|
ÖZET: Başvuran, 2018 yılından bu yana Mersin İŞKUR İl Müdürlüğünde V.H.K.İ olarak görev yapmaktadır. 2022 yılında Mersin Üniversitesi Sanat Tarihi bölümünden mezun olan başvuran, kariyerine Kültür ve Turizm Bakanlığı’nda devam etmek amacıyla kurumlar arası nakil talebinde bulunmuş, ancak bu talebi reddedilmiştir. Başvuran, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddelerine dayanarak, atama izin sayılarının hakkaniyet ilkelerine uygun olarak değerlendirilmesi gerektiğini ve bu durumun personel dağılımında dengesizlik yaratacağını ifade etmiştir.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, başvuranın nakil talebini, personel planlaması ve hizmet gerekleri çerçevesinde uygun bulmamıştır. Bakanlık, 2023 yılı için belirlenen atama izin sayısının sınırlı olduğunu ve bu nedenle başvuranın talebinin kabul edilemeyeceğini belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın mevcut unvanı ile talep ettiği pozisyon arasında doğrudan bir bağlantı bulunmadığı da vurgulanmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın nakil talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit etmemiştir. Ancak, idarenin başvuruya ilişkin yanıtında, itiraz yollarının belirtilmediği için iyi yönetim ilkelerine uyulmadığına dair bir öneride bulunulmuştur. Başvuran, bu kararın tebliğinden itibaren yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/131-S.24.195
BAŞVURU NO : 2023/13782
KARAR TARİHİ : 05.01.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Kurumlar arası nakil talebine ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 28.08.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; 05.12.2018 tarihinden itibaren Mersin İŞKUR İl Müdürlüğünde V.H.K.İ olarak görev
yapmakta olduğunu, aynı zamanda Mersin Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümünden
21.01.2022 tarihinde mezun olduğunu, 2022/1 ALES sınavından 55 puan aldığını, Üniversitelerin Sosyal
Bilimler Enstitüsüne Sanat Tarihi alanından yüksek lisans için başvuru yaptığını, kariyerini Kültür ve
Turizm Bakanlığında devam ettirmek istediğini, kurumlar arası naklen geçiş yoluyla Kültür ve Turizm
Bakanlığına naklen atanma talebiyle yaptığı başvurusunun reddedildiğini, başvuru dilekçelerinde 2023-
2024 yılı memur kadrolarına verilen atama izin sayısına dâhil edilmesi hususunu belirtmesine rağmen atama
izin sayılarına dâhil edilmediğini, 657 sayılı Kanunun 72 nci maddesinde memurların bir kurumdan diğerlerine yer değiştirme suretiyle atanma hususunun düzenlenmiş olduğunu, aynı şekilde Kanunun 74 üncü maddesinde de kurum değiştirmek suretiyle atanma şartlarının düzenlendiğini, kontenjan sınırlaması gerekçe gösterilerek naklen geçiş taleplerinin uygun görülmemesinin idarenin alım sürecindeki takdir yetkisini kötüye kullanması olduğunu, kontenjan kullanımının hakkaniyet ilkeleri doğrultusunda liyakat esas alınarak bölge ve görev ayrımı yapılmaksızın gerçekten çalışma azim ve niyetinde olanların tercih edilerek yapılması gerektiğini, aksi durumun personel dağılımında dengesizliğe sebep olacağını ifade etmiş olup kamu kurum ve kuruluşlarına memur kadroları için verilen atama izin sayısına dâhil edilerek Kültür ve Turizm Bakanlığına kurumlar arası naklen geçişinin yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 18.09.2023 tarihli ve sayılı yazısına istinaden Kültür ve Turizm
Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 20.10.2023 tarihli ve sayılı yazıda özetle;
2.1) Adı geçenin 2022 yılında Bakanlık kadrosuna atanma istemi ile yaptığı başvurusuna verilen olumsuz
cevabı yargı yoluna taşıyıp kesin olarak aleyhine sonuçlanan dava sürecine konu olan başvurusuna da atıf yaparak Bakanlık taşra teşkilatında yer alan Mersin ve Adana İllerine naklen geçiş talebine ilişkin
12.07.2023 tarihli dilekçesine, Genel Müdürlüğün 07.08.2023 tarihli ve sayılı yazısı ile verilen
cevapta; personel planlaması ve hizmet gerekleri çerçevesinde Bakanlık merkez ve taşra teşkilatına açıktan veya nakil suretiyle açıktan ve nakil suretiyle yapılacak atamalara ilişkin verilen atama izin sayısı da dikkate alınarak talebinin uygun bulunmadığının bildirildiği, 657 sayılı Kanun “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74 üncü maddesinin birinci fıkrası düzenlemesi kapsamında, başvuru konusu işlemin anılan hüküm doğrultusunda kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde gerçekleştirildiği,
