|
ÖZET: Bu Sayıştay kararı, Büyükşehir Belediyesi’nin alacak ve borç mahsup işlemlerinin hukuka uygunluğunu sorgulamaktadır. İlgili mevzuata göre, “140-Kişilerden Alacaklar Hesabı” ile “320-Bütçe Emanetleri Hesabı”ndaki alacak ve borçların mahsup edilebilmesi için alacaklı ve borçlu kişilerin aynı olması gerekmektedir. Ancak, yapılan işlemlerde bu koşul sağlanmamış, dolayısıyla mahsubun geçersiz olduğu tespit edilmiştir.
Bu durum, belediyenin 2012 yılında gelir kaybına uğramasına neden olmuş ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince, Mali Hizmetler Daire Başkanı, Muhasebe Müdürü ve Muhasebe Şefi’nin müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmasına karar verilmiştir. Sonuç olarak, hukuki değerlendirme, mahsubun geçersizliği ve kamu zararının oluşması üzerine odaklanmakta, ilgili kişilerin sorumluluğu vurgulanmaktadır. Bu karar, kamu idarelerinin mali işlemlerinin titizlikle yürütülmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2011 |
| Dairesi | 6 |
| Karar No | 6 |
| İlam No | 73 |
| Tutanak Tarihi | 10.1.2013 |
| Kararın Konusu | Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar |
Hatalı Alacak ve Borç Mahsubu
…Büyükşehir Belediyesinden alacağı olan farklı kişilere ait ….TL’nin .…TL’sinin “333.09.22- Geçmiş Ulaşılamayan Emanetler Hesabı”na aktarıldığı kalan ….TL’nin ise “140- Kişilerden Alacaklar Hesabı”nda kayıtlı olan ….TL ile mahsubunun yapıldığı ve böylece kurumun başka kişilere olan borçları ile kurumun başka kişilerden olan alacaklarının mahsup edildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 101’inci maddesinde,“ (1) Kişilerden alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir.
…
b) Alacak
1 – Bu hesapta kayıtlı alacaklardan nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarlardan;
-Tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmesi gerekenler bir taraftan 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, bu hesaba alacak; diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir.
-Tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmeyenler ise 100-Kasa Hesabı, 102-Banka Hesabı veya ilgili diğer hesaplara borç, bu hesaba alacak kaydedilir.”hükmü yer almaktadır. Madde metninden de anlaşılacağı üzere kişilerden alacaklardan mahsuben tahsil edilen tutarlar ilgili hesaba borç kaydedilmelidir.
.… tarih ve .… numaralı muhasebe işlem fişi kaydı incelendiğinde; “320- Bütçe Emanetleri Hesabı”nda bekletilen …. Büyükşehir Belediyesinden alacağı olan çeşitli kişilere ait ….TL’nin ….TL’sinin “333.09.22- Geçmiş Ulaşılamayan Emanetler Hesabı”na aktarıldığı kalan …TL’nin ise “140- Kişilerden Alacaklar Hesabı”nda kayıtlı olan ….TL ile mahsubunun yapıldığı görülmektedir. Ancak ….Büyükşehir Belediyesinden alacağı olan bu kişiler ile ….Büyükşehir Belediyesinin kişilerden alacaklar nedeniyle alacaklı olduğu kişiler aynı kişiler değildir. Yukarıda verilen mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere 140-Kişilerden Alacaklar Hesabında kayıtlı bir tutarın 320-Bütçe Emanetleri Hesabında kayıtlı bir tutarla mahsuben tahsilatının yapılması için alacaklı ve borçlu olan kişinin aynı kişi olması gerekmekte olduğu açıktır. Yani bu kayıtta yapıldığı gibi belediyeden alacağı olan kişiler ile borcu olan başka kişilerin borcunun kapatılması mümkün değildir.
“320- Bütçe Emanetleri Hesabı”nda bekletilen tutarlar 5 yıl içinde talep edilmezse gelir kaydedilebilmektedir. “320- Bütçe Emanetleri Hesabı”nda bekletilen …Büyükşehir Belediyesinden alacağı olan çeşitli kişilere ait …TL’nin …TL’sinin “333.09.22- Geçmiş Ulaşılamayan Emanetler Hesabı”na aktarıldığı bu tutarların da 2012 yılında gelir kaydedildiği öğrenilmiştir. Eğer yukarıda bahsedilen kayıt yapılmamış olsaydı söz konusu tutarın tamamı gelir kaydedilecekti. Dolayısıyla …. Büyükşehir Belediyesi bu işlem ile ….TL gelir kaybına uğramış bulunmaktadır.
Bu itibarla; “Kişilerden Alacaklar” hesabında kayıtlı .…TL alacağın, bütçe Emanetlerindeki borçlarla mahsubunun yapılması sonucu meydana gelen .…TL’lik kamu zararının (Mali Hizmetler Daire Başkanı) ….,(Muhasebe Müdürü) …. ile (Muhasebe Şefi) ….’e müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine oy birliğiyle karar verildi.