Mal alım ihalelerinde teklifin diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre aşırı olarak düşük olduğu durumda, sorgulama yapılmaması mevzuata uyarlı mıdır (KİK)

16.01.2008 tarih ve 07.09.95.0184/2007-68E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Uşak Devlet Hastanesi Baştabipliği’nce 30.10.2007 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Tıbbi Gaz Dolumu İşi” ihalesine ilişkin olarak Nazmi Demirdöğer Tarım Mak. Sınai ve Tıbbi Gazlar İml. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 21.11.2007 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.11.2007 tarihli yazısı ile reddi  üzerine, başvuru sahibinin 07.12.2007 tarih ve 36314 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.12.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1) İhale üzerinde bırakılan firmanın belgelerinin doğruluğu konusunda sağlıklı bir inceleme yapılmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin idari şartnamenin 7.3.1.b ve 7.3.1.d maddelerinde istenen belgelere sahip olmadığı kanaatinde oldukları,

            2) İhale üzerinde bırakılan firmanın imalatçısı olan Linde gazın bünyesinde bulunan Birleşik Oksijen Sanayi A.Ş. firmasının 2007/89041 ihale kayıt nolu ihale ile ilgili olarak 12/11/2007 tarihinde yasaklı hale geldiği, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan firmanın belgelerinin geçersiz sayılması gerektiği,

            3) İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekirken, tutulmaksızın ihalenin üzerinde bırakıldığı,

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1- Başvuru sahibinin birinci iddiasına ilişkin olarak;

İdari şartnamenin, istenen yeterlik kriterlerine ilişkin 7 nci maddesinin, 7.3.1.b. maddesinde; ”İstekli yetkili satıcı ise, yetkili satıcı olduğunu gösteren belgeler ve imalatçının sanayi sicil belgesi ve imalatçı olduğunu gösteren belgeler.”, 7.3.1.d maddesinde ise; ”Teklif edilen tıbbi gazlara ait T.C. Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından veya İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü tarafından verilen medikal amaçlı üretim ve dolum tesisi izin belgesi ve/veya ithalat izin belgesi.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan firmanın teklif dosyasında, anılan isteklinin ihale konusu ürünleri tedarik edeceği firmanın bayisi olduğunu gösteren ve yetki veren bu firmanın ihale konusu ürünlerin üretimi ile iştigal ettiğini gösterir belgeler mevcuttur. Yine ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyasında, T.C. Sağlık Bakanlığı İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü tarafından verilmiş “Medikal Gaz Üretim ve Dolum İzin Belgesi” bulunduğu tespit edilmiştir. Söz konusu belgede ihale üzerinde bırakılan firmanın “medikal amaçlı oksijen gazı dolumu, depolaması ve dağıtımı ile medikal amaçlı azot protoksit gazı üretimi depolaması ve dağıtımı” yapabileceği belirtilmektedir. Yine İzmir İl Sağlık Müdürlüğünce aynı meyanda düzenlenmiş bir belge de teklif dosyası muhteviyatında yer almaktadır.

Belirtilen hususlar bir arada değerlendirildiğinde; başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2- Başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak;

Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye Katılamayacak Olanlar” başlıklı 11 nci maddesinde; “Bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan ve organize suçlardan dolayı hükümlü bulunanların” doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamayacakları hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yasaklı Firmanın Ürününün Yetkili Bayi Ya da Başka Bir Satıcı Tarafından Teklif Edilmesi” başlıklı XV-E maddesinde, “4734 sayılı Kanunun “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 11 inci maddesi  ile “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58 inci maddesinde ihaleye katılıma ve ihaleden yasaklamaya ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. Anılan maddelerde, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olmayan isteklinin, yetkili satıcı ya da üretici firmanın kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı bulunması halinde üretici firma garantisinde olan bazı belgeleri ve satışa dair yetki verilen mal veya malları teklif etmesini yasaklayan bir hüküm bulunmamaktadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bu çerçevede; ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale konusu ürünleri temin edeceği firmanın ortağı bulunduğu bir başka firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olmasının, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihaleye teklif vermesine engel bir durum teşkil etmediği, dolayısıyla, başvuru sahibinin bu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3- Başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 nci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.”

Hükmü yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan firmanın teklif fiyatının diğer geçerli teklife ve idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olmasına rağmen anılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaksızın ihalenin bu istekli üzerinde bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı, anılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak ihale kararının bu çerçevede verilmesinin uygun olacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikteki işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.