Maliyet tespit raporlarının vergi dönemine uygunluğu ve mazot fiyatlarının serbest piyasa koşullarında belirlenmesi aşırı düşük teklif (KİK)

DSİ 6. Bölge Müdürlüğü Barajlar ve HES Şube Müdürlüğü tarafından 25.12.2009tarihinde belli istekliler arasında ihale usulüile yapılan 2009/172809İhale Kayıt Numaralı “Amik-Afrin (Reyhanlı Barajı ve Sulaması) Projesi Reyhanlı Barajı” ihalesine ilişkin olarak HMP İletişim İnş. Enerji Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti – Makro-Tel İletişim İnş. Nakl. Enerj. Danş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 09.06.2010tarih ve 13514sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikayet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulu’nun 05.07.2010 tarih ve 2010/UY.I-1950 sayılı kararı ile “Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Davacı Metok İnş. Tic. ve San. A.Ş. – Ak-Eli İnş. Tic. Ltd. Şti. – NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Tinaş Taah. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından anılan kararın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara 6. İdare Mahkemesinin 07.04.2011 tarih ve E:2010/1117 sayılı kararı ile“yürütmenin durdurulmasına” karar verilmiş olup, anılan kararın uygulanmasını teminen alınan 25.04.2011 tarih 2011/MK-91 sayılı Kurul kararı ile;

“1- Kamu İhale Kurulu’nun 05.07.2010 tarih ve 2010/UY.I-1950 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, davacı Metok İnş. Tic. ve San. A.Ş. – Ak-Eli İnş. Tic. Ltd. Şti. – NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Tinaş Taah. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifine ilişkin şikayet konusu iddialarla ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Daha sonra Kurumumuzca yapılan itiraz üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 04.05.2011 tarih ve Y.D. İtiraz No:2011/2205 sayılı kararı ile”yürütmenin durdurulması kararının kaldırılmasına” karar verilmiş olup, anılan kararın uygulanmasını teminen alınan 20.06.2011 tarih 2011/MK-135 sayılı Kurul kararı ile;

“1- Kamu İhale Kurulu’nun 25.04.2011 tarih 2011/MK-91 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, davacı ihale üzerinde kalan Metok İnş. Tic. ve San. A.Ş. – Ak-Eli İnş. Tic. Ltd. Şti. – NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Tinaş Taah. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin değerlendirilmesi aşaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususunun, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine” karar verilmiştir.

Bu defa Ankara 6. İdare Mahkemesinin 07.07.2011 tarih ve E:2011/1117, K:2011/1057 sayılı kararı ile;

“…Davalı idarece dava konusu ihalenin 25.12.2009 tarihinde gerçekleştirildiği, bu nedenle davacı şirketlerin oluşturduğu ortak girişimin sunduğu maliyet tespit raporlarının 2009 yılı 2. veya 3. geçici vergi dönemine ait olması gerekirken 4. vergi dönemine ait olduğu, mazota ilişkin alış satış faturalarının 2009 yılının 3. dönemine ait olması gerekirken 4. dönemine ait olduğu, bunun yanında mazot fiyatlarının EPDK’nın yayınladığı mazot fiyatlarından düşük olduğu gerekçesiyle davacı iş ortaklığının teklifi değerlendirme dışı bırakıldığından uyuşmazlığın çözümü için ihalenin gerçekleştirildiği tarihin belirlenmesi ve mazot fiyatlarının EPDK’nın belirlediği fiyatlardan düşük olmasının işin esasına etkili olup olmadığının tespiti gerekmektedir.

4734 sayılı Kanun Tanımlar başlıklı 4. maddesinde, ihale teriminin bu Kanunda yazılı usul ve şartlarla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin istekliler arasından seçilecek birisi üzerine bırakıldığını gösteren ve ihale yetkilisinin onayını müteakip sözleşmenin imzalanması ile tamamlanan işlemleri, belli istekliler arasında ihale usulü teriminin ise ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda idare tarafından davet edilen isteklilerin teklif verebildiği usulü ifade ettiği belirtilmiş olup bu tanımlardan ihale aşamasının istekliler arasından birisinin seçilmesi, ihale yetkisinin onayı ve sözleşmenin imzalanması kısımlarından oluştuğu, bunun yanında ön yeterlik aşamasının ise bir değerlendirme aşaması olduğu, bu aşamada başarılı olanların/yeterli görülenlerin ihale aşamasına katılacakları anlaşılmaktadır.

Dava konusu olayda ihaleye girecek isteklilerin 25.12.2009 tarihinde ön yeterlilik aşamasına katıldıkları, bu aşamada yeterli görülen bütün adayların ihalede teklif vermeye davet edildikleri ve ihalenin ise 04.03.2010 tarihinde gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

Davalı idarece dava konusu ihalenin 25.12.2009 tarihinde gerçekleştirildiği, dolayısıyla davacı iş ortaklığının sunduğu maliyet tespit raporlarının 2009 yılının 2. veya 3. geçici vergi dönemlerine ait olması gerektiği halde 2009 yılının 4. vergi dönemine ait olduğu gerekçesiyle ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük açıklamasının uygun olmadığına karar verilmiş olmakla birlikte yukarıda da belirtildiği gibi dava konusu ihale 04.03.2010 tarihinde gerçekleştirildiğinden, davacı şirketlerin sunduğu maliyet tespit raporlarının 2009 yılının 3. veya 4. vergi dönemlerine ait olması gerekmektedir.

Hal böyle olunca, davalı idarenin, “davacı iş ortaklığının sunduğu maliyet tespit raporlarının 2. veya 3. vergi dönemine ait olması gerekirken 4. vergi dönemine ait olduğu” yolundaki gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmaktadır.

Davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hususunda tesis edilen işlemde yer alan mazot fiyatlarının EPDK’nın yayınladığı mazot fiyatlarından düşük olduğu şeklindeki gerekçeye ilişkin olarak da; 20.12.2003 tarih ve 25332 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu ve 14.10.2008 tarih ve 27024 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Petrol Piyasası Fiyatlandırma Sistemi Yönetmeliği uyarınca akaryakıt ürünlerinin fiyatları piyasada serbest olarak oluşmaya başladığından, idarelerce aşırı düşük teklif sorgulamasında kullanılabilecek resmi bir fiyat tarifesi bulunmadığı göz önüne alındığında davalı idarenin bu gerekçesinin de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, davalı idarece düzeltici işlem tesis edilip davacı iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak tekliflerin değerlendirilmesi aşaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir…” gerekçesi ile “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27 nci maddesinin ikinci fıkrasında; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Açıklanan nedenlerle;

Ankara 6. İdare Mahkemesinin 07.07.2011 tarih ve E:2011/1117, K:2011/1057 sayılı kararının uygulanması için;

1- Kamu İhale Kurulu’nun 20.06.2011 tarih 2011/MK-135 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibi HMP İletişim İnş. Enerji Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti – Makro-Tel İletişim İnş. Nakl. Enerj. Danş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin, davacı Metok İnş. Tic. ve San. A.Ş. – Ak-Eli İnş. Tic. Ltd. Şti. – NVS İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Tinaş Taah. İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının teklifine ilişkin şikayet konusu iddialarıyla ilgili olarak, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.