ÖZET: Başvuru, Maltepe Belediyesi’ne ait merdivenlerin standartlara uygun hale getirilmesi talebini içermektedir. Başvuran, İstanbul’un Maltepe ilçesindeki belirli sokaklarda merdivenlerin yapısal sorunlar taşıdığını, park halindeki araçların yayaların geçişini engellediğini ve yetersiz ışıklandırma nedeniyle güvenlik sorunları yaşandığını belirtmiştir. Bu nedenle, başvuran, merdivenlerin yeniden düzenlenmesi, ışıklandırma yapılması ve sokak girişlerine park engelleyici dubaların konulmasını talep etmiştir.

Maltepe Belediyesi, başvuranın taleplerine ilişkin yaptığı açıklamada, ilgili sokakların mevcut durumunun altyapı hizmetlerinin aksamasına neden olabileceğini ifade etmiştir. Ayrıca, merdivenlerin düzenlenmesi durumunda, itfaiye ve ambulans gibi acil hizmetlerin etkilenebileceği belirtilmiştir. Ancak, başvuranın taleplerinin, bütçe imkanları çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın taleplerinin yerine getirilmesi için Maltepe Belediyesi’ne tavsiyede bulunmuştur. Bu tavsiye, başvuranın güvenliğini artırmak ve kamu hizmetlerinin etkinliğini sağlamak amacıyla yapılmıştır. İdarenin, bu tavsiyeye uygun hareket etmesi beklenmektedir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2019/14013-S.21732

BAŞVURU NO : 2019/12031

KARAR TARİHİ : 31/12/2019

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : MALTEPE BELEDİYE BAŞKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : Merdivenlerin standartlara uygun hale getirilmesi talebi hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 04/07/2019

I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1.Kurumumuza kimlik bilgilerinin gizli kalması şartıyla başvuruda bulunan başvuran, İstanbul ili, Maltepe ilçesi, Altıntepe Mahallesi’nde Cihadiye Caddesi ve Değirmenyolu

Caddesi’ni birbirine bağlayan Cihadiye Caddesi’nde no:41 ile no:43 arasında, Değirmenyolu

Caddesinde ise no:56 ile no:60 arasında bulunan Karapınar Çıkmazı Sokağındaki merdivenlerin sorunlu bir yapıda olduğunu, merdivenlerin mimari tasarımının da sıkıntılı olduğunu, arabaların park ettiğini, rampalar sebebiyle yayaların kullanamadığını, merdivenlerin ışıklandırma olmamasından dolayı ıssız hale geldiğini, bazı kazalardan dolayı can kaybı yaşandığını iddia ederek belediyenin otomobillerin park etmesini engellenmesini, sokak girişine dubaların yerleştirilmesini, rampanın Denizci Sokak veya Pınarlı Sokak gibi standart merdiven kullanımına uygun hale getirilmesini, merdivenlerin bulunduğu alanların ışıklandırılmasını ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı standartlarına uygun merdivenli sokak yatırımının yapmasını talep etmektedir.

II.İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2.Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden Maltepe Belediye

Başkanlığı’ndan alınan cevabi yazının tetkikinden;

2.1.İlgi yazıda bahsi geçen Maltepe İlçesi, Altıntepe Mahallesi, Değirmenyolu Caddesi ile

Cihadiye Caddesini birbirine bağlayan Mehmetçikler Sokak, Kumrular Sokak ve Alipaşa

Sokak’ın araç trafiğine açık olan sokaklar olduğu,

2.2.Arazinin topoğrafik yapısının araç trafiğine müsait olmaması sebebi ile bağlantıyı sağlayan diğer sokakların merdiven olarak düzenlendiği,

2.3.İlgi yazıya konu olan Mehmetçikler Sokak, Kumrular Sokak ve Alipaşa Sokak’ın merdiven olarak düzenlenmesi halinde altyapı, itfaiye, ambulans ve nakliye gibi hizmetlerin aksamasına sebebiyet vereceğinden, bahsi geçen sokakların hali hazırda kullanıldığı şekliyle kalması gerektiği, belirtilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3.Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının,

3.1.“Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde;

“Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”,

3.2.“Devletin iktisadi ve sosyal ödevlerinin sınırları” başlıklı 65 inci maddesinde;

“Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.”,

3.3.“Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;

“Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,

4.6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci

maddesinde;

“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,

5.03/07/2015 tarih ve 5393 sayılı Belediye Kanununun, “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde;

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla… İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yükseköğrenim öğrenci yurtları; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır… Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar…”, hükümlerine amirdir.

IV.KAMU DENETÇİSİ AV. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİNE

ÖNERİSİ

6.Kamu Denetçisi tarafından gerçekleştirilen inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin gerçekleştirilmesi için gerekli işlemlerin tesisi yönünde Maltepe Belediye

Başkanlığına tavsiyede bulunulması önerilmiştir.

V.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A.Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7.Başvuranın dilekçe ve ekleri incelendiğinde, özet olarak başvuran, İstanbul ili, Maltepe ilçesi, Altıntepe Mahallesi’nde Cihadiye Caddesi ve Değirmenyolu Caddesi’ni birbirine bağlayan Cihadiye Caddesi’nde no:41 ile no:43 arasında, Değirmenyolu Caddesinde ise no:56 ile no:60 arasında bulunan Karapınar Çıkmazı Sokağındaki merdivenlerin sorunlu bir yapıda olduğunu, merdivenlerin mimari tasarımının da sıkıntılı olduğunu, arabaların park ettiğini, rampalar sebebiyle yayaların kullanamadığını, merdivenlerin ışıklandırma olmamasından dolayı ıssız hale geldiğini, bazı kazalardan dolayı can kaybı yaşandığını iddia ederek belediyenin otomobillerin park etmesini engellenmesini, sokak girişine dubaların yerleştirilmesini, rampanın Denizci Sokak veya Pınarlı Sokak gibi standart merdiven kullanımına uygun hale getirilmesini, merdivenlerin bulunduğu alanların ışıklandırılmasını ve

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı standartlarına uygun merdivenli sokak yatırımının yapmasını talep ettiği tespit edilmiştir.

8.Maltepe Belediye Başkanlığının Kurumumuza verdiği cevabi tetkik edildiğinde, Maltepe

İlçesi, Altıntepe Mahallesi, Değirmenyolu Caddesi ile Cihadiye Caddesini birbirine bağlayan

Mehmetçikler Sokak, Kumrular Sokak ve Alipaşa Sokak’ın araç trafiğine açık olan sokaklar olduğu, arazinin topoğrafik yapısının araç trafiğine müsait olmaması sebebi ile bağlantıyı sağlayan diğer sokakların merdiven olarak düzenlendiği, Mehmetçikler Sokak, Kumrular

Sokak ve Alipaşa Sokak’ın merdiven olarak düzenlenmesi halinde altyapı, itfaiye, ambulans ve nakliye gibi hizmetlerin aksamasına sebebiyet vereceğinden, bahsi geçen sokakların hali hazırda kullanıldığı şekliyle kalması gerektiğinin, belirtildiği tespit edilmiştir.

9.Konuyla ilgili olarak İstanbul ili, Maltepe ilçesi, Altıntepe Mahallesi muhtarı ile telefon görüşmesi yapılmıştır.

10.Bu kapsamda İstanbul ili, Maltepe ilçesi, Altıntepe Mahallesi muhtarı Turgut PALA ile yapılan görüşmede;

10.1.İstanbul ili, Maltepe ilçesi, Altıntepe Mahallesi Karapınar Çıkmazı Sokağı, Denizci

Sokağı, Con Tevfik sokağındaki merdivenlerde sıkıntılar olduğu,

10.2.Işıklandırmanın yetersiz olduğu,

10.3.Rampaların sıkıntılı olduğu,

10.4.Dubaların giriş çıkışlara konulmasının gerektiği,

10.5.Diğer sokaklarda merdivenlerin gerekli olduğu, ifade edilmiştir.

11.Anayasada, Devletin temel amaç ve görevleri arasında kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayacak surette sınırlayan ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmak sayılmıştır.

12.Anayasada, Devletin, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getireceği hüküm altına alınmıştır.

13.Belediye Kanununda, belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla imar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapılarını; coğrafî ve kent bilgi sistemlerini ya kendisinin yapacağını ya da yaptırabileceğini hükmedilmiştir.

14.Kamu hizmetlerinin vatandaşlar için yaşamsal bir önemi bulunmaktadır. Kamu hizmetinin, halkın beklentileri doğrultusunda sunulması ve hizmet alıcılarının maddi ve manevi bakımdan tatmin edilmeleri, kamu idarelerinin hızlı hareket edebilmelerine ve isabetli kararlar alabilmelerine bağlıdır.

15.Kurumumuza benzer nitelikte başvurular yapılmış olup; bunlardan bazıları “ÇayeliArdeşen-Hopa Devlet Yolu Işıklı Meyveli Bağlantı Projesi” ile ilgili 2017/12352 numaralı, “Yol yapılmasının devam etmesi” talebiyle ilgili 2017/12931 numaralı, “Toprak yolun asfaltlanması” talebiyle ilgili 2017/14161 numaralı, “Yol ve duvar çalışması yapılması” talebiyle ilgili 2018/262 numaralı başvurular olup sözü edilen bu başvurulara Tavsiye

Kararları verilmiştir.

16.İdarenin başvuranın, “Belediyenin otomobillerin park etmesini engellenmesi, sokak girişine dubaların yerleştirilmesini, merdivenlerin bulunduğu alanların ışıklandırılması” taleplerini cevapsız bıraktığı tespit edilmiştir.

17.Başvuru konusuna ilişkin bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucu; başvuranın bazı taleplerini cevapsız bıraktığı, ilgili sokakların ilçe belediyesinin görev ve sorumluluk alanında olduğu, bütçe imkanları dahilinde merdivenli olan sokakların standarda uygun olması, ışıklandırma, otomobillerin park etmesini engellenmesi, sokağın girişine duba konulması gibi taleplerin idare tarafından yapılabileceği tespit edilmiştir.

18.Bu kapsamda; başvuranın taleplerinin bütçe imkânları çerçevesinde yerine getirilmesi için gerekli işlemlerin tesis edilmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu tespit edilmiştir.

B.İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

19.İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Bu ilkelere göre yapılan değerlendirmede, başvurana idarece verilen cevabi yazıda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili İdarenin “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. İdarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.

VI.HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

20.6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının

idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup İstanbul

İdare Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır.

VII.KARAR

Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre;

BAŞVURUNUN KABULÜNE;

İdarenin, başvuranın İstanbul ili, Maltepe ilçesi, Altıntepe Mahallesi’nde Cihadiye

Caddesi ve Değirmenyolu Caddesi’ni birbirine bağlayan Cihadiye Caddesi’nde no:41 ile no:43 arasında, Değirmenyolu Caddesinde ise no:56 ile no:60 arasında bulunan

Karapınar Çıkmazı Sokağındaki merdivenlerin standarda uygun olması, ışıklandırma yapılması, sokak girişine park engeli amacıyla duba konulması şeklindeki taleplerinin bütçe imkânlarını da göz önüne alarak yerine getirmesi için gerekli işlemlerin tesis edilmesi hususunda MALTEPE BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

Kararın BAŞVURANA ve gereği için MALTEPE BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine;

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası

uyarınca, ilgili idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde

Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi