|
ÖZET: Uyuşmazlık, davalı Kurumun prim borcu tahakkukuna ilişkin işlemlerinin iptali ve menfi tespit istemine dayanmaktadır. İlk Derece Mahkemesi, davacının 2008 yılı 6, 7, 8 ve 9. aylar yönünden borçlu olmadığını tespit ederek davayı kabul etmiştir. Ancak, Bölge Adliye Mahkemesi, 5510 sayılı Kanun’un 93/1 fıkrasını dikkate alarak, Kurumun prim alacaklarının 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğunu ve zamanaşımının başlangıç tarihinin Kurumun denetim ve kontrol memurlarınca yapılan tespit tarihine göre belirleneceğini vurgulamıştır.
Mahkeme, 2008 yılı 10. ay ve sonrası dönem için zamanaşımının dolmadığını belirterek, bu dönemler için işin esasına girilmesi gerektiğine hükmetmiştir. İlk Derece Mahkemesi’nin tüm dönem yönünden zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle verdiği kararın usul ve kanuna aykırı olduğu sonucuna vararak, temyiz başvurusunu kabul etmiş ve ilk derece kararını bozmuştur. Bu durum, Kurumun prim alacaklarının zamanaşımına uğrayıp uğramadığına dair hukuki değerlendirmelerin önemini ortaya koymaktadır. |
10. Hukuk Dairesi 2024/10575 E. , 2024/10074 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1313 E., 2024/1388 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/23 E., 2024/137 K.
Taraflar arasındaki menfi tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Kurumda 1065323.042 sicil numarasında tescilli olduklarını, 5510, 6111 ve 7103 sayılı Kanun’larla getirilen tüm teşviklerden yararlandıklarını, kanundan kaynaklanan tüm yükümlülüklerini yerine getirmesine karşın, davalı Kurumun Türkiye Futbol Federasyonunun 09.11.2023 tarihli yazısına istinaden Şıhhamit Sayıcı isimli kişinin 25.06.2008-29.01.2009 tarihleri arasında profesyonel futbolcu olarak kulüpte çalıştığının tespit edildiği ve ilgilinin hizmetlerine ilişkin prim belgelerinin düzenlenerek verilmesini, aksi halde re’sen düzenleneceğinin istenildiğini, buna karşı 19.12.2023 tarihinde itiraz edilmiş ise de talebin 20.12.2023 tarihli E-81832282-202.01.01-98571123 sayılı Prim Tahakkuk İtiraz Komisyonu yazısı ile talebin reddedildiğini, davalı Kurum tarafından zamanaşımına uğramış borca istinaden tesis edilen işleminin iptali ve borçlu olmadığının tespitinin gerektiğini belirterek, davalı Kurum İtiraz Komisyonunun 20.12.2023 tarihli kararı ve sair işlemlerinin iptaline, davacının 25.06.2008-29.01.2009 tarihleri arasında borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasını kabul etmediklerini, Kurum tarafından yapılan tüm işlemlerin usul ve kanuna uygun olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kabulüne, davacının davalı Kuruma 25.06.2008-29.01.2009 tarihleri arasında prim borcundan dolayı borçlu olmadığının tespitine, SGK Konya İl Müdürlüğü Prim Belgeleri İtiraz komisyonunun 20.12.2023 tarih, E-81832282-202.01.01-86571123 sayılı kararı ile ilgili sair işlemlerinin iptaline karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.
B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı yanın davasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Kurum işleminin hukuka uygun olduğunu, Kurum aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 5510 sayılı Kanun’un 88 ve 93 üncü maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde muacceliyet tarihi dikkate alınarak, tüm dönem bakımından 10 yıllık zamanaşımı süresinin dava tarihi olan 15.01.2024 tarihine göre fazlası ile geçirilmiş olması karşısında, sonuç itibari ile Mahkemece verilen kararın yerinde olduğu belirgin olduğu gibi, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından; davalı SGK vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; Kurum işleminin iptali ve menfi tespit istemine ilişkindir.
2.İlgili Hukuk
506 sayılı Kanun’un anılan maddesi 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış, konuya ilişkin düzenlemenin yapıldığı 5510 sayılı Kanun’un 93/1 fıkrasında, Kurumun prim ve diğer alacaklarının 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu, sürenin başlangıcının ödeme süresinin dolduğu tarihi takip eden takvim yılı başı olduğu belirtilmiştir. Maddede, özel durumlardan … prim ve diğer alacaklar yönünden zamanaşımının başlangıç tarihi ayrıca düzenlenmiş, Kurumun prim ve diğer alacaklarının; Mahkeme kararı sonucunda doğması halinde ise, Mahkeme kararının kesinleşme tarihinden, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden doğması halinde, rapor tarihinden, kamu idarelerinin denetim elemanlarınca kendi mevzuatı gereğince yapacakları soruşturma, denetim ve incelemelerden doğması halinde, bu soruşturma, denetim ve inceleme sonuçlarının Kuruma intikal ettiği tarihten veya bankalar, döner sermayeli kuruluşlar, kamu idareleri ile kanunla kurulmuş kurum ve kuruluşlardan alınan bilgi ve belgelerden doğması halinde, bilgi ve belgenin Kuruma intikal ettiği tarihten itibaren, zamanaşımı süresinin başlatılması gerekeceği belirtilmiştir.
3.Değerlendirme
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre; davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2-SGK Konya İl Müdürlüğünce Türkiye Futbol Federasyonunun 09.11.2023 tarihli yazısına istinaden … isimli kişinin 25.06.2008-29.01.2009 tarihleri arasında profesyonel futbolcu olarak kulüpte çalıştığının tespit edildiği, ilgili prim belgelerinin düzenlenerek Müdürlüğe verilmesini aksi halde prim belgelerinin re’sen düzenleneceğinin bildirildiği, Kurumun 30.11.2023 tarihli yazısının spor kulübüne tebliğ edildiği, ilgili işleme 19.12.2023 tarihinde itiraz edilmiş ise de 20.12.2023 tarihli E-81832282-202.01.01-98571123 sayılı Prim Tahakkuk İtiraz Komisyonu yazısı ile talebin reddedildiği, ilgili kararın davacıya tebliği üzerine iş bu davanın 15.01.2024 tarihinde açıldığı anlaşılan eldeki davada; dava konusu borç döneminin 25.06.2008-29.01.2009 tarihleri olup, Mahkemece; zamanaşımına uğradığı anlaşılan 2008 yılı 6, 7, 8 ve 9. aylar yönünden verilen karar yerinde ise de; yukarıda açıklanan 5510 sayılı Kanun’un 93/1 fıkrası gereği, 5510 sayılı Kanun’un 93 üncü maddesinin yürürlük tarihi olan 01.10.2008 sonrası Kurumun prim ve diğer alacaklarının 10 yıllık zamanaşımı süresinin Kurumun prim ve diğer alacaklarının, Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurlarınca yapılan tespitlerden doğması halinde, rapor tarihinden itibaren başlayacağının belirtilmiş olması ve Kurumun prim borcu tahakkuk tarihinin de 30.11.2023 olduğu gözetilerek, eldeki davada dava konusu dönem bakımından 2008 yılı 10. ay ve sonrası dönem yönünden zamanaşımı süresinin dolmamış olması nedeniyle; Mahkemece, bu dönemler yönünden işin esasına girilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken; tüm dönem yönünden prim borcunun 6183 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesine göre zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle davanın kabulüne dair yazılı şekilde verilen karar usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.