|
ÖZET: Başvuran, ailevi nedenlerle Van iline atanmak için Siirt Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden talepte bulunmuştur. İlgili idare, başvuranın çalıştığı birimde hizmetine ihtiyaç duyulduğunu ve Van ilinde atanabileceği boş kadro bulunmadığını belirtmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar çerçevesinde, kurum içi yer değişikliği taleplerinin yerine getirilebilmesi için belirli şartların sağlanması gerektiği vurgulanmıştır.
Başvuranın tayin talebinde gösterdiği mazeretlerin, mevzuatta öngörülen şartları karşılamadığı tespit edilmiştir. Eğitim mazeretine dayalı bir düzenlemenin bulunmaması ve sağlık sebebiyle yer değişikliği talebinin karşılanabilmesi için gerekli belgelerin sunulmaması nedeniyle, başvuranın mevcut görev yerinde hizmetine ihtiyaç duyulması, idarenin talebi reddetme kararının hukuka uygun olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddi yönündeki işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/17832-S.21.28565
BAŞVURU NO : 2021/16250
KARAR TARİHİ : 21/12/2021
RET KARARI TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 23/09/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Siirt Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü emrinde 30/10/2017 tarihinden
itibaren idari büro görevlisi olarak görev yaptığını, Siirt iline eğitimini tamamlamak için kendi isteği ile tayin olduğunu, eğitimini bitirdikten sonra 28/06/2021 tarihinde Van iline tayin olmak için dilekçe verdiğini, ailevi nedenlerle iki çocuğunun Van ilinde eğitim görmesi ve babasının bakıma muhtaç olması nedeniyle Van iline atanmak istediğini belirterek, Van Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl
Müdürlüğüne atanmayı talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuru konusu ile ilgili olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan bilgi ve belge
talep edilmiş olup, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 16/11/2021 tarih ve E sayılı cevabi yazısında özetle;
2.1) Başvuranın Siirt Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde 657 sayılı Kanunun 4/B
maddesi kapsamında sözleşmeli statüde İdari Büro Görevlisi kadrosunda görev yaptığı,
2.2) Başka illere nakil talebinde bulunan veya aynı birimde şubelerinin değiştirilmesi isteğinde bulunan
Bakanlık personelinin taleplerinin çalıştıkları birimde veya şubede hizmetine ihtiyaç bulunmaması halinde yerine getirilmeye çalışıldığı, Siirt Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde başvuran ile birlikte 2 idari büro görevlisinin görev yaptığı, başvuranın çalışmakta olduğu birimde hizmetine ihtiyaç duyulduğu, Siirt Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde başvuranın unvanında personel temin edilmesi durumunda çalıştığı Birim kanalı ile yeniden başvuruda bulunması halinde talebinin değerlendirilebileceği,
2.3) Siirt Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde başvuran ile birlikte 2, Van Çevre ve
Şehircilik İl Müdürlüğünde ise 5 idari büro görevlisinin görev yaptığı, Van Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği İl Müdürlüğünde başvuranın atanabileceği boş idari büro görevlisi kadrosunun bulunmadığı, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” ,
3.1) “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128
inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
4) 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununun “İstihdam şekilleri” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Kamu
hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür. …
B) Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.”,
6) 06/06/1978 tarih ve 7/15754 no.lu Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenen Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esasların 1 inci maddesinde, “(Değişik:22/11/2010- 2010/1169) Bu Esaslar, 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanır.”,
6.1) 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Personel, sözleşmelerinde belirtilen görev yeri dışında
çalıştırılamaz.”,
6.2) “Kurum içi yer değişikliği” başlıklı Ek 3 üncü maddesinde, “(Ek: 2/3/2009- 2009/14799)
“Sözleşmeli personelin kurumlar arası yer değişikliği yapılamaz. Sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği ise aşağıdaki hallerde Kurumca gerçekleştirilebilir. (…)
c) Sağlık sebebine bağlı kurum içi yer değişikliği talebi; mazeret süresince geçerli olmak üzere, personelin geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması, pozisyonunun bulunduğu ildeki Devlet ve üniversite hastanesinde kendisi, eşi ve çocukları ile mevzuat uyarınca bakmakla
yükümlü olduğu ana ve babasının hastalığının tedavisinin mümkün olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporunu kuruma ibraz etmesi halinde yerine getirilebilir. Sağlık mazeretinin sona ermesi durumunda, eski pozisyonun bulunduğu il sınırları içerisindeki aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyona yeniden atama yapılır. (…)
e) (Ek:12/5/2011-2011/1802) Kamu idareleri adına vizeli boş pozisyonlara sözleşmeli personel alımı yapılmadan önce yılda bir kez, pozisyonun vizeli olduğu ilde en az üç yıl hizmet süresi bulunan personelin geçiş yapmak istediği birimde aynı unvan ve niteliğe haiz boş pozisyona kurum içi yer değişikliği talebi, ilgili idarece hizmet gereklerine göre belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde yerine getirilebilir. İdareler, il gruplarından oluşan görev bölgeleri ve bu bölgeler için üç yıldan başlamak üzere farklı hizmet süreleri belirleyebilir.”
Hükümleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi
yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8) Başvuran 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, ailevi nedenlerle iki çocuğunun Van ilinde eğitim
görmesi ve babasının bakıma muhtaç olması nedeniyle Siirt Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl
Müdürlüğünden Van Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne atanmayı talep etmektedir.
9) İlgili idare tarafından, Siirt Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde başvuran ile birlikte
2 idari büro görevlisinin görev yaptığı, başvuranın çalışmakta olduğu birimde hizmetine ihtiyaç duyulduğu,
Van Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde ise 5 idari büro görevlisinin görev yaptığı, Van
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde başvuranın atanabileceği boş idari büro görevlisi kadrosunun bulunmadığı ifade edilmiştir.
10) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare,
kurum ve kuruluşlarında çalışan sözleşmeli personelin kurum içi yer değişikliği talepleri 06/06/1978 tarih ve 7/15754sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla belirlenen Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin
Esasların Ek 3 üncü maddesi kapsamında değerlendirilmekte olup, söz konusu taleplerin yerine getirilebilmesi için madde metninde öngörülen bir takım şartların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.
11) Somut olayda başvuranın tayin talebinde mazeret olarak çocuklarının eğitim ve babasının sağlık
sebeplerini gösterdiği anlaşılmaktadır. Bu kapsamda yapılan incelemede, Sözleşmeli Personel
Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda eğitim mazeretine dayalı kurum içi yer değişikliğine ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı; sağlık sebebine bağlı kurum içi yer değişikliği talebinin karşılanabilmesi için, mazeret süresince geçerli olmak üzere, personelin geçiş yapacağı hizmet biriminde aynı unvan ve niteliği haiz boş pozisyon bulunması, pozisyonunun bulunduğu ildeki Devlet ve üniversite hastanesinde kendisi, eşi ve çocukları ile mevzuat uyarınca bakmakla yükümlü olduğu ana ve babasının hastalığının tedavisinin mümkün olmadığına ilişkin sağlık kurulu raporunu kuruma ibraz etmesi gerektiği, ancak başvuranın atanmak istediği Van Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünde atanabileceği boş idari büro görevlisi kadrosunun bulunmadığı, mevzuatta aranan şekilde bir sağlık raporunun da sunulamadığı tespit edilmiştir.
12) İdarenin tayin ve atama konusunda belirli ölçülerde takdir yetkisinin bulunduğu bir gerçektir. Takdir
yetkisi, idareye bırakılan belli ölçüde karar alma özgürlüğü olup, hukuken kabul edilebilir koşulların oluşumu halinde tanınmış bir serbestidir. Yine de, takdir yetkisinin sınırsız bir yetki olmayıp, idarenin keyfi davranması anlamına gelmemektedir. Öncelikli görevi ve sorumluluğu kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak olan idarenin, sahip olduğu takdir yetkisini kullanırken, kendi mevzuatı çerçevesinde, kamu yararını gözetmesi, hizmet gereklerini dikkate alması, insan kaynaklarının verimli kullanması, teşkilat yapısının elverişliliğini ve benzeri faktörleri dikkate alması gerekmektedir. Somut olayda, başvuranın tayin konusunda ortaya koyduğu gerekçelerin tayin talebinin kabulü yönünde işlem tesis edilebilmesi için ilgili idare tarafından uygun görülmediği anlaşılmaktadır. Personelin tayin talep etme hakkı bulunmakla birlikte, idarenin de kamu hizmetlerinin düzgün bir şekilde ve yeterli personel sayısı ile birlikte yürütülmesini gözetme yükümlülüğü vardır.
13) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın sözleşmeli personel olarak idari büro
görevlisi olarak görev yaptığı, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslarda eğitim mazeretine dayalı kurum içi yer değişikliğine ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı, diğer taraftan sağlık sebebine bağlı kurum içi yer değişikliği talebinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuatta öngörülen şartların sağlanmadığı, başvuranın mevcut görev yerinde hizmetine ihtiyaç duyulduğu anlaşıldığından, ilgili idarenin başvuranın talebinin reddi yönelik işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ
tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Siirt İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın, BAŞVURANA ve ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi