Lohusa izlem hizmetlerini protokollere uygun yapmayan aile hekiminin disiplin cezası ve hukuka uygunluk değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/8027-S.20.12509

BAŞVURU NO : 2020/873

KARAR TARİHİ : 27/05/2020

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : RİZE VALİLİĞİ

Başvuranın eksik inceleme ile tesis edilen disiplin cezası

BAŞVURUNUN KONUSU :

işleminin iptal edilmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 15/01/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Rize ili Fındıklı ilçesinde numaralı Aile Hekimliği Birim Numarası ile

Sözleşmeli Aile Hekimi olarak görev yapmakta olduğunu, Rize İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 30/04/2019 tarihinde biriminde yapılan olağan denetimde, “kayıtlı lohusaların 4’te 3’ünün lohusa izlemlerinin protokollere uygun şekilde yapılmadığı” iddiası ile soruşturma açıldığını, yapılan soruşturmada savunma hakkının verilmediği, soruşturma sonucunda 24/09/2019 tarih ve / – sayılı yazı ile “Performansa Tabi Olmayan Koruyucu Hekimlik

Uygulamalarında Verilen Görevleri Yerine Getirmemek” gereğince 10 (on) ceza puanı ile tecziye edildiğinin bildirildiğini, sonrasında hukuksuz verilen cezanın iptal edilmesini talep ettiğini ancak bu talebinin reddedildiğini ifade ederek; hastanelerde bebeklerinin yanından refakatçi olarak bulunan lohusa kadınlara, bulundukları hastanelerde lohusa izlem hizmetinin sağlanması için düzenleme yapılması, hastanelerin sunmuş oldukları lohusa izlemleri ile ilgili olarak Sağlık Bakanlığı merkezi veri sistemine veri göndermelerinin sağlanması, idarenin denetim ekiplerinin kendilerine verilen yetkiyi kötüye kullanmamaları yönünde uyarılmaları ve hizmet içi eğitime alınmaları, kamu görevlilerinin dinlenilme ve savunma haklarının güvence altına alınması, kendisine eksik inceleme ile tesis edilen disiplin cezası işleminin iptal edilmesi konularında idareye tavsiye kararı verilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Kamu Denetçiliği Kurumunun 12/02/2020 tarihli ve sayılı bilgi ve belge isteme yazısına istinaden Rize Valiliğinin 28/02/2020 tarih ve sayılı yazı ve eklerinden; 2.1. Aile Hekimlerinin tüm görev ve sorumluluklarının 25/01/2013 tarihli Aile Hekimliği

Uygulama Yönetmeliğinde belirtilmiş olduğu, aile hekimlerine yönelik tüm işlemlerin imzaladıkları sözleşme ile bu yönetmelik ve 30/12/2010 tarihli Aile Hekimliği Ödeme ve

Sözleşme Yönetmeliğine göre yürütülmekte olduğu, Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin 4. maddesinde Aile Hekimlerinin Görev Yetki Sorumlulukları başlıklı f bendinde “Kayıtlı kişilerin yaş, cinsiyet ve hastalık gruplarına yönelik izlem ve taramalarını yapmak (kanser, 5. 24/11/2004 tarihli ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununun “Yönetmelikler” 8 inci maddesi; “Aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarının çalışma usul ve esasları; çalışılan yer, kurum ve statülerine göre öncelik sıralaması; aile hekimliği uygulamasına geçişe ve nakillere ilişkin puanlama sistemi ve sayıları; aile sağlığı merkezi olarak kullanılacak yerlerde aranacak fizikî ve teknik şartlar; meslek ilkeleri; iş tanımları; performans ve hizmet kalite standartları; hasta sevk evrakı, reçete, rapor ve diğer kullanılacak belgelerin şekli ve içeriği, kayıtların tutulması ile çalışma ve denetime ilişkin usul ve esaslar, Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.(2) Aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarıyla yapılacak sözleşmede yer alacak hususlar ve bu Kanunda belirlenen esaslar çerçevesinde bunlara yapılacak ödeme tutarları ile bu ücretlerden indirim oran ve şartları, sözleşmenin feshini gerektiren nedenler, Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”, 6. 25/01/2013 tarihli ve 28539 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama

Yönetmeliğinin; “Aile hekiminin görev, yetki ve sorumlulukları” başlıklı 4 üncü maddesinin “(1) Aile hekimi, aile sağlığı merkezini yönetmek, birlikte çalıştığı ekibi denetlemek ve hizmet içi eğitimlerini sağlamak, Bakanlıkça ve Kurumca yürütülen özel sağlık programlarının gerektirdiği kişiye yönelik sağlık hizmetlerini yürütmekle yükümlüdür.

(2) Aile hekimi, kendisine kayıtlı kişileri bir bütün olarak ele alıp kişiye yönelik koruyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini bir ekip anlayışı içinde sunar.

(3) Aile hekiminin Kurumca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.

a) Çalıştığı bölgenin sağlık hizmetinin planlamasında bölgesindeki toplum sağlığı merkezi ile işbirliği yapmak.

b) Hekimlik uygulaması sırasında karşılaştığı toplum ve çevre sağlığını ilgilendiren durumları bölgesinde bulunduğu toplum sağlığı merkezine bildirmek.

c) Kendisine kayıtlı kişilerin ilk değerlendirmesini yapmak için altı ay içinde ev ziyaretinde bulunmak veya kişiler ile iletişime geçmek.

ç) Kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamak teşhis, tedavi, rehabilitasyon ve danışmanlık hizmetlerini vermek.

d) Sağlıkla ilgili olarak kayıtlı kişilere rehberlik yapmak, sağlığı geliştirici ve koruyucu hizmetler ile ana çocuk sağlığı ve üreme sağlığı hizmetlerini vermek.

e) Periyodik sağlık muayenesi yapmak.

f) Kayıtlı kişilerin yaş, cinsiyet ve hastalık gruplarına yönelik izlem ve taramaları (kanser, kronik hastalıklar, gebe, lohusa, yenidoğan, bebek, çocuk sağlığı, adölesan (ergen), erişkin, yaşlı sağlığı ve benzeri) yapmak.

g) Evde takibi zorunlu olan engelli, yaşlı, yatalak ve benzeri durumdaki kendisine kayıtlı kişilere evde veya gezici/yerinde sağlık hizmetlerinin yürütülmesi sırasında kişiye yönelik koruyucu sağlık hizmetleri ile birinci basamak teşhis, tedavi, rehabilitasyon ve danışmanlık hizmetlerini vermek.

ğ) Aile sağlığı merkezi şartlarında teşhis veya tedavisi yapılamayan hastaları sevk etmek, sevk edilen hastaların geri bildirimi yapılan muayene, tetkik, teşhis, tedavi ve yatış bilgilerini değerlendirmek, ikinci ve üçüncü basamak tedavi ve rehabilitasyon hizmetleri ile evde sağlık hizmetlerinin koordinasyonunu sağlamak.

h) Tetkik hizmetlerinin verilmesini sağlamak ya da bu hizmetleri vermek.

ı) Verdiği hizmetlerle ilgili olarak sağlık kayıtlarını tutmak ve gerekli bildirimleri yapmak.

i) Kendisine kayıtlı kişileri yılda en az bir defa değerlendirerek sağlık kayıtlarını güncellemek.

j) Gerektiğinde hastayı gözlem altına alarak tetkik ve tedavisini yapmak.

k) Entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezlerde gerektiğinde hastayı gözlem amaçlı yatırarak tetkik ve tedavisini yapmak.

l) İlgili mevzuatta birinci basamak sağlık kuruluşları ve resmî tabiplerce kişiye yönelik düzenlenmesi öngörülen her türlü sağlık raporu, sevk evrakı, reçete ve sair belgeleri düzenlemek.

m) Kurumca belirlenen konularda hizmet içi eğitimlere katılmak.

n) Kurumca ve ilgili mevzuat ile verilen diğer görevleri yapmak.”, 7. 30/12/2010 tarihli ve 27801 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Aile Hekimliği Ödeme ve

Sözleşme Yönetmeliğinin Ek 2 Aile Hekimliği Uygulamasında Uygulanacak İhtar Puanı

Cetvelinin 19. sırasında yer alan “Performansa tabi olmayan koruyucu hekimlik uygulamalarında verilen görevleri yerine getirmemek” fiilinin 10 ihtar puanı verileceği şeklindedir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, Rize ili Fındıklı ilçesinde Sözleşmeli Aile Hekimi olarak görev yapmakta olduğu, Rize İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan olağan denetimde, “kayıtlı lohusaların 4’te 3’ünün lohusa izlemlerinin protokollere uygun şekilde yapılmadığı” dolayısıyla soruşturma açıldığı, yapılan soruşturmada “Performansa Tabi Olmayan Koruyucu Hekimlik Uygulamalarında

Verilen Görevleri Yerine Getirmemek” gereğince 10 (on) ceza puanı ile tecziye edildiği, kendisine eksik inceleme ile tesis edilen disiplin cezası işleminin iptal edilmesi hususunda idareye tavsiye kararı verilmesini talep etmektedir.

10. İdareden istenilen bilgi ve belgelerden; Aile Hekimlerinin tüm görev ve sorumluluklarının 25/01/2013 tarihli Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinde belirtilmiş olduğu, aile hekimlerine yönelik tüm işlemlerin imzaladıkları sözleşme ile bu yönetmelik ve 30/12/2010 tarihli Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğine göre yürütülmekte olduğu, Aile

Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin 4. maddesinde Aile Hekimlerinin Görev Yetki

Sorumlulukları başlıklı f bendinde “Kayıtlı kişilerin yaş, cinsiyet ve hastalık gruplarına yönelik izlem ve taramalarını yapmak (kanser, gebe, loğusa, bebek taramalarını)” hükmünün yer aldığı, uygulanan ceza işleminin Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin EK:2

İhtar Puanı Tablosunda yer alan “Performansa tabi olmayan koruyucu hekimlik uygulamalarında verilen görevleri yerine getirmemek” hükmüne istinaden verildiği, başvuran

’in aile hekimliği uygulamalarında idarenin talimatlarına uyma ve işbirliği içerisinde hizmet verme konularında iyi niyet göstermediği, sürekli olarak idarenin talimatlarına direnç gösterdiği ve bu nedenle hakkında yapılmış/yapılmakta olan disiplin soruşturmalarının mevcut olduğu belirtilmektedir.

11. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Aile Hekimliği Uygulama

Yönetmeliğine göre Aile Hekimlerinin sorumluğu altında olan kayıtlı kişilerin izlem ve taramalarını yapmaları gerektiği, bu doğrultuda lohusa bireylerin doğum yapmalarına istinaden hayati tehlikelerinin olması dolayısıyla izlem ve taramalarının dikkatle takip edilmesinin elzem olduğu, denetim ekibi tarafından izlem yapılıp yapılmadığının kontrol edilmesinin denetim yönünden gereklilik olduğu, başvuranın Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğine göre “Performansa Tabi Olmayan Koruyucu Hekimlik Uygulamalarında Verilen Görevleri

Yerine Getirmemek” gereğince 10 (on) ceza puanı ile tecziye edildiği tespit edilmiştir.

12. Başvuranın; – Hastanelerde bebeklerinin yanından refakatçi olarak bulunan lohusa kadınlara, bulundukları hastanelerde lohusa izlem hizmetinin sağlanması ve hastanelerin sunmuş oldukları lohusa izlemleri ile ilgili olarak Sağlık Bakanlığı merkezi veri sistemine veri göndermelerinin sağlanması hakkındaki talebi ile ilgili olarak; hastanelerde bebeklerinin yanında refakat eden lohusaların ilk izlemlerinin hastanelerde yapılmakta olduğu ve aile hekimlerinin bu izlemlerin yapılıp yapılmadığını sorgulayarak izlem yapılmış ise dış merkezde yapılan izlem olarak Bakanlığın Karar Destek Sistemine girebildiği, taburcu edilen lohusanın kalan diğer izlemlerini de kendilerinin yapıp göndermek zorunda olduğu, ildeki bütün aile hekimlerinin bu işlemleri bu şekilde yürüttüğü, hastanelerde bebeklerinin yanında refakat eden lohusalara yapılan izlemlerin hastane tarafından Bakanlığa bildirilmesi hususu Bakanlığın inisiyatifinde olan bir konu olduğu ve idarenin takdir yetkisi kapsamında değerlendirilebileceği anlaşıldığından, – İdarenin denetim ekiplerinin kendilerine verilen yetkiyi kötüye kullanmamaları yönünde uyarılmaları ve hizmet içi eğitime alınmaları hususundaki talebi ile ilgili olarak ise; ilgili denetim ekibinin Valilik Makamının oluru ile oluşturulduğu ve başında bir hekimin bulunduğu, mevzuat çerçevesinde yapılan iş ve işlemlerin kontrolünün yapıldığı, denetim ekibinin görev ve yetkisini kötüye kullanmasının suç olduğu, bu yönde bir tespit yapılması halinde ilgililer hakkında soruşturma talep edilebileceği değerlendirildiğinden, belirtilen konulardaki talepleri ile başvuranın dilek ve temennisini dile getirdiği dolayısıyla kişisel güncel ve meşru bir menfaat bağı bulunmayan taleplerin Kurumumuzca incelenme imkanı bulunmamaktadır.

13. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın mevzuatta belirtilen lohusa izlem ve tarama görevini yerine getirmediği tespit edildiğinden

Performansa Tabi Olmayan Koruyucu Hekimlik Uygulamalarında Verilen Görevleri Yerine

Getirmemek kapsamında 10 ceza puanı ile tecziye edildiği dolayısıyla İdarenin anılan işleminde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında

Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvurana karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Rize İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURAN ve RİZE VALİLİĞİNE tebliğine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi