|
ÖZET: Başvuran, 2022 yılında herhangi bir tebligat yapılmadan hesaplarına bloke işlemi uygulandığını ve bu duruma karşı Vergi Mahkemesi’nde açtığı davanın lehine sonuçlandığını belirtmiştir. Zincirlikuyu Vergi Dairesi’ne başvurarak mahkeme kararının uygulanmasını talep eden başvuran, bu talebinin yerine getirilmediğini ifade etmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu inceleyerek idarenin açıklamalarını talep etmiştir.
İdare, başvuranın banka hesaplarına uygulanan e-haciz işleminin, mahkeme kararına uygun olarak kaldırıldığını ve tahsil edilen tutarın başvuranın ortağı olduğu başka bir şirketin borçlarına mahsup edildiğini belirtmiştir. Ancak, mahkeme kararının gereğinin yerine getirilmediği iddiaları üzerine yapılan incelemede, başvuranın itirazlarının hukuka uygun bulunmadığı sonucuna varılmıştır. İdarenin işlemlerinin iyi yönetim ilkelerine uygun olduğu da değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. Bu karar, başvurana ve Gelir İdaresi Başkanlığı’na tebliğ edilmiştir. Başvuran, bu ret kararına karşı dava açma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/2595-S.24.4173
BAŞVURU NO : 2023/19631
KARAR TARİHİ : 06.03.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Mahkeme kararının uygulanmadığı iddiası hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 30.11.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran tarihli dilekçesinde özetle; İdare tarafından 2022 yılında herhangi bir tebligat yapılmaksızın hesaplarına bloke işlemi uygulandığını; söz konusu işlem hakkında Vergi Mahkemesi nezdinde dava açtığını ve davanın lehine sonuçlandığını; Zincirlikuyu Vergi Dairesine başvuruda bulunarak mahkeme kararı uyarınca hakkındaki haciz ve bloke işlemlerinin sonlandırılmasını talep ettiğini ancak karar gereğinin yerine getirilmediğini belirtmiş ve Mahkeme kararı uyarınca işlem tesis edilmesinin sağlanmasını talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvurunun ön inceleme şartlarını taşıdığının tespiti üzerine inceleme ve araştırma aşamasına geçilmiş olup İdareden, başvuru konusu kapsamında yürütülen iş ve işlemlere ilişkin açıklamaları ile bunlara ait bilgi ve belgeleri Kurumumuza iletmesi istenmiştir.
3. İdarenin 05.01.2024 tarihli ve E- – [ – – sayılı yazısında özetle; (a) Zincirlikuyu Vergi Dairesi Müdürlüğünce .
Şti.’den tahsil edilemeyen borçlar için hakkında 6183 sayılı Kanun’un mükerrer 35’inci maddesi kapsamında takip işlemi başlatılan şirketin kanuni temsilcisi başvuranın banka hesaplarına
ve sayılı haciz bildirileri ile e-haciz uygulandığı, (b) Şti. ve
Şti.’nin borçlarından dolayı uygulanan e-hacizlerin iptali ve yürütmenin durdurulması talebiyle İstanbul 9. Vergi Mahkemesi nezdinde dava açılması üzerine, anılan Mahkeme tarafından
03.05.2023 tarihli ve Esas No: / sayılı ara kararla itiraz yolu açık olmak üzere yürütmenin
durdurulmasına; 22.06.2023 tarihli ve E: / K: / sayılı kararla istinaf yolu açık olmak üzere dava konusu haciz işleminin kaldırılmasına karar verildiği ve söz konusu kararların kesinleştiği, (c) Anılan Vergi Dairesi tarafından İstanbul 9. Vergi Mahkemesi kararının gereğini teminen
. Şti.’nin borçlarından kaynaklı olarak başvuranın banka hesaplarına uygulanan e-haciz kaldırılarak, e-haciz yoluyla tahsil edilerek anılan şirket borçlarına mahsup edilen tutarla ilgili düzeltme işlemi yapıldığı; söz konusu tutarın başvuranın ortağı olduğu . Şti.’den kaynaklı borçlarına mahsup edildiği ve yapılan işlemler hakkında 15.12.2023 tarihli ve sayılı yazıyla adı geçene bilgi verildiği, (d) 6183 sayılı Kanunun 23’üncü maddesi hükmünün, borçluya iadesi gereken amme alacağından dolayı nakden iade hakkı elde edilebilmesini, söz konusu hükmün uygulanması sonucuna bağladığı; buna göre bir mahsubun söz konusu olması için tahsil edilip de kanuni sebeplerle reddedilecek amme alacağının bulunmasının ve amme alacağının istihkak sahibine ödenecek safhaya gelmiş olmasının gerektiği; iadenin ödenebilir aşamaya geldiği tarihte ise 6183 sayılı Kanun’un 23’üncü maddesi gereğince öncelikle mükelleflerin muaccel borçlarının mahsup edildiği; bu kapsamda muaccel hale gelmiş borçlar için yapılacak mahsup işlemlerinin mükelleflerin talebinin olup olmadığına bakılmaksızın alacağın nakit iade aşamasına geldiği tarih itibarıyla gerçekleştirildiği, (e) Vergi Dairesi tarafından Şti.’nin borçlarından kaynaklı olarak başvuranın banka hesaplarına uygulanan e-haciz yoluyla tahsil edilen tutarların İstanbul 9. Vergi Mahkemesi kararına istinaden iade edilmesi gerekmekle birlikte, 6183 sayılı Kanun’un 23’üncü maddesi kapsamında başvuranın ortağı olduğu diğer bir şirket olan dava dışı
. Şti.’den kaynaklı borçlarına mahsup edilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı, İfade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin
dördüncü ve beşinci fıkraları uyarınca:
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 5’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca:
Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.
6. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “Kararların sonuçları:” başlıklı 28’inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca:
Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. […].
7. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un “Tahsil edilen amme alacaklarından
yapılacak reddiyat sebebiyle mahsuplar:” başlıklı 23’üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca:
Tahsil edilip de kanuni sebeplerle reddi icabeden amme alacakları, istihkak sahiplerinin reddiyatı yapacak olan amme idaresine olan muaccel borçlarına mahsup edilmek suretiyle reddolunur.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvurunun reddi yönünde hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, 2022 yılında herhangi bir tebligat yapılmaksızın hesaplarına bloke işlemi uygulandığı bahsi ile ilgili Vergi Mahkemesi nezdinde açmış olduğu davanın lehine sonuçlandığını ancak Zincirlikuyu Vergi
Dairesince söz konusu karar gereğinin yerine getirilmediğini belirtmiş ve anılan Mahkeme kararı uyarınca işlem tesis edilmesinin sağlanmasını talep etmiştir.
10. Dosya kapsamında başvuran tarafından sunulan belgelerin incelenmesinden anlaşıldığı üzere; başvuran vekilince açılan ve İstanbul 9. Vergi Mahkemesi nezdinde görülen dava sonucunda verilen 22.06.2023 tarihli ve E: / K: / sayılı kararda, “Dava dosyasının incelenmesinden; . Şti. ile
. Şti.’nin vergi borçlarının tahsili için davacı adına “şirket ortağı” sıfatıyla düzenlenen sayılı ödeme emirleri ile sayılı ödeme emirlerinin davacıya tebliğ edildiği, söz konusu amme alacağının kesinleştiğinden bahisle davacının banka hesaplarına konulan e-haciz işleminin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlıkta; dava konusu haciz işlemine dayanak sayılı ödeme emirleri ile ana takip dosya numaralı ödeme emirlerinin düzenlendiğinin belirtildiği, dava konusu haciz işlemine dayanak alındığı belirtilen ödeme emirlerinin, davacının […] adresine 29/11/2021 tarihinde tebliğe çıkartıldığı […]
[…]bununla birlikte gerek ödeme emirlerinin tebliğine ilişkin “Tebligat Pusulası”nın üzerinde söz konusu belgenin “Tebliğ evrakının gönderildiği idareden alınabileceğine” ilişkin herhangi bir şerhin düşürülmediği, gerekse tebliğ alındısına ait barkot numarasının tebligat pusulasında yer almadığı, dolayısıyla anılan iki belgenin ilişkilendirilemediği hususları nazara alındığında, usulüne uygun kesinleşmeyen amme alacağının tahsili için davacının banka hesaplarına konulan e-haciz işlemi[n]de hukuka uygunluk bulunmamaktadır. […]”
Şeklindeki gerekçeye yer verilmek suretiyle davanın kabulüne ve dava konusu haciz işleminin iptaline karar verilmiştir.
11. Anılan karara karşı ilgili İdare tarafından istinaf yoluna başvurulmuş olup İstanbul Bölge İdare
Mahkemesi Altıncı Vergi Dava Dairesinin 18.10.2023 tarihli ve E: / K: / sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine kesin olarak karar verilmiştir.
12. İdare tarafından Kurumumuza sunulan açıklamada ise İstanbul 9. Vergi Mahkemesi kararının gereğini teminen . Şti.’nin borçlarından kaynaklı olarak başvuranın banka hesaplarına uygulanan e-haciz işleminin kaldırıldığı; e-haciz yoluyla tahsil edilerek anılan şirket borçlarına mahsup edilen tutarla ilgili düzeltme işlemi yapıldığı; bununla birlikte 6183 sayılı
Kanunun 23’üncü maddesi hükmü uyarınca, söz konusu tutarın başvuranın ortağı olduğu
Şti.’den kaynaklı borçlarına mahsup edildiği belirtilmiştir.
13. İstanbul 9. Vergi Mahkemesinin 22.06.2023 tarihli ve E: / K: / sayılı kararının konusu ve kapsamı (bkz. §10) ile İdarenin anılan karara konu olan e-haciz işleminin kaldırılarak ilgili düzeltme işleminin yapıldığı ancak 6183 sayılı Kanunun 23’üncü maddesi hükmü uyarınca da mahsup işlemi tesis edildiği yönündeki açıklaması dikkate alındığında, başvuru konusuna ilişkin olarak yürütülen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmekte olup bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde iyi yönetim ilkelerine aykırı bir husus tespit edilememiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır.
16. Buna göre ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede
İstanbul Vergi Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/