|
ÖZET: Başvuran, Adalet Bakanlığı taşra teşkilatında zabıt katibi olarak çalışmakta ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü bünyesine bilgisayar işletmeni kadrosuna kurumlar arası naklen atanma talebinde bulunmaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığı, başvuranın talebine ilişkin herhangi bir işlem yapılamadığını bildirmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca, memurların kurumlar arası nakilleri, kurumların muvafakati ile ve belirli şartlar altında mümkündür.
İdare, başvuranın talebini değerlendirirken kadro durumu ve kurum ihtiyaçlarını göz önünde bulundurmakta, bu bağlamda takdir yetkisini kullanmaktadır. Ancak, başvuranın talebine verilen yanıtta münhal kadro bulunmadığı veya başvuranın uygun bulunmadığına dair yeterli açıklama yapılmamıştır. Bu durum, idarenin kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde açıklayıcı bir cevap vermesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, Tarım ve Orman Bakanlığına, başvuranın talebine ilişkin daha açıklayıcı bir cevap verilmesi tavsiye edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/17033-S.22.26133
BAŞVURU NO : 2022/10734
KARAR TARİHİ : 28/12/2022
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
Başvuranın, kurumlar arası naklen atanma talebine ilişkindir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 30/07/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran özetle; Adalet Bakanlığı taşra teşkilatında 2001 yılından beri zabıt katibi olarak çalışmakta
olduğunu, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü bünyesine bilgisayar işletmeni kadrosuna kurumlar arası naklen atanma talebinde bulunduğunu, konuya ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı Taşra Atama Daire
Başkanlığının 02/06/2022 tarihli yazısında kadro durumu ve kurum ihtiyaçları çerçevesinde münhal kadro bulunması ile kurumların karşılıklı muvafakat vermesi halinde naklen geçiş yapılabildiğinin ve aksi halde herhangi bir işlem yapılmayacağının belirtildiğini, verilen cevaptan İlçe Tarım ve Orman
Müdürlüğü emrinde bilgisayar işletmeni kadrosunda münhal kadro olup olmadığına, kendisinin bu kadroya geçip geçemeyeceğine veya muvafakatinin Adalet Bakanlığından istenilip istenilemeyeceğine dair bir bilgiye ulaşamadığını, oysa İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünde Bilgisayar İşletmeni olarak görev yapan isimli personelin Ziraat Teknikeri kadrosuna atanmasıyla İlçe Tarım ve Orman
Müdürlüğü bilgisayar işletmeni kadrosunun boşaldığını ve bilgisayar işletmeni kadrosunda personel bulunmadığını, bahsi geçen kadroya atanmak için gerekli şartları sağladığını, 25/07/2022 tarihli ve 2022/325 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kamu idarelerine 2022 yılında atama yapılmak üzere ikinci serbest memur atama izni dağılımına dair kadroların belirlendiğini, Tarım ve Orman Bakanlığına da kurumlar arası geçiş kadrosu verildiğini belirterek henüz atama yapılmayan İlçe Tarım ve Orman
Müdürlüğü bilgisayar işletmeni kadrosuna atanma talebine ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ayrıntılı ve net bir cevap verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
/
2) Kurumumuzun 16/08/2022 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talebine istinaden,
Tarım ve Orman Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünden alınan 24/08/2022 tarihli ve sayılı yazıda özetle;
2.1) Adı geçene kurumlar arası naklen atamalarda kadro durumu ve kurum ihtiyaçları çerçevesinde yapılan
değerlendirme sonucunda, talebi hakkında herhangi bir işlem yapılamadığının bildirilmiş olduğu, 11/05/2022 tarihli ve sayılı CİMER başvurusunun incelenerek 01/06/2022 tarihli yazı ile cevap verildiği,
2.2) Bakanlık taşra teşkilatında serbest kadroların 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümleri ve hizmet ihtiyaçları çerçevesinde iller itibari ile dağılımının yapılmakta olduğu, ilçe bazında kadro takibi yapılmadığı, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünde
Bilgisayar İşletmeni olarak görev yapan isimli personelin -18/06/2021 tarihli ve sayılı
Makam Oluruna istinaden gerçekleştirilen unvan değişikliği sınavında başarılı olduğundan- Ziraat
Teknikeri kadrosuna atandığı,
2.3) 28/01/2022 tarihli ve 2022/28 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 10 adet, 25/07/2022 tarihli ve
2022/325 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 20 adet olmak üzere Bakanlığa toplam 30 adet açıktan atama ve nakil kontenjanı verildiği, bu kapsamda 30 adet kadronun; Kamu Personeli Seçme Sınavı sonucu veya kurumlar arası nakil yolu ile 2022 yılında Bakanlığın ihtiyaç duyduğu unvanlarda kullanılabileceği, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinde “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin
birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
5.1) “Derece yükselmesinin usul ve şartları” başlıklı 68 inci maddesinde “A) Derece yükselmesi
yapılabilmesi için:
a) (Değişik: 26/6/1984 – KHK 241/4 md.) Üst derecelerden boş bir kadronun bulunması, b) Derecesi içinde en az 3 yıl ve bu derecenin 3 üncü kademesinde 1 yıl bulunmuş, c) Kadronun tahsis edildiği görev için öngörülen nitelikleri elde etmiş, d) (Mülga: 13/2/2011 – 6111/101 md.)
olması şarttır.”,
5.2) “Bir sınıftan başka bir sınıfa geçme” başlıklı 71 inci maddesinde “Memurların eşit dereceler
arasında veya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmeleri caizdir. Bu şekilde sınıf değiştireceklerin geçecekleri sınıf ve görev için bu Kanunda, kuruluş kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde
belirtilen niteliklere sahip olmaları şarttır. Bu durumda sınıfları değişenlerin eski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerde geçirdikleri süreler yeni sınıflardaki derecelerinde dikkate alınır.
Kurumlar, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilirler.
Eski sınıflarında, görev alacakları yeni sınıfa göre memurluğa daha yüksek bir derece ve kademeden başlamış olup da sınıf değiştirenlerin yeni görevlerindeki ilk ilerleme süreleri eski sınıflarında kazandıkları derece ve kademelere tekabül eden süre kadar uzatılır ve bu süre tamamlanıncaya kadar kendilerine sınıf değiştirmeleri sırasında bulundukları derecede kademe ilerlemesi verilmez.”,
5.3) “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74 üncü maddesinde “Memurların bu
Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın
3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır.
Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları caizdir.
Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emekli Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartiyle) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir.
13/12/1960 tarihli ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren kurumlarla bu Kanuna tabi kurumlar arasındaki nakillerde de yukarıdaki hükümler uygulanır. Aynı kanunun 4 üncü maddesi kapsamına giren kurumlarda çalışıp 657 sayılı Kanuna tabi olmayan personelden, hizmete giriş dereceleri 36’ncı madde ile tespit edilen giriş derecelerinin üzerinde olanların ilk ilerleme ve yükselmeleri için kanuni bekleme sürelerine yukarıda yazılı dereceler arasındaki sürelere tekabül eden süre kadar ilave edilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Tavsiye Karar
Önerisi”, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7) Adalet Bakanlığı taşra teşkilatında zabıt katibi olarak çalışmakta olan başvuran tarafından, İlçe
Tarım ve Orman Müdürlüğü bünyesine bilgisayar işletmeni kadrosuna kurumlar arası naklen atanma talebine ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ayrıntılı ve net bir cevap verilmesi talep edilmektedir (§1).
8) İdare tarafından (§2); başvuranın Tarım ve Orman Bakanlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne
bilgisayar işletmeni kadrosuna naklen atanma talebinde bulunduğu, kurumlar arası naklen atamalarda kadro durumu ve kurum ihtiyaçları çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda, talebi hakkında herhangi bir işlem yapılamadığının başvurana bildirildiği, Kamu Personeli Seçme Sınavı sonucu veya kurumlar arası
nakil yolu ile 2022 yılında Bakanlığın ihtiyaç duyduğu unvanlarda 30 adet kadronun kullanılabileceği belirtilmiştir.
9) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda; memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların
muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakillerinin mümkün olduğu düzenlenmiş olup söz konusu düzenleme ile idareye takdir yetkisi verildiği görülmektedir.
10) İdarelerin idari işlem tesis ederken, eylemde bulunurken yararlandığı serbestiye takdir yetkisi denilir.
Takdir yetkisi idareye bırakılan belli ölçüde karar alma özgürlüğüdür. Hukuken kabul edilebilir koşulların oluşumu halinde tanınmış bir serbestidir. Keyfi bir hareket olmayıp ancak hukuka uygun olarak kullanılabilir. Hukuk Devleti olmanın gereği, idarenin takdir yetkisine dayalı olarak tesis ettikleri bireysel ya da düzenleyici işlemlerin hukuken geçerli ve objektif bir sebebe dayanmasıdır. Takdir yetkisine dayalı işlemlerin hukukun belirlediği sınırların ve eşitlik kuralı gözetilerek kamu yararına ve hizmetin gereklerine uygun şekilde, objektif makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak tesis edilmesi gerekir (Danıştay
8. Dairesinin 27/01/2020 tarihli ve E.2010/2, K.2010/2 sayılı Kararı, https://www.corpus.com.tr/#!/Danistay, Erişim:
22/12/2022).
11) Kurumlar arası geçiş ile ilgili olarak mevzuat kapsamında; başvuranın önce kurumlar arası geçmek
istediği münhal bir kadro bilgisi edinmesi, münhal kadro için birim belirterek ilgili idareye kurumlar arası atanma talebini içeren bir dilekçe ile başvuruda bulunması, ilgili idare münhal kadro için başvuranı uygun bulması ve ihtiyacının olması halinde takdir yetkisi kapsamında başvuranın halen görevli olduğu idareden başvuranın naklen atanması için talepte bulunması, başvuranın görevli olduğu idarenin muvafakat vermesi durumunda naklen atama işleminin gerçekleşmesi beklenmektedir.
12) Dosya kapsamından; Adalet Bakanlığı taşra teşkilatında zabıt katibi olarak çalışmakta olan başvuranın,
Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Adana İli İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüne bilgisayar işletmeni kadrosuna kurumlar arası naklen atanma talebinin idarece incelendiği, kadro durumu ve kurum ihtiyaçları çerçevesinde münhal kadro bulunması ile kurumların karşılıklı muvafakat vermesi halinde naklen geçiş yapılabileceği, aksi halde herhangi bir işlem yapılamayacağı bilgisinin verildiği görülmektedir.
13) Başvuranın talepte bulunduğu idare olan Tarım ve Orman Bakanlığının; naklen atanma isteğini kabul
etme veya etmeme, görevli olduğu idare olan Adalet Bakanlığının başvurana muvafakat verme veya vermeme konusunda istihdam imkânları, idarenin ihtiyaçları ve diğer şartlar bağlamında takdir yetkisi bulunmaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığının resmi internet sitesinde (https://www.tarimorman.gov.tr/PERGEM/Menu/59/Atama-Ve-Yer-Degisikligi-Islemleri) “Kurumunuza naklen geçiş yapabilir miyim?” sorusuna “Bakanlığımıza geçme isteğini belirtir bir dilekçe ile müracaatı halinde Kadro durumu ve Kurum ihtiyaçları çerçevesinde münhal kadro bulunması ile kurumların karşılıklı muvafakat vermesi halinde naklen geçiş yapılabilir. Aksi halde herhangi bir işlem yapılmaz.” şeklinde cevap verildiği, başvuranın yazılı talebine de aynı cevabın verilmiş olduğu anlaşılmaktadır.
14) Bu kapsamda; başvuranın Tarım ve Orman Bakanlığına kurumlar arası naklen atanma talebini ilgili
şartları taşıdığını ve münhal kadro olduğunu da belirterek yazılı olarak ilettiği, konuya ilişkin idareye takdir yetkisi verilmiş olduğunun açık olduğu, idarenin ihtiyaçları doğrultusunda personel politikasını belirleyebileceği, ancak başvuruya konu talebine dair başvurana verilmiş olan cevapta münhal kadro olmadığına, söz konusu kadro için başvuranın uygun bulunmadığına veya personel ihtiyacı olmadığına dair herhangi bir açıklamaya yer verilmemiş olduğu hususları ile Bakanlık tarafından; 30 adet kadronun Kamu
Personeli Seçme Sınavı sonucu veya kurumlar arası nakil yolu ile 2022 yılında Bakanlığın ihtiyaç duyduğu unvanlarda kullanılabileceğinin belirtilmiş olduğu hususu dikkate alınarak idarenin takdir yetkisine dayalı bahse konu işleminin kamu yararına ve hizmetin gereklerine uygun şekilde, objektif, makul ve geçerli neden ve gerekçelere dayalı olarak tesis edilmiş olduğundan bahsedilemeyeceği, ayrıca; ölçülülük, yetkinin kötüye kullanılmaması, eşitlik, tarafsızlık, dürüstlük, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik ve kararların gerekçeli olması iyi yönetim ilkeleri de göz önünde bulundurularak idare tarafından başvuranın talebine kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde açıklayıcı cevap verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
15) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Adalet Bakanlığı taşra teşkilatında zabıt katibi
olarak çalışmakta olan başvuranın, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü bünyesine bilgisayar işletmeni kadrosuna kurumlar arası naklen atanma talebine ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde açıklayıcı cevap verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, ancak idare tarafından başvuranın talebine cevaben yazılan 01/06/2022 tarihli yazıda hangi sürede hangi mercie başvurulabileceği gösterilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine, başvuru konusu kapsamında ise “nezaket”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ve “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uyulmadığı tespitiyle Tarım ve Orman Bakanlığına, bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ
tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kahramanmaraş İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvuranın, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü bünyesine bilgisayar işletmeni kadrosuna kurumlar arası naklen atanma talebine ilişkin, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde, açıklayıcı cevap verilmesi yönünde TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile TARIM VE ORMAN BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi