|
ÖZET: Bu karar, başvuranın lojman tahsis süreci ve kesilen kira bedelleri üzerine yapılan bir değerlendirmeyi içermektedir. Başvuran, yeni tahsis edilen lojmanın bakım-onarım sürecinde, hem eski hem de yeni lojmanın kira bedelinin aynı anda maaşından kesildiğini iddia ederek, bu kesintilerin iadesini talep etmiştir. İdare, başvuranın yeni lojmanı teslim aldığı tarihten itibaren kira ödemekle yükümlü olduğunu belirtmiş, ancak tadilat süresince lojman kira bedeli alınmayacağına dair bir hüküm bulunmadığını ifade etmiştir.
Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş, ancak tadilat süresinde konutun gerçekten kullanılamadığı 10 günlük süre için kira bedelinin iade edilmesi ve mükerrer kesilen ortak gider aidatının ödenmesi yönünde idareye tavsiyede bulunulmuştur. Bu durum, kamu konutları yönetmeliği ve ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirildiğinde, başvuranın haklarının korunması açısından önemli bir adım olarak görülmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/13833-S.21.22184
BAŞVURU NO : 2021/8831
KARAR TARİHİ : 27/09/2021
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın lojmanında yapılan tamirat-tadilat nedeniyle maaşından kesilen lojman kiralarının iadesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 28/04/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, Şanlıurfa merkezden yaklaşık 70 km mesafede bulunan DSİ Atatürk Barajı İşletme
Baş Mühendisliğinde, Baş Mühendis olarak görevli oluşundan dolayı, DSİ 15. Bölge Müdürlüğüne bağlı lojmanda hizmet tahsisli olarak oturmuş olduğunu, atamasının Şanlıurfa merkez DSİ 15. Bölge
Müdürlüğüne yapılması üzerine, DSİ 15. Bölge Müdürlüğüne bağlı merkez lojmanlarına taşınmak için talepte bulunduğunu, 04/06/2020 tarih ve 2 sayılı yazı ile Bölge
Müdürlüğü merkez lojmanlarından no.lu lojmanın sıra tahsisli olarak kendisine tahsis edildiğini, Bölge Müdürlüğü merkez lojmanlarından no.lu lojmana, kullanılmadan fark edilmeyen, özelikle ısıtma, soğutma, içme suyu ve kanalizasyon tesisatı ile banyo ve tuvaletin kullanılabilir durumda olmayışı nedeniyle taşınamadığını, bu durumu idareye bildirdiğini, bakım-onarım işlerinin yaklaşık 3,5 ay gibi bir süre devam ettiğini, 16/10/2020 tarihinde ikamet ettiği Atatürk Barajı işletme başmühendisliğindeki lojmanı boşaltarak, DSİ 15. Bölge Müdürlüğü merkez lojmanlarından no.lu lojmana taşındığını 16/10/2020 tarihinde şifahen, 21/10/2020 tarihinde de 390911 sayılı yazı ile idareye bildirdiğini, tadilat süresince hem taşınamadığı DSİ 15. Bölge Müdürlüğü merkez lojmanlarından no.lu lojmanın, hem de Atatürk Barajı İşletme Başmühendisliğindeki lojmanın kira ve elektrik bedelinin maaşından kesildiğini, ayrıca 16/10/2020 tarihinde boşalttığı Atatürk Barajı İşletme Başmühendisliğindeki lojmanın 16.1015/11/2020 ayına ait kira ve elektrik bedelinin de maaşından kesilmeye devam edildiğini, tadilat nedeniyle taşınamadığı merkez lojmanı için Temmuz, Ağustos, Eylül/2020 aylarında toplam 2.874,50 TL, Atatürk Barajı lojmanı için Ekim, Kasım/2020 aylarında toplam 622 TL ilgili döneme ait su ve elektrik bedeli hariç toplam 3.494,73 TL maaşından fazladan kesinti yapıldığını, eş zamanlı olarak, hem oturduğu ve hem de tamirat-tadilat nedeniyle taşınamadığı merkez no.lu lojmanın kiralarının aynı anda
maaşından kesilmesinin ve idarece yapılan tamir-tadilat süresinin oturma süresine dahil edilmesinin doğru olmadığını ve tüm altyapının değiştirildiği tadilat sürecinde söz konusu mekânın kullanılma durumunun olmadığını ifade ederek maaşından fazladan yapılan elektrik bedeli hariç toplam 3.494,73 TL kesintinin tarafına iadesini, tamirat-tadilat süresinin oturma süresinden çıkartılarak, 04/06/2020 tarih ve sayılı yazı ile kendisine tebliğ edilen tahsis kararının, fiili olarak taşındığı 16/10/2020 tarihi esas alınarak revize edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü GAP 15. Bölge Müdürlüğünün 23/06/2021 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde; 2.1. Başvuranın 15. Bölge Müdürlüğünde İnşaat Mühendisi olarak 30 yıl 10 ay hizmet süreli olarak çalışmakta olduğu, 2.2. Başvuranın; Atatürk Barajı Başmühendisliğinde ( /Şanlıurfa) görev yapmakta iken yerleşke içerisinde mevcut lojmanlardan faydalandığı, Bölge Müdürlüğü Havza Yönetim İzleme ve Tahsisler Şube
Müdürlüğüne (Şanlıurfa) tayin olmasına müteakip bölge lojmanlarından talepte bulunduğu, yapılan değerlendirme sonucunda Bölge lojmanlarından numaralı konutun kendisine tahsis edildiği, 2.3. Kamu Konutları Yönetmeliğinin 17 nci maddesindeki “Konut tahsis edilenler konutun teslim tarihten itibaren kira öder” ibaresi ve aynı Yönetmeliğin 23 üncü maddesinde yer alan “Aylık kira bedelini kesmeyen tahakkuk memuru ve saymanlık, kesmedikleri kira bedelinden sorumludurlar.” hükmü gereğince başvurana 12/06/2020 tarihinde teslim edilen lojman için 13/06/2020 tarih ve sayılı yazı ile lojman kira bedelini tahsil eden Şube Müdürlüğüne yazı yazıldığını ve ilgili Şube tarafında başvuranın maaşından kira bedelinin peşin kesildiği, 2.4. Başvurana 12/06/2020 tarihinde görevli personel tarafından lojman teslimi yapıldığı sırada lojmanda herhangi bir olumsuzluk görülmediği ve lojmanı teslim alan başvuran tarafından da her hangi bir olumsuzluk olduğuna dair talepte bulunulmadığı, zaten kendisinden önce lojmanda oturan personelin de herhangi bir olumsuzluk olduğuna dair talebi bulunmadığı, boşalttığı lojmanın başvurana verildiği, ancak başvuran tarafından lojman teslimi yapıldıktan on üç gün sonra 25/06/2020 tarih ve sayılı dilekçe ile lojmanın kullanılamayacak durumda olduğuna dair dilekçe verildiği, 2.5. Bu bağlamda Kamu Konutları Yönetmeliği ve ilgili Genelgelerde lojman tahsis edildikten sonra ve
294 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği 5. cetvelde belirtilen lojmanlarda kamu kurum ve kuruluşlarınca
karşılanacak giderler dikkate alındığında tadilat süresince lojman kira bedeli alınmayacağı veya oturma süresinin sayılamayacağı ile ilgili bir hükmün mevcut olmadığı, 2.6. Başvurana ilgili lojmanın tahsis edildiği 12/06/2020 tarihinde Bölge Müdürlüğünde (Şanlıurfa
Merkez) görev alması ve diğer lojmanın (Atatürk Barajı) merkeze uzaklığının 65 km olması nedeniyle tadilatın yapıldığı 29/07/2020 tarihine kadar başvuru sahibi tarafından lojmanın kullanıldığı, ancak tamirat-tadilatın yapıldığı 10 günlük süre içerisinde lojmanın kullanılmamış olabileceğinin düşünüldüğü, bu durumda lojmanın kullanılmayacak halde olduğu belirtilen gün sayısının iddia edilenden çok daha kısa olduğu, 2.7. Başvuranın konut tahsisi ile ilgili tarihlerinin aşağıdaki şekilde olduğu, – Bölge Konut teslim tarihi: 12/06/2020
– Bölge Konut Bakım-Onarım başlangıç tarihi: 29/07/2020
– Bölge Konut Bakım-Onarım başlangıç bitiş tarihi: 07/08/2020
– Atatürk Barajı Konut boşaltma tarihi: 25/10/2020 2.8. Başvuranın bahse konu dönemlerde yapılan kesintiler tablosundan da görüleceği gibi her iki lojmanda elektrik sarfiyatı yapılmış olduğu ve dolayısıyla her iki lojmanın da kullanılmış olduğunun anlaşıldığı, ayrıca Atatürk Barajındaki lojman hizmet tahsisli olduğu için kira kesintisi yapılmadığı ve kullanılan süre zarfında ortak gider kesintisi yapıldığı, 2.9. Başvuranın lojmanı teslim aldığı tarihten 13 gün sonra olumsuzlukları bildirmesi üzerine, lojmanların tahsisi ile ilgilenen Destek Hizmetleri Şubesinin lojman bakım ve onarım işlerini yürüten İşletme Bakım
Şube Müdürlüğüne konuyu bildirdiği ve ihtiyaç duyulan ödeneğin talebinin sağlandığı, DSİ Genel
Müdürlüğünden lojman bakım onarımı için ödeneğin teminin süreçlerin uzamasına vesile olduğu, 2.10. Başvuran tarafından kırılan birkaç fayansın onarımı istenirken, ileride tekrar sorun yaşamaması adına mevcut tesisat borularında çürüme olabileceği ihtimali de göz önünde bulundurularak onarımın kapsamının genişletildiği, tesisat borularının plastik boruya dönüştürülmesi hususunun da onarım kapsamına alındığı ve toplam 18.000 TL tutarında bakım onarım yapılarak lojmanın kendisine teslim edildiği, 2.11. Başvuranın bu süreç içerisinde Atatürk Barajı lojmanından ve Bölge lojmanından faydalandığı, lojmanda yapılan bakım onarım süresi dikkate alındığında (10 gün) tadilat süresi dışında lojmanın teslim edildiği tarih olan 12/06/2020’de başvurana konutun kullanılabilir olarak teslim edildiği, bu nedenle başvuran ile Kurum arasında uzlaşı sağlanabilmesi için; öncelikle başvuranın lojman tadilatı süresi dışında konutu kullanmadığına dair iddiasının gerçeği yansıtmaması nedeniyle, bu iddiadan vazgeçerek konutun gerçekten kullanılamayabileceği 10 günlük süre için talepte bulunmasının uzlaşılabilir olduğunun düşünüldüğü, ifade edilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, Bilgi edinme ve Kamu Denetçisine
Başvurma Hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 4. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Devlet Memurları İçin Konut” başlıklı 193 üncü maddesinde; “Devlet memurlarının lüzum ve zaruret görülen yerlerle kiralık konut ihtiyaçları, Cumhurbaşkanınca onanacak programlar gereğince, genel ve katma bütçelere her yıl konulacak ödeneklerle tesis edilecek fondan karşılanır. Bu madde hükmü özel kanunlarla düzenlenir.”, 5. 2946 sayılı Kamu Konutları Kanununun; 5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı; kamu konutlarının tahsis biçimi, oturma süresi, kira, bakım, onarım ve yönetimine ilişkin temel ilkeleri belirlemektir.”,
5.2. “Kira bedeli” başlıklı 5 inci maddesinde; “…Konutların aylık kira bedelleri, personelin aylık veya ücretinden peşin olarak bordro üzerinden kesilmek suretiyle tahsil edilir ve genel bütçeye dahil kurum ve kuruluşlarda hazineye, diğerlerinde kendi bütçelerine irat kaydedilir.”, 6. 16/07/1984 tarih ve 84/8345 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla düzenlenen Kamu Konutları
Yönetmeliği’nin (7/2/2019 tarihli ve 30679 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 6/2/2019 tarihli ve 717 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca bu Yönetmelik Cumhurbaşkanlığı Yönetmeliği bölümüne eklenmiştir.)
6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, 2946 sayılı Kamu Konutları
Kanununun 2 nci maddesinde belirtilen kurum personeline kamu konutlarının tahsis şekli, oturma süresi, kira, bakım, onarım ve yönetimine ait usül, esas ve şartlar ile uygulamaya dair diğer hususları tesbit etmektir.”, 6.2. “Konutların Teslimi ve Konutlara Giriş” başlıklı 17 nci maddesinde; “Konut tahsis edilen personele, konutun teslim tarihinden itibaren hesaplanacak kira bedeli, müteakip ayın aylık veya ücretinden bu ayın kirası ile birlikte bordro üzerinde gösterilmek suretiyle tahsil edilir.
Konutlar, konut yönetimine yetkili birimce, bir örneği ek (6) da gösterilen “Kamu Konutları Giriş
Tutanağı” düzenlenerek teslim edilir. Bu tutanakların aslı konut tahsis dosyasında saklanır ve bir örneği de kiracıya verilir. Tutanağa, konutta bulunan demirbaş eşya ve mefruşatın ek (7) deki örneğine göre, hazırlanan bir listesi eklenir.
Bu tutanak, konuta girişte kira sözleşmesi ve çıkışta ise, geri alma ve bütün borçlarından ve dava haklarından kurtulma yerine geçer.
Konut tahsis edilmeden ve tahsis kararı bildirilmeden, konutun anahtarı teslim edilmez ve konuta girilemez.
Konut tahsis edilenler, konutu teslim aldıkları tarihten itibaren kira öder.
Kendisine konut tahsis edilen personel, tahsis kararının tebliğ tarihinden itibaren, meşru mazeret dışında, en geç 15 gün içinde Yönetmeliğe ekli kamu konutları tutanağını imzalayıp konuta girmediği takdirde, konut tahsis kararı iptal edilir. Bu takdirde, konutun boş kaldığı süre için tahakkuk eden kira bedeli kendisinden tahsil edilir.”, 6.3. “Aylık Kira Bedelinin Tesbit ve Tahsili” başlıklı 23 üncü maddesinde; “Konutların aylık kira bedeli, o yıl için belirlenen aylık kira birim bedelinin, konutun brüt inşaat alanı ile çarpılması suretiyle, ilgili kurum ve kuruluşça tesbit edilir. Brüt inşaat alanının yüzyirmi metrekareden fazlası dikkate alınmaz.
Kira bedeli konutun teslim tarihinden itibaren hesaplanır.
Konutların aylık kira bedelleri personelin aylık veya ücretinden peşin olarak ve bordro üzerinden kesilmek suretiyle tahsil edilerek genel bütçeye dahil kurum ve kuruluşlarda Hazine’ye ve diğerlerinde ise kendi bütçelerine irat kaydedilir.
Tahakkuka yetkili birim tarafından, kendilerine konut tahsis edilen personelin adı ve soyadı, görevi, aylığı veya ücreti ile aylık toplam kira miktarını gösteren cetvelin onaylı bir örneği personelin maaşının ödendiği saymanlığa verilir.
/
Aylık kira bedelini kesmeyen tahakkuk memuru ve saymanlar, kesmedikleri kira karşılıklarından sorumludurlar.
Kiracıların aylık veya ücretinden aylık kira bedelini kesen sayman, tahsil ettiği kira miktarını gösterir müfredatlı ve onaylı bir listeyi, müteakip aynı 10 uncu gününe kadar ilgili birimlere vermek zorundadır. Bu birimler, listeye göre kira tahsilatlarını kira defterlerinde kiracının hesabına işlerler.”, 6.4. “Kurum ve Kuruluşlarca Karşılanacak İşletme, Bakım ve Onarım Giderleri” başlıklı 26 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Konutta oturanlar, kurum ve kuruluşlara ait olup, yapılması uygun görülen onarımların yapılmasına engel olamazlar ve meşru bir mazeret olmadıkça tarihini erteleyemezler.”, 6.5. “Konut Tahsis Edilenler Tarafından Karşılanacak Giderler” başlıklı 28 inci maddesinin birinci fıkrasında; “a) Kalorifersiz konutlar ile 634 Sayılı Kat Mülkiyeti Kanununa tabi olan kaloriferli konutların ısınma giderleri, b) Küçük bakım ve onarım giderleri (Kiracı tarafından kırılan camların takılması, bozulan muslukların değiştirilmesi veya tamir edilmesi ve benzeri işler gibi) ile kötü kullanımdan dolayı meydana gelen zarar ve ziyan giderleri, c) Ortak kullanım alanları dahil, konutun aydınlatma, elektrik, su, gaz, otomat ve benzeri giderleri, d) Konutlarda istihdam edilen kapıcı, bahçıvan, kaloriferci, elektrikçi ve benzerleri ile çeşitli ihtiyaçların karşılanması için gerekli olan giderler, e) Yönetmeliğin 29 uncu maddesine göre, tesbit edilen yakıt ihtiyacından fazla kullanılan yakıt giderleri, Konut tahsis edilenler tarafından karşılanır.”, 7. 26/05/2005 tarihli ve 25826 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Millî Emlâk Genel Tebliğinin (Sıra
No: 294) “3 – İŞLETME, BAKIM VE ONARIM GİDERLERİ” başlıklı bölümünün; 7.1. “3.2. Konutta Oturanlar Tarafından Karşılanacak Giderler” başlıklı maddesinde;
“Oturulan süre içinde; a) Millî Emlak Genel Tebliğlerinde belirtilen istisnalar dışında, konutların ısınma giderleri, b) Deprem nedeniyle güçlendirme çalışması yapılanlar ile uzun süreden beri onarım yapılamadığından boş bulunanlar hariç olmak üzere kamu konutlarının küçük bakım ve onarım giderleri, (EK:4)
c) Konutların aydınlatma, elektrik, su ve gaz giderleri, d) Millî Emlâk Genel Tebliğlerinde belirtilen istisnalar dışında, ortak kullanım alanlarındaki aydınlatma, elektrik, su, gaz, otomat ve benzeri giderler, e) Ortak kullanım alanlarının küçük bakım ve onarımları, f) Konutun boşaltılması nedeniyle teslim sırasında konutta bulunan demirbaş eşya ve mefruşat listesinde idarece görülen eksikliklerin karşılanması veya kötü kullanılmasından doğan onarımlar,
g) Konutlarda istihdam edilen kapıcı, bahçıvan, kaloriferci, elektrikçi ve benzerleri ile çeşitli ihtiyaçların karşılanması için gerekli olan giderler, konutta oturanlar tarafından karşılanır.”, 7.2. “3.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Karşılanacak Giderler” başlıklı maddesinde;
“Kamu konutu olarak tahsis tarihinden itibaren; a) Özel tahsisli konutların ısınma, işletme, bakım ve onarım giderleri ile demirbaş eşya ve mefruşat giderleri ve konutun aydınlatma, elektrik, su, gaz, temizlik, telefon, kapıcı, aşçı, kaloriferci, bahçıvan ve benzeri giderleri, b) Eşyalı görev tahsisli konutların demirbaş eşya ve mefruşat giderleri, c) Konutların, tahsis edilenlerce karşılanacak giderleri dışındaki esaslı bakım ve onarım giderleri,(EK:5)
d) İdarelerce inşa veya satın alma yoluyla edinilenler hariç olmak üzere; diğer yollarla edinilen kullanılmış konutlardan ilk defa kamu konutu olarak kullanılacak olanlardan onarıma ihtiyaç duyulan kamu konutlarının, bu Genel Tebliğin 3.2. bölümünde belirtilen hükümlere uyulmadan, söz konusu konutların kullanıma uygun duruma getirilmesi için yapılması gereken onarım giderleri, e) Konutların boş kaldığı süreler için ortak kullanım alanlarına ait giderler, kamu kurum ve kuruluşları tarafından karşılanır.”, hükümleri bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kısmen kabul-kısmen reddi yönünde hazırlanan “Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, Atatürk Barajı Başmühendisliğinde görev yapmakta iken buradaki lojmanda hizmet tahsisli olarak oturduğunu, tayininin 15. Bölge Müdürlüğüne çıkması sonrasında Bölge Müdürlüğüne bağlı no.lu lojmanın kendisine tahsis edildiğini, lojman tahsis kararından sonra bahse konu lojmanda bakımonarım yapılması için dilekçe verdiğini, bunun üzerine bahse konu konutta bakım-onarım gerçekleştirildiğini, ancak bu süreçte hem oturduğu ve hem de bakım-onarım nedeniyle taşınamadığı merkez no.lu lojmanın kiralarının aynı anda maaşından kesildiğini, bahse konu döneme ilişkin maaşından fazladan yapılan elektrik bedeli hariç kira kesintilerinin tarafına iadesini, tamirat-tadilat süresinin oturma süresinden çıkartılarak konut tahsis tarihinin fiili olarak taşındığı 16/10/2020 tarihi esas alınarak revize edilmesini talep etmektedir.
10. İlgili idare (Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü GAP 15. Bölge Müdürlüğü) tarafından Kurumumuzun bilgi ve belge talebine istinaden gönderilen 23/06/2021 tarihli cevabi yazı uyarınca; başvuranın Atatürk
Barajı Başmühendisliğinde ( /Şanlıurfa) görev yapmakta iken yerleşke içerisinde mevcut lojmanlardan faydalandığı, Bölge Müdürlüğü Havza Yönetim İzleme ve Tahsisler Şube Müdürlüğüne (Şanlıurfa) tayin olmasına müteakip bölge lojmanlarından talepte bulunduğu, yapılan değerlendirme
/
sonucunda Bölge lojmanlarından numaralı konutun kendisine tahsis edildiği, başvuranın lojmanı teslim aldığı tarihten 13 gün sonra olumsuzlukları bildirmesi üzerine, DSİ Genel Müdürlüğünden ihtiyaç duyulan ödeneğin sağlanarak gerekli bakım ve onarımın gerçekleştirildiği, konuyla ilgili mevzuatta tadilat süresince lojman kira bedeli alınmayacağı veya oturma süresinin sayılamayacağı ile ilgili bir hükmün mevcut olmadığı, bahse konu dönemlerde başvurana ilişkin yapılan kesintiler tablosundan da görüleceği gibi her iki lojmanda başvuran adına kayıtlı elektrik sarfiyatı yapılmış olduğundan her iki lojmanın da kullanılmış olduğunun anlaşıldığı, lojmanda yapılan bakım onarım süresi dikkate alındığında 10 günlük tadilat süresi dışında lojmanın kullanılabilir vaziyette olduğu için başvuranın konutu gerçekten kullanılamayabileceği 10 günlük süre için talepte bulunması halinde uzlaşma sağlanabileceği savunulmaktadır.
11. İdarenin başvuranın kendisine tahsis edilen konutun gerçekten kullanılamayabileceği 10 günlük tamirattadilat süresi için uzlaşma sağlanabileceği hakkındaki yazısı ve idare ile yapılan görüşmeler kapsamında başvurandan mükerrer olarak tahsil edildiği anlaşılan Atatürk Barajındaki hizmet tahsisli lojmanın ortak gider aidatı tutarının başvuranın dilekçe ile talepte bulunması halinde ödenebileceğine dair açıklaması uyarınca başvuran 13/09/2021 tarihinde telefonla aranmış ve bu konularda bilgilendirilmiş olup, Kurumumuzun dostane çözüm ve uzlaşma girişimleri kapsamında idarenin belirtilen hususlardaki önerileri başvuran tarafından reddedilmiştir.
12. Başvuru konusu incelendiğinde, başvuranın Atatürk Barajında görevli iken burada bulunan lojmanlarda kalmakta iken 15. Bölge Müdürlüğüne atanması sonrasında 02/06/2020 tarihli Konut Komisyonu kararı ile başvurana Bölge lojmanlarından numaralı konutun tahsis edildiği, lojman tahsis kararının başvurana idarenin 04/06/2020 tarihli yazısı ile bildirildiği, numaralı konutun başvuran tarafından 12/06/2020 tarihinde imzalanan Kamu Konutları Teslim Tutanağı ile başvurana teslim edildiği, başvuranın bahse konu konutu teslim almasından 13 gün sonra 25/06/2020 tarihinde konutunda bakım-onarım yapılması talebiyle dilekçe verdiği, bunun üzerine ilgili idare tarafından bakım-onarım için gerekli ödeneğin temini için gerekli yazışmalar yapıldıktan sonra 29/07/2020-07/08/2020 tarihleri arasında lojmanın bakım-onarımının gerçekleştirildiği, başvuranın tarafına yeni lojman tahsisinden sonra hem yeni hem de eski lojmanında adına kayıtlı elektrik kullanımlarının kayda geçtiği, başvuranının Atatürk Barajındaki konutunu 25/10/2020 tarihinde boşalttığının yetkililer tarafından tutanağa bağlandığı, bununla birlikte başvuran tarafından çıktığı bu lojmana ilişkin konut teslim tutanağının imzalanmadığı görülmüştür. Diğer taraftan, başvuranın eş zamanlı olarak, hem oturduğu ve hem de tamirat-tadilat nedeniyle taşınamadığı lojman kiralarının aynı anda maaşından kesildiği iddiası ile ilgili olarak başvuranın Atatürk Barajında kalmış olduğu lojman hizmet tahsisli olduğu için başvuranın 15. Bölge Müdürlüğüne atanması ve kendisine burada lojman tahsisi yapılması sonrasında kendisinden Atatürk Barajı lojmanlarına ilişkin kira kesintisi yapılmadığı, ancak ortak giderlere ilişkin aidat kesintisi yapıldığı anlaşılmıştır.
13. Konuyla ilgili mevzuat kapsamında yapılan araştırma neticesinde; Kamu Konutları Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin dördüncü fıkrasında “Konut tahsis edilenler, konutu teslim aldıkları tarihten itibaren kira öder.” hükmünün bulunduğu, bununla birlikte konuyla ilgili mevzuatta tadilat süresince lojman kira bedeli alınmayacağı veya oturma süresinin sayılamayacağı ile ilgili bir hükmün mevcut olmadığı, dolayısıyla başvuranın lojmanı teslim aldığı tarihten itibaren kira ödemekle yükümlü olduğu tespit edilmiş olup, idarece hazırlanan başvuran adına yapılan kesintiler tablosundan görüleceği üzere başvuranın hem yeni hem de eski lojmanında bahse konu döneme ilişkin adına kayıtlı sayaç endeks değerleri üzerinden hesaplanan elektrik sarfiyatı bulunduğu için bu sürede her iki lojmanı da kullanmış olduğu anlaşıldığından, başvuranın elektrik
bedeli hariç maaşından kesilen lojman kiralarının iadesi ve lojman tahsis kararının fiili olarak taşındığı tarih esas alınarak revizesi talebinin idare tarafından reddi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı değerlendirilmektedir.
14. Öte yandan, idarenin 23/06/2021 tarihli yazısı çerçevesinde konutun tamirat-tadilatı ile ilgili 10 günlük süre zarfında başvuranın konutu gerçekten kullanamadığı gerekçesi ile idarece bu süreye ilişkin kira bedelinin başvurana iadesinin yapılabileceği, ayrıca idare ile dostane çözüm yolunda yapılan görüşmeler uyarınca Atatürk Barajındaki hizmet tahsisli lojmanın ortak gider aidatı tutarının mükerrer olarak tahsil edildiği anlaşıldığından, başvurana tahsis edilen konutun tamirat-tadilat dönemine ilişkin 10 günlük konut kira bedeli ile birlikte kendisinden mükerrer olarak tahsil edildiği anlaşılan Atatürk Barajındaki hizmet tahsisli lojmandan kaynaklı ortak gider aidatı tutarının başvurana ödenebileceği hakkaniyet yönünden düşünülmüştür.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idare tarafından, Kurumumuzca talep edilen bilgi ve belgeler süresi içinde gönderildiğinden “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun hareket edildiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede Şanlıurfa İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, Başvuranın bahse konu döneme ilişkin elektrik bedeli hariç maaşından kesilen tüm konut kiralarının iadesi ve konut tahsis kararının fiili olarak taşındığı tarih esas alınarak revizesi talebinin REDDİNE;
Başvurana tahsis edilen konutun tamirat-tadilat dönemine ilişkin 10 günlük konut kira bedeli ile birlikte kendisinden mükerrer olarak tahsil edildiği anlaşılan Atatürk Barajındaki hizmet tahsisli lojmandan kaynaklı ortak gider aidatı tutarının idarece hesaplanarak başvurana ödenmesi yönünde DEVLET SU
İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA;
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, DEVLET
SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi