şeklinde düzenlendiğini, pedagojik formasyon olmadan yapılan başvuruların ihtiyacın karşılanamadığı durumlarda ikinci öncelikli şekilde değerlendirileceğinin belirtildiğini, ayrıca ilgiliye ait elektronik başvuru formunda “Mezun Olduğu Yükseköğretim Programı İle
İlgili Notlar” kısmında mezuniyet programının 2. Öncelikli olduğunun belirtildiğini, formasyonu olmadan
başvuruda bulunan ’nın bu nedenlerle söz konusu atamada ikinci öncelikli değerlendirildiğini ve 30 kişilik listede yer almadığını belirtmektedir.
10. Milli Eğitim Bakanlığınca 2023 yılı Mart ayında yayımlanan Sözleşmeli Öğretmenliğe Başvuru ve
Atama Duyurusunda; bu duyurunun: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 7354 Öğretmenlik Meslek
Kanunu, 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar, Kamu Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmelik, Sözleşmeli
Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik, Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu
Başkanlığının Öğretmenlik Alanları, Atama ve Ders Okutma Esasları hakkındaki 20.02.2014 tarihli
9 sayılı Kurul Kararı ve eki çizelgede yer alan hükümler doğrultusunda hazırlandığı, duyuruda yer
almayan hususlarda ilgili mevzuat hükmünün geçerli olduğu belirtilmektedir. Başvuru şartları kısmında; “mezun olunan yükseköğretim programı, öğretmenliğe atanacakların tespitine ilişkin Talim ve Terbiye
Kurulu Başkanlığının 20.02.2014 tarihli ve 9 sayılı Kurul Kararına göre atama yapılacak alana uygun olmak, ve Öğretmenliğe kaynak teşkil eden yükseköğretim programlarından mezun olanların ihtiyacı karşılamadığı alanlara atanacaklar hariç olmak üzere, Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek
Lisans Programını ya da Pedagojik Formasyon Programı/Pedagojik Formasyon Eğitimi Sertifika
Programından birini başarıyla tamamlamış olmak,” şartlarının yer aldığı açıktır. Öte yandan başvuranın elektronik başvuru belgesinin mezun olduğu yüksek öğretim programı ile ilgili notlar kısmında da 2.
Öncelikli Yüksek Eğitim programı ibaresi yer almaktadır.
11. Somut olayda, başvuranın formasyonu bulunmaksızın başvurmuş olduğu Yenilenebilir Enerji
Teknolojileri alanındaki 30 kontenjana yapılan sınavda başarılı olan ve anılan alandan mezun kişilerin yerleştirildiği anlaşılmış, dolayısıyla idarece tesis edilen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın katılmış olduğu sözleşmeli öğretmenlik sınavının, 652 sayılı Özel Barınma Hizmeti Veren Kurumlar ve Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun
Hükmünde Kararname ve 03/08/216 tarihli ve 29790 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
Sözleşmeli Öğretmen İstihdamına İlişkin Yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapıldığı anlaşılmış, başvuruya konu idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvuranın KPSS puanı daha yüksek olduğu gerekçesiyle şahsının atamasının yapılması talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin Kurumumuz tarafından istenilen bilgi ve belgeleri süresi içinde gönderdiği, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine ve “kararların gerekçeli olması” ilkesine uygun davrandığı, ancak İdarenin başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, İdareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi