Mal alım ihalelerinde tekliflerin aşırı düşüklük açısından değerlendirilmesine ilişkin olarak somut bir veri elde edilip edilemeyeceği (KİK)

14.11.2008 tarih ve II.M.45.39.0180/2008-34E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Erdemli Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 15.09.2008 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “3 Kalem Bilgisayar Malzemesi Alımı” ihalesine ilişkin olarak Çözüm Bilgisayar Bil. Sat. Prog. Tic. San. Ltd. Şti. vekili Av. Pınar USLU’nun 08.10.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 20.10.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  30.10.2008 tarih ve 30301 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.10.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1) İhale üzerinde bırakılan Meddata Bilişim İletişim Sis. Proje Dan. Med. Tic. Ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklif fiyatının, piyasada SUN Sparc Enterprice T2000’in satışını yapan ana distribütör tarafından verilen fiyatın dahi altında olduğu,

2) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen SUN Fire X4150 Model Server’ın teknik özellikler bakımından teknik şartnamenin 3.1.3 üncü maddesinde yer alan “Önerilecek işlemci Spec NT2006 Rate (Base) değerine sahip olmalıdır.” düzenlemesine aykırı olduğu,

3) İhale üzerinde bırakılan isteklinin idari şartnamenin 7.3.1.g maddesinde istenen CE belgesini sunmadığı,

4) Teknik şartnamenin 1.17 nci maddesi gereğince cihaz satış yetkisinin tekliflerin sunulduğu anda belgelendirilmesi gerekirken, ihale üzerinde bırakılan isteklinin Link Plus Bilgisayar Sis. San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen yetki belgesinin elden alındığı tarihin ihale günü ile aynı gün, ancak ihale saatinden sonra olduğu,  

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

            1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan Meddata Bilişim İletişim Sis. Proje Dan. Med. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından ihalenin birinci kalemi için Sun Fire T2000 marka server teklif edildiği, anılan isteklinin bu ürünü satmaya yetkili olduğuna dair ana distribütör firma olan Link Plus Bilgisayar Sist. San. ve Tic. A.Ş.’den alınmış yetki belgesini sunduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun 38 nci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

            İhale komisyonu;

            a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

            b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

            c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

            Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 58 nci maddesi ve idari şartnamenin 34 üncü maddesinde de benzer düzenlemeye yer verilmiştir. 

            Şikayete konu ihalenin mal alımı olduğu göz önünde bulundurulduğunda, yapım işi yada hizmet alımı gibi somut verilerle aşırı düşük teklifin tespiti mümkün bulunmamaktadır. Dolayısıyla aşırı düşük sınırının ne olduğu yada ne olabileceği noktasında somut bir veri elde etmek mümkün değildir. İdare tarafından da sunulan teklifin yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğu değerlendirmesi yapılmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan Meddata Bilişim İletişim Sis. Proje Dan. Med. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından server bilgisayar için verilen fiyatın aşırı düşük olduğu yönündeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

            2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

İhale konusu işe ait teknik şartnamenin 3.1.3. maddesinde; “…Sistem 7 gün/24 saat kesintisiz olarak Sağlık Bakanlığı sunucuları ile haberleşmesi gereken Java tabanlı bir uygulamayı çalıştıracaktır. Java tabanlı uygulamalar da en  iyi performansı Solaris işletim sistemi üzerinde gerçekleştirdiğinden sistem Solaris işletim sistemi kurulu olarak gelecektir. Buna bağlı olarak

·        Önerilecek işlemci Spec CINT2006 Rate (Base) değerine sahip olmalı

·        Eşzamanlı olarak 64 iş parçacığını (execution threads) yürütebilmelidir.”

düzenlemesine yer verilmiştir.

            İhale üzerinde bırakılan  Meddata Bilişim İletişim Sis. Proje Dan. Med. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından ihalenin birinci kalemi için teklif edilen Sun Fire T2000 marka servera ait katalogda işlemcinin özellikleri arasında, “Spec CINT2006 Rate (Base) Değerine sahip” ibaresine yer verildiği görülmüştür. Ayrıca, alınan malların teknik şartnameye uygunluğu muayene-kabul aşamasında da tetkik edilebilecek bir husustur. Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

            3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 7.3.1. maddesinin (g) bendinde, “Teklif edilen malzemelerin CE belgesinin olması zorunludur. Bu belge ve sertifikaların, Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur.” düzenlemesi,

Teknik şartnamenin 10 uncu maddesinde, “Teklif edilen donanımların (Sunucu, bilgisayar, taşınabilir bilgisayar, yazıcı, görüntü tarayıcı, kesintisiz güç kaynağı, anahtar, yönlendirici, modem, vb.) Akredite Edilmiş Belgelendirme kuruluşu tarafından sistemin güvenlik ve elektromanyetik uyumluluğunu gösterir kalite belgeleri/raporları ile birlikte CE belgeleri beyan edilmelidir. Teklif edilen donanımlar (Sunucu, bilgisayar, taşınabilir bilgisayar) için verilecek olan belgelerde teklif edilen ürün için marka ve model bilgileri bulunmalıdır.”, 11 inci maddesinde de, “Ürünlerin üzerindeki işaretlemeler belge niteliği taşımaz.”  düzenlemeleri yapılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan  Meddata Bilişim İletişim Sis. Proje Dan. Med. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen ürünlere ilişkin CE belgelerinin teklif dosyasında sunulmadığı anlaşılmıştır. Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ile eksik belge ve bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 52 nci maddesinde yer alan,

“İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden  herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılamaz.

Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Adaylar veya isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

idarelerce tamamlatılır.”

hükmü uyarınca eksik belgeler tamamlatılamayacağından, teklif dosyasında ürünlere ilişkin CE belgeleri eksik olan Meddata Bilişim İletişim Sis. Proje Dan. Med. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır. Belirtilen nedenlerle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

Diğer yandan başvuru sahibi olan Çözüm Bilgisayar Bil. Sat. Prog. Tic. San. Ltd. Şti.’nin de ihalenin ikinci kalemi olan masa üstü bilgisayar ve üçüncü kalemi olan lazer yazıcıya ilişkin CE belgelerini sunmadığı, bu kalemlere ilişkin tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmış olmasına karşın bu ürünler için CE belgesini sunmadığı ve bu gerekçeyle de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

            4) Başvuru sahibinin 4 üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 7.3.1. maddesinin (a) bendinde isteklilerden yetkili satıcı ise yetkili satıcı olduğunu gösteren belgeler istenmiş, teknik şartnamenin 1.17. maddesinde ise, “Ürün sağlayıcı firma belirtilen cihaz, malzemeler ve yazılımlar için satış yetkisinde olmalı ve TSE Hizmet Yeterlilik Belgeli teknik servisi bulunmalıdır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari şartnamenin 3 üncü maddesinde ihale tarihi 15.09.2008, ihale saati ise 13:30 olarak belirlenmiştir. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ana distribütör firma olan Link Plus Bilgisayar Sist. San. ve Tic. A.Ş.’den alınmış yetki belgesinin teklif dosyasında bulunduğu görülmüştür. Diğer taraftan başvuru sahibi tarafından başvuru dilekçesinin ekinde sunulan ve Link Plus Bilgisayar Sist. San. ve Tic. A.Ş.’den alınmış yazıda, ihale üzerinde bırakılan firmaya yetkili satıcı belgesinin 15.09.2008 tarihinde öğleden sonra teslim edildiği belirtilmiş ancak teslim saatine ilişkin herhangi bir bilgi verilmemiştir.

Yetkili satıcılık belgesinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif dosyasında bulunması ve Link Plus Bilgisayar Sist. San. ve Tic. A.Ş.’den alınmış yazıda yetkili satıcılık belgesinin teslim saatine ilişkin net bir bilgi olmaması hususları bir arada değerlendirildiğinde başvuru sahibin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 

B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

            b) İlanın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı yönünden yapılan incelemede;

            İsteklilerden 06.09.2008 tarihinde iki adet yerel gazetede yer alan ihale ilanlarının 4.3.5. maddelerinde; “Ana distribütör firma ve teklif veren firma satış sonrası teknik servis yeterlik belgesi.”, 4.3.7. maddelerinde de; “Teklif edilecek malların Türkçe katalogları” istendiği, ancak bu belgelere idari şartnamenin mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin 7.3. maddesinde yer verilmediği, bu durumun 4734 sayılı Kanunun “İhale İlanlarında Bulunması Zorunlu Hususlar” başlıklı 24 üncü maddesinde yer alan, “İhale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilanlarda yer verilemez.” hükmüne aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin her üç kalemi için de ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince,

1) İhalenin birinci kalemi olan “Server Bilgisayar” için ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline, oyçokluğu ile,

2) İhalenin ikinci kalemi olan “Masa Üstü Bilgisayar” ve üçüncü kalemi olan “Lazer Yazıcı” için ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru konusu ihalenin birinci kalemi, İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20’nci maddesinin, “b)ilanın usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı” yönünden yapılan inceleme sonucunda, 4734 sayılı Kanunun 24’üncü maddesinde yer alan “ihale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilanlarda yer verilemez” hükmüne aykırılık tespit edildiği gerekçesi ile iptal edilmiştir. 

Belirtilen Yönetmeliğin, “b)ilanın usulüne uygun olarak yapılıp yapılmadığı” kapsamında bakılacak olan husus, 4734 sayılı Kanunun ilan süreleri ve kurallarına uyulup uyulmadığıdır. Oysa, incelemede tespit edilen husus, ilanın içeriği ile ihale dokümanının içeriği arasındaki uyumsuzluğa ilişkindir.

Buna göre, başvuruya ilişkin olarak, ihalenin ikinci ve üçüncü kalemlerinin iptali kararına katılmakla birlikte, birinci kalemle ilgili olarak, 4734 sayılı Kanunun 56’ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince “düzeltici işlem” tesis edilmesine karar verilmesi gerektiği görüşüyle “ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline” kararına katılmıyorum.