2.2) Kamu idareleri bazında atama izin sayılarının dağılımının idare bazlı olarak Kamu-E Uygulama
sisteminden yalnızca idarelerce görülebildiği ve yıl içinde hizmet ihtiyacı doğrultusunda değişkenlik arz ettiği, 2023 yılında halen güncel olarak başvuranın da mezunu olduğunu belirttiği Sanat Tarihi bölümü mezunlarının da başvuru yapabildiği 33 (Otuzüç) “Müze Araştırmacısı” pozisyonu ile yine Sanat Tarihi bölümü mezunu 2 (İki) Kültür ve Turizm Uzman Yardımcısı personelin, Bakanlık tarafından ilanlarda belirtilen nitelikleri taşıyanlar arasından açıktan atama suretiyle istihdam edileceği, söz konusu alım sürecinde ilanlarda belirtilen standartların aranmakta olduğu,
2.3) Veri Hazırlama ve Kontrol işletmeni olarak görev yaptığı belirtilen başvuranın Sanat Tarihi
mezuniyetine uygun bir unvana doğrudan atanmasının Bakanlık Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliği kapsamında hukuken mümkün olmadığı,
2.4) Başvuran vekili tarafından Bakanlık aleyhine Mersin 2. İdare Mahkemesinin
Esasında açılan davada, Mahkemenin 22.12.2022 tarihli ve sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verildiği, anılan kararın Adana Bölge İdare Mahkemesi l. İdari Dava Dairesinin 17.05.2023 tarihli ve sayılı “davacının istinaf başvurusunun reddine” ilişkin kararıyla kesinleştiği belirtilmiş ve talep edilen belgeler yazı ekinde gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;
3.1) “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
3.2) “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” ana başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında
“Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı
74 üncü maddesinin birinci fıkrasında “Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların
muvafakatı ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır.”,
6) 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Açıktan ve nakil
suretiyle atama sayıları” başlıklı 11 inci maddesinin birinci fıkrasında “(1) Bu Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesi kapsamına giren kurum ve kuruluşlarının; memur ve öğretim elemanı kadrolarına açıktan veya diğer kurum ve kuruluşlardan nakil suretiyle yapabilecekleri yıllık atama sayısı, bu sayı sınırlamasına tabi tutulmayacak atamalar ile uygulamaya ilişkin hususlar, öğretim elemanları için Yükseköğretim Kurulunun görüşü alınmak suretiyle (…) Cumhurbaşkanınca belirlenir.”,
7) 03.06.2014 tarihli ve 29019 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Kültür ve Turizm Bakanlığı Personeli
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Kurum içi ve kurum dışından yapılacak atamalar” başlıklı 25 inci maddesinin ikinci fıkrasında “(Değişik:RG-21/6/2015-29393) Kamu kurum ve kuruluşlarından naklen atama talebinde bulunan personel, genel hükümlere göre belirlenen şartları taşımaları koşuluyla kurumdaki aynı unvanlı kadrolara veya bu Yönetmelikte belirlenen şartları taşımaları koşuluyla bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlı kadrolara ya da daha alt unvanlı kadrolara atanabilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde hazırlanan Ret Karar Önerisi,
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Mersin İŞKUR İl Müdürlüğünde 05.12.2018 tarihinden itibaren V.H.K.İ kadrosunda görev yapmakta
olduğunu belirten başvuran tarafından, Sanat Tarihi Bölümü mezunu olduğundan ve kariyerini Kültür ve
Turizm Bakanlığında devam ettirmek istediğinden bahisle, Kültür ve Turizm Bakanlığı kadrosuna kurumlar arası naklinin yapılması talep edilmektedir.
10) 657 sayılı Kanunun 74 üncü maddesinde, memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların
muvafakati ile bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan bir kadroya nakillerinin mümkün olduğu hüküm altına alınmıştır. 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 11 inci maddesinin birinci fıkrasında; bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamına giren kurum ve kuruluşlarının, memur ve öğretim elemanı kadrolarına açıktan veya diğer kurum ve kuruluşlardan nakil suretiyle yapabilecekleri yıllık atama sayısının, bu sayı sınırlamasına tabi tutulmayacak atamalar ile uygulamaya ilişkin hususların Cumhurbaşkanınca belirleneceği düzenlenmiştir.
11) Kültür ve Turizm Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin
25 inci maddesinin ikinci fıkrasında; kamu kurum ve kuruluşlarından naklen atama talebinde bulunan
personelin, genel hükümlere göre belirlenen şartları taşımaları koşuluyla kurumdaki aynı unvanlı kadrolara
veya söz konusu Yönetmelikte belirlenen şartları taşımaları koşuluyla bu unvanın bulunduğu aynı alt gruptaki diğer unvanlı kadrolara ya da daha alt unvanlı kadrolara atanabilecekleri hususuna yer verilmiştir.
12) Başvuranın, Bakanlık bünyesinde Mersin ve Adana illerine naklen geçiş talebini içeren 12.07.2023
tarihli dilekçesine idare tarafından; merkez ve taşra teşkilatında boş bulunan kadrolara açıktan veya nakil suretiyle yapılacak atamaların, Genel Kadro Ve Usulü Hakkında 2 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
11 inci maddesi uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarının 2023 yılı için memur kadrolarına verilen
atama izin sayısına göre yapılmakta olduğu, Bakanlık kadrolarına ilişkin verilen atama izninin sınırlı sayıda olması nedeniyle personel planlaması ve hizmet gerekleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda bahse konu talebin uygun görülmediği yönünde cevap verilmiştir.
13) Dosya kapsamına idare tarafından sunulan belgelerden; Bakanlığın VHKİ unvanında, Adana İlinde boş
kadrosunun bulunmadığı ve Mersin İlinde 4 adet boş kadrosunun bulunduğu görülmektedir.
14) 657 sayılı Kanunun 74 üncü maddesi uyarınca; kurumlar arası nakil talep eden memurun talebinin nakil
için tek başına yeterli olmadığı, kurumların muvafakatinin arandığı, diğer bir ifadeyle ilgilinin geçiş yapılacak kuruma başvurarak kabul almasının ve bu kabul işleminin ardından ayrılacağı kurumdan muvafakat almasının gerektiği, ayrıca kurumların atama yapma konusunda takdir yetkisine sahip olduğu açıktır. İdarenin gerçekleştirdiği iş ve işlemlerde, bağlı yetkinin söz konusu olmadığı durumlarda, takdir yetkisinin bulunduğu kabul edilmektedir. İdarenin takdir yetkisine sahip olması, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare, takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, eşitlik kuralını gözetmeli, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı; bu yetkiyi kamu yararı ve hizmetin gereklerine uygun bir şekilde objektif, makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak kullanmalıdır.
15) Anayasa Mahkemesinin 20.02.2014 tarihli ve E.2012/606 başvuru numaralı kararında,
“…Kişilerin bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur…” değerlendirmesinde bulunmuştur. (https://www.corpus.com.tr/#!/AnayasaMahkemesi, Erişim 22.12.2023)
16) Danıştay 5. Dairesinin 27.02.2006 tarihli ve E.2004/5066, K.2006/751 sayılı kararında, “…idare,
boş bulunan bir kadroya kamu yararı ve hizmet gereklerini gözeterek en uygun kişiyi atama konusunda, gerekli nitelikleri taşıyanlar arasında tercihte bulunma hak ve yetkisine sahip olduğundan, bu yetkisini belirli bir kişi lehine kullanmaya yargı kararı ile zorlanamayacağı gibi; bu husustaki yargısal denetimde, işlemin diğer unsurları yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sürece, idarenin işlemi haklı kılacak hukuken kabul edilebilir bir neden gösteremediği gerekçesine dayanılarak iptal kararı verilemeyeceği açıktır…” denilmektedir. (https://www.corpus.com.tr/#!/Danistay, Erişim 22.12.2023)
17) Buna göre; Bakanlık kadrolarına ilişkin verilen atama izninin sınırlı sayıda olması nedeniyle personel
planlaması ve hizmet gerekleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda bahse konu talebin uygun
görülmediğini belirtmiş olan idare tarafından, takdir yetkisinin düzenlemeler kapsamında ve gerekçeli olarak kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullanıldığı değerlendirilmiştir.
18) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın bir kurumdan diğerine nakil talebinin
yerine getirilmemesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderildiği anlaşılmış, ancak Kültür ve Turizm Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün başvurana hitaplı 07.08.2023 tarihli ve sayılı yazısında, idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğinin gösterilmediği ve bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespitiyle idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi