|
ÖZET: Başvuran, maaşının kendi tercih ettiği banka aracılığıyla ödenmesini talep etmiştir. Ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre, maaş ödemeleri için Maliye Bakanlığı’na yetki verilmiş ve bu çerçevede belirlenen banka ile protokol imzalanmıştır. İlgili tebliğ, tüm personelin maaşlarının tek bir banka şubesinden ödeneceğini öngörmektedir.
Bu durumda, maaş ödemelerinin idarenin belirlediği usuller çerçevesinde yapılması gerektiği anlaşılmaktadır. Başvuranın talebi, idarenin belirlediği prosedürlere aykırı olduğu için hukuken geçerli bulunmamıştır. İdarenin işlemi mevzuata uygun olup, başvuranın talebinde hukuki bir isabet olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/69236-S.20.75416
BAŞVURU NO : 2020/5655
KARAR TARİHİ : 24/08/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Maaş ödenen bankanın değiştirilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 26/03/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Maaşının kurum tarafından belirlenen, faizle işlemler yürüten bankalara yatırıldığını, kendi istediği faizsiz finans kuruluşlarına yatırılmasını talep ettiğini, ancak kurumun bu isteğini reddettiğini ve maaşını kurumun anlaştığı banka şubesine yatırmaya devam ettiğini belirterek maaşının kendi istediği bankaya yatırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gönderilen 04/06/2020 tarihli cevabi yazıda özetle; Aylık ve ücretlerin hangi banka aracılığı ile ödeneceği hususunun bankalardan teklif almak suretiyle üç kişilik komisyon tarafından belirlendiği, komisyon tarafından belirlenen banka ile protokol imzalandığı, Devlet Memurları Kanununun 164 üncü maddesi ile Maliye Bakanlığının
Aylıkların Banka Aracılığı ile Ödenmesi Hakkında Tebliğin 4 üncü maddesi gereği çalışan memur ve işçilerin aylıklarının tek bir banka aracılığı ile ödendiği, bu çerçevede İş Bankası ile protokol imzalandığı, bu protokolün de 01/03/2025 tarihine kadar geçerli olduğu belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarih ve 2709 sayılı T.C Anayasasının
3.1.“Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”
3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Aylığın ödeme zamanı ve Esasları” başlıklı
164 üncü maddesi “Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı
Kuvvetleri Personel Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve
Savcılar Kanunu ve 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu hükümlerine göre almakta bulunan Devlet memurları ve diğer kamu görevlileri (sözleşmeli statüdeki personel dahil) ile kamu ve özel kesimde iş kanunlarına göre istihdam edilen işçilere çeşitli adlar altında yapılan nakdi ve ayni nitelikteki tüm ödemelerin hesaplanma kolaylığını ve basitliğini sağlamak amacıyla, bordro düzenlemesine, tahakkuk ve ödeme işlem ve sürelerine ilişkin esas ve usulleri tespit etmeye, aydan daha kısa ya da daha uzun sürelerde yapılan ödemelerin aylık dönemler itibariyle tahakkuk ettirilmesi ve ödenmesine karar vermeye Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.”
6. Aylıkların Banka Aracılığı İle Ödenmesi hakkında Genel Tebliğin
“Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “Banka şubesi: Harcama birimlerinde görevli kamu görevlileri ile işçilerin aylıklarının ödenmesine ilişkin protokol imzalanan banka şubesini,”
“Aylıkların bankalar aracılığıyla ödenmesi” başlıklı 4 üncü maddesinde “ Her bir harcama biriminde görevli kamu görevlileri ile işçilerin tamamının aylıkları tek bir banka şubesinden ödenir.”
Hükümleri mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, maaşının kendi talep ettiği banka şubesi aracılığı ile ödenmesini talep etmektedir.
9. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ilgili maddesinde de belirtildiği üzere maaş ödemelerinde kolaylık sağlamak amacıyla ödeme işlemleri ile ilgili düzenlemelerin yapılması için Maliye Bakanlığına yetki verilmiş olup, söz konusu yetki çerçevesinde çıkarılan tebliğ ile ödeme işlemlerinin hangi banka aracılığı ile yapılacağına ilişkin düzenlemeler yapılmış ve bu düzenlemeler çerçevesinde İş Bankası ile protokol yapıldığı anlaşılmıştır. Ayrıca söz konusu tebliğde bütün personele maaş ödemesinin aynı banka şubesinden yapılacağı da belirtilmiştir.
10. Maaşın ödeme işlemleri için kişinin talebine göre değil idarenin bazı usuller çerçevesinde ilgili Bankanın belirleneceği anlaşılmıştır. Dolayısıyla idarenin yapmış olduğu işlemde mevzuata aykırılık saptanamamıştır.
11. Yapılan açıklamalar neticesinde; İdare tarafından işlem mevzuata uygun olup, başvuranın talebinde hukuki isabet yoktur.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Bu kapsamda ilgili ilkelere aykırı davranıldığı saptanamamıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili İdarelerin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Kayseri İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın, BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi