|
ÖZET: Bu Yargıtay kararında, davacının maluliyetinin tespiti ve malullük aylığı bağlanması talebi üzerine gelişen hukuki süreç ele alınmıştır. Davacı, 06.03.2017 tarihinde malulen emeklilik için başvurduğunu, talebinin reddedildiğini belirterek, maluliyetinin tespit edilmesini ve aylık bağlanmasını istemiştir. İlk Derece Mahkemesi, davayı reddetmiş; ancak Bölge Adliye Mahkemesi, davacının maluliyetinin %60’tan fazla olduğunu belirten raporlar doğrultusunda, malullük aylığı bağlanmasına karar vermiştir.
Temyiz aşamasında, davalı Kurum vekili, maluliyetin tespitinde yürürlükte olan mevzuatın dikkate alınması gerektiğini savunmuş, ancak Yargıtay, davacının talebinin kısmen kabulüne ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin yeniden düzenlenmesine karar vermiştir. Sonuç olarak, Yargıtay, İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına ve dosyanın mahkemeye geri gönderilmesine hükmetmiştir. Bu karar, maluliyet tespiti ve aylık bağlanması konusundaki hukuki değerlendirmeleri içermektedir. |
10. Hukuk Dairesi 2024/1136 E. , 2024/2195 K.
“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/326 E., 2023/495 K.
KARAR : Kısmen Kabul
Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen maluliyet tespiti ve aylık bağlanması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı asıl dava dilekçesinde, 06.03.2017 tarihinde malulen emeklilik için Kuruma başvurduğunu talebinin reddedildiğini belirterek, maluliyetinin tespiti ile ilk başvuru yaptığı tarihten itibaren bağlanacak malullük aylığının yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 29.03.2019 tarihli 2017/281 Esas 2019/312 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin11.02.2021 tarihli 2019/2283 Esas 2021/285 Karar sayılı kararıyla; Yüksek Sağlık Kurulu ve davacının ileri sürülen rahatsızlıkları nedeniyle 03.08.2013 tarih ve 28727 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği kapsamında çalışma gücünü en az % 60 oranında kaybetmediğine dair Adli Tıp Kurumu raporlarının birbirini teyit ettiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairece, yargılama safhasında yürürlüğe giren mevzuat kapsamında da değerlendirme yapılması gerektiği, 28.09.2021 tarihli Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği kapsamında, maluliyetin bulunup bulunmadığı konusunda, Adli Tıp 3.İhtisas Kurulu’ndan ve raporlar arasında çelişki bulunması halinde, Adli Tıp Kurumu İkinci Üst Kurulundan rapor alınıp (maluliyetin bulunduğuna karar verilmesi durumunda başlangıcının, yönetmeliğin yürürlük tarihi olduğu gözetilmek kaydıyla) sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Adli Tıp 3. İhtisas Kurulunun 09.03.2023 tarihli ve Adi Tıp Üst Kurulunun 12.10.2023 tarihli raporlarında davacının 28.09.2021 tarih 31612 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği gereğince çalışma gücünün en az %60 ‘ını kaybetmiş olduğu, malul sayılması gerektiği yönünde görüş bildirildiği, Kurum kayıtları incelendiğinde davacının sigorta başlangıç tarihinin 20.09.1999 olup, 1800 prim gününün bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının malul olduğuna ve maluliyet başlangıç tarihinin 28.09.2021 olduğuna, davacıya 28.09.2021 tarihini takip eden ay başından itibaren maluliyet aylığı bağlanması gerektiğine ve biriken aylıkların ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, davacının ilk başvuru tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 03.08.2013 tarihli Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre çalışma gücünün en az %60’ını kaybetmediğinin sabit olması nedeniyle aylık bağlanması talebinin reddi gerektiğini, ayrıca yönetmeliğin değişmiş olması nedeniyle 28.09.2021 tarihli Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre davacının maluliyet oranı tespiti hakkında karar verilmesi halinde yargılama aşamasında yasal mevzuatın değişmesi nedeniyle yargılama giderinin davacı taraf üzerinde bırakılması gerektiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının maluliyetinin tespiti ile malullük aylığı bağlanması istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun’un 25 ve 26 ncı maddeleridir.
3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. Dava dilekçesine ve davacı vekilinin talebini açıkladığı 23.04.2018 tarihli dilekçesine göre talebin davacının maluliyetinin tespiti ile başvuru tarihi olan 06.03.2017 tarihinden itibaren davacıya malullük aylığı bağlanarak faizi ile ödenmesine ilişkin olduğunun, yargılama sırasında yürürlüğe giren 28.09.2021 tarihli Maluliyet ve Çalışma Gücü Kaybı Tespiti İşlemleri Yönetmeliği kapsamında yapılan değerlendirme ile davacının maluliyetinin %60’ın üzerinde olduğunun tespit edildiğinin ve mahkemece bozma ilamına uygun olarak davacıya 28.09.2021 tarihini takip eden ay başından itibaren maluliyet aylığı bağlanmasına hükmedildiğinin, buna göre davacının talebinin kısmen kabulüne karar verildiğinin anlaşılması karşısında; davalı Kurum lehine vekalet ücreti hükmedilmesi ve yargılama giderlerinin de bu yönde takdir edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,
2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm bölümünde yer alan ” davanın kabulü ile” ibaresinin hükümden çıkarılarak yerine “davanın kısmen kabulüne” yazılmasına; hüküm bölümünde 5 numaralı bentte yer alan “5-Davacı tarafından yapılan 8.502,00 TL giderin davalıdan alınarak davacıya verilmesine “ibaresinin silinerek yerine “5-Davacı tarafından yapılan 8.502,00 TL yargılama giderinden takdiren 4.251,00 TL ‘sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, “yazılmasına ve hükme 7 numaralı bir bent ilave edilerek “7- AAUT uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine” yazılmak suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
04.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.