|
ÖZET: Sayıştay kararında, mahkeme ilamı ile belirlenen avukatlık vekalet ücretinin ödenmesi sırasında %20 oranında gelir vergisi kesintisi yapılmaması nedeniyle kamu zararının oluştuğu iddia edilmiştir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesi gereğince, kamu idarelerinin belirli ödemelerde vergi tevkifatı yapma yükümlülüğü bulunmaktadır. Ancak, mahkeme ilamına dayanarak yapılan avukatlık ücreti ödemesinin vekalet sözleşmesine dayanmadığı belirtilerek, bu durumda serbest meslek kazancı üzerinden vergi tevkifatı yapılmasının mümkün olmadığı ifade edilmiştir.
İcra dairesinin avukata ödeme yaparken vergi sorumlusu olarak tevkifat yapması gerektiği, ancak İl Özel İdaresi’nin vekalet ücretleri için tevkifat yükümlülüğünün bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, mahkeme ilamı ile belirlenen avukatlık vekalet ücretinden %20 oranında gelir vergisi kesintisinin yapılması gerektiği, dolayısıyla idarenin işleminin yasal düzenlemelere uygun olduğu oy birliğiyle kabul edilmiştir. Bu karar, kamu idarelerinin vergi tevkifatı konusundaki yükümlülüklerini net bir şekilde ortaya koymaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Özel İdareler |
| Yılı | 2012 |
| Dairesi | 1 |
| Karar No | 10347 |
| İlam No | 254 |
| Tutanak Tarihi | 10.6.2014 |
| Kararın Konusu | Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar |
Gelir Vergisi- avukat Vekalet Ücreti
a) Mahkeme ilamı ile belirlenen avukatlık vekalet ücreti ödenirken %20 oranında gelir vergisi kesintisi yapılmaması sonucu … TL kamu zararı oluştuğu sorguda iddia edilmiştir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Vergi Tevkifatı” başlıklı 94 üncü maddesine göre, kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, demek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.
Tevkifat oranları hakkında 2009/14592 Bakanlar Kurulu Kararının 1 inci maddesinin ikinci bendine göre de, yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemelerden (noterlere serbest meslek faaliyetlerinden dolayı yapılan ödemeler hariç) 193 sayılı Kanunun 18 inci maddesi kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden %17, diğerlerinden %20 oranında kamu idarelerince kesinti yapılması gerekmektedir.
Ancak sorumluların savunmalarında da belirtildiği üzere, mahkeme ilamı gereğince karşı taraf avukatına ödenen avukatlık ücreti vekalet sözleşmesine dayanmadığından, serbest meslek kazancı üzerinden vergi tevkifatı yapılması söz konusu olmayacaktır. Avukata ödemeyi yapan icra dairesinin vergi sorumlusu sıfatıyla tevkifat yaparak vergi dairesine ödemesi gerekmektedir. Dolayısıyla, İl Özel İdaresinin söz konusu vekalet ücretlerinin tevkifat yapma yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Bu itibarla, mahkeme ilamı ile belirlenen avukatlık vekalet ücretinden %20 oranında gelir vergisi kesintisinin ilgili icra dairesince yapılması gerektiğinden, idarece yapılan işlemin yasal düzenlemelere uygun olduğuna oy birliğiyle,
b) Mahkeme ilamı ile belirlenen tazminat tutarına uygulanan yasal faizden %10 oranında gelir vergisi kesintisi yapılmaması sonucu … TL kamu zararı oluştuğu sorguda iddia edilmiştir.
193 sayılı Kanunun “Vergi Tevkifatı” başlıklı 94 üncü maddesine göre, kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, demek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.
Tevkifat oranları hakkında 2009/14592 Bakanlar Kurulu Kararının 7 nci maddesine göre de, 193 sayılı Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde yazılı menkul sermaye katlarından (Kanunla kurulan dernek ve vakıflar, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflar, kamu menfaatine yararlı dernekler ile dernek ve vakıf olmamakla birlikte; odalar, borsalar, meslek örgütleri ve bunların üst kuruluşları, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıkları gibi vergi uygulamalarında dernek ve vakıf olarak kabul edilenler hariç, dernek ve vakıflar dahil) %0, diğerlerinden %10 oranında gelir vergisi kesintisi yaparak ilgili vergi dairesine intikalinin sağlanması gerekmektedir.
Ancak sorumluların savunmalarında da belirtildiği üzere, mahkeme ilamı ile belirlenen tazminat tutarına uygulanan yasal faizden %10 oranında gelir vergisi kesintisinin ilgili icra dairesince yapılması gerektiğinden, İl Özel İdaresinin bu hususta tevkifat yapma yükümlülüğü bulunmamaktadır.
Bu itibarla, mahkeme ilamı ile belirlenen tazminat tutarına uygulanan yasal faizden %10 oranında gelir vergisi kesintisinin ilgili icra dairesince yapılması gerektiğinden, idarece yapılan işlemin yasal düzenlemelere uygun olduğuna oy birliğiyle,
c) … 4. İş Mahkemesinin 2007/635 esas, 2011/403 karar nolu Kararında,
davalı idarenin kendisini avukatla temsil ettirmesinden bahisle idare avukatı
lehine … TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine
hükmedilmiştir. Aynı ilamdaki davacı lehine hükümler işletilerek davacıya
tazminat ve vekalet ücreti ve faizleri ödenmekte iken, idare alacağı … TL avukatlık vekalet ücretinin ödemeden mahsuben tahsili gerekmektedir.
Bu itibarla, sorumlular savunmalarında … TL tutarındaki avukatlık vekalet ücretinin icra yoluyla tahsil edileceğini bildirdiklerinden ve zaman aşımı da söz konusu olmadığından, bu aşamada ilişilecek bir husus bulunmadığına oy birliğiyle,