Maliyet tespit raporlarının vergi dönemine uygunluğu teklif değerlendirmesini nasıl etkiler (KİK)

DSİ 6. Bölge Müdürlüğü Barajlar ve HES Şube Müdürlüğü tarafından 25.12.2009 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “Amik-Afrin (Reyhanlı Barajı ve Sulaması) Projesi Reyhanlı Barajı” ihalesine ilişkin olarak HMP İletişim İnş. Enerji Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti – Makro-Tel İletişim İnş. Nakl. Enerj. Danş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 09.06.2010 tarih ve 13514 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.06.2010 tarihli dilekçesi ile yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulu’nun 05.07.2010 tarih ve 2010/UY.I-1950 sayılı kararı ile; “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Davacı Metok İnş. Tic. ve San. A.Ş. – Ak-Eli İnş. Tic. Ltd. Şti. – NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Tinaş Taah. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından anılan kararın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara 6. İdare Mahkemesinin 07.04.2011 tarih ve E:2010/1117 sayılı kararı ile;

“…Davalı idarece dava konusu ihalenin 25.12.2009 tarihinde gerçekleştirildiği, bu nedenle davacı şirketlerin oluşturduğu ortak girişimin sunduğu maliyet tespit raporlarının 2009 yılı 2. veya 3. geçici vergi dönemine ait olması gerekirken 4. vergi dönemine ait olduğu, mazota ilişkin alış satış faturalarının 2009 yılının 3. dönemine ait olması gerekirken 4. dönemine ait olduğu, bunun yanında mazot fiyatlarının EPDK’nın yayınladığı mazot fiyatlarından düşük olduğu gerekçesiyle davacı iş ortaklığının teklifi değerlendirme dışı bırakıldığından uyuşmazlığın çözümü için ihalenin gerçekleştirildiği tarihin belirlenmesi ve mazot fiyatlarının EPDK’nın belirlediği fiyatlardan düşük olmasının işin esasına etkili olup olmadığının tespiti gerekmektedir.

4734 sayılı Kanun Tanımlar başlıklı 4. maddesinde, ihale teriminin bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri, belli istekliler arasında ihale usulü teriminin ise ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda idare tarafından davet edilen isteklilerin teklif verebildiği usulü ifade ettiği belirtilmiş olup bu tanımlardan ihale aşamasının istekliler arasından birisinin seçilmesi, ihale yetkisinin onayı ve sözleşmenin imzalanması kısımlarından oluştuğu, bunun yanında ön yeterlik aşamasının ise bir değerlendirme aşaması olduğu, bu aşamada başarılı olanların/yeterli görülenlerin ihale aşamasına katılacakları anlaşılmaktadır.

Dava konusu olayda ihaleye girecek isteklilerin 25.12.2009 tarihinde ön yeterlilik aşamasına katıldıkları, bu aşamada yeterli görülen bütün adayların ihalede teklif vermeye davet edildikleri ve ihalenin ise 04.03.2010 tarihinde gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

Davalı idarece dava konusu ihalenin 25.12.2009 tarihinde gerçekleştirildiği, dolayısıyla davacı iş ortaklığının sunduğu maliyet tespit raporlarının 2009 yılının 2. veya 3. geçici vergi dönemlerine ait olması gerektiği halde 2009 yılının 4. vergi dönemine ait olduğu gerekçesiyle ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük açıklamasının uygun olmadığına karar verilmiş olmakla birlikte yukarıda da belirtildiği gibi dava konusu ihale 04.03.2010 tarihinde gerçekleştirildiğinden davacı şirketlerin sunduğu maliyet tespit raporlarının 2009 yılının 3. veya 4. vergi dönemlerine ait olması gerekmektedir.

Hal böyle olunca, davalı idarenin, “davacı iş ortaklığının sunduğu maliyet tespit raporlarının 2. veya 3. vergi dönemine ait olması gerekirken 4. vergi dönemine ait olduğu” yolundaki gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmaktadır.

Davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hususunda tesis edilen işlemde yer alan mazot fiyatlarının EPDK’nın yayınladığı mazot fiyatlarından düşük olduğu şeklindeki gerekçeye ilişkin olarak da; 20.12.2003 tarih ve 25332 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve 14.10.2008 tarih ve 27024 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Petrol Piyasası Fiyatlandırma Sistemi Yönetmeliği uyarınca akaryakıt ürünlerinin fiyatları piyasada serbest olarak oluşmaya başladığından, idarelerce aşın düşük teklif sorgulamasında kullanılabilecek resmi bir fiyat tarifesi bulunmadığı gözönüne alındığında davalı idarenin bu gerekçesinin de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, davalı idarece düzeltici işlem tesis edilip davacı iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin değerlendirilmesi aşaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir..…”gerekçesi ile “yürütmenin durdurulmasına”karar verilmiştir.

Diğer taraftan 05.07.2010 tarih ve 2010/UY.I-1950 sayılı Kurul kararı aleyhine HMP İletişim İnş. Enerji Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti – Makro-Tel İletişim İnş. Nakl. Enerj. Danş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından açılan davada, Ankara 8. İdare Mahkemesinin 05.01.2011 tarih ve E:2010/1694 sayılı kararı ile “yürütmesinin durdurulmasına” karar verilmiş olup, anılan kararın uygulanmasını teminen alınan 07.02.2011 tarih ve 2011/MK-24 sayılı Kurul kararı ile;

“1) Kamu İhale Kurulu’nun 05.07.2010 tarih ve 2010/UY.I-1950 sayılı Kararının, davacı HMP İletişim İnş. Enerji Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti – Makro-Tel İletişim İnş. Nakl. Enerj. Danş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’ne ilişkin hükümlerinin iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, davacı HMP İletişim İnş. Enerji Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti – Makro-Tel İletişim İnş. Nakl. Enerj. Danş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin değerlendirmeye alınarak bu aşamadan sonraki işlemlerin yeniden gerçekleştirilmesi hususunun, Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine” karar verilmiştir.”

Daha sonra Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 09.02.2011 tarih ve 2011/525 sayılı kararı ile “Ankara 8. İdare Mahkemesinin 05.01.2011 tarih ve E:2010/1694 sayılı kararının yürütmesinin durdurulmasına ilişkin kararın kaldırılmasına” karar verilmiş, bunun üzerine Ankara 8. İdare Mahkemesinin 03.03.2011 tarih ve E:2010/1694 sayılı kararı ile ikinci kez “yürütmenin durdurulmasına” karar verilmiş ise de, bu kararlar 15.03.2011 tarihinde Kurumumuza tebliğ edildiğinden yeni bir Kurul kararı alınmamıştır.

Sonuç olarak incelemeye konu ihalede Ankara 8. İdare Mahkemesinin 05.01.2011 tarih E:2010/1694 sayılı ve 03.03.2011 tarih E:2010/1694 sayılı kararları doğrultusunda 07.02.2011 tarih ve 2011/MK-24 sayılı karar gereğince HMP İletişim İnş. Enerji Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti – Makro-Tel İletişim İnş. Nakl. Enerj. Danş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin teklifinin değerlendirmeye alınmasına; Ankara 6. İdare Mahkemesinin 07.04.2011 tarih ve E:2010/1117 sayılı kararı doğrultusunda ise, HMP İletişim İnş. Enerji Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti – Makro-Tel İletişim İnş. Nakl. Enerj. Danş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişiminin, 07.05.2010 tarihli ihale komisyon kararı ile ihale üzerinde bırakılan Metok İnş. Tic. ve San. A.Ş. – Ak-Eli İnş. Tic. Ltd. Şti. – NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Tinaş Taah. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığına ilişkin itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

Ankara 6. İdare Mahkemesinin 07.04.2011 tarih ve E:2010/1117 sayılı kararının uygulanması için;

1- Kamu İhale Kurulu’nun 05.07.2010 tarih ve 2010/UY.I-1950 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, davacı Metok İnş. Tic. ve San. A.Ş. – Ak-Eli İnş. Tic. Ltd. Şti. – NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Tinaş Taah. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifine ilişkin şikayet konusu iddialarla ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.