Kronik hipertansiyon nedeniyle idari izin talebinin e-nabız raporu eksikliğiyle reddi ve idarenin takdir yetkisi kullanımı (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/2251-S.21.3694

BAŞVURU NO : 2020/94836

KARAR TARİHİ : 08/02/2021

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI

İdari izin talebi hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 27/08/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuranın Kurumumuza yapmış olduğu başvurusunda özetle; Amasya E tipi kapalı ceza infaz kurumunda bilgisayar işletmeni olarak görev yaptığını, kronik hipertansiyon sebebiyle riskli grupta olduğunu, aile hekiminden aldığı rapora dayanarak idari izinli sayılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kurumumuz tarafından Adalet Bakanlığına gönderilen 11/01/2021 tarihli ve E sayılı bilgi ve belge isteme yazısına cevaben, Adalet Bakanlığı tarafından gönderilen 20/01/2021 tarihli ve E. sayılı cevabi yazıda; başvuranın kronik hipertansiyon rahatsızlığı sebebiyle

Covid-19 salgını yönünden riskli grupta olduğunu, bu sebeple 27.04.2020 – 06.05.2020 ve

12.05.2020 tarihli dilekçeleriyle idari izin talebinde bulunduğu, taleplerinin değerlendirilmek

üzere Amasya Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığına gönderildiği, yapılan inceleme sonucunda 12.05.2020 tarihli ve sayılı yazıyla “Sağlık raporunun güncel tarihli olarak sunulması halinde talebinin değerlendirilebileceğinin” bildirildiği ve söz konusu yazının adı geçene tebliğ edildiği, başvuranın 29.05.2020 tarihinde güncel tarihli durum bildirir raporu ile tekrar başvuruda bulunduğu, Amasya Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi

Adalet Komisyonu Başkanlığının 02.06.2020 tarihli ve sayılı kararı ile talebinin uygun görüldüğü ve adı geçenin 02.06.2020 tarihinde idari izne ayrıldığı,

2.1. Genel Müdürlüğün 11.06.2020 tarihli ve sayılı yazısında

“Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 02.06.2020 tarihli ve – sayılı “Covid-19 Hastalığı İçin Risk Grubunda Olan Kronik Hastalıklar” konulu yazısının yürürlükten kaldırıldığı, konuya ilişkin olarak 05.06.2020 tarihli ve sayılı yazılarına göre işlem yapılması gerektiğinin” belirtildiği, bu kapsamda, 02.06.2020 tarihinden itibaren idari izne ayrılan başvuranın idari izninin Amasya Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi

Adalet Komisyonu Başkanlığının 16.06.2020 tarihli ve sayılı yazısı ekinde gönderilen Genel Müdürlüğün 11.06.2020 tarihli ve sayılı yazısı gereğince sonlandırıldığı ve 19.06.2020 tarihinde tekrar görevine başladığı, mevzuat gereğince e – nabız sisteminden rapor sunulmadığından başvurana idari izin verilmediği belirtilmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye

Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” hükmü,

4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Kamu Hizmeti Görevleriyle İlgili

Hükümler” başlıklı 128 nci maddesinde: “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.” hükmü,

5. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun

Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından, İdarenin başvuranın talebine ilişkin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri

Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. Başvuran, Amasya E tipi kapalı ceza infaz kurumunda bilgisayar işletmeni olarak görev yaptığını, kronik hipertansiyon sebebiyle riskli grupta olduğunu, aile hekiminden aldığı rapora dayanarak idari izinli sayılmasını talep etmektedir.

8. 29/05/2020 tarihli ve 31139 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2020/8 sayılı ve

‘COVID-19 Kapsamında Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Normalleşme ve Alınacak Tedbirler’ konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde;

8.1. COVID19 salgını ile mücadele amacıyla yürürlüğe konulan ‘Kamu Görevlilerinin

Yurtdışına Çıkış İzni’ konulu 2020/2 sayılı Genelge ile ‘COVID-19 Kapsamında Kamu

Çalışanlarına Yönelik İlave Tedbirler’ konulu 2020/4 sayılı Genelgenin, 01/06/2020 tarihi itibarıyla yürürlükten kaldırıldığı,

8.2. Çalıştırılma biçimlerine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında (Sağlık Bakanlığı ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) çalışan yönetici kadro ve pozisyonunda bulunanlar hariç 60 yaş ve üzerinde olanlar ile Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanların idari izinli sayılacağı, idari izinli sayılanların bu sürede görevlerini fiilen yerine getirmiş sayılacağı, mali ve sosyal hak ve yardımları ile diğer özlük haklarının saklı kalacağı, bu personelin amirinin izni dışında görev mahallinden ayrılmayacağı ve hizmetine ihtiyaç duyulanların çağırıldıkları anda görevlerine dönecekleri düzenlenmiştir.

9. 26/08/2020 tarihli ve 31225 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2020/11 sayılı ve ‘COVID-

19 Kapsamında Kamu Çalışanlarına Yönelik Tedbirler’ konulu Cumhurbaşkanlığı

Genelgesinde; COVID-19 salgınıyla mücadeleyi ve salgının etkilerinin azaltılmasına yönelik faaliyetleri zafiyete uğratmama ve kamu hizmetlerini aksatmama şartıyla; çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabileceği; buna dair usul ve esasların bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kurum ve kuruluşları için üst yönetici tarafından belirleneceği, idari izinliler ile uzaktan veya dönüşümlü çalışanların, amirlerinin izni dışında görev mahallerinden ayrılamayacağı ve hizmetine ihtiyaç duyulanların çağırıldıkları anda görevlerine dönmek zorunda oldukları düzenlenmiştir.

10. 7.2020/8 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi düzenlemesi ile Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenen kronik hastalığı bulunanların idari izinli sayılacağı öngörülmüş olup Sağlık

Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 05/06/2020 tarihli ve E.1187 sayılı yazısında;

10.1. Kamu çalışanlarından idari izne esas olmak üzere COVID-19 hastalığı için risk grubunda olan kronik hastalıkların; halen immünsüpressif tedavi alanlar, metastatik ve/veya kemoterapi/radyoterapi alan kanser hastaları, kornea nakli hariç solid organ nakli, kemik iliği/kök hücre nakli yapılan hastalar, kronik obstrüktif veya destrüktif akciğer hastalığı veya status astmatikus hikayesi olan hastalar, insüline bağlı diyabet ve komplike (serebrovasküler, koroner, böbrek, polinöropati) insüline bağımlı olmayan diabetes mellitus hastaları, komplike hipertansiyon (serebrovasküler, böbrek, konjestif kalp yetmezliği), dekompanse kalp yetmezliği, akut koroner sendrom geçiren hastalar, kronik karaciğer ve böbrek yetmezliği olan hastalar, serebrovasküler hastalık (inme, kanama) geçiren hastalar şeklinde belirlendiği,

10.2. Bakanlık tarafından belirlenen hastalıklardan 01/06/2020 tarihinden önceki 2 (iki) yıl içerisinde 2 (iki) kez aynı tanıyı almış olan kamu çalışanlarına Bakanlık e-nabız sistemi üzerinden “İdari izne esas COVID-19 hastalığı için risk grubunda olan kronik hastalık durum belgesi” üretileceği,

10.3. E-nabız sistemi üzerinden gerekli çalışmalar tamamlanmış olduğundan idari izinli sayılacak kamu çalışanlarının söz konusu belgeyi 08/06/2020 tarihinden itibaren sadece e-nabız sistemi üzerinden temin edecekleri açıklamalarına yer verilmiştir.

11. Cumhurbaşkanlığı Genelgeleri gereği, kamu kurum ve kuruluşlarında (Sağlık Bakanlığı ve

Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) çalışan yönetici kadro ve pozisyonunda bulunanlar hariç 60 yaş ve üzerinde olanlar ile Sağlık Bakanlığının belirlediği kronik hastalığı bulunanlar idari izinli sayılacak ve idari izinli sayılanlardan hizmetine ihtiyaç duyulanlar çağırıldıkları anda görevlerine dönecekler ve kamu hizmetlerini aksatmama şartıyla, çalıştırılma biçimine bakılmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanlara uzaktan çalışma, dönüşümlü çalışma gibi esnek çalışma yöntemleri uygulanabilecektir.

12. Buna göre; Cumhurbaşkanlığı Genelgeleri ile idarelere bir takdir yetkisi tanındığı görülmektedir. İdarenin takdir yetkisine sahip olması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare, takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, eşitlik kuralını gözetmeli, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlarda özel koşullar öngörülmüşse bunlara uymalı; bu yetkiyi kamu yararı ve hizmetin gereklerine uygun bir şekilde objektif, makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak kullanmalıdır.

13. İdare tarafından, başvuranın aldığı aile hekimi raporu sonucunda 02/06/2020 tarihinde idari izne ayrıldığı, Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 02.06.2020 tarihli ve sayılı “Covid-19 Hastalığı İçin Risk Grubunda Olan Kronik

Hastalıklar” konulu yazısı gereğince 19/06/2020 tarihinde idari iznin sona erdiği,

13.1. Başvuranın tekrar idari izinli sayılmak için avukatı aracılığı ile idareye başvurduğu ancak e-nabız sistemi üzerinden idari izne esas COVID-19 hastalığı için risk grubunda olan kronik hastalık durum belgesi olmaması gerekçesiyle başvurusunun reddedildiği, söz konusu belgenin idari izinli sayılmak için yayınlanan Genelgeler gereğince zorunlu olduğu, ayrıca

Cumhurbaşkanlığı Genelgeleri ile Covid-19 süreci içerisinde çalışma düzen ve esaslarının belirlenmesinin idarelerin takdir yetkisine bırakıldığı, bu bağlamda idare tarafından konuya ilişkin düzenlemeler çerçevesinde işlem tesis edilmiş olduğu değerlendirilmiştir.

14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuruya konu edilmiş olan başvuranın idari izin talebinin reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği

Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Amasya İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve ADALET BAKANLIĞINA tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi