|
ÖZET: Danıştay kararında, Antalya Bilim Üniversitesi öğretim üyesinin, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kütüphanesinden üç kitabı ödünç alma talebinin, “kütüphane dışına ödünç verilmediği” gerekçesiyle reddedilmesi üzerine yapılan itiraz incelenmiştir. Başvuran, kütüphane yönetiminin cevaplarının tatmin edici olmadığını ve kitapların gönderilmemesinin personelin üşengeçliğinden kaynaklandığını iddia etmiştir.
İlgili mevzuat çerçevesinde, kütüphaneler arası ödünç verme işlemlerinin belirli kurallara tabi olduğu ve bazı eserlerin ödünç verilemeyeceği belirtilmiştir. Ankara Üniversitesi Kütüphaneleri Yönergesi’nde, danışma kaynakları ve nadir eserlerin ödünç verilemeyeceği açıkça ifade edilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş, idarenin uygulamalarında herhangi bir keyfilik olmadığı ve başvuranın talebinin hukuka uygun şekilde değerlendirildiği tespit edilmiştir. Bu karar, kütüphaneler arası ödünç verme politikalarının ve iyi yönetim ilkelerinin önemini vurgulamaktadır. |
yükümlü olduğunu, geçmişe dayalı husumet ve üşengeçlik nedeniyle talep edilen kitapların gönderilmediği izlenimi olduğunu açıklamakta ve söz konusu üç adet kitabın Ankara Üniversitesi
Hukuk Fakültesi Kütüphanesinden kısa bir süreliğine ödünç olarak gönderilmesi konusunda gereğinin yapılmasını talep etmiştir .
2) 29/ 09/ 2017 tarihli başvuruya ilişkin verilen 30/ 10/ 2017 tarihli Gönderme Kararı üzerine
başvuran tarafından yapılan 08/ 12/ 2017 tarihli başvuruda; başvurusuna ilişkin olarak
Rektörlüğün cevap verdiğini, söz konusu cevapta, “Üniversite Kütüphane Yönergesinin 12’nci maddesi doğrultusunda bazı eserlerin ödünç verilemediği, talep edilen eserlerin de bu kapsamda yer aldığı ve Üniversitenin kendi öğretim üyeleri de dâhil olmak üzere kütüphane dışına ödünç verilmediği, ancak söz konusu eserlerin kütüphanede incelenmesinin mümkün olduğu” hususlarının belirtildiğini ifade etmekte ve Kütüphane tarafından verilen ilk cevap ile Rektörlük tarafından verilen cevabın farklı olduğunu, Rektörlük tarafından verilen cevabın tatmin edici olmadığını, kaynakların ödünç verilemeyeceğine ilişkin olarak alınmış olduğu belirtilen kararın anlamsız ve keyfi olduğunu, aynı zamanda Üniversitenin kendi öğretim üyeleri ile kendisini kıyaslamasının yanlış olduğunu, zira
Üniversitenin kendi öğretim üyelerinin bahsi geçen kaynaklara ulaşabilmesi için kat etmesi gereken mesafe 100 metre iken, kendisinin 200 km yol sarf etmesi gerektiğini, benzer nitelikteki kaynakların başka kütüphaneler tarafından gönderilmekte olduğunu, bu durumun da Kütüphane/Rektörlük tarafından verilen cevabın yeterli olmadığını gösterdiğini, kaynakların gönderilmemesinin asıl sebebinin personelin üşengeçliğinden kaynaklandığını tahmin ettiğini, Üniversitenin bu tutumuyla iyi yönetim ilkesini ihlal etmekte olduğunu, lüzumsuz yere güçlük çıkartıldığını iddia etmekte ve söz konusu kitapların gönderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3) Kurumumuzun 04/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben
gönderilen Ankara Üniversitesi Rektörlüğünün yazılarında;
3.1) Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığının 15/ 01/ 2018 tarihli ve sayılı
yazısında; Ankara Üniversitesinin tarihsel gelişiminin kendine özgü koşulları nedeni ile etkinliklerini çok yerleşkeli bir sistem içerisinde sürdürmekte olduğu ve tüm birimlere hizmet veren bir merkez kütüphanesi bulunmadığı; ilgili fakülte, enstitü, yüksekokul, devlet konservatuvarı ve araştırma ve uygulama merkezleri bünyesinde yer alan kütüphanelerin ilgili birim yöneticilerine bağlı olarak hizmet vermekte olduğu; kütüphane materyalinin öğretim elemanları, öğrenciler, idari personel ve diğer kullanıcılara ödünç verilme koşullarının da ilgili birim yöneticileri tarafından belirlendiği; bu bağlamda nadir eserler ile reserve eserlerinin özellikleri ve yoğun kullanımları nedeni ile ödünç verilemediği;
3.2) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dekanlığının 11/ 01/ 2018 tarihli ve 6 sayılı yazısı
ve eklerinde; Antalya Bilim Üniversitesi Kütüphanesi tarafından ANKOS-KİTS sistemi üzerinden tarafından Üniversitelerinden talep edilen kitapların, birim kütüphanesi tarafından istek yapılan kütüphaneye gönderildiği; aynı üniversitenin daha sonra yine aynı sistem üzerinden yeni kitaplar talep ettiği, ancak bu kitapların ödünç verilemeyen ve kütüphane içinde okuyucu kullanımına sunulan kitaplar olduğu gerekçesiyle gönderilmediği; Ankara Üniversitesi
Kütüphaneleri Yönergesi uyarınca davranıldığı ve herhangi bir keyfilik söz konusu olmadığı; yurtiçi ve yurt dışı ILL işlemlerini uzun yıllardır sorunsuz bir şekilde yürüten birim kütüphanelerince bu
2 / 8durumla ilk defa karşılaşıldığı;
3.3) Başvuru konusuyla ilgili olarak sorularımıza cevaben gönderilen ve 07/ 02/ 2018 tarih ve
sayı ile kayıt altına alınan e-postada; Ankara Üniversitesi Kütüphanelerince, hali hazırda, toplamda 172 adet (kamu/vakıf) akademik kütüphanenin taraf olduğu Anadolu Üniversite
Kütüphaneleri Konsorsiyumu (ANKOS)-Kütüphaneler Arası İşbirliği Takip Sistemi (KİTS)
üzerinden kaynak paylaşımında bulunulduğu; konsorsiyuma üye olan kütüphanelerin, karşı kütüphanenin kurallarına uymayı Ulusal Kaynak Paylaşım Yönergesine göre kabul ettiği; Ankara
Üniversitesi Hukuk Fakültesi kütüphanesinin, ihtisas kütüphanesi olması nedeniyle bazı kaynakların (kopya sayısının kaç olduğu, basım tarihi, kaybı halinde sağlanabilirliği gibi özellikleri göz önünde bulundurularak) kütüphane binası dışına çıkarılmadan kullanıcı hizmetine sunulduğu; bu durumun
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kütüphanesi İşleyiş Esaslarında yer aldığı, “Ödünç Alma, Yenileme ve İade İşlemleri” başlıklı 9’uncu maddesinde; “Kütüphane tarafından belirlenen kitaplar (başvuru kaynakları; ansiklopediler, sözlükler vs.) ve tezler ödünç verilemez . Bunlar, sadece
Kütüphane içinde kullanılabilir ve güvenlik sistemi alanı dışına çıkarılamaz .” şeklinde, “II .
Kütüphaneler Arası Ödünç Verme İşlemleri” başlıklı 4’üncü maddesinde de; “Bu yolla, başvuru kaynakları; süreli yayınlar, nadir bulunan kitaplar ve elektronik kaynaklar ödünç verilemez .” şeklinde esasların belirlendiği; 1925 yılında Fakülte ile birlikte kurulan kütüphanelerinde bu dönemden itibaren birçok kitapta yer alan “KİTAPLIKTAN DIŞARI ÇIKARILAMAZ” kaşesi bu uygulamanın kütüphanenin kuruluşundan bu yana geleneksel olarak uygulandığını gösterdiğini; talep edilen kitaplara ilişkin Ulusal Toplu Katalog (TO-KAT) üzerinden yapılan sorgulamada kitapların sadece AÜ Hukuk Fakültesi kütüphanesinde yer aldığı, İÜ Hukuk Fakültesi Kütüphanesinde yer alan bir kitabın ise kullanım dışı olduğunun görüldüğü; talep edilen kitaplar için Ankara Üniversitesi kütüphaneleri çevrimiçi kataloğundan yapılan sorgulamada bahse konu kitaplara ilişkin hiçbir şekilde ödünç verme kaydına ulaşılamadığı;
Açıklanmıştır .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma
hakkı” başlıklı 74’üncü maddesine göre; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”,
5) 29/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi”
başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasına göre; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”
6) 21/ 11/ 1983 tarihli ve 18228 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yükseköğretim Üst
Kuruluşları ile Yükseköğretim Kurumlarının İdari Teşkilatı Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname’nin;
6.1) “Yayın ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı : ” başlıklı 9’uncu maddesine göre ; “Yayın ve
Dokümantasyon Daire Başkanlığının görevleri şunlardır : a) Kütüphanenin düzenli çalışmasını
3 / 8sağlamak, b) Kitap ve Dergileri yurtiçinden ve yurtdışından sağlamak, bunların mikrofilm, film,
video, banta geçirilmesini ve ciltlenmesini ve kataloglanmasını yaptırmak, c) Gerekli her türlü film, fotokopi, kitap, dergi ve makaleleri sağlamak, d) Kütüphane hizmetlerini yükseköğretim kurumları ile ihtiyaç duyan kişi ve kurumlara sunmak .”
6.2) “Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığı : ” başlıklı 33’üncü maddesine göre;
“Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığının görevleri şunlardır : a) Üniversite kütüphanelerinin gerekli hertürlü hizmetlerini karşılamak, b) Baskı, film, videobant, mikrofilm gibi kayıt katologları ve hizmete sunma işlemleri ile bibliyografik tarama çalışmalarını yapmak, c)
Verilecek benzeri diğer görevleri yerine getirmek .”
7) Ulusal Kaynak Paylaşım Yönergesi’nin;
7.1) “İade Tarihi ve Kısıtlamalar” başlıklı 1.7’nci maddesine göre; “İstekte bulunan taraf,
sağlayan tarafın belirlediği iade tarihi ve kullanım kısıtlamalarını uygulamakla yükümlüdür … İsteyen taraf “yalnızca kütüphane içinde kullanılır” veya “fotokopisi çekilemez” gibi sağlayıcı tarafından belirlenen kullanım kısıtlamalarına uymayı garantiye almak konusunda sorumludur .”
7.2) “ Ödünç Verme Politikası” başlıklı 2.1’inci maddesine göre; “Ödünç verme politikası
ayrıntılı ve açık olmalı ve isteyen taraf kolayca erişebilmelidir . Politika ayrıca şunları da içermelidir;
…, ödünç verilmeyen materyal/kategoriler, … vb. gibi … Sağlayan taraf tüm kullanıcı tip ve sınıflarına, coğrafi konumuna ve boyutuna bakmaksızın istekleri karşılama konusunda istekli olmalıdır .”
7.3) “Hizmetin Askıya Alınması” başlıklı 2.9. maddesine göre; “Sağlayan taraf, ortaya çıkan bir
sorunla ilgili olarak isteği askıya almadan önce sorunla ilgili isteyen tarafa yazılı olarak bilgi vermek durumundadır . Sorunun yazılı olarak çözümlenememesi durumunda hizmetin askıya alınma yetkisi sağlayan tarafın takdirindedir .”
8) Ankara Üniversitesi Senato’sunun 16/ 12/ 2016 tarihli ve 446 sayılı toplantı ve 3787 sayılı
kararı ile kabul edilen Ankara Üniversitesi Kütüphaneleri Yönergesinin;
8.1) “Kullanıcı Hizmetleri” başlıklı 11’inci maddesinin birinci fıkrasına göre; Üniversite
kütüphanelerine ilişkin kullanıcı hizmetleri ve bu hizmetlerin yürütülme esasları belirtilmiş olup ( 3/c) bendine göre; Kütüphanelerarası Ödünç Verme ve İşbirliği Hizmeti : Kullanıcıların diğer kütüphanelerde bulunan bilgi kaynaklarına erişmesi için kurumlar arası protokol kapsamında yürütülen hizmetlerdir .
8.2) “Kütüphane Materyalinin Kullanım Esasları” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasının
(a) bendine göre; “Danışma kaynakları (ansiklopedi, sözlük, atlas vb.), ciltlenmemiş süreli yayınlar ile bunların son sayıları, yazma ve nadir basma eserler ile birimlerce belirlenen diğer eserler kütüphane dışına ödünç verilemez . Yazma ve nadir basma eserler ile arşiv materyalinin incelenmesi
Üniversite Yönetim Kurulunun belirleyeceği ilkeler çerçevesinde birim yöneticisinin iznine bağlıdır .”
8.3) “Ödünç İşlemleri” başlıklı 13’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre;
“Kütüphane materyalinin öğretim elemanları, öğrenciler, idari personel ve diğer kullanıcılara ödünç
4 / 8verilme koşulları birim kütüphane komisyonunun önerisi ile birim yöneticisi tarafından belirlenir .”
9) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kütüphanesi İşleyiş Esaslarının;
9.1) “Kütüphaneden Yararlanma” başlığı altında, “Ödünç Alma, Yenileme ve İade İşlemleri”
başlıklı II. nolu bölümün 9’uncu maddesine göre; “Kütüphane tarafından belirlenen kitaplar (başvuru kaynakları; ansiklopediler, sözlükler vs.) ve tezler ödünç verilemez . Bunlar, sadece
Kütüphane içinde kullanılabilir ve güvenlik sistemi alanı dışına çıkarılamaz .”
9.2) “İşleyiş Politikası” başlığı altında , “Kütüphaneler Arası Ödünç Verme İşlemleri” başlıklı II .
nolu bölümün ilgili maddelerine göre, “ 1. Kütüphaneler arası ödünç sisteminden yararlanma karşılıklılık esasına tabidir . 2. Kütüphaneden ödünç alınan kitap hasar görür; kaybolur (postada kayıp hali dâhil); ödünç süresi dolarsa, sorumluluk bu kitabı talep eden kütüphaneye aittir . 3. Kütüphaneler arası ödünç formu eksiksiz doldurulmalıdır . Bu formda, Kütüphane müdürünün adı, imzası ve ilgili kurumun damgası mevcut olmalıdır . 4. Bu yolla, başvuru kaynakları; süreli yayınlar, nadir bulunan kitaplar ve elektronik kaynaklar ödünç verilemez .”
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10) Başvuranın iddia ve talepleri, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11) Dosya kapsamında yapılan incelemede; başvurunun, Antalya Bilim Üniversitesi öğretim üyesi
olan başvuranın ANKOS-KİTS kapsamında kendi Üniversite Kütüphanesi aracılığıyla Ankara
Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kütüphanesinden ödünç alma talebinde bulunduğu 3 kitabın
“kütüphane dışına ödünç verilmediği” gerekçesi ile gönderilmemesine itirazı ile idare tarafından verilen cevapların yeterli olmadığı ve kitapların gönderilmemesinin asıl sebebinin personelin üşengeçliğinden kaynaklandığı iddiaları ve söz konusu kitapların gönderilmesi talebi hakkında olduğu anlaşılmıştır .
12) Başvuruya konu somut olaya bakıldığında; başvuranın 03/ 08/ 2017 tarihinde Antalya Bilim
Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Müdürlüğü ILL (Üniversitelerarası Ödünç Verme)
Birimi aracılığıyla iki kitabı (“Christian Berger, Die subjektiven Grenzen der Rechtskraft bei der
Prozessstandschaft : ein Beitrag zur Lehre von der Rechtskrafterstreckung infolge
Prozessführungsbefugnis über ein fremdes Recht , (Heymann, 1992)” ve “Jörg Beinert, Die
Prozessstandschaft im Schweizerischen Recht , 1962”) istettiği, söz konusu kitapların Ankara
Üniversitesi Kütüphanelerince 07/ 08/ 2017 tarihinde gönderildiği ve kitapların 07/ 09/ 2017 tarihinde iade edildiği, başvuranın 06/ 09/ 2017 tarihinde Üniversitesinin Kütüphanesindeki görevliye gönderdiği e-posta ile başvuruya konu 3 kitabı [“Fritz von Hippel, Wahrheitspflicht und aufklärungspflicht der parteien im Zivilprozess : eiträge zum natürlichen Aufbau des Prozessrechts und zur Erfarschung der Rechtstheorie des 19. Jahrhunderts Band 3, (Vittorio Klostermann, 1939)”, “Peter Huy, Die wahrheitspflicht der Parteien im Zivilprozess nach den Prozessrechten des
5 / 8Eidgenössischen stmdes Zürich und die Vergleichungen des hevtigen Zustandes mit §138, 4bs.1 der
Deutschen Zivilprozess-Novelle vom 27. October 1933, (Buchdruckerei Vollishofen, 1943)” ve
“Hans Eisele, Die Wahrheitspflicht nach § 138 Abs . 1 zPO , 1936”] ilave olarak talep ettiği, Antalya
Bilim Üniversitesi Kütüphane ve Dokümantasyon Müdürlüğünün sistem üzerinden 12/ 09/ 2017 tarihinde istekte bulunduğu, yine sistem üzerinden isteğin karşılanamadığının 14/ 09/ 2017 tarihinde karşı taraf Antalya Bilim Üniversitesi Kütüphanesine bildirildiği, başvuranın 20/ 09/ 2017 tarihinde
BİMER aracılığıyla başvuru yaptığı, bu başvurusuna Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Kütüphanesinden bir cevap aldığı ve bu cevaptaki gerekçelere de itiraz ederek 29/ 09/ 2017 tarihinde
Kurumumuza başvurduğu, doğrudan şikâyet edilen idareye yapılmış bir başvurunun ve buna ilişkin alınan bir cevabın mevcut olmaması ve başvurunun üst makamlarca çözüm amaçlı cevaplandırılması gerektiğinden 30/ 10/ 2017 tarihinde Ankara Üniversitesi Rektörlüğüne Gönderme Kararı verildiği, Gönderme Kararı üzerine başvuranın aldığı cevap sonrasında yukarıda 2 nolu paragrafta sıralanan iddialarını sunarak Kurumumuza 08/ 12/ 2017 tarihinde tekrar başvurduğu görülmüştür .
13) Başvuranın BİMER aracılığıyla yaptığı başvurusuna Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Kütüphanesince 27/ 09/ 2017 tarihinde, “Kütüphane Ödünç Verme Politikası doğrultusunda; danışma eserleri, nadir eser niteliğinde olan kaynaklar, fiziksel olarak çoğaltılamayacak kadar yıpranmış kitaplar ödünç verilememektedir . Ekte sunduğumuz Ankara Üniversitesi Kütüphane Yönergesi
Dördüncü Bölüm Madde 12/ 1-a’da açıkça ifade edilmektedir .” şeklinde cevap verildiği; 3.1 nolu paragrafta açıklanan Kütüphane ve Dokümantasyon Daire Başkanlığının Kurumumuza gönderdiği cevapta, “ilgili fakülte, … bünyesinde yer alan kütüphanelerin ilgili birim yöneticilerine bağlı olarak hizmet vermekte olduğu; kütüphane materyalinin öğretim elemanları, öğrenciler, idari personel ve diğer kullanıcılara ödünç verilme koşullarının da ilgili birim yöneticileri tarafından belirlendiği; bu bağlamda nadir eserler ile reserve eserlerinin özellikleri ve yoğun kullanımları nedeni ile ödünç verilemediği” şeklinde; 3.2. nolu paragrafta açıklanan Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Dekanlığının cevabında da; söz konusu “kitapların ödünç verilemeyen ve kütüphane içinde okuyucu kullanımına sunulan kitaplar olduğu gerekçesiyle gönderilmediği; Ankara Üniversitesi
Kütüphaneleri Yönergesi uyarınca davranıldığı ve herhangi bir keyfilik söz konusu olmadığı” şeklinde birbirine benzer cevaplar verildiği tespit edilmiştir .
14) ANKOS-KİTS’in işleyişine bakıldığında; sisteme taraf olan kütüphanelerin sistem üzerinden
kaynak paylaşımında bulunduğu, kütüphanelerin bu paylaşım işlemlerini Ulusal Kaynak Paylaşım
Yönergesi ve karşı kütüphanenin kuralları çerçevesinde yürüttüğü, hâlihazırda 172 adet (kamu/vakıf)
akademik kütüphanenin taraf olduğu sisteme Ankara Üniversitesi Kütüphanelerinin ve Antalya
Bilim Üniversitesi Kütüphanesinin de üye olduğu anlaşılmaktadır .
15) İlgili mevzuata bakıldığında; kütüphaneler arası ödünç alma-verme işlemlerinin 6. paragrafta
açıklanan Ulusal Kaynak Paylaşımı Yönergesi çerçevesinde yapılmakta olduğu; Yönergeye göre istekte bulunan tarafın, sağlayan tarafın belirlediği kullanım kısıtlamalarını uygulamakla yükümlü olduğu, isteyen tarafın “yalnızca kütüphane içinde kullanılır” gibi sağlayıcı tarafından belirlenen kullanım kısıtlamalarına uymayı garantiye almak konusunda sorumlu olduğu ve yine Yönergeye göre ödünç verme politikasının ayrıntılı ve açık olması ve isteyen tarafın kolayca erişebilmesi gerektiği; 7. paragrafta açıklanan Ankara Üniversitesi Kütüphane Yönergesinde, danışma kaynaklarının (ansiklopedi, sözlük, atlas vb.), ciltlenmemiş süreli yayınlar ile bunların son sayılarının, yazma ve nadir basma eserler ile birimlerce belirlenen diğer eserlerin kütüphane dışına
6 / 8ödünç verilemeyeceğinin belirlendiği; yine Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kütüphanesi İşleyiş
Esaslarında, kütüphane tarafından belirlenen kitapların (başvuru kaynakları; ansiklopediler, sözlükler vs.) ve tezlerin ödünç verilemeyeceğinin, bunların, sadece Kütüphane içinde kullanılabileceği ve güvenlik sistemi alanı dışına çıkarılamayacağının, keza kütüphaneler arası ödünç verme işlemlerinde başvuru kaynaklarının, süreli yayınların, nadir bulunan kitapların ve elektronik kaynakların ödünç verilemeyeceğinin belirlendiği; üstelik söz konusu kitapların katalog bilgisi kontrol edildiğinde; her birinde “nocirc”, yani “ödünç verilmez” belirtmesinin yapıldığı tespit edilmiştir .
16) Dosya kapsamında ve ilgili mevzuat çerçevesinde yapılan inceleme neticesinde; başvuruya
konu, ANKOS-KİTS kapsamında başvuranın talebi üzerine Antalya Bilim Üniversitesi
Kütüphanesinin Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kütüphanesinden istekte bulunduğu üç kitabın
“ödünç verilemez” olarak belirlenmesi nedeniyle verilmemesi işleminin mevcut mevzuat çerçevesinde gerçekleştirildiği; söz konusu kitapların “ödünç verilemez” şeklinde belirlenmesinde kütüphanelerin takdir yetkisi olduğu, bu belirtmenin katalog taramasında görülebildiği, söz konusu kitapların TO-KAT üzerinden yapılan sorgulamalarına göre sadece Ankara Üniversitesi Hukuk
Fakültesi kütüphanesinde yer aldığı, İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kütüphanesinde yer alan bir kitabın ise kullanım dışı olduğu ve kitapların eski basım kitaplar olduğu gerçeği karşısında bu kararın kabul edilebilir olduğu; iddia edildiği üzere herhangi bir keyfiliğin de olmadığı, şöyle ki hem başvuranın daha önce talepte bulunduğu ve “ödünç verilemez” ibaresinin bulunmadığı kitapların başvurana gönderildiği, hem de verilemeyen üç kitap için yapılan çevrimiçi katalog sorgulamasında hiçbir şekilde ödünç verme kaydına ulaşılmadığı tespit edildiğinden söz konusu talebin reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık olmadığı kanaatine varılmıştır .
B. İYİ YÖNETİM İLKELERİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME
17) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; hem başvurana verilen cevabın, hem de başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin İdare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; ancak İdarenin, başvurana verdiği gerekçeli cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmediği, bu nedenle
“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz
tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır . Buna göre; ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden varsa arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
7 / 8VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ile ANKARA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi