|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın mahkeme kararının uygulanmasını talep etmesi üzerine, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın başvuranın talebini reddetmesi ve mahkeme kararının icra edilmemesi hususu incelenmiştir. Başvuran, 3413 sayılı kanun kapsamında yerleştirildiği kurumdan sonra 2828 sayılı kanun gereği başka bir kuruma atanma talep etmiş, ancak bu talep, ilgili kanunun sadece bir kez yararlanılabileceği hükmü nedeniyle reddedilmiştir. Mahkeme, başvuranın özlük ve parasal haklarının ödenmesi yönünde karar vermiştir.
Danıştay, başvuranın Ordu Devlet Hastanesinde çalıştığını ve bu süreçte elde ettiği gelirlerin, talep edilen hakların karşılandığını belirterek, başvuranın mahrum kaldığı bir parasal değerin olmadığını tespit etmiştir. Bu durum, başvurana haksız kazanç sağlanmaması gerektiği sonucuna varılmasına yol açmıştır. Sonuç olarak, mahkeme kararının uygulanabilir olmadığı ve idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/7901-S.22.12117
BAŞVURU NO : 2022/1277
KARAR TARİHİ : 20/06/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI
Mahkeme kararının uygulanması talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 24/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Ankara 17. İdare Mahkemesinin 29/03/2019 tarihli / E ve / sayılı dosyasında idarenin işleminin iptal edildiğini, Ankara Bölge İdare Mahkemesi tarafından yapılan İstinaf incelemesi sonucu da onanması ile kesinleştiğini, ancak idarenin mahkeme kararını yerine getirmediğini belirterek mahkeme kararının uygulanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından gönderilen 15/03/2022 tarih ve – – sayılı yazı ve eklerinden; Başvuranın 3413 sayılı kanun kapsamında Tuçbilek Termik Santralleri
İşletmesine yerleştiğini 2828 sayılı Kanun kapsamında Ordu Devlet Hastanesine yerleştirildiği, akabinde başvuranın yeniden 2828 sayılı Kanun kapsamında başka bir kuruma atanma talebinde bulunması neticesinde daha önce bu haktan yararlanmış olması ve kanunda da bu haktan sadece bir kez yararlanılır şeklinde hüküm olması nedeniyle talebinin reddedildiği ancak mahkemenin işlemi iptal ederek mahrum kalınan özlük ve parasal hakların davacıya verilmesi yönündeki karar nedeniyle SGK ve Ordu İl Sağlık
Müdürlüğü ile yazışma yaptığı ve neticede burada çalışırken zaten özlük hakları ile parasal haklarının başvurana verildiği mahrum kaldığı bir hakkı olmadığı için parasal ödeme yapılmadığı belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
“Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” ,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
5. İdari Yargılama Usulü Kanununun “kararların sonuçları” başlıklı 28 inci maddesinde; “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur.
Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez.
Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabilir.
Mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi hâlinde tazminat davası ancak ilgili idare aleyhine açılabilir.” 6. Sosyal Hizmetler Kanununun Ek 1 inci maddesinde
…
d) Kamu kurum ve kuruluşları, bu maddede belirtilen haktan yararlanarak yerleştirilen ancak herhangi bir nedenle işten ayrılan personele ilişkin belirlenecek bilgileri işten ayrılmayı takip eden bir ay içinde, hâlen çalışmakta olanların bilgilerini ise yönetmelikte belirlenecek zamanda Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığına bildirir. Birinci fıkra ile sağlanan istihdam hakkından sadece bir kez yararlanılabilir. Kamu kurum ve kuruluşlarına ait kadro ve pozisyonlara her ne surette olursa olsun yerleştirilenler bu maddede verilen hakkı kullanmış sayılır.(1) 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalan kurumlar da bu madde kapsamında istihdamla yükümlü oldukları kadro ve pozisyonları Devlet Personel Başkanlığına bildirmek zorundadır. Ancak, bu kurumlara yapılacak yerleştirmelerde ilgili kurumların talep ettikleri kadro ve statüler esas alınır. Bu madde kapsamında yapılacak yerleştirmelerde; yerleştirilen kişinin atama onayının alınması ile birlikte diğer kanunlardaki hükümlere bakılmaksızın ve başka bir işleme gerek kalmaksızın teklif yapılan kamu kurum ve kuruluşlarına kadrolar ihdas, tahsis ve vize edilmiş ve ilgili kurumun 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki ilgili cetvel ve bölümlerine eklenmiş sayılır. Bu şekilde ihdas edilen kadrolar, herhangi bir şekilde boşalması hâlinde başka bir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır. Yerleştirilen hak sahiplerine ilişkin bilgiler, göreve başlama tarihinden itibaren en geç bir ay içinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ile Devlet
Personel Başkanlığına bildirilir.
Devlet Memurları Kanununun Deyimler Başlıklı 147 inci maddesinde “Aylık: Bu Kanuna tabi kurumlarda görevlendirilen memurlara hizmetlerinin karşılığında, kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen parayı, … ifade eder.”
Hükümleri mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan “Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, mahkeme kararının yerine getirilmesini talep etmektedir.
9. Başvuranın 3413 sayılı kanuna istinaden Tunçbilek Termik Santralleri İşletme Müdürlüğüne yerleştirildikten sonra ilgili Kurumun özelleştirilmesi nedeni ile 2828 sayılı kanun kapsamında atamasının yapılmasını talep etmesi üzerine Ordu Devlet Hastanesine atamasının yapıldığını, akabinde bu kanun kapsamında tekrar atamasının yapılmasını talep etmesi neticesinde kanunda bu haktan bir defaya mahsus olmak şartıyla yararlanılır hükmü gereği idare tarafından talebinin reddedilmesi neticesinde başvuranın
Ankara 17. İdare Mahkemesine dava açtığı neticede iptal kararı verildiği ve işlem nedeniyle yoksun kalınan özlük ve parasal hakların farkının başvuru tarihi olan 27/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesi yönünde karar verdiği, idare de başvuranın Ordu Devlet Hastanesinde çalışmış olduğu ve elde ettiği gelirleri toplayarak alması gereken gelir toplamından mahsup ettikten sonra bir alacağı kalmadığı için ödeme yapmadığı anlaşılmıştır.
10. Başvuran 2828 sayılı Kanunun ek birinci maddesi kapsamında kamu kurumlarından birine ataması yapıldığı ve bu haktan ikinci defa faydalanmasının ilgili Kanun kapsamında mümkün olmamasına rağmen ikinci defa aynı Kanun kapsamında atamasının yapılabileceği yönünde mahkeme tarafından karar verildiği görülmüştür. Ayrıca mahkeme kararında mahrum kaldığı özlük ve mali hakların verilmesi yönünde hüküm verilmekle birlikte başvuranın mahrum kaldığı mali hakların değeri tespit edilerek belirtilmediği görülmüştür.
11. Başvuranın zaten Ordu Devlet Hastanesinde Devlet Memurları Kanunu kapsamında çalışıyor olması, gelir elde ediyor olması ve o tarihte başvuran başka bir kamu kurumuna atama yapılsaydı gene aynı özlük haklarından faydalanmaya devam edeceği acıktır. Zaten bu nedenle idare tarafından yapılan hesaplama neticesinde başvuranın mahrum kaldığı bir parasal değerin olmadığı tespit edilmiştir. Aksi durumda başvurana hak etmediği fazla ödemenin yapılması sonucunun doğacağı değerlendirilmiştir.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde mahkeme tarafından mali hakların ödenmesine ilişkin kararın uygulanabilirliği olmadığından, idare tarafından yapılacak fazladan ödemenin haksız kazanç elde etmeye sebep olacağı değerlendirilmiş olup, idarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmamıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; söz konusu ilkelere aykırı davranıldığına ilişkin herhangi bir hususa rastlanmamıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi