|
ÖZET: Lüks çadır tesislerinin yapı ruhsatına tabi olup olmadığına dair yapılan değerlendirmeler, Türkiye’deki mevzuat çerçevesinde önemli bir yer tutmaktadır. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ve 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında, lüks çadır tesislerinin yasal çerçevede nasıl yapılandırılacağı belirlenmiştir. 28 Temmuz 2021 tarihinde yapılan değişikliklerle, lüks çadır turizminin gelişimi için gerekli yasal altyapı oluşturulmuş ve 23 Eylül 2022 tarihinde yürürlüğe giren Lüks Çadır Tesisleri Nitelikleri Yönetmeliği ile bu tesislerin yönetim ve işletme şartları netleştirilmiştir.
İlgili mevzuat, lüks çadır tesislerinin kalıcı yapı içermeyen, geçici ve doğa ile uyumlu bir şekilde inşa edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak, bu tesislerin inşası sırasında yapı ruhsatı alınması gerekliliği, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun hükümleri doğrultusunda belirlenmiştir. Bu bağlamda, lüks çadır tesislerinin, mimari tasarım ve teknik hesaplama gerektiren unsurlar içermesi durumunda, yapı ruhsatı alınmadan inşa edilmesi mümkün değildir. Sonuç olarak, lüks çadır tesisleri, ilgili yasal düzenlemelere uygun olarak yapı ruhsatına tabi tutulmakta ve bu tesislerin kurulumu, belirlenen standartlar çerçevesinde gerçekleştirilmelidir. Bu durum, hem çevre koruma hem de turizm sektörünün düzenli gelişimi açısından büyük önem taşımaktadır. |
Not: Lüks çadır tesislerinin yapı ruhsatına tabi olup olmadığı hakkında.
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : 71188846-045.02-6358025 15/05/2023 Konu : Görüş (Lüks çadır tesislerinde yapı ruhsatı hk.)
… BAKANLIĞINA
(… Genel Müdürlüğü)
İlgi : a) … tarihli ve E-… sayılı yazınız.
b) Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünün … tarihli ve E…. sayılı yazısı.
İlgi (a)’da kayıtlı yazınız ile; doğa ile iç içe lüks konaklama deneyimi yaşatmaya yönelik olarak gelişen lüks çadır turizminin, ülkemiz mevzuatında da yasal alt yapısının oluşturulması ve kontrollü gelişiminin sağlanması amacıyla ilk olarak 28.07.2021 tarihinde 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 6 ncı maddesinde değişiklik yapıldığı, devamında da lüks çadır tesislerinin yüksek kalite standartlarında planlı ve kontrollü gelişiminin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla Lüks Çadır Tesisleri Nitelikler Yönetmeliğinin 23.09.2022 tarihli ve 31962 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, ilgili idarelerce bahse konu lüks çadır tesislerinin yapı ruhsatına tabi olup olmadığı hususunda tereddüde düşüldüğü belirtilerek lüks çadır tesisleri için yapı ruhsatına ihtiyaç duyulup duyulmadığı hususunda Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.
Konuyla ilgili Bakanlığımız Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünden alınan ilgi (b)’de kayıtlı yazıda “3194 sayılı İmar Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında “2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, bu Kanunun ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960 sayılı İstanbul Boğaziçi Kanunu ve 3030 sayılı Büyük Şehir Belediyelerinin Yönetimi Hakkında Kanun ile diğer özel kanunlar ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde, bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümleri uygulanır.” hükmü,
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 6 ncı maddesinin 4 üncü fıkrasında “(Ek fıkra:18/7/2021-7334/4 md.) 3621 sayılı Kanuna uygun olmak kaydıyla, yerleşim tasarım ve yönetim planı ile koşulları belirlenen, doğal çevre ile uyumlu, kalıcı yapı içermeyen, gerekli güvenlik tedbirleri alınan iyi donanımlı lüks çadırlarda gelişmiş hizmet sunan geçici lüks çadır tesisleri yapılması amacıyla kiralama yapılabilir. Tesis kapsamında yapılacak her türlü ünite, temelsiz ahşap platform üzerine, mümkün olan en az müdahaleyle, çevre dostu çadır malzemesi kullanılarak ve doğal ekosisteme uygun olarak yapılır. Bakanlığın belirlediği kriterlere uygun yapılmayan ve Bakanlıktan turizm işletmesi belgesi almayan tesisler işletmeye açılamaz. Bakanlıktan turizm işletmesi belgesi alınmasını müteakip, başka bir işleme gerek kalmaksızın onbeş gün içinde bu tesisler için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilir. Bu fıkra kapsamında sözleşmelerine aykırı olarak Bakanlığın belirlediği kriterlere uygun yapılmayan tesislerin kira sözleşmeleri feshedilir ve taşınmazın tahliyesi sağlanır.” hükmü,
23.09.2022 tarihli 31962 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren “Lüks Çadır Tesisleri Nitelikleri Yönetmeliği” nin kapsam maddesinde “Bu Yönetmelik, 12/3/1982 tarihli ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca ilan edilen kültür ve turizm koruma gelişim bölgeleri ve turizm merkezleri içinde ya da dışında, lüks çadır tesislerinin yerleşim ve
kurulum koşullarının belirlenmesine, bu tesislerin yönetim, personel ve işletme özellikleri ile uymak zorunda oldukları fiziki şartların ve işletmecilik esaslarının belirlenmesi ile belgelendirme, kiralanma ve ruhsatlandırma süreçlerine ilişkin usul ve esasları kapsar.” hükmü yer almaktadır.
Öncelikle, 3194 sayılı İmar Kanununun 4 üncü maddesi uyarınca özel kanunlara tabi alanlardaki uygulamalar için öncelikle tabi olunan özel kanun hükümleri ve bu hükümlere dayalı olarak hazırlanan imar planı ve plan notlarına, hüküm bulunmayan hallerde 3194 sayılı İmar Kanunu ve ilgili Yönetmeliğine göre uygulama yapılması gerektiği,
Bu doğrultuda, 3194 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde tanımlandığı şekilde “yapı” karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yer altı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesisler olup, mimari bir tasarım ve teknik hesaplama gerektiren veya yapım, montaj ve zemine aplike edilme işlemleri gereğince inşai faaliyete konu edilebilecek veyahut gaz, su, elektrik, kanalizasyon vb. altyapı hizmeti tesis edilecek mekânlar ya da mimari elemanlar yapı niteliği taşıdığından, İmar Kanunu kapsamına giren bütün yapıların, Kanun ve ilgili Yönetmeliklerinde istisna tutulanlar hariç, Kanununun 20, 21, 22 nci maddelerine göre yapı ruhsatı alınarak tesis edilmesi gerektiği …” şeklinde değerlendirmeye yer verilmiştir.
Öte yandan, Lüks Çadır Tesisleri Nitelikler Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde lüks çadır tesisleri “Yerleşim tasarım ve yönetim planı ile koşulları belirlenen, doğal çevre ile uyumlu, doğal peyzajların çeşitli ve yenilikçi bir şekilde değerlendirildiği, kalıcı yapı içermeyen, temelsiz, gerekli güvenlik tedbirleri alınan iyi donanımlı geçici lüks çadırlarda gelişmiş hizmet sunan, aralarında en az yirmi metre mesafe bırakılmak koşulu ile en fazla kırk dokuz konaklama ünitesi içeren tesisleri” şeklinde tanımlanmaktadır.
Buna göre, 2634 sayılı Kanun’da lüks çadır tesislerine ilişkin herhangi bir muafiyet hükmü bulunmadığı göz önüne alındığında belirtilen tesislerde imar uygulamalarının 3194 sayılı Kanun ve ilgili uygulama Yönetmeliğine göre yürütülmesi gerektiği; 3194 sayılı Kanunda ise karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yer altı ve yerüstü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve müteharrik tesisler şeklinde tanımlanan yapı kapsamına mimari bir tasarım ve teknik hesaplama gerektiren veya yapım, montaj ve zemine aplike edilme işlemleri gereğince inşai faaliyete konu edilebilecek veyahut gaz, su, elektrik, kanalizasyon vb. altyapı hizmeti tesis edilecek mekânlar ya da mimari elemanların da dahil olduğu, dolayısıyla belirtilen tanım ve kapsam içindeki bütün yapıların 3194 sayılı Kanunun 20, 21 ve 22 nci maddeleri uyarınca yapı ruhsatı alınarak tesis ve inşa edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Bilgilerinize arz ederim.
Bakan a.
Genel Müdür