|
ÖZET: Başvuruda, Malatya E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda hükümlü olan bir kişinin, oğlu adına gönderdiği bir mektup ve vasisi adına gönderdiği bir faksın alıcısına ulaşmadığı iddiası yer almaktadır. Başvuran, bu durumun ardından Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na dilekçe göndererek bilgi talep etmiş, ancak gönderilerin akıbetine dair net bir bilgi alamamıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu inceleyerek Malatya E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ve PTT’den bilgi talep etmiştir. Sonuç olarak, faksın yanlış adrese teslim edildiği ve kayıtsız gönderi olarak tanımlanan mektubun akıbetinin tespit edilemediği belirlenmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun manevi tazminat talebini reddetmiş, zira kayıtsız gönderilerin teslimatına dair kayıt tutulmadığı ve dolayısıyla tazminat talebinin hukuki dayanağının bulunmadığı ifade edilmiştir. Ancak, faksın geç teslim edilmesi nedeniyle idarenin sorumlu olduğu değerlendirilmiş ve PTT Genel Müdürlüğü’ne gerekli işlemlerin yapılması için tavsiyede bulunulmuştur. Bu karar, başvuran ve ilgili idarelere tebliğ edilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/14317-S.23.22618
BAŞVURU NO : 2023/6770
KARAR TARİHİ : 08/11/2023
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN
Adres
POSTA VE TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ GENEL
BAŞVURUYA KONU İDARE :
MÜDÜRLÜĞÜ
MALATYA E TİPİ KAPALI CEZA İNFAZ KURUMU
MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, faks ve kayıtsız gönderi şeklindeki iki adet gönderisinin alıcısına teslim edilmediği iddiası hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 15/05/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza şikâyette bulunan ( tarafından dilekçesinde kayıtlı olan
hususlarda özetle, Malatya E Tipi Kapalı Cezaevinde hükümlü olarak kalmakta iken Aralık 2022’de oğlu adına bir mektup ve vasisi adına bir faks gönderdiği, aradan altı ay geçmesine rağmen ne mektubunun ne de faksının ulaşmadığı, Malatya E Tipi Kapalı Cezaevinden faks ve mektubunun çıkış kaydını istediği, ancak bilgi verilmediği, konu hakkında 07.03.2023 tarihinde Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığına dilekçe gönderdiği ve Bakanlık adına PTT Çorum Başmüdürlüğünce 29.03.2023 tarihinde herhangi bir gönderiye rastlanılmadığı bilgisi verildiği, ancak UYAP kayıtlarında gönderdiği mektup, faks vb. gönderilerine ait kayıt mevcut iken PTT kayıtlarında herhangi bir gönderi bulunamadığı, gönderilen mektup ve faksında herhangi bir adres hatası bulunmadığı, evrak içerisinde maneviyatı çok yüksek evraklarının bulunduğu, 10 dakikalık telefon görüşmesi esnasında anlatamayacağı konuları yazdığı, bu sebeple yazılı olarak gönderdiği, gereğinin yapılarak dâhili olanlardan şikâyetçi olduğu, 100.000-TL manevi zararının bulunduğu iddia ve ifade edilerek konu hakkında gereğinin yapılması ya da zararının tazmin edilmesi talep edilmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kamu Denetçiliği Kurumumuzca verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan talebin
karşılanabilmesi ve eğer mümkünse ilgili idare ile başvurucu arasında muhtemel bir dostane çözümün tesisi amacı ile 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanunun “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18’inci maddesi hükmü uyarınca 19.07.2023 tarihli ve sayılı yazımız ile Malatya E tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ve
Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünden bilgi ve belge talep edilmiştir.
2.1) Malatya E tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun 06.09.2023 tarih ve sayılı cevabi yazı
ve eklerinde özetle; ’ın Müdürlüklerinde bulunduğu süre içerisinde bahsi geçen
’a gönderilen faksın Müdürlüklerine 03.01.2023 tarihinde teslim edildiği, söz konusu faksın ücretinin ekte sunulan emanet para raporundan da anlaşılacağı üzere hesabından kesilerek 04.01.2023 tarihinde barkod numarası ile Malatya PTT Merkez Şubesine teslim edildiği,
2.1.1) Söz konusu faksın barkod numarası ile yapılan takip sorgusunda(PTT); 04.01.2023 tarihinde
saat:15.12’de Malatya PTT Merkez Şubesine teslim edildiğinin görüldüğü,
2.1.2) ’ın dilekçesine konu olan iki adet gönderiden ’a ait olanının
20.12.2022 tarihinde normal mektup olarak adlandırılan kayıtsız posta gönderisi olduğu, a
giden gönderinin faks olduğunun ekte sunulan Uyap Mektup Raporundan anlaşıldığı,
2.1.3) 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanun ve yönetmelikte yer alan
hükümler çerçevesinde mektup gönderme işleminin yerine getirildiğinin değerlendirildiği, Müdürlükleri tarafından yapılan gönderiler karşılığında postaneden alınan belgelerin hükümlüye teslim edildiği, gönderim ücretlerine ait reddiyat makbuzlarının muhafaza edildiği ifadelerine yer verilmiştir.
2.2) Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünün 14.08.2023 tarih ve sayılı
cevabi yazı ve eklerinde özetle; Malatya Cumhuriyet Başsavcılığı Muharebe Bürosunun 30.01.2023 tarihli ve sayılı yazısı ekinde yer alan ’ın dilekçesi üzerine Çorum PTT
Başmüdürlüğünce gerekli araştırmanın yapıldığı, yakınıcıya 17.02.2023 tarih ve sayılı yazı ile cevap verildiği, Erzincan T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün yazı ekinde yer alan dilekçesine ise 29.03.2023 tarih ve sayılı yazı ile cevap verildiği,
2.2.1) Kamu Denetçiliği Kurumumuzun bilgi ve belge talepli yazısı üzerine tekrar ve detaylı olarak
araştırılması için Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi tarafından Çorum PTT Başmüdürlüğüne gerekli talimatın verildiği, yapılan araştırma sonucunda; söz konusu faks gönderisinin 04.01.2023 tarihinde
Malatya E Tipi Kapalı Cezaevinden Çorum ili varışlı gönderildiği, herhangi bir kasıt veya art niyet olmadan sehven alıcı adresinin de Çorum Kapalı Cezaevi olduğu düşünülerek Çorum Cezaevine teslim edildiği, Çorum Cezaevi Müdürlüğü tarafından faksın sivil adres olduğunun Müdürlüklerine bildirilmesi sonucunda gönderiye 09.01.2023 tarihinde teslim iptal işlemi yapıldığı, sistem raporlarında söz konusu gönderi açık olarak görünmediğinden ancak, detaylı sistem taraması sonucu göndericisi ‘a ait olan gönderinin tespiti yapılabildiği, alıcısına teslim edilmek üzere dağıtıma çıkartılarak 26.07.2023 tarihinde gönderinin alıcısı ın adresine gidildiği, adresin kapalı olması sebebiyle haber kâğıdı bırakılarak aynı adrese 1 iş günü sonra 27.07.2023 tarihinde tekrar gidildiği, adresin yine kapalı olması sebebiyle söz konusu faksın alıcısı telefon ile aranarak adına faks gönderisi olduğunun bildirildiği, ancak ’ın önce Ankara’da olduğu ve faksı kabul etmediğini şifai olarak belirtiği, sonradan yeğeni olduğunu beyan ettiği ’nin faksı teslim alabileceğini beyan etmesi üzerine söz konusu faks gönderisinin tesliminin yapıldığı,
2.2.2) Yapılan araştırma sonucunda adı geçen adına, herhangi bir kayıtlı gönderiye rastlanamadığı,
başvurusunda da belirttiği üzere faks dışındaki gönderisini kayıtsız gönderi olarak gönderdiğini beyan
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
ettiği, kayıtsız gönderilerin kabulünden teslimine kadarki hiçbir aşamasının kayıt altına alınmadığından gönderiye ilişkin Şirketleri kayıtlarında herhangi bir bilgi ya da belge bulunmadığı,
2.2.3) Posta sektörünü düzenleyen ve denetleyen üst kuruluş olan Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu
Başkanlığı tarafından 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu’nun 4/4/ö maddesi gereğince hazırlanan ve
Resmi Gazetenin 03.06.2014 tarih ve 29019 sayılı nüshasında yayımlanan Posta Hizmetlerinin
Sunulmasına İlişkin Yönetmeliğin “Hizmet Kalitesi” başlıklı 20’nci maddesinin ikinci fıkrasında; “ Hizmet sağlayıcılar, hizmet seviyesi taahhütlerini asgari olarak internet sitelerinde veya Kurum tarafından belirlenebilecek diğer yöntemlerle kolay erişilebilir bir şekilde yayımlamakla yükümlüdür.”, dördüncü fıkrasında; “hizmet sağlayıcısının kusurundan kaynaklanan nedenlerle, taahhüt ettiği hizmet kalitesi seviyesinin sağlanamaması halinde tazminat ve/veya geri ödemeye ilişkin prosedür hizmet sağlayıcılar tarafından yayınlanır. Kurum kullanıcı lehine olarak söz konusu prosedürlerde değişiklik talep etme hakkına sahiptir.” hüküm altına alındığı, söz konusu yönetmelik amir hükümlerine istinaden, gönderilerin geç teslimi, kaybı ve hasara uğramaları durumunda, başvurma hakkı, zamanaşımı, sorumluluk ve tazminat hususlarına ilişkin ayrıntılı bilgilendirme metninin Şirketlerinin kurumsal web sayfasında yayınlandığı ve ilgili bilgilendirme metninin “tazminat miktarları ve ödenmesi” başlıklı 15’inci maddesinde; “Teslimi
Takipli Özel Hizmetli gönderiler dâhil kayıtsız gönderilerin postaya verildiği her hangi bir suretle ispat edilse bile bunların kaybolmalarından çalınmalarından veya hasara uğramalarından dolayı tazminat ödenmeyeceği” belirtilerek müşterilerin bilgisine sunulduğu,
2.2.4) Şikâyetçinin manevi tazminat talebi ile ilgili olarak, bir hukuki uyuşmazlıkta manevi tazminat
talebine hükmedilmesi için kusurlu olarak ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verilmesi/hak ihlal edilmiş olması ve manevi bir zarar doğmuş olması gerekeceği, bu itibarla bir uyuşmazlıkta tazminat yükümlülüğü doğabilmesi için hukuka aykırılık, zarar, kusur ve uygun illet bağının birlikte bulunması gerekeceği,
2.2.5) Ayrıca, Evrensel Posta Birliği Konvansiyon Kararları gereği hiçbir posta idaresi kayıtsız gönderiler
için sorumluluk almadığı ve tazminat ödemediği, dolayısıyla ilgilinin dilekçesinde belirmiş olduğu
“kayıtsız gönderi için tüm dünya posta idarelerinde olduğu gibi şirketlerinde de tazminat ödemesi” talebinin yerine getirilmesinin mümkün bulunmadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 18.10.1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve
kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan
Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” ,
3.1) “Haberleşme Hürriyeti” başlıklı 22’nci maddesinde; “Herkes, haberleşme hürriyetine sahiptir.
Haberleşmenin gizliliği esastır…”,
4) 14.06.2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
4.1) Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik’in “Karar verme süresi” başlıklı 36’ncı maddesinde, “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır…”,
5) 13.12.2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanun’un
“Hükümlünün mektup, faks ve telgrafları alma ve gönderme hakkı” başlıklı 68’inci maddesinde;
“ (1) Hükümlü, bu maddede belirlenen kısıtlamalar dışında, kendisine gönderilen mektup, faks ve telgrafları alma ve ücretleri kendisince karşılanmak koşuluyla, gönderme hakkına sahiptir. (Ek cümle:17/6/2021-7328/7 mad.) Hükümlü, usul ve esasları Adalet Bakanlığınca belirlenmek suretiyle, gerekli teknik altyapının bulunduğu kurumlarda elektronik yöntemlerle de mektup alıp gönderebilir.
(2) Hükümlü tarafından gönderilen ve kendisine gelen mektup, faks ve telgraflar; mektup okuma komisyonu bulunan kurumlarda bu komisyon, olmayanlarda kurumun en üst amirince denetlenir.
(3) Kurumun asayiş ve güvenliğini tehlikeye düşüren, görevlileri hedef gösteren, terör ve çıkar amaçlı suç örgütü veya diğer suç örgütleri mensuplarının haberleşmelerine neden olan, kişi veya kuruluşları paniğe yöneltecek yalan ve yanlış bilgileri, tehdit ve hakareti içeren mektup, faks ve telgraflar hükümlüye verilmez.
Hükümlü tarafından yazılmış ise gönderilmez.
(4) Hükümlü tarafından resmî makamlara veya savunması için avukatına gönderilen mektup, faks ve telgraflar denetime tâbi değildir. (Ek cümle:17/6/2021-7328/7 mad.) Bu iletiler, alıcısı dışındaki kişilerin erişimini engelleyici tüm tedbirler alınarak hükümlünün talebine göre posta yoluyla veya elektronik ortamda alıcısına ulaştırılabilir.
(5) (Ek:17/6/2021-7328/7 mad.) Kamu düzeninin korunması ile kişi, toplum ve kurum güvenliğinin sağlanması veya suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla terör suçları, örgüt kurmak, yönetmek veya örgüte üye olmak suçları ile örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlardan mahkûm olan veya tehlikeli hâlde bulunan ya da dışarı ile iletişiminin kurum güvenliği açısından tehlikeli olabileceği değerlendirilen hükümlülere gelen veya bu hükümlüler tarafından gönderilen mektup, faks ve telgraflar dijital olarak kaydedilebilir veya fiziki olarak saklanabilir. Bunlar, amacı dışında kullanılamaz, kanunda açıkça belirtilen hâller dışında hiçbir kişi veya kurumla paylaşılamaz, herhangi bir soruşturma veya kovuşturmaya konu edilmemiş ise en geç bir yıl sonunda silinir veya imha edilir. Silme veya imha işlemi Cumhuriyet savcısı tarafından denetlenir. Bu fıkra hükmü dördüncü fıkra bakımından uygulanmaz.”,
6) 09.05.2013 tarihli ve 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu’nun “Posta hizmetlerinin gizliliği ve
güvenliği” başlıklı 7’nci maddesinde; “1) Hizmet sağlayıcıları ile posta hizmetlerinde çalışanlar veya herhangi bir şekilde posta hizmetleri ile ilgili bilgiye sahip olanların, bu bilgileri ve posta hizmetleri ile ilgili ilişkileri açığa vurmaları, gönderileri açmaları, içlerinde ne olduğunu araştırmaları, üçüncü kişilere bilgi vermeleri veya herhangi birinin bunları yapmasına neden olmaları, gönderileri zapt veya yok etmeleri yasaktır.
(2) Hizmet sağlayıcıları, yürüttüğü hizmetlerle ilgili olarak gerekli güvenlik önlemlerini almakla yükümlüdür.
(3) Posta gönderileri, kanunla yetkili kılınan merciler dışındaki kişilerce alıkonulamaz, açılamaz ve içeriği araştırılamaz.”,
6.1) “Posta hizmetleri için yetkilendirilme” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; “PTT, bu
Kanun çerçevesinde yurt içi ve yurt dışında posta hizmetlerini yürütmeye ve gerekli altyapıyı kurmaya yetkilidir. PTT’nin söz konusu yetkiye ilişkin hak ve yükümlülükleri Kurum ile imzalanacak görev sözleşmesi ile belirlenir…’’,
6.2) “Evrensel Posta Hizmeti İlkeleri” başlıklı 13’üncü maddesinde; ‘‘ Evrensel posta hizmetinin
gerçekleştirilmesi amacıyla yapılan düzenlemelerde aşağıdaki ilkeler göz önüne alınır: (a) fıkrasında;
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
“Posta hizmetinin etkin, verimli, kaliteli, süratli bir şekilde ve karşılanabilir bir ücretle ülkenin her yerinde sunulması.”; (b) fıkrasında; “Herkesin evrensel posta hizmetlerinden yararlanmasının sağlanması ve posta hizmetinin haftada beş iş gününden az olmamak kaydıyla verilmesi”, (ç) fıkrasında; “Kayıtlı ve değer konulmuş veya sigortalı gönderilere ilişkin hizmetlerin verilmesi”, (d) fıkrasında; ”Posta gönderilerinin kaybı, çalınması veya hasarı hâlinde sorumluluk üstlenilmesi,”,
6.3) “Sorumluluk, başvuru hakkı ve zamanaşımı” başlıklı 29’uncu maddesinin ikinci fıkrasında;
“PTT hizmetleri ile ilgili olarak herhangi bir talepte bulunmak ve PTT’nin sorumlu olduğu hâllerde dava etme hakkı o hizmetten yararlanana aittir.” üçüncü fıkrasında; “PTT hizmetleri ile ilgili olarak talepte bulunma ve dava açma hakkı faaliyet konusu işlemin tesisi tarihinden itibaren bir yılın sonunda zamanaşımına uğrar. Bu süre, PTT’ye başvuru ile kesilir ve yapılan inceleme ve araştırmaların sonucunun ilgililere bildirildiği tarihte kesildiği yerden yeniden başlar. Bu süre yeni bir başvuru ile tekrar kesilmez.” dördüncü fıkrasında;
“PTT anlaşmazlık konusu olmayan posta hizmetine ait evrakı iki yıl saklamak zorundadır. Ancak mahkemeye, icra dairesine ve kanunla yetkili kılınmış mercilere başvurulduğunun tebliğ edilmesi hâlinde, anlaşmazlık konusu evrak ihtilaf sonuçlanıncaya kadar saklanır.”,
7) 03.06.2014 tarihli ve 29019 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Posta Hizmetlerinin Sunulmasına
İlişkin Yönetmelik’in “Posta hizmetlerinin gizliliği ve güvenliği” başlıklı 18’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Hizmet sağlayıcısı, sunduğu posta hizmetlerinin gizliliği ve güvenliği ile ilgili olarak gerekli önlemleri almakla yükümlüdür.” dördüncü fıkrasında; “Mücbir sebepler dışında ve ilgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, kayıtlı gönderilerin kaybı, çalınması veya hasarı hâlinde sorumluluk hizmet sağlayıcısına aittir. Kullanıcı tarafından yanlış/yanıltıcı beyan verilmesi ve/veya posta gönderisinin hizmet sağlayıcısının hizmet sunum sözleşmesinde belirttiği şartlara aykırılık teşkil etmesinden dolayı meydana gelebilecek hasarlarda sorumluluk kullanıcıya aittir.”,
7.1) “Hizmet kalitesi” başlıklı 20’nci maddesinin dördüncü fıkrasında; “Hizmet sağlayıcısının
kusurundan kaynaklanan nedenlerle, taahhüt ettiği hizmet kalitesi seviyesinin sağlanamaması halinde tazminat ve/veya geri ödemeye ilişkin prosedür hizmet sağlayıcılar tarafından yayınlanır. Kurum kullanıcı lehine olarak söz konusu prosedürlerde değişiklik talep etme hakkına sahiptir.”,
7.2) “Kullanıcı şikâyetleri çözüm mekanizması” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasında;
“Hizmet sağlayıcılar, kullanıcı şikâyetlerinin cevaplanmasında şeffaf, hızlı ve kolay uygulanabilir bir şikâyet çözüm mekanizması oluşturmak ve işletmekle yükümlüdür. Kurum, gerekli görmesi halinde hizmet sağlayıcılarının kullanıcı şikâyetleri çözüm mekanizmalarına yönelik asgari hususları belirleyebilir.” ikinci fıkrasında; “Kullanıcı şikâyetleri ve bu şikâyetlere verilen cevaplar ile ilgili süreç hizmet sağlayıcılar tarafından kayıt altına alınır ve bu kayıtlar güvenlik tedbirleri alınarak asgari iki yıl muhafaza edilir.’’ üçüncü fıkrasında; “Hizmet sağlayıcılar, kullanıcı şikâyetlerini; kayıp, çalıntı, hasar ve geç teslim gibi konularına göre tasnif etmekle ve talep edilmesi halinde rapor olarak Kuruma göndermekle yükümlüdür. Kurum, gerektiğinde kullanıcı şikâyetlerine ilişkin sınıflandırma konularını belirleyebilir.” dördüncü fıkrasında; “Kurum, belirli bir konuya ilişkin şikâyetlerin yoğunlaştığı ve/veya şikâyet konusunun kullanıcı mağduriyetine yol açtığına kanaat getirmesi halinde, gerekli incelemeleri yaparak konuya ilişkin düzenleme veya denetleme yapabilir.”,
8) PTT A.Ş. Posta ve Kargo Hizmetleri Usul ve Esasları’nın “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin
birinci fıkrasının (ı) bendinde, “Gönderi: Kayıtsız ve kayıtlı posta gönderileri ile kargoların tümünü…
ifade eder.”,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
8.1) “Başvurma hakkı ve zamanaşımı” başlıklı 21’inci maddesinde; “(1) Postaya verilen kayıtlı
gönderiler için hak aramak veya tazminat istemek yahut dava açma hakkı göndericinindir. Gönderici bu hakkını alıcıya devredebilir. Göndericinin bu hakkını alıcıya devrettiğini bildiren yazı, alıcı tarafından verilirse, PTT bu belgedeki imzanın tasdikini isteyebilir.” (2)”Başvurma hakkı, kayıtlı gönderinin kabul edildiği tarihin ertesi gününden başlayarak, yurtiçi kayıtlı gönderilerde bir yılın sonunda, yurtdışı kayıtlı gönderilerde ise gönderi türüne bağlı olarak Dünya Posta Birliği Kararları ve yabancı ülke Posta İdareleri ile yapılan ikili anlaşmalarda belirtilen süre sonunda zamanaşımına uğrar. Bu süreler içerisinde PTT’ye, icraya veya mahkeme ya da Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurulursa zamanaşımı süresi durur. Bununla beraber başvurma üzerine yapılan inceleme veya araştırma sonucunun ilgililere bildirildiği tarihten itibaren yeni bir süre başlar. Bu süre yeni bir başvuru ile tekrar kesilmez. (3) “PTT kullanıcılarla yaptığı sözleşmelerde belirtilen özel saklama süreleri hariç olmak kaydıyla, anlaşmazlık konusu olmayan hizmetlerine ait evrakı iki yıl saklamak zorundadır. Ancak mahkemeye, icra dairesine ve kanunla yetkili kılınmış mercilere başvurulduğunun tebliğ edilmesi halinde, anlaşmazlık konusu evrak, ihtilaf sonuçlanıncaya kadar saklanır.”,
8.2) “PTT’nin Sorumluluğu” başlıklı 22’inci maddesi birinci fıkrasında; “PTT hizmetleri ile ilgili
görevlerin yerine getirilememesi halinde, 6475 sayılı Kanun, 6102 sayılı Kanun, 4925 sayılı Kanun, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve bu Usul ve Esaslarda belirtilen durumlar ile özel sözleşme/protokollerde belirlenen tazminat hadleri içinde sorumludur.”,
8.3) “Tazminat miktarları ve ödenmesi” başlıklı 25’inci maddesinde; “(1) Gönderiler için, postada
meydana gelen hasar, kaybolma veya çalınmadan dolayı aşağıdaki şart ve hadler dikkate alınarak tazminat ödenir.
(2) Posta kargosu ile kargo gönderileri hariç kayıtlı yurtiçi diğer posta gönderilerinin, kaybolması veya kapsamının tamamen çalınması halinde, Kurul tarafından belirlenen temel ücretin en fazla yüz katı tutarında tazminat ödenir. Tazminat tutarının hesaplanmasında gönderinin kabul tarihinde yürürlükte olan temel ücret dikkate alınır…
(13) Hak sahibi, ödenmesi gereken miktardan daha az tazminat isterse kendisine o miktar tazminat verilir, sonradan bunun artırılması isteği kabul edilmez.
(14) Kayıtsız gönderilerin postaya verildiği her hangi bir suretle ispat edilse bile bunların kaybolmalarından çalınmalarından veya hasara uğramalarından dolayı tazminat ödenmez. (15)PTT’nin, kayıtlı gönderilerin taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluğu, kabul ücreti ile varsa özel hizmet ücreti toplamı ile sınırlıdır.”,
8.4) “Tazminat isteklerinin sonuçlandırılması” başlıklı 26’ncı maddesi birinci fıkrasında; “Gönderi,
teslim süresini izleyen yirmi gün içinde teslim edilmezse, hak sahibi zayi olmuş gerekçesiyle PTT’ ye başvurabilir. Göndericinin veya gerektiğinde alıcının tazminat istekleri zararın kesin bir surette anlaşılmasından sonra sonuçlandırılır.”,
8.5) “Tele-post (faks) gönderileri ” başlıklı 58’inci maddesinde; “(1) Grafik, el yazıları, resim, plan,
proje, matbu evrak ve benzeri dokümanların bütün çeşitlerinin telekomünikasyon sistemlerinden yararlanılarak uzak bir noktada kopyası oluşturulduktan sonra alıcılarına imza karşılığı teslim edilmek üzere PTT’ce kabulü yapılan gönderilere “Tele-post (Faks) Gönderisi” denir. (2) Tele-post (faks)
gönderileri ve hizmetine ilişkin işlemler “PTT A.Ş. Tele-post Hizmeti İşletme Usul ve Esasları”na göre yürütülür.” hükümleri yer almaktadır.
IV.KAMU DENETÇİSİ AV. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
9) Kamu Denetçisi tarafından, şikâyetçinin talebi, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri ve dosya
kapsamında tarafımıza sunulan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu dosya hakkında
Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi hazırlanarak Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran tarafından iş bu Kararın “I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ” başlıklı bölümünde
ifade edildiği üzere özetle, Aralık 2022’de oğlu adına bir mektup ve vasisi adına bir faks gönderdiği, aradan altı ay geçmesine rağmen ne mektubunun ne de faksının ulaşmadığı, söz konusu evrak içeriğinin manevi değerinin çok yüksek olduğu iddiasıyla konu hakkında gereğinin yapılması ya da zararının tazmin edilmesi talep edilmektedir.
11) Başvuru kapsamında Kurumumuz tarafından hem Malatya E Tipi Kapalı İnfaz Kurumundan hem de
Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinden bilgi ve belge talep edilmiştir. Malatya E Tipi Kapalı Ceza
İnfaz Müdürlüğünün cevabi yazısı 06.09.2023 tarihinde Kurumumuza ulaştırılmıştır. Söz konusu cevabi yazı ve eklerinde özetle; iki adet gönderiden birinin normal mektup olarak 20.12.2022 tarihli ve ikinci gönderi olan faksın ise 03.01.2023 tarihli olduğunu gösteren tarih ve türüne göre giden mektup ve faks raporuna istinaden evrak sunulduğu, faks bedeli olarak (12,50-TL) alındığına dair reddiyat makbuzunun eki belgelerde yer aldığı, tespit edilmiştir. Başvuran tarafından PTT’ye ulaştırılması için dilekçe verildiği, söz konusu dilekçelere PTT Çorum Dağıtım ve Toplama Müdürlüğünün 17.02.2023 tarihli cevabi yazısında özetle; adına olan herhangi bir gönderiye rastlanılamadığı, PTT Çorum
Başmüdürlüğünün 29.03.2023 tarihli cevabi yazısında ise özetle; benzer şekilde ilgili adına herhangi bir gönderiye rastlanılamadığı, bütün gönderilerin adres hatası bulunmadığı takdirde mutlaka dağıtıma çıkartılarak teslimlerinin sağlandığı bilgisinin verildiği, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketinin cevabi yazısından adına gönderilen 04.01.2023 tarihli faksın herhangi bir kasıt olmadan veya art niyet olmadan sehven alıcı adresinin yanlış yazılarak başkaca bir infaz kurumuna teslim edildiği, yapılan yanlış anlaşıldıktan sonra iptal işlemi yapıldığı, ancak PTT tarafından Kurumumuzun bilgi ve belge talepli yazısı sonrası detaylı araştırma yapıldığı, buna istinaden alıcısına teslim edilmek üzere ayrıntılı olarak
2.2.1) no.lu paragrafta izah edildiği şekliyle 27.07.2023 tarihinde alıcı yakınına teslim edildiği, diğer
taraftan adı geçen adına herhangi bir kayıtlı gönderiye rastlanılmadığı, kayıtsız gönderilerin kabulden teslime kadarki hiçbir aşamasının kayıt altına alınmaması sebebiyle şirketleri kayıtlarında bir bilgi ya da belge bulunmadığı bilgisi verildiğinden mektubun akıbeti hakkında da herhangi bir bilgi verilmediği tespit edilmiştir.
12) Haberleşme hürriyeti T.C. Anayasası’nın 22’nci maddesi ile güvence altına alınmış olup, hükümlülerin
mektup, faks ve telgraf gibi haberleşme araçlarını alma ve gönderme hakları hususu hem 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkındaki Kanun’un 68’inci maddesi hem de Ceza İnfaz Kurumlarının
Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik’in 76’ncı maddesinde düzenlenmiştir. Cezaevinde bulunanların haberleşme ve iletişim araçlarından yoksun bırakma veya kısıtlanma cezası bulunması dışındaki hallerde ücretleri kendilerince karşılanmak üzere söz konusu haberleşme araçlarından faydalanabilmesi mümkün olmaktadır.
13) 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu’nun 22’nci maddesinde PTT’nin faaliyet konularının ve
nitelikleri belirlenmiş olup yurt içinde ve yurt dışında her türlü taşımacılık hizmetlerini de içerecek şekilde posta, koli, kargo ve lojistik hizmetleri ile sözleşmesinde belirlenen diğer faaliyetleri yürüteceği hüküm altına alınmıştır. Posta ve Kargo Hizmetleri Usul ve Esaslar ile haberleşme gönderileri dâhil posta
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
gönderileri ile kargoların, kabul, işleme, sevk, dağıtım ve teslimine ilişkin kurallar ile yetki ve sorumluluklar belirlenmiştir. PTT hizmetleri ile ilgili görevlerin yerine getirilememesi halinde, PTT’nin sorumluluğu noktasında; PTT hizmetleri ile ilgili olarak herhangi bir talepte bulunmanın ve PTT’nin sorumlu olduğu hâllerde dava etme hakkının o hizmetten yararlanana ait olduğu, ayrıca evrensel hizmet sağlayıcısı da olan PTT’nin posta gönderilerinin kaybı, çalınması veya hasarı hâlinde sorumluluk üstlenilmesi gerekliliği mezkûr Kanun ile hüküm altına alınmıştır.
14) Kurumuza posta hizmetlerinin işleyişi konusunda pek çok kez başvuru yapılmış olup, kayıtsız gönderi
adı verilen gönderilerde PTT tarafından herhangi bir kayıt tutulmadığı gerekçesiyle sözü edilen gönderilerin akıbetine ilişkin bir bilgiye ulaşılamadığı anlaşılmaktadır.
15) Posta Hizmetleri Kanununda kayıtlı gönderi tanımına yer verilmiş iken somut dosyada da olduğu
belirtilen kayıtsız gönderi tanımına mezkûr kanunda yer verilmemiştir. PTT A.Ş. Posta ve Kargo
Hizmetleri Usul ve Esaslarında ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. Kayıtsız gönderi kabulünden teslimine kadar hiçbir kayda tabi tutulmayan gönderi olarak tanımlanmıştır. Kayıtsız gönderiler, alıcılarının bulunmamaları halinde alıcıların tayin ettiği kimseye veya ailesinden ve yakınlarından yetişkin birine verilebildiği veya varsa mektup kutusuna atıldığı, bu da yoksa bina girişinde uygun bir yerden içeri bırakılmaktadır. Kayıtlı gönderiler, imza karşılığı teslim edilirken, kayıtsız gönderinin teslimine ilişkin herhangi bir kayıt tutulmamaktadır. Kayıtlı ya da kayıtsız gönderim göndericinin tercihine bırakılmaktadır. İlgili usul ve esasların 25’nci maddesinde; hangi gönderiler için, postada meydana gelen hasar, kaybolma veya çalınmadan dolayı hangi şart ve hadler dikkate alınarak tazminat ödeneceği belirlenmiş olup, kayıtsız gönderilerin postaya verildiği herhangi bir suretle ispat edilse bile bunların kaybolmalarından çalınmalarından veya hasara uğramalarından dolayı tazminat ödenmeyeceği hükmü ile de PTT’nin tazminat sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu noktada PTT tarafından Evrensel
Posta Birliği Konvansiyon Kararları gereği hiçbir posta idaresi kayıtsız gönderiler için sorumluluk almadığı ve tazminat ödemediği, dolayısıyla ilgilinin dilekçesinde belirmiş olduğu “kayıtsız gönderi için tüm dünya posta idarelerinde olduğu gibi şirketlerinde de tazminat ödemesi” talebinin yerine getirilmesinin mümkün bulunmadığı ifade edilmiştir.
16) Nitekim PTT tarafından Kurumumuza ulaştırılan bilgi ve belge talepli cevabi yazıda belirtilen
gönderilerin geç teslimi, kaybı ve hasara uğramaları durumunda başvurma hakkı, zamanaşımı, sorumluluk ve tazminat hususlarına ilişkin bilgilendirme metninin Şirketlerinin web sayfasında yayınlandığı, ancak kayıtsız gönderi olarak yapılan gönderilerde PTT’nin herhangi bir kayıt tutmamasının gönderinin akıbeti hakkında bilgi verilememesine sebebiyet verdiği belirtilmiştir. Dosya kapsamında mektubun kayıtsız gönderi olarak gönderildiğinin anlaşıldığı, mevzuat düzenlemeleri gereği; mektupların kayıtlı ve kayıtsız olarak gönderilebildiği, kayıtsız gönderilerin ayrım, sevk ve dağıtım/teslimlerinin sistem üzerinden takibi mümkün olmamakla birlikte Kayıtsız Gönderi Kabul Ekranı vasıtasıyla kabul edilen kayıtsız gönderiler için müşterilere alındı belgesi düzenlenebildiği, ayrıca kayıtsız gönderilerin alıcılarının bulunmamaları halinde alıcıların tayin ettiği kimseye veya ailesinden ve yakınlarından yetişkin birine verilebildiği veya varsa mektup kutusuna atıldığı, bu da yoksa bina girişinde uygun bir yerden içeri bırakıldığı anlaşılmaktadır. Kayıtlı gönderiden farklı olarak imza karşılığı tespit edilmeyen, kayıtsız gönderi, posta kutusuna hatta kapının önüne dahi konulabildiğinden, alıcına ulaştığının ya da ulaşmadığın tespiti mümkün değildir. Bu nedenle başvurunun niteliği gereği hukuka aykırılığı iddia olunan hususların tespitinin Kurumumuzca yapılmasına imkân bulunmamaktadır.
17) Diğer taraftan, somut dosyada ikinci bir gönderi türü olan faksın ise PTT A.Ş. Posta ve Kargo
Hizmetleri Usul ve Esaslarının 58’inci maddesinde; grafik, el yazıları, resim, plan, proje, matbu evrak ve benzeri dokümanların bütün çeşitlerinin telekomünikasyon sistemlerinden yararlanılarak uzak bir noktada
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
kopyası oluşturulduktan sonra alıcılarına imza karşılığı teslim edilmek üzere PTT’ce kabulü yapılan gönderilere “Tele-post (Faks) Gönderisi” deneceği ifadesi ile tanımlanmıştır. Tele-post (faks) gönderileri ve hizmetine ilişkin işlemlerin “PTT A.Ş. Tele-post Hizmeti İşletme Usul ve Esasları”na göre yürütüleceği belirtilmiştir.
17.1) Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünün Kurumumuz bilgi ve belge talepli
yazısına verilen cevabi yazısından anlaşıldığı üzere 04.01.2023 tarihli faks türündeki gönderinin hatalı adrese gönderildiğinden, bu durumun tespiti ile 27.07.2023 tarihinde alıcı yakınına teslim edildiği anlaşılmaktadır. Bu sebeple idarenin Anayasa ve kanunlarda yerine getirmekte olduğu faaliyetini makul sürede yerine getiremediği, bu noktada; idare hukukuna özgü ve zaman içinde değişken bir özellik gösteren bir kusur türü olan ve genel olarak kamu hizmetlerinde görülen aksaklık, eksiklik olarak ifade edebilen hizmetin geç işlemesinden bahsedebileceği değerlendirilmiştir.
17.2) Nitekim doktrinde; “Türk hukukuna Fransız hukukundan giren hizmet kusuru kavramı ve özellikleri
kanunlarda ifade edilmiş değildir. Genel olarak Fransız Danıştayı’nın içtihatları ile şekillenen bu kusur, özel hukuktaki kusur anlayışından oldukça farklı olarak kast, ihmal, dikkatsizlik vs. ögelerini barındırmamaktadır. Bu kusur bakımından kamu personelinin kusurlu olup olmadığına değil, “hizmetin kendisinin” kusurlu olup olmadığına bakılır. Bir başka deyişle, “kamu hizmetinin yerine getirilmesi sırasında veya sebebiyle idarenin belli bir görevlisine atıf ve izafe edilmesi mümkün bir kişisel kusur ile ortaya çıkmış olmayan, kamu hizmetinin bizzat kuruluş, işleyiş veya teşkilatlanmasındaki aksaklık bozukluk, düzensizlik, eksiklik ve sakatlık” halinde karşımıza çıkan kusura hizmet kusuru denir. İdarenin kusurlu sorumluluğu açısından hem ülkemizde hem de ülkemizi etkileyen Fransız hukuku içtihatları bakımından hizmet kusurunun varlığı gerekmektedir. Hizmet kusuru, klasik doktrine göre idarenin yürüttüğü bir hizmetin kurulmasında, düzenlenmesinde ya da işlemesinde meydana gelen bozukluk ya da aksaklığı ifade eder. “Hizmet” kavramı sadece idari faaliyetlerin bir türü olan kamu hizmetlerini değil, genel olarak tüm idari faaliyetleri kapsar. Öte yandan modern doktrinde hizmet kusuru kavramı tanımlanırken geleneksel olarak sayılan “hizmetin geç, kötü işlemesi ya da işlememesi” “üçlüsü”nün bir yana bırakılarak hizmet kusuru olarak ifade edilen durumu, “kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde eksiklik” olarak tanımlama eğilimi mevcuttur.” (Arş. Gör. Buket DENİZ, “İdarenin Sorumluluğunu
Doğuran Hizmet Kusuru ve Hizmet Kusuru-Kişisel Kusur Ayrımı”, TBB Dergisi, S.153,s.194-195,2021)
17.3) Bu sebeple kamu hizmetlerinin yerine getirilmesinde eksiklik tespit edilmesi halinde Anayasa’nın
125’inci maddesinde yer verilen idarenin her türlü eylem ve işlemlerine yargı yolunun açık olacağı, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükümleri kapsamında yargı yolunun açık olduğu anlaşılmaktadır.
17.4) Posta Hizmetleri Kanununun evrensel posta hizmetleri ilkelerinin yer aldığı 13’üncü maddesinde,
posta hizmetlerinin süratli bir şekilde ülkenin her yerini kapsayacak şekilde kayıtlı veya değer konulmuş gönderilere ilişkin hizmet verilmesi ve sorumluluk üstenilmesi gibi hususlara değinilmiştir. Ayrıca mezkûr kanunun 29’uncu maddesinde PTT hizmetlerinden dolayı PTT’nin sorumlu olduğu hallerde dava etme hakkının hizmetten yararlana ait olduğu, posta uygulamalarına yön veren Posta ve Kargo Hizmetleri Usul ve Esaslarının 22’nci maddesinde, PTT hizmetleri ile ilgili görevlerin yerine getirilememesi halinde, 6475 sayılı Kanun, 6102 sayılı Kanun, 4925 sayılı Kanun, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve bu Usul ve Esaslar’da belirtilen durumlar ile özel sözleşme/protokollerde belirlenen tazminat hadleri içinde sorumlu olacağı, ilgili Usul ve Esaslar’ ın 26’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise gönderi, teslim süresini izleyen yirmi gün içinde teslim edilmezse, hak sahibinin zayi olduğu gerekçesiyle PTT’ ye başvurabileceği, göndericinin veya gerektiğinde alıcının tazminat isteklerinin zararın kesin bir
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
surette anlaşılmasından sonra sonuçlandırılacağı hükümleri ile hizmetin geç işlemesi durumunda
PTT’ye başvuru yapılabileceği belirtilmiştir.
17.5) Bu noktada PTT’nin faks gönderisi hususunda başvuranın iki defa başvurusuna herhangi bir gönderi
bulunmadığı cevabı verilmesi ve Kurumumuz bilgi ve belge talepli yazısına istinaden, Çorum PTT
Başmüdürlüğüne gerekli talimatın verildiği, yapılan araştırma sonucunda; söz konusu faks gönderisinin
04.01.2023 tarihinde Malatya E Tipi Kapalı Cezaevinden Çorum ili varışlı gönderildiği, herhangi bir kasıt
veya art niyet olmadan sehven alıcı adresinin de Çorum Kapalı Cezaevi olduğu düşünülerek Çorum
Cezaevine teslim edildiği, Çorum Cezaevi Müdürlüğü tarafından faksın sivil adres olduğunun
Müdürlüklerine bildirilmesi sonucunda gönderiye 09.01.2023 tarihinde teslim iptal işlemi yapıldığı, sistem raporlarında söz konusu gönderi açık olarak görünmediğinden ancak detaylı sistem taraması sonucu göndericisi ait olan gönderinin tespiti yapılabildiği ve teslimatın yaklaşık 7 ay sonrasında 27.07.2023 tarihinde sağlanması nedeniyle hizmetin geç işlediği anlaşılmaktadır.
17.6) Kamu hizmetinin gecikmeli olarak yerine getirilmesinin birçok farklı alanda hak kayıplarına neden
olabileceği değerlendirilerek Kurumumuz tarafından verilmiş olan 29.09.2023 tarihli ve sayılı
Kararda; “Tebligat evraklarının tesliminin uzun süreler almasının yargılama sürecinin ve çözüm bekleyen birçok hukuksal işlemin gecikmesine ve haberleşme hürriyeti ile adil yargılanma hakkı kapsamında hak ihlallerine sebebiyet verebileceği dikkate alınarak; özellikle şikâyet konusu mahkemeler veya icra daireleri tarafından tebliğe çıkarılan belgelere ilişkin posta hizmetlerinin öngörülen sürelerde yerine getirilmesinde yeterli özenin gösterilmesi, tebligat tesliminde yaşanan gecikmeler ile ilgili olarak ise gecikme sebeplerinin tespiti ve etkin olarak çözümü hususlarında gerekli tedbirlerin alınması hususunda” Posta ve Telgraf
Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğüne Tavsiyede bulunulmuştur.(Kamu Denetçiliği Kurumu, B.No:2023/5459, Tavsiye Kararı)
18) Kurumumuzca yapılan değerlendirmede, şikâyetçinin iddiaları ve tarafımıza sunulan bilgi ve
belgeler birlikte değerlendirildiğinde, Kurumumuza yapılan iki ayrı gönderiden birinin mektup gönderisi diğerinin faks türünde bir gönderi olduğu anlaşılan başvuruda, evrensel posta hizmetleri sağlayıcısı olan
PTT’nin kayıtsız gönderi olarak adlandırılan gönderi türünün PTT A.Ş. Posta ve Kargo Hizmetleri Usul ve
Esaslarında ayrıntılı bir şekilde düzenlendiği, söz konusu usul ve esasların 25’inci maddesinde; kayıtsız gönderilerin postaya verildiği herhangi bir suretle ispat edilse bile bunların kaybolmalarından çalınmalarından veya hasara uğramalarından dolayı tazminat ödenmeyeceği hükmü ile de PTT’nin tazminat ile sorumlu tutulmadığı, kayıtsız gönderilerin alıcılarının bulunmamaları halinde alıcıların tayin ettiği kimseye veya ailesinden ve yakınlarından yetişkin birine verilebildiği veya varsa mektup kutusuna atıldığı, bu da yoksa bina girişinde uygun bir yerden içeri bırakıldığı, kayıtsız gönderi kapının önüne dahi konulabildiğinden alıcına ulaştığının tespitinin mümkün olmadığı, başvuran mektup içinde manevi değeri yüksek evraklar olduğunu iddia ederek manevi tazminat talebinde bulunduğu, ancak belirtildiği üzere, imza karşılığı teslim alınan kayıtlı gönderiden farklı olarak posta kutusuna hatta kapının önüne bırakılabilen kayıtsız gönderinin teslim edildiğini ya da teslim edilmediğini tespit etme imkânı olmadığı, bu noktada tazminat için belirlenmesi zorunlu olan, kusur tespiti, zarar tespiti ve zarar ile idarenin kusurlu işlemi/eylemi arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığını tespit etme imkânı olmadığından şikâyet başvurusunun manevi tazminat talebine ilişkin bölümünün reddi gerektiği,
18.1) Faks iletisine ilişkin olarak PTT A.Ş. Posta ve Kargo Hizmetleri Usul ve Esasları’nın 22’nci
maddesinde, PTT hizmetleri ile ilgili görevlerin yerine getirilememesi halinde, 6475 sayılı Kanun, 6102 sayılı Kanun, 4925 sayılı Kanun, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve bu Usul ve
Esaslar’da belirtilen durumlar ile özel sözleşme/protokollerde belirlenen tazminat hadleri içinde sorumlu olunacağı, ilgili Usul ve Esaslar’ın 26’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise gönderi, teslim süresini izleyen
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
yirmi gün içinde teslim edilmezse, hak sahibinin zayi olduğu gerekçesiyle PTT’ye başvurabileceği, göndericinin veya gerektiğinde alıcının tazminat isteklerinin zararın kesin bir surette anlaşılmasından sonra sonuçlandırılacağı hükümleri ile hizmetin geç işlemesi durumunda PTT’ye başvuru yapılabileceğinin belirtildiği dikkate alındığında başvuran tarafından PTT’ye iki defa yapılan başvuruya “herhangi bir gönderiye ulaşılamamıştır” şeklinde cevaplar verildiği, söz konusu 04.01.2023 tarihli faks gönderisinin başka bir infaz kurumuna gönderildiği ve gecikmeli olarak 27.07.2023 tarihinde alıcı yakınına teslim edildiği anlaşılan işlemde faksın geç iletilmesi nedeniyle İdarenin kusurunun bulunduğu değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19) İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine PTT tarafından süresi içinde cevap verildiği, İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘kanunlara uygunluk’, ‘makul sürede karar verme’, ‘hesap verilebilirlik’, ‘şeffaflık’, ‘kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi’ ilkelerine uygun davrandığı, diğer taraftan Malatya E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü tarafından bilgi ve belge talebine süresinde cevap verilmediği bu nedenle , ‘makul sürede karar verme’ ve
‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarelerin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
20) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından
reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21’inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa)
dava açma süresinden arta kalan sürede yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN
KISMEN REDDİ KISMEN KABULÜ ile;
İmza karşılığı teslim alınan kayıtlı gönderiden farklı olarak posta kutusuna hatta kapının önüne bırakılabilen kayıtsız gönderinin teslim edildiğini ya da teslim edilmediği ile kusur, zarar ve illiyet bağını tespit etme imkânı olmadığından başvuranın manevi tazminata ilişkin taleplerinin, REDDİNE,
Faks gönderilmesine ilişkin işlemlerde idarenin hizmetin geç işlemesinden dolayı sorumlu olduğu değerlendirildiğinden mevzuat düzenlemeleri doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılması yönünde POSTA
VE TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA, MALATYA E TİPİ KAPALI CEZA İNFAZ KURUMU MÜDÜRLÜĞÜNE ve POSTA ve TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
6328 sayılı Kanunun 20’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, İdare tarafından bu karar üzerine tesis
edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Belge Doğrulama Kodu: e147-cecd-7cf5 Belge Doğrulama Adresi: https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr