Memur alımında belgelerin aslı veya onaylı suretinin teslim edilmesi gerekliliği ve başvuranın fotokopi sunması nedeniyle mülakata çağrılmaması uyuşmazlığı (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/14707-S.21.23557

BAŞVURU NO : 2021/7816

KARAR TARİHİ : 12/10/2021

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : BAHŞILI BELEDİYE BAŞKANLIĞI

TÜRKİYE BELEDİYELER BİRLİĞİ BAŞKANLIĞI

Yaşanan mağduriyetin giderilmesi talebi hk.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 14/04/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Kırıkkale ili, Bahşili Belediyesi’ne ilk defa atanmak üzere, 657 sayılı Devlet Memurları

Kanununa tabi olarak istihdam edilmek üzere; Mahalli İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve Atama

Yönetmeliği hükümlerine göre; KPSS türü, KPSS taban puanı ve diğer şartları taşımak kaydıyla, belirtilen boş kadrolara açıktan atama yoluyla memur alım ilanına 10/02/2021 tarihinde evraklarını eksiksiz bir şekilde doldurup bizzat Bahşili ilçesine gidip Belediye yazı işleri müdürüne kendisinden almış olduğu evrak zarfına koyup zarfı imzalamak suretiyle yine kendisine teslim ettiğini, evraklarını teslim etmeden hemen önce kendisinden de evraklarında herhangi bir eksikliğin bulunmadığı yönünde teyit aldığını, 19/02/2021 günü mülakata katılacaklar listesi açıklandığında tüm şartları ve KPSS puanı tutmasına rağmen isminin mülakat listesinde bulunmadığını kendisinden daha düşük puan alan şahısların mülakat listesine girdiklerini, kendisinin ise mülakata seçilmeme nedeni olarak başvuru formunu eksiksiz ve imzalı bir şekilde doldurmuş olmasına rağmen doldurmadığı, nüfus cüzdan sureti (fotokopisi), ehliyet sureti (fotokopisi) gibi evraklarının eksik olduğu bahane edilerek mülakata çağırılmadığının beyan edildiği, mülakatta başarılı olanların 59.86 puan ile ve 56.58 puan ile isimli şahıslar olduğunu sosyal medyada yaptığı araştırma neticesinde E.Gökhan Karışmaz ve Seyit Demir isimli şahısların Belediye Başkanı ile yakın ilişkiler içinde olduklarını tespit ettiğini ayrıca evraklarını aldığında herhangi bir eksiğinin mevcut olmadığını gördüğünü belirterek, yaşadığı bu haksızlığın düzeltilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddia hakkında bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Kırıkkale Valiliği tarafından gönderilen cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Belediye bünyesine boş bulunan, 03.01.2021 tarih ve sayılı resmi gazetede ve Çevre ve

Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü sitesinde 23.11. 2020 tarihinde yayımlanan 8 inci

Dereceli Mühendis, 8 inci ve 11 inci Dereceli Memur ve 13 üncü Dereceli Hizmetli kadrosuna İlk Defa

Atanmak Üzere yapılacak olan memur alımı ilanı verildiği, Belediye bünyesinde istihdam edilmek üzere başvuran tüm adayların istenilen KPSS puanına göre sıralandığı,

2.2. İlana şahsen, elektronik ortamda ve posta yolu ile başvurular yapıldığı, sınav kurulunun kararı ile mühendislik kadrosuna yapılan 12 başvurunun 3 tanesinin, 8. dereceli memur kadrosuna yapılan 201 başvurunun 5 tanesinin ve 11 dereceli memur kadrosuna yapılan 676 başvurunun 5 tanesinin sözlüye çağırıldığını ancak hizmetli kadrosuna yapılan 73 başvurunun hiçbirinin uygun olmaması nedeniyle sözlünün iptal edildiği,

2.3. Başvuranın başvuru belgelerini şahsen Belediyeye ulaştırdığı, Memur kadrosuna İlk Defa Atanmak

Üzere yapılacak olan memur alımı ilanının; “Başvuru Esnasında Adaylardan İstenilen Belgeler” başlığı altında başvuru formuna eklenecek belgelerde yer alan; a) Nüfus cüzdanı aslı veya aslı ibraz edilmek kaydıyla belediyemizce tasdik edilebilecek suretinin, g) İlan edilen kadrolar için istenen sürücü belgesinin aslı veya aslı ibraz edilmek kaydıyla belediyemizce tasdik edilebilecek suretinin, ğ) Milli Eğitim Bakanlığı onaylı bilgisayar işletmeni sertifikası veya mezun olduğu okulda bilgisayar dersi gördüğüne dair transkript belgesinin aslı veya noter onaylı örneği veya aslı ibraz edilmek kaydıyla belediyemizce tasdik edilebilecek suretinin eksik/geçersiz olması sebebiyle sözlü sınava çağrılmamasına sınav kurulu tarafından oy birliği ile karar verildiği,

ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet

Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun; 5.1. “Genel ve özel şartlar” başlıklı 48 inci maddesinde; “Devlet memurluğuna alınacaklarda aşağıdaki genel ve özel şartlar aranır. A) Genel şartlar: … 7. 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydı ile görevini devamlı yapmasına engel olabilecek (…) akıl hastalığı (…) bulunmamak…”, – – /

5.2. “Sınav şartı:” başlıklı 50 nci maddesinde; “Devlet kamu hizmet ve görevlerine Devlet memuru olarak atanacakların açılacak Devlet memurluğu sınavlarına girmeleri ve sınavı kazanmaları şarttır.

Sınavların yapılmasına dair usul ve esaslar ile sınava tabi tutulmadan girilebilecek hizmet ve görevler ve bunların tabi olacağı esaslar Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir genel yönetmelikle düzenlenir.”

5.3. “Kurumların memur ihtiyaçlarını karşılama şekli:” başlıklı 52 nci maddesinde; “Kurumların memur ihtiyaçları yayınlanan sınav sonuçlarında belirlenen başarı sırasına göre ilgili kurumlarca atama yapılmak suretiyle karşılanır.” ,

6. 3/5/2002 tarihli ve 24744 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlerine İlk Defa

Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliğinin “İl Özel İdareleri ve Belediye

Kadrolarına Atanacakların Seçilmesi” başlıklı beşinci bölümünün altında yer alan; “Seçme yöntemi ve duyuru” başlıklı 27/A maddesinin birinci fıkrasında; “İl özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşları, bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri ile döner sermayeli kuruluşların B grubu kadrolarına bu Yönetmeliğin Dördüncü Bölümünde yer alan usul ve esaslara göre atama yapılabileceği gibi, KPSS (B) grubu puan sıralaması dikkate alınarak, açıktan atama yapılacak kadro sayısının beş katına kadar belirlenecek adaylar arasında yapılacak yazılı ve/veya sözlü sınavlardaki başarı sırasına göre de atama yapılabilir.”

7. 24 /12/2019 tarihli ve 30988 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdarelere İlk Defa

Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliğinin;

7.1. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; (1) Bu Yönetmelik; il özel idareleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri ve döner sermayeli kuruluşlarda itfaiye eri ve zabıta memuru kadroları hariç boş bulunan diğer memur kadrolarına ilk defa atanacakları kapsar.

7.2. “Atama usûlü” başlıklı 5 inci maddesinde; (1) Mahalli idarelerde boş bulunan memur kadrolarına merkezi yerleştirme yoluyla veya idare tarafından yapılacak sınavla açıktan atama yapılabilir.

(2) Atama yapılacak kadro unvanı ve sayıları için ilgisine göre Çevre ve Şehircilik Bakanlığı veya İçişleri

Bakanlığından izin alınır. Atama izni verilen kadrolara her iki usûl ile de memur alımı yapılabilir. İzin verilmeyen kadrolar için merkezi yerleştirmeye başvurulamaz, duyuru ve sınav yapılamaz.

7.3. . “Atama izni” başlıklı 6 inci maddesinde; 1) Belediyeler ve bağlı kuruluşlar ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin kadrolarına Çevre ve Şehircilik Bakanlığından izin alınır.

(2) İl özel idareleri ile bunların üyesi olduğu mahalli idare birliklerinin kadrolarına İçişleri

Bakanlığından izin alınır.

(3) İl özel idareleri ile belediyelerin birlikte üye oldukları mahalli idare birliklerinin kadrolarına Çevre ve Şehircilik Bakanlığından izin alınır.

(4) İdareler, Yönetmelik eki Atama İzin Formunu ve Personel Gider Oranı Cetvelini doldurarak izin talebinde bulunur.

/

7.4.“Başvuru” başlıklı 11 nci maddesinde; “(1) Başvurular, şahsen veya iadeli taahhütlü posta yoluyla yapılır. Duyuruda belirtilmesi durumunda elektronik ortamda da başvuru yapılabilir.

Başvuru sırasında; adaylardan bu Yönetmeliğin Ek-1’indeki başvuru formunun yanı sıra nüfus cüzdanı veya kimlik kartı, mezuniyet belgesi, KPSS sonuç belgesi, sürücü belgesi ve benzeri belgelerin aslı veya sureti istenir. Elektronik ortamda yapılan başvurularda yukarıdaki belgeler duyuruda belirtilen tarihe kadar ibraz edilir.

Postadaki gecikmeler ve duyuruda belirtilen süre içerisinde yapılmayan başvurular dikkate alınmaz.

Giriş sınavına katılmak isteyenlerden istenilen belgelerin aslı ibraz edilmek kaydıyla suretleri Kurumca tasdik edilebilir.”,

düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ SN. SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan

Kısmen Tavsiye Kısmen Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran yukarıda 1 numaralı paragrafta yer verildiği üzere özetle; Bahşılı Belediyesi tarafından memur alımı için ilana çıkıldığını, ilanda istenilen belgeleri elden ve tam olarak teslim ettiğini ancak başvurusunun kabul edilmediği için sözlü sınava çağrılmadığını ifade ederek yaşadığı haksızlığın düzeltilmesini talep etmektedir

10. Uyuşmazlığa konu edilen ana husus, ilanda başvurunun yapılış usulüne ilişkin yeterli açıklama yapılıp yapılmadığı ile başvuranın başvurusunun usulüne uygun alınıp alınmadığı olduğundan, anılan idare tarafından yapılacak alımda uyulması gerekli usul ve esasların neler olduğunun tespiti önem arz etmektedir.

Söz konusu ilan, adı geçen Belediye Başkanlığı tarafından gerçekleştirilecek memur alımına yönelik olduğundan, somut uyuşmazlıkta uygulama alanı bulan mevzuatın Devlet Memurları Kanunu, Kamu

Görevlerine İlk Defa Atanacaklar İçin Yapılacak Sınavlar Hakkında Genel Yönetmeliği ve Mahalli

İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliği olduğu tespit edilmiştir.

11. Belediye tarafından yapılan Memur kadrosuna İlk Defa Atanmak Üzere yapılacak olan memur alımı ilanının; “Başvuru Esnasında Adaylardan İstenilen Belgeler” başlığı altında başvuru formuna eklenecek belgelerde yer alan ve başvuranın evrakları arasında eksik/geçersiz olan; a) Nüfus cüzdanı aslı veya aslı ibraz edilmek kaydıyla belediyemizce tasdik edilebilecek suretinin, g) İlan edilen kadrolar için istenen sürücü belgesinin aslı veya aslı ibraz edilmek kaydıyla belediyemizce tasdik edilebilecek suretinin, ğ) Milli

Eğitim Bakanlığı onaylı bilgisayar işletmeni sertifikası veya mezun olduğu okulda bilgisayar dersi gördüğüne dair transkript belgesinin aslı veya noter onaylı örneği ifadelerinde istenilen belgelerin aslının ya da Belediye tarafından onaylı olması gerektiği ibaresinin açıkça belirtildiği, başvuranın belediyeye şahsen teslim ettiği başvuru evrakları içerisindeki anılan belgelerin onaylatılmadığı, istenilen evrakın

sadece fotokopisinin yer aldığı tespit edilmiştir. Ayrıca söz konusu ilanda istenilen belgelerin hangi gün ve saatler arasında yapılacağının açıkça belirtildiği, mevzuata uygun olarak verilen ilana başvurmak isteyen adayların gerekli özeni göstererek ilanda belirtildiği gibi evrakların aslını veya Belediye tarafından onaylı örneğini teslim etmeleri gerektiğinden bu noktada başvuranların belediye personeline değil ilan metnine uygun başvuru yapıp/ yapmadıklarını kontrol etmeleri gerekmektedir.

12. İdareler ile vatandaşın ilişkisi ne kadar etkin ve vatandaşı tatmin edici düzeyde ise, o derece idareler vatandaşın haklarına saygılı ve haklar da güvence altına alınmış olur. Bu noktada personel alım ilanına yapılan başvuru sayısı ile sözlü sınava çağrılan kişi sayısı arasındaki fark göz önüne alındığında başvuranların gerekli özeni göstermesinin yanı sıra Belediye personelinin de başvuru yapanların evraklarındaki eksiklikleri kişilere bildirme ya da gerekli uyarıları yapma noktasında özverili davranmalarının hem vatandaşı tatmin etme düzeyinde daha etkin olacağı hem de idarenin ileride bu tarz şikâyetlerin ortaya çıkmasının önüne geçebileceği yani sorunları ortaya çıkmadan çözerek iyi yönetim ilkelerini etkin olarak hayata geçirebilme sürecinde oldukça önemlidir.

13. Bununla birlikte, hukukun üstünlüğünü kabul eden idare, tüm faaliyetlerini yargı önünde hesap verebilir doğrulukta ve daha dikkatli icra etmek zorundadır. Bu kapsamda, kişilerin mülakata katılamama gerekçesi olarak sunulan evrak eksikliği ya da geçersizliğini İdare ancak kişilerin başvuru belgelerini ya da bir örneklerini saklayarak ispatlayabilecekken, İdareden istenen bilgi belge talep yazımıza istinaden başvurana ait sınav başvuru belgelerinin gönderilememiş olması ve yapılan telefon görüşmeleri neticesinde evrakların kendilerinde olmadığının bildirilmesi İdarenin başvurularla ilgili işlemlerinde ‘hesap verilebilirlik’ ve

‘şeffaflık’ ilkelerine uygun davranmadığını göstermekte olup, bu noktada gereken dikkati ve özeni icra etmesi gerekmektedir.

14. Yukarıda yapılan açıklamalar ve Kurumumuzca yapılan değerlendirme sonucunda, İdarenin ilanının ilgili mevzuata uygun olarak verildiği ve bu ilanda başvuru şartlarının açıklıkla anlatıldığı anlaşıldığından, başvuran hakkında idarece tesis edilen işlemde hukuka aykırı husus bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verilse de başvurana ait sınav başvuru belgelerini Kurumumuza iletmediği için İdarenin başvuranla ilgili işlemlerinde ‘hesap verilebilirlik’ ve ‘şeffaflık’ ilkelerine uygun davranmadığı tespit edilmiştir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Kırıkkale İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

/

Açıklanan gerekçelerle;

Başvuranın, mağduriyetinin giderilmesi yönündeki talebinin REDDİNE;

Belediyeye personel alım ilanlarında başvuranların mağdur olmamasını temin etmek adına, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlar öncesinde personelinin daha dikkatli ve özenli davranması adına gereken tedbirlerin alması yönünde BAHŞILI BELEDİYE BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE

BULUNULMASINA;

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; BAHŞILI

BELEDİYE BAŞKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde

Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Bu kararın BAŞVURANA, gereği için BAHŞILI BELEDİYE BAŞKANLIĞINA ve bilgi için

TÜRKİYE BELEDİYELER BİRLİĞİNE tebliğine;

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi