|
ÖZET: Başvuran, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından belirlenen LPG piyasası dağıtıcı lisans bedellerinin sabit olmasının, firmaların hacimlerine göre düzenlenmesini talep etmiştir. Başvuru, 27 Ocak 2021 tarihinde yapılmış olup, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, ilgili mevzuat çerçevesinde bu bedellerin belirlenmesinin yasal bir dayanağı olduğunu belirtmiştir. Kurum, lisans bedellerinin her yıl Aralık ayında belirlenip Resmi Gazete’de yayımlandığını ve bu sürecin hukuka uygun şekilde yürütüldüğünü ifade etmiştir.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu, başvuranın talebinin değerlendirildiği toplantıda, lisans bedellerinin belirlenmesinin mevzuat gereği yapıldığını ve bu bedellerin firmaların satış hacimlerine göre değişiklik gösterebileceğini vurgulamıştır. Ayrıca, lisansların 15 yıl süreyle verildiği ve bu süre zarfında firmaların satış hacimlerinin artabileceği ya da azalabileceği belirtilmiştir. Başvuranın talebi, yapılan değerlendirmeler sonucunda hukuka uygun bulunarak reddedilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddi, ilgili mevzuat çerçevesinde ve iyi yönetim ilkelerine uygun bir şekilde gerçekleştirilmiştir. Başvuran, bu karara itiraz edebilir ve dava açma süresi, gerekçeli ret kararının tebliğinden itibaren işlemeye başlayacaktır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/10498-S.21.16893
BAŞVURU NO : 2021/1853
KARAR TARİHİ : 13/07/2021
RET KARARI
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMU
BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : LPG piyasasında dağıtıcı lisans bedellerinin maktu belirlenmemesi talebi hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 27/01/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; Anadolu Lpg ve Akaryakıt Sanayicileri ve İşadamları Derneği adına , Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından LPG piyasası dağıtıcı lisansları vize bedellerinin maktu belirlendiğini belirterek, söz konusu bedellerin firmaların hacimlerine göre belirlenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebimize istinaden Enerji Piyasası Düzenleme
Kurumundan alınan 07.04.2021 tarihli ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle;
2.1. 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanununun, Kurulun ve Kurul Başkanlığı’nın görev ve yetkilerinin düzenlendiği 5’inci maddesinin yedinci fıkrasının (i) bendinde “Tiizel kişiler tarafından lisanslarla ilgili işlemler ve sair işlemler karşılığında Kuruma ödenecek bedelleri belirlemek.” hükmünün bulunduğu,
2.2. Aynı Kanunun “Kurumun gelirleri, mal ve varlıkları” başlıklı 10 uncu maddesinin, 5307 sayılı
Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik
Yapılmasına Dair Kanunun 22’nci maddesi ile değişik, “Kurumun LPG piyasası ile ilgili gelirleri aşağıdaki
kalemlerden oluşur:” şeklindeki (d) fıkrasının (b) bendinde ise, “Lisans, onay, izin ve vize işlemleri üzerinden alınacak bedeller.” hükmünün bulunduğu,
2.3. Diğer taraftan, Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans Yönetmeliğinin “Lisans Bedelleri” başlıklı 13 üncü maddesinde: “(Değişik. RG-17/1/2019-30658) Lisans bedelleri; lisans alma, lisans tadili, lisans süre uzatımı ve lisans sureti çıkartma işlemleri için Kurum hesabına yatırılması zorunlu bedellerdir.
Bir sonraki yıl için geçerli olacak lisans bedelleri her yılın Aralık ayının sonuna kadar Kurul kararıyla belirlenerek Resmî Gazete’de yayımlanır.” düzenlemesinin mevcut olduğu,
2.4. Yukarıda belirtilen yasal dayanak uyarınca; Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun, şikayet başvurusunda bulunanın talebinin de değerlendirildiği tarihli toplantısında: Sıvılaştırılmış
Petrol Gazları (LPG) Piyasasında 2021 yılında uygulanacak olan lisans alma, lisans tadili, süre uzatımı (vize) ve lisans sureti çıkartma bedellerine ilişkin olarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunca 17.12.2020 tarih ve sayılı Kararın Kurul yetkisi kapsamında alındığı, yine mevzuat uyarınca söz konusu bu
Kararın 22.12.2020 tarih ve 31342 sayılı Resmi Gazetede yayımlandığı,
2.5. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunca, Kararın tümüyle mevzuata uygun bir şekilde alındığı, “Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasasında” dağıtıcı lisanslarının 15 yıl için verildiği ve bu süre zarfında, firmaların satış hacmini artırma veya azaltmasının mümkün olduğu; firmaların satış hacimlerinin yıllık olarak bile değişimler gösterdiği, Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Sektör Raporu – Aralık
/2020’deki (https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-105/lpgaylik-sektor-raporlari) “Ocak-Aralık 2020
Dönemleri Arası LPG Satışlarının Dağıtıcılara ve Ürün Türüne Göre Dağılımı” tablosunda da yer aldığı üzere: Kurul kararı alındığı tarihte söz konusu belgeye sahip, en yüksek hacimli LPG dağıtıcısının LPG satış toplamı 991.958,69 ton; en düşük hacimli LPG dağıtıcısının LPG satış toplamı 13,74 ton olduğu,
Bilgileri verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”
Hükmüne yer verilmiştir.
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun
4.1. “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmü bulunmaktadır.
4.2. “Başvuru ve usulü” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrasında; inceleme ve araştırma konusu ile ilgili olarak Başdenetçi veya Denetçilerin bilirkişi görevlendirebileceği belirtilmiş, benzer düzenlemeye 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 24 üncü maddesinin birinci fıkrasında da yer verilmiştir.
5. 4628 sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanununun;
5.1. “Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu ve Kurul Başkanlığı” başlıklı 5’inci maddesinin 7’nci fıkrasının (i) bendinde “Tüzel kişiler tarafından lisanslarla ilgili işlemler ve sair işlemler karşılığında
Kuruma ödenecek bedelleri belirlemek.” hükmü,
5.2. “Kurumun gelirleri, mal ve varlıkları” başlıklı 10’uncu maddesinin 5307 sayılı Sıvılaştırılmış
Petrol Gazları (LPG) Piyasası Kanunu ve Elektrik Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair
Kanunun 22’nci maddesi ile değişik, “Kurumun LPG piyasası ile ilgili gelirleri aşağıdaki kalemlerden oluşur:” şeklindeki (d) fıkrasının (b) bendinde “Lisans, onay, izin ve vize işlemleri üzerinden alınacak bedeller.” hükmü,
6. 16/9/2005 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans
Yönetmeliğinin, Lisans bedelleri başlıklı 13’üncü maddesinde; “(Değişik. RG-17/1/2019-30658) Lisans bedelleri; lisans alma, lisans tadili, lisans süre uzatımı ve lisans sureti çıkartma işlemleri için Kurum hesabına yatırılması zorunlu bedellerdir. Bir sonraki yıl için geçerli olacak lisans bedelleri her yılın Aralık ayının sonuna kadar Kurul kararıyla belirlenerek Resmî Gazete’de yayımlanır.” düzenlemesi mevcuttur.
IV. KAMUDENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye
Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, 1 nolu paragrafta belirtildiği üzere, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından LPG piyasası dağıtıcı lisansları vize bedellerinin maktu belirlendiğini belirterek, söz konusu bedellerin firmaların hacimlerine göre belirlenmesini talep etmektedir.
9. Faaliyette bulundukları sektörde düzenleme ve denetleme yapmakla yetkili bağımsız ve düzenleyici idari otoritelerden olan EPDK mevzuatla belirlenmiş, spesifik bir alanda kamu düzenini korumak ve yetkili olduğu sektörü düzenlemekle yetkili bir idari kurum olup, bu kapsamda, sıvılaştırılmış petrol gazlarının (LPG) güvenli ve ekonomik olarak rekabet ortamı içerisinde kullanıcılarına sunumuna ilişkin piyasa faaliyetlerinin şeffaf, eşitlikçi ve istikrarlı biçimde sürdürülmesi için gerekli düzenleme, yönlendirme, gözetim ve denetim faaliyetlerinin yerine getirilmesi için görevlendirilmiştir.
10. EPDK tarafından Kurumumuza gönderilen cevabi yazı ve eklerinin incelenmesinden, yukarıda bahsedilen faaliyetleri yerine getirebilmesi için Kurumun belirli gelir kalemlerinin bulunduğu, söz konusu kalemlerin belirlenme usullerinin de Kanun ve Yönetmeliklerle düzenlendiği anlaşılmaktadır.
11. Başvuranın belirtmiş olduğu dağıtıcı lisansları vize bedellerinin de EPDK’nın gelir kalemlerinden olduğu ve usulüne uygun bir şekilde Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunca söz konusu bedellerin takdiri yönünde karar alınmakta ve Resmi Gazete de yayımlanmaktadır.
12. Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunca, Kararın tümüyle mevzuata uygun bir şekilde alındığı, “Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasasında” dağıtıcı lisanslarının 15 yıl için verildiği ve bu süre zarfında, firmaların satış hacmini artırma veya azaltmasının mümkün olduğu, firmaların satış hacimlerinin yıllık olarak bile değişimler gösterdiği anlaşılmakla lisans bedelinin firmaların satış gücünü belirlemesinin önünde herhangi bir engel olmadığı düşünülmektedir
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından LPG piyasası dağıtıcı lisansları vize bedellerinin maktu belirlenmesi hususunda yasal bir engel bulunmadığı ve söz konusu bedelin hukuka uygun olarak belirlendiği, bu bağlamda başvuranın vize bedellerinin maktu belirlenmemesi hususundaki talebinin reddi işleminin hukuka uygun olduğu değerlendirilmektedir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, bu noktada İdarenin, “kanunlara uygunluk”, “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı değerlendirilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu Ret Kararının, BAŞVURANA ve ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMUNA tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi