|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na yaptığı bilgi edinme başvurusu, çalışma odasındaki Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu’nun portresinin asılmasına ilişkin hukuki gerekçeler ve masraflara dair belgelerin talep edilmesi üzerine şekillenmiştir. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı, başvuruyu 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun 25. maddesi gerekçe göstererek reddetmiştir. Bu madde, kamuoyunu ilgilendirmeyen ve yalnızca kurum içi uygulamalara ilişkin belgelerin bilgi edinme hakkı kapsamı dışında olduğunu belirtmektedir.
Danıştay, başvuranın talep ettiği bilgilerin, söz konusu portre uygulamasının kurum içi bir düzenleme olduğunu ve dolayısıyla bilgi edinme hakkı kapsamı dışında bulunduğunu tespit etmiştir. Bu bağlamda, başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğuna karar verilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddi, bilgi edinme hakkının istisnaları çerçevesinde değerlendirilmiş ve ilgili mevzuata uygun bulunmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/4249-S.6201
BAŞVURU NO : 2019/635
KARAR TARİHİ : 11/06/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞI
Bilgi edinme hakkı kapsamında talep edilen bilgi ve
BAŞVURUNUN KONUSU :
belgelerin tarafına iletilmesi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 15/01/2019
I. BAVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
(1) Başvuran, 04.01.2019 tarihli bilgi edinme başvurusu ile İzmir Büyükşehir Belediye
Başkanlığından; çalışma odasının duvarına Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu’nun çerçeveli portresinin asılmasının hukuki gerekçesini, çerçeveli portrenin hangi yöneticinin talimatı ile gerçekleştirildiğini ve portrenin basımı, çerçevelenmesi vd. tüm masraflara ilişkin fatura vb belgelerin onaylı suretinin birer örneğinin tarafına verilmesini talep ettiğini, ancak bilgi edinme başvurusunun İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının 10.01.2019 tarihli cevabi yazısı ile reddedildiğini iddia ederek bilgi edinme başvurusu ile talep ettiği bilgilerin ilgili
Başkanlık tarafından kendisine verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
(2) İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının başvuru konusuna ilişkin 01/03/2019 tarih ve … sayılı yazısı ve eklerinde özetle; (2.1) Bahse konu talebin 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun 25. madde kapsamında olduğu değerlendirildiği ve söz konusu personelin 31.12.2018 tarihinde görev yerinin değiştiği, yeni görev yerindeki çalışma odasında İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu’nun çerçeveli portresinin bulunmadığı, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
(3) 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi, herkesin bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahip olduğunu güvence altına almıştır.
(4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Kurumun görevi başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, Kamu Denetçiliği Kurumunun, şikâyet üzerine, idarenin her
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevli olduğu hüküm altına alınmıştır.
(5) 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun; (5.1) Bilgi edinme hakkının kullanımına ilişkin esas ve usullerin belirlendiği “Amaç” başlıklı
1 inci maddesinde, demokratik ve şeffaf yönetimin gereği olan eşitlik, tarafsızlık ve açıklık
ilkelerine atıf yapılmıştır.
(5.2) “Bilgi verme yükümlülüğü” başlıklı 5 inci maddesinde, kurum ve kuruluşların, bu
Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlü olduğu ve bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümlerinin uygulanamaz olduğu hususunda amir hüküm taşımaktadır.
(5.3) “Kurum içi düzenlemeler” başlıklı 25 inci maddesinde; “kurum ve kuruluşların, kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi personeli ile kurum içi uygulamalarına ilişkin düzenlemeler hakkındaki bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkının kapsamı dışındadır. Ancak söz konusu düzenlemeden etkilenen kurum çalışanlarının bilgi edinme hakları saklıdır.” hükmü yer almaktadır.
(6) Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas Ve Usuller Hakkında
Yönetmeliğinin “Kurum içi düzenlemeler” başlıklı 36 nci maddesinde; “Kurum ve kuruluşların, kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi personeli ile kurum içi uygulamalarına ilişkin düzenlemeler hakkındaki bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkının kapsamı dışındadır. Ancak, söz konusu düzenlemeden etkilenen kurum çalışanlarının bilgi edinme hakları saklıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
(7) Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Açısından Değerlendirme (8) Şikâyet başvurusu, (1) numaralı paragrafta yer verildiği üzere, çalışma odasının duvarına
Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu’nun çerçeveli portresinin asılmasının hukuki gerekçesini, çerçeveli portrenin hangi yöneticinin talimatı ile gerçekleştirildiğini ve portrenin basımı, çerçevelenmesi vd. tüm masraflara ilişkin fatura vb belgelerin onaylı suretinin birer örneğinin bilgi edinme hakkı kapsamında başvurana verilmesi talebi ile Kurumumuza iletilmiştir.
(9) Bilgi edinme hakkının öneminden hareketle, Anayasa ile güvence altına alınan bilgi edinme hakkının kullanımının zorlaştırılması veya imkânsız hale getirilmesinin önüne geçmek amacı ile 4982 sayılı mezkûr Kanunun 5 inci maddesi uyarınca, kamu kurum ve kuruluşları, bu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri alma yükümlüğünde bırakılmıştır. Bu noktada 4982 sayılı Kanunda, bilgi edinme hakkının istisnaları tek tek sayılmış olup; Kanunun Dördüncü
Bölümünde 15 ila 27 nci maddeleri arasında yer alan bu istisnaların, yargı denetimi kapsamındaki işlemler, devlet sırrına, ülkenin ekonomik çıkarlarına, istihbarata, idari ve adli soruşturma ve kovuşturmaya ilişkin bilgi ve belgeler, özel hayatın ve haberleşmenin gizliliği, ticari sır, fikir ve sanat eserleri, kurum içi düzenlemeler, kurum içi görüş, bilgi notu ve tavsiyelerden oluştuğu görülmektedir.
(10) Başvuranın bilgi edinme hakkı çerçevesinde talep ettiği bilgi belgenin anılan İdare tarafından (5.3) numaralı paragrafta da yer verilen ilgili Kanunun 25 inci maddesinin gerekçe gösterilerek yerine getirilmediği anlaşılmıştır. Anılan Kanun maddesinde idarelerin, kamuoyunu ilgilendirmeyen ve sadece kendi personeli ile kurum içi uygulamalarına ilişkin düzenlemeler hakkında talep edilen bilgi veya belgelerin, bilgi edinme hakkının kapsamı dışında olduğu düzenlenmiştir. Bu doğrultuda başvuranın talep ettiği bilgi ve belgelerin adı geçen Büyükşehir Belediye Başkanının çerçeveli portresinin çalışma odasına asılması uygulamasına ilişkin olduğu, bu uygulamanın kurum içi bir düzenleme niteliğinde olduğu ve idarenin kendi personeli ile ilgili bir düzenleme olmadığı düşünülmesi nedeniyle başvuran tarafından talep edilen bilgi ve belgeler bilgi edinme hakkı kapsamı dışında olduğu kanaatine varılmıştır.
(11) Başvurunun içeriği, idareden gelen bilgi ve belgeler ile tüm dosya içeriği birlikte incelenerek Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuran tarafından bilgi edinme hakkı kapsamında anılan Başkanlıktan talep edilen bilgi ve belgelerin 4982 sayılı Bilgi
Edinme Hakkı Kanunun “Kurum içi düzenlemeler” başlıklı 25 inci maddesi gerekçe göstererek olumsuz cevap verilmesi işleminin yukarıda açıklanan sebeplerle hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme (12) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması”, “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı tespit edilmiştir.
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
(13) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna, dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup anılan Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup başvuru konusu işleme karşı İzmir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
VI. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve İZMİR BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.