|
ÖZET: Başvuran, 2017 yılında düzenlenen Dünya ve Avrupa Kuraş Şampiyonalarında elde ettiği başarıların tanınmasını talep etmiştir. Ancak, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Kuraş branşının 2011-2018 yılları arasında herhangi bir federasyona bağlı olmadığını ve bu nedenle başvuranın millilik belgesi ve ödül işlemlerinin yapılamayacağını belirtmiştir. 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ve Spor Hizmetleri Kanunu çerçevesinde, sporcuların uluslararası müsabakalarda elde ettikleri başarıların tanınabilmesi için ilgili federasyonların onayına ihtiyaç duyulmaktadır.
Başvurunun reddi, hukuka ve hakkaniyete uygun bulunmuş, çünkü başvuranın katıldığı organizasyonlar için gerekli izinlerin alınmadığı ve belgelerin sunulmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvuranın talebinin yerine getirilememesi işleminde hukuka aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/14601-S.21.23387
BAŞVURU NO : 2021/8908
KARAR TARİHİ : 11/10/2021
RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın milli sporcu haklarından yararlanma talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 29/04/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Kurumumuza yapmış olduğu başvurusunda özetle; 2-3- Aralık 2017 tarihlerinde İstanbul Bahçelievler Hasan Doğan Spor Salonunda 44 ülke 460 erkek-kadın sporcunun katılımıyla 11. Büyükler Dünya Kuraş Şampiyonası yapıldığını, Dünya Şampiyonasında Kuraş Erkekler
Milli Takımında 60 kiloda dünya 3.sü olduğunu ve 3 bronz madalya kazandığını, 4 Aralık 2017 tarihinde ise 9. Büyükler Avrupa Kuraş Şampiyonası yapıldığını ve 60 kiloda altın madalya kazandığını belirterek, elde ettiği derecelerin ülkemizde de tanınmasını ve diğer branşlarda uluslararası şampiyonada mücadele edip derece alan sporcuların aldığı hakların kendisine de tanınmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 23/05/2021 tarihli bilgi-belge isteme yazısına Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın iletmiş olduğu 20/9/2021 tarih ve sayılı cevabi yazısında özetle; 2.1. 04/10/2011 yılında kuraş branşının Türkiye Judo-Kurash Federasyonu Başkanlığı bünyesinden ayrılarak, Bakanlık makamının 03/07/2018 tarihli ve sayılı onayı ile 12/07/2018 tarihinden itibaren Türkiye Gelişmekte Olan Spor Branşları Federasyonu Başkanlığı çatısı altında takip edildiği, 2011-2018 yılları arasında ise Genel Müdürlükçe takip edilen branşlar arasında yer almadığı,
2.2. Başvuru konusu organizasyona ait bilgilerin 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 189.
Maddesinin (m) bendi kapsamında “Bir Federasyona Bağlı Olmayan Spor Dalı” olarak değerlendirilebildiği ve yine aynı maddenin (n) bendi kapsamında ilgili kulüplerinin yurtiçi ve yurtdışındaki müsabakalara katılmaları veya yurtiçi ve yurtdışında müsabaka düzenlemelerinin Bakanlık ve 3289 sayılı
Spor Hizmetleri Kanunu kapsamında da Genel Müdürlük iznine tabi tutulduğu, bu sayede sonuçlarının değerlendirilmesi iş ve işlemlerinin de Genel Müdürlük tarafından yapılmasının temin edildiği ve sporcuların mağduriyet yaşamamalarının sağlandığı, /
2.3. Başvuran tarafından 02-03 Aralık 2017 tarihlerinde Dünya Şampiyonası ve 04 Aralık 2017 tarihinde ise Avrupa Şampiyonası olarak İstanbul’da düzenlendiği belirtilen organizasyonlara ait ilgili Kulüp tarafından organizasyonların ülkemizde düzenlenebilmesi için yapılması gereken başvuruların yapılmadığı ve gerekli izinlerin alınmadığı,
2.4. 03/11/2010 tarihli ve 27748 sayılı “Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin
Ödüllendirilmesi Yönetmeliği” gereğince sporcuların ödüllerini alabilmeleri Federasyon Başkanlığının başvurusuna bırakılmış olup, söz konusu yönetmeliğin uygulanmasına dair 10/03/2011 tarih ve
B.02.1.GSM.0.06.553.020-837 sayılı genelge doğrultusunda da Başkanlıkça hazırlanacak dosyada; a. Müsabaka onayı ve isim listesi, b. İlgili ülke tarafından temin edilen akreditasyon bilgileri, c. Detaylı teknik neticeler, d. Müsabaka cetvelleri, e. Ödül alması uygun görülenlerin belirtildiği Federasyon Yönetim Kurulu Kararı, f. Ödül almaya hak kazananlara ait banka hesap bilgileri, g. Doping sonuçları, h. İlgiliye ait dilekçe hususlarının bulunması gerektiği,
2.5. Kuraş branşının 2017 tarihinde herhangi bir Federasyon Başkanlığına bağlı olmadığı ve bu belge/bilgilerden hiçbiri Genel Müdürlüğe ulaştırılmadığından, 2011 tarih ve 27932 sayılı Milli Sporcu
Belgesi Verilmesi Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesi gereğince uluslararası faaliyetlerde başarı gösteren sporcuların millilik belgelerini alabilmeleri ilgili federasyon başkanlığınca alınacak onaya bağlanmış olması ve belge talep edilebilmesi için sporcunun milli takım adına görevlendirildiğine dair onayının bulunması zorunlu kılındığından, başvurana ait millilik ve ödül işlemlerinin yapılamadığı,
2.6. Söz konusu organizasyon ile ilgili Genel Müdürlüğe yapılmış başka bir başvuru da bulunmadığı, ilgili organizasyon için, millilik belgesi ve herhangi bir ödül verilmediği, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3.T.C. Anayasasında; 3.1. “Sporun geliştirilmesi ve tahkim” başlıklı 59’uncu maddesinde; “Devlet, her yaştaki Türk vatandaşlarının beden ve ruh sağlığını geliştirecek tedbirleri alır, sporun kitlelere yayılmasını teşvik eder.
Devlet başarılı sporcuyu korur.
(Ek fıkra: 17/3/2011-6214/1 md.) Spor federasyonlarının spor faaliyetlerinin yönetimine ve disiplinine ilişkin kararlarına karşı ancak zorunlu tahkim yoluna başvurulabilir. Tahkim kurulu kararları kesin olup bu kararlara karşı hiçbir yargı merciine başvurulamaz.”
3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “…
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler… ”
4. 29/06/2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘Kurumun görevi’ başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka
ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, ikinci fıkrası; “Yasama yetkisinin kullanılmasına ilişkin işlemler, yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin kararlar, Türk Silahlı Kuvvetlerinin sırf askerî nitelikteki faaliyetleri Kurumun görev alanı dışındadır.” hükmünü amirdir.
5. 19/7/2012 tarihli ve 28358 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bağımsız Spor
Federasyonlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin ‘Tanımlar’ başlıklı 4’üncü maddesinde; “….ç) Federasyon: 3289 sayılı Kanunun Ek 9 uncu maddesi hükümlerine göre kurularak tüzel kişilik kazanan, organları genel kurul tarafından seçimle göreve gelen, her türlü kararlarını kendi organları içerisinde alan, bütçesi genel kurul tarafından onaylanan ve ibra edilen, özel hukuk hükümlerine tabi bağımsız spor federasyonunu, i) Talimat: Federasyon ana statüsüne uygun olarak yönetim kurulu tarafından hazırlanan ve Genel Müdürlüğün resmi internet sitesinde yayımlanarak yürürlüğe giren düzenleme,” şeklinde ifade edilmiştir.
6. 12/05/2011 tarih ve 27932 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Sporcu
Belgesi Verilmesi Hakkında Yönetmeliğin; 6.1. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik; a) Olimpiyat, paralimpik ve deaflimpik oyunlarında,(1) b) Olimpik, paralimpik ve deaflimpik spor dalları ile IOC’nin tanıdığı diğer spor branşlarının Dünya ve Avrupa şampiyonalarında, büyükler, ümitler, gençler ve yıldızlar kategorilerinde,(1) c) Olimpik veya paralimpik olmayan spor dallarının Dünya ve Avrupa şampiyonalarında büyükler, ümitler, gençler ve yıldızlar kategorilerinde, ç) Universiade ve Akdeniz oyunları ile Genel Müdürlüğün koordinesi ile iştirak edilen diğer uluslararası spor oyunlarında, d) Türkiye
Futbol Federasyonunun uluslararası müsabakalarında, başarılı olan sporcuları, spor kulüplerini, teknik direktör ve antrenörler ile uluslararası spor faaliyet ve organizasyonlarında ülke tanıtımına katkıda bulunan sporcuları kapsar.”
6.2. ‘Tanımlar’ başlıklı 4’üncü maddesinde; “e) Milli sporcu belgesi: 7 nci maddede belirtilen yarışma türlerine göre uluslararası müsabakalarda görev alan sporculara verilen belgeyi,” denildiği;
6.3. ‘Temsil görevinin verilmesi’ başlıklı 5’inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Bağımsız spor federasyonlarında temsil görevi, ilgili federasyonun ana statüsü veya talimatlarında belirtildiği şekilde verilir.” denildiği;
6.4. ‘Temsil görevinin yerine getirilmesi’ başlıklı 6’ncı maddesinde; (1) Temsil görevinin yerine getirilmiş olması için, sporcunun 7 nci maddede belirtilen yarışmalara, süresi içinde takımda oynamak veya müsabaka yapmak suretiyle fiilen katılması ve klasman listesinde yer alması şarttır.
6.5. ‘Milli sporcu belgesi almaya hak kazanma’ başlıklı 7’inci maddesinde; “(1) Aşağıda belirtilen uluslararası müsabakalarda yer alan sporcular, katıldıkları yarışma türüne göre (A), (B) veya (C) sınıfı milli sporcu belgesi almaya hak kazanır.
a) (A) sınıfı belge almaya hak kazanabilmek için aşağıda yer alan müsabakalara katılmak şarttır.
1) Olimpiyat, paralimpik ve deafolimpik oyunları
2) Büyükler kategorisindeki dünya şampiyonaları finalleri,
3) Büyükler kategorisindeki Avrupa şampiyonaları finalleri,
4) Dünya ve Avrupa Şampiyonası yapılmayan branşların büyükler kategorisindeki dünya ve
Avrupa kupaları finalleri, b) (B) sınıfı belge almaya hak kazanabilmek için aşağıda yer alan müsabakalara katılmak şarttır.
1) Ümitler, gençler ve yıldızlar kategorilerindeki dünya ve Avrupa şampiyonaları finalleri,
2) Büyükler kategorisinde yapılan Avrupa ve dünya şampiyonalarındaki grup eleme müsabakaları,
3) Dünya ve Avrupa şampiyonası yapılan branşların büyükler kategorisindeki dünya ve Avrupa
kupaları finalleri,
4) Dünya ve Avrupa şampiyonası yapılmayan branşların ümitler, gençler ve yıldızlar kategorisindeki
dünya ve Avrupa kupaları finalleri,
5) Üniversite oyunları,
6) Akdeniz Oyunları, Karadeniz Oyunları, Dünya veya Avrupa Gençlik Olimpik Oyunları,
7) Uluslararası Üniversite Sporları Federasyonu (FISU) tarafından düzenlenen dünya şampiyonaları,
8) Uluslararası Okul Sporları Federasyonu (ISF) tarafından düzenlenen dünya şampiyonaları,
9) Uluslararası Askeri Sporlar Konseyince (CISM) düzenlenen dünya askeri oyunları ile Avrupa ve
dünya şampiyonaları,
10) Olimpik branşlarda uluslararası federasyonların yarışma takviminde yer alan, ferdi branşlarda en
az 17 ülke sporcusu, takım sporlarında ise en az 9 ülke takımının katıldığı diğer uluslararası yarışma veya turnuvalar, c) (C) sınıfı belge almaya hak kazanabilmek için (A) ve (B) sınıfı milli sporcu belgesi için öngörülen yarışmalar dışında kalan uluslararası müsabakalara ve turnuvalara katılmak şarttır.”
6.6. ‘Milli sporcu belgesi verilmesi’ başlıklı 10’uncu maddesinde; “1) 7 nci maddede belirtilen uluslararası faaliyetlere katılan sporculara milli sporcu belgesi verilebilmesi için aşağıdaki belgelerin bulunması zorunludur…a) Bu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-1 Milli Sporcu Belgesi Başvuru Formu ve
Beyanı, b) Görevlendirme onayı ve akreditasyon listesi,”
7. 1 nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğü” başlıklı 189.
Maddesinde; “m) (1) Spor Hizmetleri Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır: m) Ülkemizde faaliyeti olan ancak herhangi bir federasyona bağlı olmayan spor dallarının yaygınlaştırılması, faaliyetlerinin düzenlenmesi ve bu spor dallarında kulüplerin faaliyette bulunması için gerekli tedbirleri almak n) Spor federasyonları ve kulüplerinin yurtiçi ve yurtdışındaki müsabakalara katılmalarına veya yurtiçi ve yurtdışında müsabaka düzenlemelerine izin verilmesine ve sonuçlarının değerlendirilmesine ilişkin iş ve işlemleri yapmak” hükümleri bulunmaktadır”. hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, 44 ülke 460 erkek-kadın sporcunun katılımıyla 11.
Büyükler Dünya Kuraş Şampiyonası yapıldığını, Dünya Şampiyonasında Kuraş Erkekler Milli Takımında
60 kiloda dünya 3.sü olduğunu ve 3 bronz madalya kazandığını, 4 Aralık 2017 tarihinde ise 9. Büyükler
Avrupa Kuraş Şampiyonası yapıldığını ve 60 kiloda altın madalya kazandığını belirterek, elde ettiği derecelerin ülkemizde de tanınmasını ve diğer branşlarda uluslararası şampiyonada mücadele edip derece alan sporcuların aldığı hakların kendisine de tanınmasını talep etmektedir.
10. Genç bir spor olan Kuraş branşının, Türkiye Judo-Kurash Federasyonu Başkanlığı bünyesinde yer alırken, 04/10/2011 yılında Federasyon bünyesinden ayrıldığı, Bakanlık makamının 03/07/2018 tarihli ve
sayılı onayı ile de 12/07/2018 tarihinden itibaren Türkiye Gelişmekte Olan Spor
Branşları Federasyonu Başkanlığı çatısı altında takip edildiği, 2011-2018 yılları arasında ise herhangi bir yere bağlılığı bulunmayan ve resmi olarak takibi bulunmayan bir spor branşı olduğu anlaşılmaktadır.
11. Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından yapılan açıklama göz önünde bulundurulduğunda; 1 nolu
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 189. maddesinin (n) bendine göre ilgili kulüplerinin yurtiçi ve yurtdışındaki müsabakalara katılmaları veya yurtiçi ve yurtdışında müsabaka düzenlemelerinin Bakanlık ve 3289 sayılı Spor Hizmetleri Kanunu kapsamında da Genel Müdürlük iznine tabi tutulduğu, bu sayede sonuçlarının değerlendirilmesi iş ve işlemlerinin de Genel Müdürlük tarafından yapılmasının temin edildiği, ayrıca başvuranın katıldığını belirttiği 02-03 Aralık 2017 tarihlerinde Dünya Şampiyonası ve 04 Aralık
2017 tarihinde ise Avrupa Şampiyonası olarak İstanbul’da düzenlendiği belirtilen organizasyonlara ait ilgili
Kulüp tarafından organizasyonların ülkemizde düzenlenebilmesi için yapılması gereken başvuruların yapılmadığı ve gerekli izinlerin alınmadığı anlaşılmaktadır.
12. 03/11/2010 tarihli ve 27748 sayılı “Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin
Ödüllendirilmesi Yönetmeliği” gereğince sporcuların ödüllerini alabilmeleri hususunun Federasyon
Başkanlığının başvurusuna bırakıldığı, söz konusu yönetmeliğin uygulanmasına dair 10/03/2011 tarih ve
B.02.1.GSM.0.06.553.020-837 sayılı genelge doğrultusunda da Başkanlıkça hazırlanacak dosyada 2.4.
numaralı paragrafta yer verilen hususların bulunması gerektiği görülmektedir.
13. Kuraş branşının 2017 tarihinde herhangi bir Federasyon Başkanlığına bağlı olmadığı ve önceden sunulması gereken bilgi ve belgelerin Genel Müdürlüğe ulaştırılmamış olması, ayrıca 2011 tarih ve 27932 sayılı Milli Sporcu Belgesi Verilmesi Hakkında Yönetmeliğin 10. maddesi gereğince uluslararası faaliyetlerde başarı gösteren sporcuların millilik belgelerini alabilmelerinin ilgili federasyon başkanlığınca alınacak onaya bağlanmış olması ve belge talep edilebilmesi için sporcunun milli takım adına görevlendirildiğine dair onayının bulunması zorunlu kılındığından, başvurana ait millilik ve ödül işlemlerinin yapılamadığı anlaşılmaktadır.
14. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru konusuna ilişkin ilgili İdare tarafından yapılan açıklamalar ve ilgili mevzuat göz önünde bulundurulduğunda, başvuranın talebinin yerine getirilememesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
15. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
göndermediği ve şikayetçi tarafından yapılan başvurulara cevap vermediği, bu sebeplerle “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi”, “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre(varsa) kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/