Mali müşavir tarafından onaylanan bilanço oranları ile idarenin hesapladığı oranların farklı olması durumunda, değerlendirmenin nasıl yapılacağı (KİK)

10.09.2008 tarih ve I.Y.104.79.0183/2008-23E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Erzincan Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığı’nca 25.07.2008 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Erzincan Üniversitesi Yalnızbağ Yerleşkesi Eğitim Fakültesi Bina İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Emtaş Nakliyat Akaryakıt Petrol İnşaat Orman Ürünleri San.Ve Tic. Ltd. Şti.’nin 09.08.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 12.08.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  20.08.2008 tarih ve 23405 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.08.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanun’un 56’ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltici işlem tesis edilmesine

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

            1) Teklif dosyalarında yer alan mali müşavirce onaylanmış rapor ve bilançolarının ekinde fazladan konulmuş olan fatura fotokopilerinin aslının idareye gösterilmediği gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak idarenin istememiş olduğu ve fazlaca konulan bir evraktan değerlendirme dışı bırakılmalarının mevzuata aykırı olduğu 

            2) Tekliflerinin ticaret sicil gazetesinde yer alan ortaklar kurulu kararında şirket müdürüne tevkil yetkisi verilmediği, ancak teklif kapsamsındaki belgelerde üçüncü bir şahsın imzalarının bulunduğu gerekçesiyle de değerlendirme dışı bırakıldığı, idareye verilen teklif dosyalarında ticaret sicil gazeteleri, imza sirküleri, dosyayı imzalayan kişinin vekaletnamesi ve imza beyanının yer aldığı, şirket ana sözleşmesinde şirket müdürünün yetkilerinin açıkça belirtilmesine rağmen tevkil yetkisinin olmadığından söz edilmesinin son derece yanlış olduğu, bu durumun Türk Ticaret Kanunu hükümlerine de aykırı olduğu

            İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

            1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

            İdarece gönderilen başvuru sahibinin teklif dosyasının incelenmesinden, başvuru sahibinin 2005, 2006 ve 2007 yıllarına ilişkin serbest muhasebeci mali müşavir onaylı gelir tablolarını sunduğu, anılan yıllara ait net satışlar toplamının ise sırasıyla 294.715,28 YTL, 4.335.374,53 YTL, 3.749.677,84 YTL olduğu tespit edilmiştir.

Diğer taraftan, ihale komisyon kararında başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe gösterilen fotokopi olduğu, tasdik ve onayının olmadığı belirtilen belgelerin isteklinin kendisi tarafından verilen sayfa numaralarına göre 42-57 nci sayfalar arası olduğunun belirtilmesinden hareketle yapılan inceleme neticesinde, söz konusu sayfa numaraları arasında yer alan belgelerin faturalardan oluştuğu anlaşılmıştır.

            İdari şartnamenin 7.3.2 nci maddesinde; “İhalenin yapıldığı yıldan önceki son üç yıla ait isteklinin toplam cirosunu gösteren gelir tablosunun ve taahhüdü altındaki ve bitirdiği yapım işi miktarını gösteren hakediş raporları veya benzeri belgelerin her ikisi idarece istenmekle birlikte,  isteklilerin bu iki belgeden birini sunmaları zorunludur.

Taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarı hesabında, isteklinin yurt içinde ve yurt dışında gerçekleştirmiş olduğu inşaat sektöründeki faaliyetlerinden elde edilen gelirler toplamı dikkate alınır.

Bu belgelerin istenildiği durumlarda; son üç yılın ortalamasının; toplam ciro için isteklinin teklif edeceği bedelin % 15’inden, yapım işleri geliri için ise isteklinin teklif edeceği bedelin % 12’sinden az olmaması gerekir.

          Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir” düzenlemesi yer almaktadır.

          Başvuru sahibinin teklif fiyatının 16.404.000,00 YTL olduğu göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibinin son 3 yılık ciro ortalamasının en az 2.460.600,00 YTL (en az % 15) olması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

          Başvuru sahibi tarafından teklifi kapsamında sunulan serbest muhasebeci mali müşavir onaylı gelir tablolarında (2005, 2006, 2007) yer alan net satış tutarlarının ortalamasının 2.793.255,90 YTL (güncellenmemiş tutar) olduğu, bu tutarın ise başvuru sahibi tarafından karşılanması gereken asgari oranın üzerinde kaldığı tespit edilmiştir.

          Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu  anlaşılmaktadır.

          Bununla birlikte;

          Yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından 2005-2006-2007 yıllarına ait serbest muhasebeci mali müşavir raporunun sunulduğu, söz konusu raporda cari oranın 2005-2006 ve 2007 yılları için sırasıyla 0,57 – 0,41 – 0,85 olarak hesaplandığı tespit edilmiştir. Ancak başvuru sahibinin teklif dosyasında yer alan bilançoların incelenmesinden, anılan yıllara ilişkin cari oranın sırasıyla 5,2 – 6 – 9,3 olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

            Diğer taraftan, söz konusu raporda, özkaynak oranı hesaplamalarında özkaynak toplamının 2005, 2006 ve 2007 yılları için sırasıyla 29.307,36 – 30.529,39 – 33.152,05 YTL olarak hesaba katıldığı ve özkaynak oranının 0,07 – 0,06 – 0,01 olarak hesaplandığı tespit edilmiştir. Ancak sunulan bilançolarda anılan yıllara ait özkaynaklar toplamının sırasıyla 569.807,13 – 1.036.466,54–  1.203.152,05 YTL olduğu tespit edilmiştir.

            Gerek mali raporun gerekse bilançoların aynı serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlendiği hususu göz önünde bulundurulduğunda, yukarıda yer verilen farklılığın açıklığa kavuşturulması gerektiği bu itibarla, ihale komisyonunca gerekli araştırmanın yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

            Yapılan incelemede, Emtaş Nakliyat Akaryakıt Petrol İnşaat Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin M. Şirin Kurt ve İsa Yıldız olmak üzere iki ortaklı olduğu, 10 Mart 2004 tarihli ticaret sicil gazetesinde yayımlanan limited şirket ana sözleşmesinin “Şirket İdaresi” başlıklı 9’uncu maddesinde; “Şirketin işleri ve muameleleri ortaklar kurulunca seçilen bir veya birden fazla müdürler tarafından yürütülür. Müdür veya müdürler hariçten seçilebilir. Seçilen Müdür veya Müdürler her türlü resmi ve hususi dairelerde, özel ve tüzel kişiler nezdinde şirketi son dereceye kadar temsil ve ilzama, şirketi borç ve taahhüt altına sokmaya, şirketi her konuda ahzu kabza yetkilidir. Şirket Müdürlüğü’ne 5 yıl için Üsküp Caddesi No:22/11 Çankaya Ankara adresinde ikamet eden TC uyruklu Pervin Çaplan seçilmiştir.” düzenlemesinin,  23 Haziran 2008 tarihli ticaret sicil gazetesinde ise; “Ortaklar şirket müdürlüğü görevinden P. Berivan Çalpan’dan alınarak 5 (beş) yıllığına şirket müdürlüğü görevine M. Şirin Kurt’un getirilmesine
   Oybirliği ile karar vermişlerdir.”  ifadelerinin yer aldığı tespit edilmiştir.

            Başvuru sahibinin teklif dosyası kapsamında şirket müdürü M. Şirin Kurt’a ait noter onaylı imza sirkülerinin, teklif dosyasında yer alan belgelerin altında imzası olan Mükremin Çalpan’ın da vekil tayin edildiğine dair noter onaylı vekaletname ile vekil tayin edilen Mükremin Çalpan’a ait noter onaylı imza beyannamesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İsteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde; “İdarelerce bu    Yönetmelik kapsamında yapılacak yapım işi ihalelerinde isteklilerden; 

……..

d) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi veya bu hususları tevsik eden belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin,

……………….

Vekaleten ihaleye katılma halinde, istekli adına katılan kişinin ihaleye katılmaya ilişkin noterden onaylı vekaletnamesi ile vekaleten katılanın noter tasdikli imza beyannamesi istenir.” hükmü  yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen düzenlemede, vekaleten ihaleye katılma halinde, istekli adına katılan kişinin ihaleye katılmaya ilişkin noterden onaylı vekaletnamesi ile vekaleten katılanın noter tasdikli imza beyannamesi istenmesinin hüküm altına alındığı, başvuru sahibi tarafından teklifi kapsamında noter tarafından gerekli incelemeler yapılarak düzenlenmiş vekaletname ve imza sirkülerinin sunulduğu göz önünde bulundurulduğunda, başvuru sahibinin anılan gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

            Diğer taraftan, ihaleye katılanlardan Doğcan Ltd. Şti. ve Toprakyapı İnşaat Tur. Ltd. Şti’nin de şirket müdürünün vekalet verdiği bir kişi ile ihaleye katıldığı, teklif dosyaları kapsamında  yer alan belgelerde tayin edilen vekilin imzasının olduğu, noter onaylı imza sirkülerinde şirket müdürünün yetkilerine ilişkin kararlarda şirket müdürünün tevkil etme yetkisinden ayrıca bahsedilmediği, ancak anılan isteklilerin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri arasında şirket müdürüne tevkil yetkisi verilmediği hususunun sayılmadığı tespit edilmiştir. İhale komisyonunca tesis edilen değerlendirme dışı bırakma işleminin bu yönüyle eşit muamele ilkesiyle bağdaşmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin sunmuş olduğu serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenmiş olan bilançolardaki çelişkili tutarların başvuru sahibinin serbest muhasebeci mali müşavirine sorularak tespit edilecek tutarlar üzerinden oranların yeniden hesaplanarak yeterli bulunuyorsa başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.