| ÖZET: Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın mazerete dayalı yer değiştirme talebini değerlendirirken, Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliği’nin 24, 25 ve 28. maddeleri çerçevesinde başvuranın mazeretlerinin uygun olmadığını tespit etmiştir. Başvuran, eşinden boşanma süreci nedeniyle can güvenliği tehdidi altında olduğunu iddia etmiş, ancak bu durumu adli veya idari makamlardan alınan belgelerle belgelendirememiştir. İdare, bu bağlamda kendi takdir yetkisini kullanarak, kamu hizmetinin gerekleri ve insan kaynaklarının etkin kullanımı açısından başvuranın nakil talebini reddetmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığına kanaat getirilmiştir. Bu durum, idarenin kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde hukuka uygun bir takdir yetkisi kullandığını göstermektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/6854-S.20.10875
BAŞVURU NO : 2019/20978
KARAR TARİHİ : 04/05/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ADALET BAKANLIĞI
Mazerete dayalı yer değiştirme suretiyle atanma talebi
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkında
BAŞVURU TARİHİ : 01/12/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, İstanbul Anadolu Adliyesinde zabıt kâtibi olarak görev yaptığını, halen resmi nikâhlı olduğu ancak bir yıldır ayrı yaşadığı eşi ile boşanma sürecinin devam ettiğini, eşinin yaptığı kamu görevine zarar verebilmek için hakkında asılsız iddialarla şikâyetçi olup uzaklaştırma kararları çıkardığını, bu durumdan kurtulabilmek için Adalet Bakanlığı Personel
Genel Müdürlüğü’ne Eylül ve Ekim 2019 tarihlerinde iki defa mazeret tayin talebinde bulunduğunu, mazeretleri kabul edilmeyerek tayin talebinin reddedildiğini belirterek Antalya
Adliyesine atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü’nün 12/02/2020 tarihli ve E.
sayılı yazısında,
2.1. Adı geçenin, 14/07/2008 tarihinde Ümraniye (Kapatılan) Adliyesinde görevine başladığı ve görev yaptığı adliyenin kapatılması nedeniyle 14/11/2013 tarihinden itibaren İstanbul
Anadolu Adliyesinde görevine devam ettiği, ilgilinin eşinden boşanması nedeniyle 30/09/2019 tarihli dilekçesi ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde görevlendirilme talebinde bulunduğu, talebine bağlı bulunduğu İstanbul Anadolu Adli Yargı İlk Derece Adalet
Komisyonu Başkanlığının 04/10/2019 tarihli ve sayılı kararı ile muvafakat verilmediği, yine aynı mazeretlerden dolayı 24/10/2019 tarihli dilekçesi ile Antalya Adliyesine naklen atanma talebinde bulunduğu, İstanbul Anadolu Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet
Komisyonu Başkanlığı’nın 13/11/2019 tarih ve sayılı kararı ile talebine muvafakat verilmediği,
2.2. Yapılan değerlendirme sonucunda; ilgilinin mazeretlerinin Yönetmeliğin 24, 25 ve 28 inci maddelerinde belirtilen şartları taşımadığından taleplerinin uygun görülmediğinin 11/10/2019 tarihli ve 1 sayılı; 20/11/2019 tarihli ve sayılı yazılar ile
İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına bildirildiği,
açıklamalarına yer verilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 23/07/1965 tarihli ve 12056 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun;
5.1. “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiyenin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır…
İlgili mevzuatı uyarınca verilecek rapora göre kendi-si, eşi veya birinci derece kan hısımlığı bulunan bakmakla yükümlü olduğu aile fertleri engelli olan memurların engellilik durumundan kaynaklanan yer değiştirme taleplerinin karşılanması için düzenlemeler yapılır…”,
5.2.‘Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi‘ başlıklı 76.maddesinin birinci fıkrasında; ”Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler.”,
6. Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil Yönetmeliğinin;
6.1. ‘Mazerete Dayalı Naklen Atamalar’ başlıklı 24 üncü maddesinde; “Bu Yönetmelik kapsamındaki personel; sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerini belgelendirmeleri halinde 22 nci maddedeki şartlar aranmaksızın istekleri üzerine naklen atanabilirler.
Bu şekilde atananlar mazeretlerinin herhangi bir nedenle ortadan kalkması durumunda, süre şartına bakılmaksızın uygun bir kadro ve ihtiyaç bulunması halinde önceki görev yerlerine atanabilirler. …
Sağlık ve can güvenliği mazeretlerine dayalı olarak yapılacak yer değiştirme suretiyle atamalar, atanma dönemine tabi değildir.”,
6.2. ‘Can Güvenliği Nedeniyle Atama’ başlıklı 28 inci maddesinde; “Görevli bulunduğu yerde çalışmaya devam etmesi kendisi, eşi veya bakmakla yükümlü olduğu çocuklarından biri açısından can güvenliği yönünden tehdit oluşturanların, başka bir yere atamaları yapılabilir.
Can güvenliği nedeniyle naklen atanma taleplerine, bu Yönetmelikte belirtilen atamalara ilişkin belgeler ile can güvenliğinin tehdit altında olduğuna dair, adli veya idari makamlardan alınacak belgeler eklenir.
8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine
Dair Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca hakkında adli makamlarca işyerinin değiştirilmesine ilişkin koruyucu tedbir kararı alınan memur, başka bir yere atanabilir.”,
hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın talebinin reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, İstanbul Anadolu Adliyesinde zabıt kâtibi olarak görev yaptığını, halen resmi nikâhlı olduğu ancak bir yıldır ayrı yaşadığı eşi ile boşanma sürecinin devam ettiğini, eşinin yaptığı kamu görevine zarar verebilmek için hakkında asılsız iddialarla şikâyetçi olup uzaklaştırma kararları çıkardığını belirterek bu durumdan kurtulabilmek için Antalya
Adliyesine atamasının yapılmasını talep etmektedir.
9.Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde; Kurumlara, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri hususunda takdir yetkisi tanındığı, personelin sağlık, aile birliği ve can güvenliği mazeretlerini belgelendirmeleri halinde şartlar aranmaksızın istekleri üzerine naklen atanabilecekleri, görevli bulunduğu yerde çalışmaya devam etmesinin kendisi, eşi veya bakmakla yükümlü olduğu çocuklarından biri açısından can güvenliği yönünden tehdit oluşturanların, başka bir yere atamalarının yapılabileceği düzenlenmiştir.
10. Diğer bir anlatımla, kişilerin sağlık ve can güvenliği gibi “bir takım mazeretler çerçevesinde başka yere atanma konusunda talep hakları var ise de atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır. Zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur.” (Anayasa Mahkemesinin 20/02/2014 tarihli ve 2012/606 başvuru numaralı Kararı).
11.Şikayet başvuru dosyasının incelenmesinden, başvuranın İstanbul Anadolu Adliyesinde zabıt katibi olarak görev yapmakta iken eşinden boşanması nedeniyle 30/09/2019 tarihli dilekçesi ile Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde görevlendirilme talebinde bulunduğu, İstanbul Anadolu Adli Yargı İlk Derece Adalet Komisyonu Başkanlığının 04/10/2019 tarihli ve sayılı kararı ile muvafakat verilmediği, yine aynı mazeretlerden dolayı 24/10/2019 tarihli dilekçesi ile Antalya Adliyesine naklen atanma talebinde bulunduğu, İstanbul Anadolu
Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi Adalet Komisyonu Başkanlığı’nın 13/11/2019 tarih ve sayılı kararı ile iş yoğunluğunun diğer adliyelere göre daha fazla olduğu ve mevcut personel ve kadro durumu yetersiz olduğundan bahisle talebine muvafakat verilmemesi üzerine bakılan başvurunun yapıldığı anlaşılmaktadır.
12. Olayda başvuran tarafından her ne kadar halen resmi nikâhlı olduğu ancak bir yıldır ayrı yaşadığı eşi ile boşanma sürecinin devam ettiği, eşinin yaptığı kamu görevine zarar verebilmek için hakkında asılsız iddialarla şikâyetçi olup uzaklaştırma kararları çıkardığı belirtilerek bu durumdan kurtulabilmek için Antalya Adliyesine atamasının yapılması talep edilmekte ise de,başvuranın mazeretinin Adalet Bakanlığı Memur Sınav, Atama ve Nakil
Yönetmeliğinin 24 ve 28 inci maddelerinde belirtilen şartları taşımadığı, öte yandan görevli bulunduğu yerde çalışmaya devam etmesinin kendisi açısından can güvenliği yönünden tehdit oluşturduğunu adli veya idari makamlardan alınacak belgeler ile belgelendirmediği hususları birlikte değerlendirildiğinde, İdarenin tanınan takdir yetkisi kapsamında teşkilat yapısının elverişliliği ve insan kaynaklarının etkin kullanılması amacına yönelik olarak başvuranın nakil talebini reddetmesinde kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde hukuka uygun bir takdir yetkisi kullandığı anlaşılmaktadır.
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda açıklanan gerekçelerle başvuranın mazerete dayalı yer değiştirme suretiyle atanma talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi”ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İstanbul İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın başvuran ve Adalet Bakanlığı’natebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi