|
ÖZET: Başvuran, Jandarma Genel Komutanlığı emrinde Sözleşmeli Subay olarak görev yapmış ve dokuzuncu fiili hizmet yılını tamamladıktan sonra istifa etmiştir. İstifasından sonra, adına kayıtlı zati tabancasının ruhsata bağlanamayacağı belirtilerek, silah taşıma/bulundurma belgesi talebi reddedilmiştir. Başvuran, 4678 sayılı Kanun ve 6136 sayılı Kanun hükümlerine dayanarak, silah taşıma izni talep etmektedir. Ancak, Jandarma Genel Komutanlığı, başvuranın mecburi hizmet süresini tamamlamadan ayrıldığını ve bu nedenle silah taşıma izni verilmesinin mümkün olmadığını ifade etmiştir.
Danıştay, başvuranın talebinin reddedilmesinin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. 6136 sayılı Kanun’un 7. maddesi ve 4678 sayılı Kanun’un 20. maddesi uyarınca, mecburi hizmetini tamamlamadan ayrılan subayların silah taşıma izni almasının mümkün olmadığı vurgulanmıştır. Başvuranın, silah taşıma izin belgesi düzenlenmesi için gerekli şartları taşımadığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle, Jandarma Genel Komutanlığı’nın işleminin hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 18564-18564 |sayi|94019529-101.07.05.99-E.94019529-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/8955 2018/ 8955
KARAR TARİHİ : 07/11/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Jandarma Genel Komutanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, kendisine bedelsiz ve süresiz silah taşıma belgesi düzenlenmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 09/07/2018 9.7.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran dilekçesinde özetle; “ Jandarma Genel Komutanlığı (J .G.K.) emrinde Sözleşmeli Subay adayı olarak 22.04.2003 tarihinde eğitime başladığını ve 30 Ağustos 2004 tarihinde subay nasbedildiğini, 29 Ağustos 2013 tarihinde ise dokuzuncu fiili hizmet yılını tamamladığını, emsalleri muvazzaf subaylar gibi mecburi hizmet süresine tabi olmadıkları ve rütbe bekleme sürelerine göre sözleşme yaptıkları için 29 Ağustos 2013 tarihinde yeni sözleşme imzalamayarak kendi isteğiyle
J .G.K.’ndaki görevinden istifa ettiğini, istifa etmesini müteakip adına kayıtlı zati demirbaş tabancasının ruhsata bağlanamayacağı tebliğ edildiği için devir hakkı olan üçüncü kişiye devir ettiğini, 26.02.2018 tarihinde J .G.K.’na ateşli silah taşıma/bulundurma belgesi talebi ile ilgili müracaatta bulunduğunu ancak tarafına silah satın alma taşıma/bulundurma belgesi verilmesinin mümkün olmadığının tebliğ edildiğini, ” 1.1. “ J.G.K.’nca tarafına ateşli silah taşıma/bulundurma belgesi düzenlenmesinin mümkün olmamasının gerekçesi olarak ; 4678 Sayılı kanunun özel hükümler başlıklı 24’üncü maddesindeki
“bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde muvazzaf subayların tabi olduğu mevzuat hükümlerine
1 / 9göre işlem yapılır hükmüne atıfta bulunulduğunu, ancak 4678 sayılı kanunun 20’inci maddesinde
“… dokuzuncu fiili hizmet yılından önce ayrılanların zati tabancaları geri alınır” hükmüne yer verildiğini, dolayısıyla dokuzuncu fiili hizmet yılını tamamlayarak ayrıldığı için zati tabancasının alınamayacağının açık olduğunu, yine 4678 sayılı kanunun 20’inci maddesine atıfta bulunularak “…
dokuzuncu fiili hizmet yılından önce ayrılanların zati tabancaları geri alınır . 6136 sayılı kanun hükümleri saklıdır” maddesinin taşıma/bulundurma belgesi almasına engel teşkil ettiğinin belirtildiğini, ancak; 6136 sayılı kanunun 7’nci maddesinin 4/A alt bendinde “… mecburi hizmetini tamamlayarak ayrılan subay, astsubay ve uzman jandarmalar ile en az 10 yıl görev yapıp kendi isteğiyle ayrılan uzman erbaşlara ateşli silah taşıma/bulundurma izni verilir” hükmünün bulunduğunu, 4678 Sayılı Kanuna tabi olan Sözleşmeli Subayların 10 yıllık mecburi hizmet yükümlülüğünün olmadığını ve idarenin belirlediği sürelere tabi sözleşmeye göre istihdam edildiklerini, dolayısıyla 6136 sayılı kanunda geçen mecburi hizmetini tamamlamış olma şartının sözleşmeli subaylar için geçerli olmadığını, 29 Ağustos 2004 tarihinde 3 (üç) yıl ve 29 Ağustos 2007 tarihinde ise 6 (altı) yıl olmak üzere görev yaptığını ve kendi isteğiyle ayrılmasaydı yine 3 veya 6 yıl süreli yeni bir sözleşmeye tabi olacağını, dolayısıyla sağlık sebebiyle veya sözleşmenin idarece tek taraflı feshi dışında zaten 10 yıllık mecburi hizmet süresine tabi olmasının mümkün olmadığını, dokuzuncu hizmet yılını tamamladıktan sonra sözleşme ile göreve devam eden bir sözleşmeli subayın en az 12’nci hizmet yılına kadar görev yapmak zorunda olduğunu, çünkü sözleşme süresinin en az üç yıl olduğunu, o yüzden bir sözleşmeli subayın dokuzuncu hizmet yılından sonra fiilen 12’nci hizmet yılı tamamlanana kadar kendi isteğiyle ayrılmasının olanaksız olduğunu iddia ve ifade ederek tarafına bedelsiz ve süresiz silah taşıma izin belgesi düzenlenmesini ” Kurumumuzdan talep etmiştir .
II. İDARENİN BAŞVURU KONUSUNA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun, 03/ 08/ 2018 tarih ve sayılı yazısı ile Jandarma Genel Komutanlığı’ndan şikâyet konusuna ilişkin bilgi/belge istenmiş, J.G.K.’nın 31/ 08/ 2018 tarih ve sayılı yazısında; 2.1. “ J .G.K. emrinde bilfiil 9 yıl görev yaparak kendi isteği ile 29 Ağustos 2013 tarihinde sözleşme yenilemeyerek ayrılmasını müteakip aşağıda izah edilen mevzuat hükümleri kapsamında şahsi silah envanterinde adına kayıtlı silahına J .G.K.’nca silah taşıma izin belgesi verilmesi mümkün olmadığından, altı ay içerisinde ikamet ettiği yer mülki makama müracaat ederek kendi adına ruhsata bağlatması, devir veya hibe etmesi gerektiği konusunda J .G.K.’nın 12/ 03/ 2014 tarih ve sayılı yazısına atfen İzmir İl J .K.’nın 24/ 04/ 2014 tarihli yazısı ile silahının ruhsat veya devir veya hibe işlemleri tamamlanıncaya ve ruhsatsız silah taşınmasına/bulundurmasına engel olmak için
26.03.2014 tarihinde İzmir il J .K.lığınca emanete alınarak kendisine tebliğ yapıldığı, aynı zamanda
şahsına J .G.K.’nın 12/ 03/ 2014 tarih ve sayılı yazısı ile de bilgilendirme yapıldığı, adına kayıtlı 9 mm çapında seri numaralı marka silahını kendi adına ruhsata bağlatmayarak 03.07.2014 tarihinde devir ettiği, konuyla ilgili olarak 26/ 02/ 2018 tarihli müracaatı doğrultusunda J .G.K.’nın 12/ 06/ 2018 tarih ve sayılı yazısı ile tekrar bilgilendirme yapıldığının tespit edildiği, .
2 / 92.2. 6136 Sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 7’nci madde birinci
fıkrasının 4/A alt bendi ile bu Kanun’a göre çıkartılan 91/ 1779 Karar Sayılı Ateşli Silahlar ve
Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelikte 28/ 07/ 2017 tarih ve 2017/ 10643 Sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile Yönetmelikte yapılan değişiklik ile 11’inci maddesinde ateşli silah taşıma ve bulundurma ruhsatı verilebilecek kişilerin; bu Yönetmeliğin 16’ncı maddesinde ise silah taşıma ve bulundurma ruhsatı verilmesine engel hallerin belirtildiği, 2.3. 6136 sayılı Kanun’un 7’nci madde birinci fıkrasının 4/A alt bendinin, “… emekli subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile mecburi hizmetini tamamlayarak istifa etmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden, J .G.K.’ndan ayrılan subay, astsubay ve uzman jandarmalar ve en az on yıl görev yapıp sözleşmelerinin uzatılmaması sonucu veya kendi isteğiyle Türk Silahlı
Kuvvetlerinden ayrılan uzman erbaşlara ateşli silah ve mermilerini taşıma ya da bulundurma izni verilir”, 2.4. Buna paralel olarak, 1991/ 1779 Karar Sayılı Yönetmeliğin değişik 11’inci maddesinin, “(Değişik : 2017/ 10643) … Mahkeme kararı ile ya da haklarında verilen mahkumiyet kararı sonucu
J .Gn.K.Iığı ve S.G K.lığından meslekten veya devlet memurluğundan çıkartılanlar hariç olmak üzere, emekli Türk Silahlı Kuvvetleri personeli ile mecburi hizmetini tamamlayarak istifa etmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılan subay, astsubay ve uzman jandarmalar ile en az on yıl görev yapıp sözleşmelerinin uzatılmaması sonucu veya kendi isteği ile Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılan uzman erbaşlara silah taşıma ve bulundurma izni ilgisine göre bağlı bulundukları Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel
Komutanlığı , Sahil Güvenlik Komutanlığınca verilir”, 2.4.1. “ (Değişik : 2017/ 10643) Kanunen silah almaya ve taşımaya yetkili olan Türk Silahlı
Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli emekli olarak ayrılmaları halinde, ilişiklerini keserken şahsi tabancalarını emekli kimlik kartlarına işletebilirler ”, 2.4.2. “ (Değişik : 2017/ 10643) Emekli ve müstafi Türk Silahlı Kuvvetleri personeli için mensup olduğu kuvvet komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı personeli için Jandarma Genel
Komutanlığı , Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli için Sahil Güvenlik Komutanlığı şahsi tabanca envanterinde, o şahıs için kayıtlı bulunan tabanca veya tabancalardan, antika silahlar için bulundurma belgesi diğer tabancalar için taşıma belgesi düzenler ve onaylar . Taşıma ve bulundurma izinleri süresizdir ”, 2.5. 4678 Sayılı T.S.K.’de İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar Hakkında Kanunun
“Tabanca Tahsisi” başlıklı 20’nci maddesinin, “Sözleşmeli subay ve astsubaylara askerî eğitimi müteakip zatî tabanca verilir . Bunlardan; bu Kanunun 13’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (f) ve (g) bentlerinde sayılan nedenlerden herhangi biriyle Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilenler ile dokuzuncu fiilî hizmet yılından önce ayrılanların zatî tabancaları geri alınır .
10.7.1953 tarihli ve 6136 sayılı Kanun hükümleri saklıdır ” ,
3 / 92.5.1. Aynı Kanunun “Özel Hükümler” başlıklı 24’üncü maddesinin; “Sözleşmeli subay ve
astsubayların görev ve sorumlulukları ile atama, nasıp, kıdem, terfi, kademe ilerlemesi, sicil ve izin işlemleri, taltifleri, madalya verilmesi, ödüllendirilmeleri, savaş takdirnamesi verilmesi, esir düşmeleri, harp gaibi olmaları, enterne edilmeleri konularında 27.7.1967 tarihli ve 926 sayılı
Kanunun muvazzaf subay ve astsubaylar hakkındaki hükümleri uygulanır . Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, muvazzaf subay veya astsubayların tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır ” , 2.6. MY 166- 2 (A) T.S.K. Şahsi Silah Yönergesinin Tanımlar başlıklı (k) bendinin; “Silah Taşıma İzin
Belgesi : Emekli TSK personeli ile mecburi hizmetini tamamlayarak, istifa etmek suretiyle ayrılan
Subay, Astsubay, Uzman Jandarmalar ile en az 10 (on) yıl görev yapıp sözleşmelerinin uzatılmaması sonucu veya kendi isteği ile ayrılan Sözleşmeli Subay , Sözleşmeli Astsubay ve Uzman Erbaşlara
Kuvvet Komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından tanzim edilen belgeyi ”, 2.6.1. Aynı Yönergenin ikinci bölüm 1/ç maddesinin birinci bendinin; “Mahkeme kararı ile ya da haklarında verilen mahkumiyet kararının sonucu olarak, TSK’nden tard veya ihraç edilenler, rütbesinin geri alınmasına hükmolunanlar ile 926 sayılı Kanunun 50 nci maddesinin (c) bendi, 3269 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinin 3 ncü fıkrası ve 3466 sayılı Kanunun 15 nci maddesi uyarınca, disiplinsizlik veya ahlaki durumları sebebiyle ayırma işlemine tabi tutulanlar, 3269 sayılı Kanunun
12 nci maddesi uyarınca başarısız görülenler ile 3466 sayılı Kanunun 13 ve 16 ncı maddeleri
uyarınca ilişikleri kesilenler veya 1402 sayılı Kanunun 2 nci maddesi uyarınca emekli edilenler hariç olmak üzere; Emekli Subay, Astsubay, Uzman Jandarma ve Uzman Erbaşlar ile mecburi hizmetini tamamlayarak istifa etmek suretiyle, TSK’nden ayrılan Subay, Astsubay, Uzman
Jandarmalar ile en az 10 (on) yıl görev yapıp sözleşmelerinin uzatılmaması sonucu veya kendi isteği ile TSK’nden ayrılan Sözleşmeli Subay ve Sözleşmeli Astsubaylar ile Uzman Erbaşlara silah taşıma ve bulundurma izni, bağlı bulundukları Kuvvet Komutanlıklarınca, Jandarma personeli için
Jandarma Genel Komutanlığınca, Sahil Güvenlik Komutanlığı personeli için Sahil Güvenlik
Komutanlığınca verilir .” hükümlerini amir olduğu, 2.7. Aynı zamanda J .G.K. Hukuk Hizmetleri Başkanlığından alınan görüş doğrultusunda; Yukarıda açıklamalar çerçevesinde, yürürlükteki mevzuata göre mecburi hizmet yükümlülüğü on yıl iken
J .Gn.K.Iığı emrinde fiilen on yıl qörev yaptıktan sonra sözleşme yenilememe dilekçesi ve şahsi silah talep formu ile müracaat edip, muvazzaf subay ve astsubayların mecburi hizmet süresi on beş yıla çıkarıldıktan sonra sözleşme süresi dolarak ayrılan sözleşmeli subay ve astsubayların şahsi silah envanterinde adlarına kayıtlı silahları için (mevzuattaki hak kaybına yol açan haller dışında) silah taşma izin belgesi verilebileceğinin değerIendirildiğinin bildirildiği, 2.8. Bu kapsamda, müracaat sahibi ‘ün J .Gn.K.lığı emrinde görevli iken bilfiil
“10” yıl görev yapmadığından dolayı yukarıda izah edilen mevzuat hükümleri kapsamında işlemlerin yürütülerek kendisine ruhsatı verilmediği” ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
.
4 / 93. 2709 sayılı 1982 Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74’üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 4. Birleşmiş Milletler “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensipleri’nde; “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler…Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar…” 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 6. 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar İle Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 7’nci maddesinin 1’inci fıkrasında , silah taşıyabilecek kişiler yedi bent halinde belirlenmiş olup; bu maddenin birinci fıkrasının 4/A bendine göre; “ Mahkeme kararı ile ya da haklarında verilen mahkumiyet kararının sonucu olarak Türk Silahlı Kuvvetlerinden tart ve ihraç edilenler, rütbesinin geri alınmasına hükmolunanlar ile 926 sayılı Kanunun 50’nci maddesinin (c) bendi, 3269 sayılı
Kanunun 16’ncı maddesinin üçüncü fıkrası ve 3466 sayılı Kanunun 15’inci maddesi uyarınca disiplinsizlik veya ahlaki durumları sebebiyle ayırma işlemine tabi tutulanlar, 3269 sayılı Kanunun 12’nci maddesi uyarınca başarısız görülenler ile 3466 sayılı Kanunun 13 ve 16’ncı maddeleri uyarınca ilişikleri kesilenler veya 1402 sayılı Kanunun 2’nci maddesi uyarınca emekli edilenler hariç olmak üzere emekli subay, astsubay, uzman jandarma ve uzman erbaşlar ile mecburi hizmetini tamamlayarak istifa etmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılan subay, astsubay, ve uzman jandarmalar ve en az on yıl görev yapıp sözleşmelerinin uzatılmaması sonucu veya kendi isteğiyle Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılan uzman erbaşlar, taşıyabilirler veya mesken ya da işyerinde bulundurabilirler .” 7. Yukarıda açıklanan yasa hükmü doğrultusunda hazırlanarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 21/ 03/ 1991 tarih ve 91/ 1779 Karar Numaralı Ateşli Silahlar Ve Bıçaklar İle Diğer
Aletler Hakkında Yönetmeliğin “Emekli Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Personeli ” başlıklı 11’inci maddesinin birinci fıkrasında “…
hariç olmak üzere, emekli Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığı ile mecburi hizmetini tamamlayarak istifa etmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetleri,
5 / 9Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılan subay, astsubay ve
uzman jandarmalar ile en az on yıl görev yapıp sözleşmelerinin uzatılmaması sonucu veya kendi isteği ile Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılan uzman erbaşlara silah taşıma ve bulundurma izni ilgisine göre bağlı bulundukları kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca verilir .” 8. 4678 sayılı Türk Silahlı Kuvvetlerinde İstihdam Edilecek Sözleşmeli Subay ve Astsubaylar
Hakkında Kanun’un “Tabanca Tahsisi” başlıklı 20’nci maddesinde “Sözleşmeli subay ve astsubaylara askerî eğitimi müteakip zatî tabanca verilir . Bunlardan; bu Kanunun 13’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (f) ve (g) bentlerinde sayılan nedenlerden herhangi biriyle Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilenler ile dokuzuncu fiilî hizmet yılından önce ayrılanların zatî tabancaları geri alınır . 10.7.1953 tarihli ve 6136 sayılı Kanun hükümleri saklıdır .” 8.1. Aynı Kanunun “Özel Hükümler” başlıklı 24’üncü maddesinde; “Sözleşmeli subay ve astsubayların görev ve sorumlulukları ile atama, nasıp, kıdem, terfi, kademe ilerlemesi, sicil ve izin işlemleri, taltifleri, madalya verilmesi, ödüllendirilmeleri, savaş takdirnamesi verilmesi, esir düşmeleri, harp gaibi olmaları, enterne edilmeleri konularında 27.7.1967 tarihli ve 926 sayılı
Kanunun muvazzaf subay ve astsubaylar hakkındaki hükümleri uygulanır . Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, muvazzaf subay veya astsubayların tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır ” , 9. 926 Sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu’nun 112’nci maddesinin 1’inci fıkrasında “ Muvazzaf subay ve astsubaylar subay ve astsubay nasbedildikleri tarihten itibaren fiilen onbeş yıl hizmet etmedikçe istifa edemezler .” ( 2/ 1/ 2017 tarihli ve 681 sayılı KHK’nin 29 uncu maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “ 10” ibaresi “onbeş” şeklinde değiştirilmiştir .)
Hükümlerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek, Jandarma Genel Komutanlığı’nın başvuruya konu işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu, dolayısıyla başvuranın talebinin bu sebeple reddedilmesi gerektiği yönünde hazırlanan “Red Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran 1 numaralı paragrafta yer verilen başvurusunda özetle, “ Jandarma Genel Komutanlığı emrinde Sözleşmeli Subay adayı olarak 22.04.2003 tarihinde eğitime başladığını ve 30 Ağustos 2004 tarihinde subay nasbedildiğini, 29 Ağustos 2013 tarihinde ise dokuzuncu fiili hizmet yılını tamamladığını, emsalleri muvazzaf subaylar gibi mecburi hizmet süresine tabi olmadıkları ve rütbe bekleme sürelerine göre sözleşme yaptıkları için 29 Ağustos 2013 tarihinde yeni sözleşme
6 / 9imzalamayarak kendi isteğiyle J .G.K.’ndaki görevinden istifa ettiğini, istifa etmesini müteakip adına
kayıtlı zati demirbaş tabancasının ruhsata bağlanamayacağı tebliğ edildiği için devir hakkı olan üçüncü kişiye devir ettiğini, 26.02.2018 tarihinde J .G.K.’na ateşli silah taşıma/bulundurma belgesi talebi ile ilgili müracaatta bulunduğunu ancak tarafına silah satın alma taşıma/bulundurma belgesi verilmesinin mümkün olmadığının tebliğ edildiğini belirterek tarafına bedelsiz ve süresiz silah taşıma izin belgesi düzenlenmesini ” Kurumumuzdan talep etmiştir .
12. Silah taşıma ve bulundurma ruhsatlarının düzenlenmesine ve kimlere bu ruhsatların verilebileceğine dair usûl ve esaslar 6136 Sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar İle Diğer Aletler
Hakkında Kanun ve bu Kanunun vermiş olduğu yetkiye istinaden hazırlanarak Bakanlar Kurulu
Kararı ile yürürlüğe konulan 21/ 03/ 1991 tarih ve 91/ 1779 Karar Numaralı Ateşli Silahlar Ve Bıçaklar
İle Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir .
13. 6136 sayılı Kanunun 7’nci maddesi ile 91/ 1779 Karar Numaralı Yönetmeliğin “ Emekli Türk
Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Personeli ” başlıklı 11’inci maddesinin birinci fıkrasında “… hariç olmak üzere, emekli Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ile mecburi hizmetini tamamlayarak istifa etmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik
Komutanlığından ayrılan subay, astsubay ve uzman jandarmalar ile en az on yıl görev yapıp sözleşmelerinin uzatılmaması sonucu veya kendi isteği ile Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılan uzman erbaşlara silah taşıma ve bulundurma izni ilgisine göre bağlı bulundukları kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca verilir .” hükmüne yer verilmiştir . Bu mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere mecburi hizmetini tamamlayarak istifa etmek suretiyle görevlerinden ayrılan subaylara bağlı bulundukları Komutanlıklar tarafından silah taşıma ruhsatı verilmektedir .
14. Diğer taraftan, 4678 sayılı Kanun’un “Tabanca Tahsisi” başlıklı 20’nci maddesinde “Sözleşmeli subay ve astsubaylara askerî eğitimi müteakip zatî tabanca verilir . Bunlardan; bu Kanunun 13’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (f) ve (g) bentlerinde sayılan nedenlerden herhangi biriyle Türk Silâhlı Kuvvetlerinden ilişiği kesilenler ile dokuzuncu fiilî hizmet yılından önce ayrılanların zatî tabancaları geri alınır . 10.7.1953 tarihli ve 6136 sayılı Kanun hükümleri saklıdır .” hükmünden de silah ruhsatına yönelik işlemlerin 6136 sayılı Kanun’a göre yürütüleceği aşikârdır .
15. Aynı Kanunun “Özel Hükümler” başlıklı 24’üncü maddesinde; “ Sözleşmeli subay ve astsubayların görev ve sorumlulukları gibi bir takım konularda 926 sayılı Kanunun muvazzaf subay ve astsubaylar hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı, bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, muvazzaf subay veya astsubayların tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre işlem yapılacağı ” hüküm altına alınmakla sözleşmeli subayların da bir takım hususlarda muvazzaf subayların tabi oldukları mevzuata tabi olacakları ve muvazzaf subaylar gibi değerlendirilecekleri anlaşılmaktadır .
16. Bununla birlikte, 6136 sayılı Kanun’un 7’nci maddesinin birinci fıkrasının “… mecburi
7 / 9hizmetini tamamlayarak istifa etmek suretiyle Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılan subay, astsubay ve uzman jandarmalara
… silah taşıma ve bulundurma izni ilgisine göre bağlı bulundukları kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca verilir .” hükmü ile 926 sayılı
Kanun’un 112’nci maddesinin birinci fıkrasının “ Muvazzaf subay ve astsubaylar subay ve astsubay nasbedildikleri tarihten itibaren fiilen onbeş yıl hizmet etmedikçe istifa edemezler .” hükmü birlikte dikkate alındığında, söz konusu talebin karşılanabilmesi için idare tarafından aranması gereken sürenin başvuranın görevi bıraktığı tarih itibariyle 10 yıl olduğu görülmektedir .
17. T .S.K. Şahsi Silah Yönergesi ile de en az 10 (on) yıl görev yapıp sözleşmelerinin uzatılmaması sonucu veya kendi isteği ile TSK’nden ayrılan Sözleşmeli Subaylara silah taşıma ve bulundurma izninin bağlı bulundukları komutanlıklarca verileceği hüküm altına alınmıştır .
18. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 20.11.2003 tarih ve E :2000 / 1106 sayılı kararı ile birlikte benzer davalarda vermiş olduğu kararlarında, “ kamu düzeninin, genel asayişin, kamu yararının korunması amacıyla temel hak ve hürriyetlerin, Anayasanın sözüne ve ruhuna uygun olarak Yasayla sınırlanabileceği Anayasa kuralıyla benimsenmiş olup, bir temel hak ve özgürlük olarak tanımlanamayacak olan silah taşıma ya da bulundurma ruhsatı almanın herkese tanınmış bir hak olarak ifade edilmesinin de mümkün bulunmadığı ” ifadelerine yer verilmiştir .
19. Dolayısıyla, başvuranın iddiaları, idarenin cevabı ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılan değerlendirme neticesinde başvuranın; silah taşıma izin belgesi düzenlenmesi talebinin, Jandarma Genel Komutanlığı tarafından, başvuranın görevi bıraktığı tarihte, subaylar için belirlenen mecburi hizmet süresi olan 10 yıllık süreyi tamamlamadan önce sözleşme yenilemeyerek ayrılması ve dolayısıyla başvuran hakkında silah taşıma izin belgesi düzenlenmesi şartlarını taşımadığı gerekçesiyle reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı, Sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde kanunlara uygunluk, makul sürede karar verme, hesap verilebilirlik, şeffaflık, kararların gerekçeli olması ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ilkelerine uygun davrandığı, ancak idari işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceği bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmış olup idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI . HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana
8 / 9tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre
kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA VE JANDARMA GENEL KOMUTANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi