TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 11157-11157 |sayi|18745356-101.07.04-E.18745356-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2017/113 2017/ 113
KARAR TARİHİ : 22/09/2017 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : 1 – Maliye Bakanlığı (Re’sen)
2 – Orman Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Memur olarak çalışmakta iken başka bir kuruma mühendis olarak atanan başvuranın, işe başlama tarihinden takip eden aybaşına kadar olan döneme tekabül eden maaş farkının ödenmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 10/01/2017 10.1.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Konya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünde memur olarak çalışmakta iken,
2016/ 1 E-KPSS yerleştirmeleri sonucunda tekstil mühendisi olarak Orman Genel Müdürlüğüne atandığını, 01/ 12/ 2016 tarihinde Çalışma ve İş Kurumu ile ilişiğinin kesildiğini ve 05/ 12/ 2016 tarihinde yeni görevine başladığını, 15/ 12/ 2016 tarihinde yapılan maaş ödemesinde 05/ 12/ 2016- 15/ 12/ 2016 tarihleri arasındaki maaş farkına yönelik ödeme yapılmadığını, söz konusu durumla ilgili Orman Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığına yaptığı başvuru üzerine de ödeme yapılmayacağı konusunda bilgi verildiğini belirterek, 05/ 12/ 2016- 15/ 12/ 2016 tarihleri arasındaki maaş farkının tarafına ödenmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Orman Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığının 12/ 04/ 2017 tarihli ve
sayılı yazısı ve eklerinde, özetle;
1 / 102.1) Başvuranın Orman Zararları ile Mücadele Dairesi Başkanlığı emrinde 5 inci derece 1 inci
kademe 1300 ek göstergeli mühendis olarak görev yapmakta olduğunu,
2.2) Personel Hareketleri Onayı örneğinden de anlaşılacağı üzere, başvuranın 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun 71 inci ve 74 üncü maddeleri kapsamında atandığı; bu bağlamda ilgilinin ilk defa memur olarak atanması söz konusu olmadığından, İŞKUR Genel
Müdürlüğünce düzenlenen personel nakil bildiriminde yer alan bilgiler dahilinde maaş tahakkuk işlemlerinin gerçekleştirildiği,
2.3) Başvuran hakkında, Maaş Nakil Bildirimi ve Personel Hareketleri Onayı belgelerindeki bilgiler
dahilinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 167 nci ve 169 uncu maddesi kapsamında işlem tesis edildiği; açıktan atama olması durumunda, başvuranın 8 inci dereceden, kıdem yılı
0 (sıfır) olarak baz alınması suretiyle, aylık almasını gerektireceğini ve bunun başvuranın
parasal anlamda hak kaybına neden olacağını,
2.4) Benzer konuda Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 16/ 04/ 2014
tarihli ve sayılı görüş yazısı bulunduğundan, başvuranın talebi üzerine konu hakkında yeniden Maliye Bakanlığından görüş talep edilmediği,
3) Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü’nün 02/ 05/ 2017 tarihli ve
sayılı yazısı ve eklerinde, özetle;
3.1) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 165 inci maddesinde, göreve başlanıldığı günden
itibaren aylığa hak kazanma durumunun açıktan aday veya asıl memur olarak atananlarla sınırlı tutulduğu; ayrıca, memur olarak çalışmakta iken istifa etmek suretiyle görevlerinden ayrılanların, bu Kanun’un 97 nci maddesinde yer alan bekleme süreleri geçtikten sonra, yeniden Devlet memurluğu görevine atanmalarının açıktan atama olarak değerlendirildiği,
3.2) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 167 nci maddesinde ikinci fıkraya yer verilmesinin
nedeninin, maddenin birinci fıkrasında yer verilen “yükseldiği veya atandığı derece” ibaresinin, aynı zamanda görevin niteliğindeki değişmeyi de ifade etmesinin bir sonucu olduğu; aksi halde ikinci fıkrada, memurların niteliği farklı olan bir göreve atanmaksızın yapılan derece yükselmelerinde, terfi onayını takip eden aybaşından itibaren yeni dereceleri üzerinden aylık almaya hak kazanacaklarının ayrıca belirtilmeyeceğini,
3.3) Memur olarak görev yapmakta iken 2016/ 1 E-KPSS yerleştirmeleri sonucunda Orman Genel
Müdürlüğüne tekstil mühendisi olarak atanan ve 05/ 12/ 2016 tarihinde göreve başlayan başvuranın söz konusu atamasının açıktan atama olarak değerlendirilmesinin mümkün bulunmadığı ve eski kurumundan muvafakatı alınmak suretiyle naklen ataması yapılan ilgilinin, yeni görevlerine ilişkin aylık ve özlük haklarından, söz konusu kadroya kazanılmış hak aylık ve derecesi ile atanması durumunda göreve başladığı tarihi takip eden aybaşından, anılan Kanun’un 68 inci maddesinin (B) fıkrası uyarınca atanması halinde ise göreve başladığı tarihten itibaren yararlanması gerektiğinin değerlendirildiği,
4) Devlet Personel Başkanlığı’nın 29/ 05/ 2017 tarihli sayılı yazısı ve eklerinde, özetle;
4.1) Devlet memuru olarak görev yapmakta iken Kamu Personel Seçme Sınavı (KPSS) sonucunda
diğer kamu kurum ve kuruluşlarının memur kadrolarına yerleştirme işlemi yapılanların, kurumlarının muvafakati ile naklen atamalarının yapıldığı,
2 / 104.2) Maliye Bakanlığının 160 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği çerçevesinde,
kurumlararası nakillerinde Devlet memurlarına göreve başladıkları tarihi izleyen aybaşından itibaren yeni görevlerine ilişkin aylık ödemesi yapılmakla birlikte, mevzuatımızda açıkça engelleyen bir düzenleme bulunmadığı hususu da göz önünde bulundurularak Türkiye İş
Kurumunda memur olarak görev yapmakta iken hizmet sınıfı ve derecesi ile görevinin niteliği değişmek suretiyle Orman Genel Müdürlüğünde mühendis kadrosuna atanan personelin, aylık ve özlük haklarının göreve başladığı tarihten itibaren yürüttüğü mühendis kadrosuna bağlı olarak ödenebilmesi yönünde söz konusu Tebliğde değişiklik yapılmasının hakkaniyet ilkesine uygun olacağının değerlendirildiği, ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
5) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı”
başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”
6) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”
7) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun
7.1) “Atamalarda görev yerine hareket ve işe başlama süresi” başlıklı 62 nci maddesinde;
“İlk defa veya yeniden veyahut yer değiştirme suretiyle; a) Aynı yerdeki görevlere atananlar atama emirlerinin kendilerine tebliğ gününü, b) Başka yerdeki görevlere atananlar, atama emirlerinin kendilerine tebliğ tarihinden itibaren
15 gün içerisinde o yere hareket ederek belli yol süresini,
izleyen iş günü içinde işe başlamak zorundadırlar .”
7.2) “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” 74 üncü maddesinde;
“Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakatı ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür .”
7.3) “Deyimler” başlıklı 147 nci maddesinde;
“Bu Kanunda geçen;
A) Aylık : Bu Kanuna tabi kurumlarda görevlendirilen memurlara hizmetlerinin karşılığında,
3 / 10kadroya dayanılarak ay itibariyle ödenen parayı,
… ifade eder”
7.4) “Zam ve Tazminatlar” başlıklı 152 nci maddesinde;
“I – Zamlar a) Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerde çalışanlara iş güçlüğü zammı, b) Hayat ve sağlık için tehlike arzeden hizmetlerde çalışanlara iş riski zammı, c) Sayıştay’a hesap vermekle yükümlü olan saymanlarla, vezne açığından malen sorumlu olan veznedar ve diğer görevlilere mali sorumluluk zammı, d) Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdam edilmesinde güçlük bulunan elemanlar için temininde güçlük zammı, ödenir .
II- Tazminatlar :
Görevin önem, sorumluluk ve niteliği, görev yerinin özelliği, hizmet süresi, kadro unvan ve derecesi ve eğitim seviyesi gibi hususlar gözönüne alınarak bu Kanunda belirtilen en yüksek
Devlet Memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüt tutarının, …’e kadar, bu nispetleri aşmamak üzere Bakanlar Kurulunca belirlenecek esas, ölçü ve nispetler dahilinde yukarıdaki tazminatlar ödenir . …
III- Ortak Hükümler :
Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerde bulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları ilgili kurumların yazılı isteği ve Devlet Personel
Başkanlığının görüşü üzerine Maliye Bakanlığınca bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarınca katsayının Bakanlar Kurulunca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmak üzere hazırlanır ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulur .”
7.5) “Memurlara ödenecek aylık tutarları” başlıklı 155 inci maddesinde;
“Bu kanunun 36 ncı maddesinde yer alan sınıflara ait gösterge tablosundaki rakamların, genel bütçe kanununda o yıl için tespit edilen katsayı ile çarpılması sonunda bulunacak miktar, sınıfların derece ve kademelerindeki memurların aylık tutarlarını gösterir .”
7.6) “Derece değişikliğinde verilecek aylık” başlıklı 161 inci maddesinde;
“Derece yükselmesi veya daha aşağı bir dereceye atama halinde, A) Bulunduğu dereceden yukarı derecelere atanan memur; a) 68 nci maddenin (B) bendi hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yeni girdiği derecenin ilk kademe göstergesine, b) Yeni girdiği derecenin ilk kademe göstergesi evvelce iktisap ettiği göstergeden düşük ise, iktisap ettiği göstergeye eşit olan kademenin göstergesine,
4 / 10Tekabül eden aylığı alır .”
7.7) “Aylığın ödeme zamanı ve Esasları” başlıklı 164 üncü maddesinde;
“Memurlara aylıkları her ayın başında peşin ödenir .”
7.8) “Açıktan atanmada aylığa hak kazanma” başlıklı 165 inci maddesinde;
“Bir göreve açıktan aday veya asıl memur olarak atananlar, göreve başladıkları günden itibaren aylığa hak kazanırlar . Bu suretle göreve başlamada ilk aylık, gün hesabiyle ay sonunda ödenir .”
7.9) “Derece değişikliğinde aylığa hak kazanma” başlıklı 167 nci maddesinde;
“Derece yükselmesinde veya daha aşağı derecelere atamada memur, yükseldiği veya atandığı derecenin görevine başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren bu derecenin 161 inci maddeye göre kazandığı kademe aylığını alır .
Ancak, yürütülmekte olan görevin niteliğinde bir değişme olmaması halinde derece yükselmesine ilişkin onayın geçerlilik tarihini takip eden ay başından itibaren bu derecenin
161 inci maddeye göre kazandığı kademe aylığını alır .”
7.10) “Görev yeri değiştirilen memurların aylıkları” başlıklı 169 uncu maddesinde;
“Bulundukları yerden başka yerlerdeki görevlere nakledilen ve 62 nci maddede belirtilen süre içinde yeni görevlerinde işe başlayan memurlarla yer değiştirme suretiyle başka kurumlara atanan memurların aylıkları, işe başladıkları tarihi takip eden aybaşından itibaren yeni görev yerinde ödenir . Eski görev yerinde alınan aylıklar için kurumlar arasında herhangi bir hesaplaşma yapılmaz .”
8) 178 sayılı Maliye Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararnamenin
8.1) “Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü” başlıklı 10 uncu maddesinde;
“Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır : …
g) Harcama politikalarını etkileyebilecek her türlü kanun, tüzük, kararname ve yönetmelik tekliflerini inceleyerek bunlar hakkında Bakanlığın görüşünü hazırlamak,”
8.2) “Koordinasyon ve işbirliği konusunda Bakanlığın görev, yetki ve sorumluluğu” başlıklı 37
nci maddesinde;
“Bakanlık ana hizmet ve görevleriyle ilgili konularda diğer Bakanlıkların ve kamu kurum ve kuruluşlarının uyacakları esasları yürürlükteki mevzuata uygun olarak belirlemekle, kaynak israfını önleyecek ve koordinasyonu sağlayacak tedbirleri almakla görevli ve yetkilidir .”
8.3) “Bakanlığın düzenleme görev ve yetkisi” başlıklı 39 uncu maddesinde;
“Bakanlık, kanunla yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetleri tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge ve diğer idari metinlerle düzenlemekle görevli ve yetkilidir .”
5 / 109) 217 sayılı Devlet Personel Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname’nin “Görev” başlıklı 3 üncü maddesinde;
“Devlet Personel Başkanlığı’nın görevleri şunlardır :
a) Kamu personelinin hukuki ve mali statüsünün ve uygulanmasının esaslarını tespit etmek, bunların düzenlenmesi ve geliştirilmesiyle ilgili çalışmaları yapmak,”
10) 05/ 05/ 2006 sayılı ve 26159 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe konulan
17/ 04/ 2006 tarihli ve 2006/ 10344 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve
Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı’nın “Aylığa ilişkin hükümlerin uygulanması” başlıklı 14 üncü maddesinde;
“( 1) Bu zam ve tazminatlar; vekalet ve ikinci görev halleri, teknik personele büyük proje ve açık mahallerde çalışmanın karşılığı yapılan ödemeler ile kıst olarak yapılması gereken ödemeler hariç, aybaşında aylıkla birlikte peşin ödenir .
( 2) Zam ve tazminatların hak edilmesinde ve ödenmesinde, bu Karar ve eki cetvellerde hüküm bulunmayan hallerde aylığa ilişkin hükümler uygulanır .”
11) 31/ 12/ 2016 tarihli ve 29935 sayılı 2. Mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
konulan 27/ 12/ 2016 tarihli ve 2016/ 9670 sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam Ve
Tazminatlara İlişkin Kararda Değişiklik Yapılması ve Aynı Kararın 2017 Yılında da
Uygulanmasına Dair Bakanlar Kurulu Kararı’nın birinci maddesinde;
“17/ 4/ 2006 tarihli ve 2006/ 10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet
Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar ve eki cetvellerin uygulanmasına
2017 yılında da devam olunur .”
12) 11/ 05/ 2006 tarihli ve 26165 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 160 Seri No’lu Devlet
Memurları Kanunu Genel Tebliğinin “Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar”
Bölümünün 11 inci maddesinde, “Kararın 14 üncü maddesi ile getirilen hükme göre zam ve tazminatlar; vekalet ve ikinci görev halleri, teknik personele büyük proje ve açık çalışma mahallerinde çalışmanın karşılığı yapılan ödemeler ile kıst olarak yapılması gereken ödemeler hariç, aybaşında aylıkla birlikte peşin ödenecek, zam ve tazminatların hak edilmesinde ve ödenmesinde, Karar ve eki cetvellerde hüküm bulunmayan hallerde aylığa ilişkin hükümler uygulanacaktır .
Bu nedenle;
… c) Üst derece ile alt derecelere yapılan atamalarda ve görev değişikliğinde memur, atandığı göreve başladığı tarihi izleyen aybaşından itibaren atandığı derecenin aylığına hak kazandığından, yeni derece ve görevlerine ait zam ve tazminatlarının da buna göre ödenmesi, ancak 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendine göre atananların aylık ve diğer hakları atandıkları yeni kadro dereceleri üzerinden göreve başladıkları günden itibaren ödendiğinden, bu kadro dereceleri için öngörülen zam ve tazminatların da anılan Kanunun
165 inci maddesinde olduğu gibi göreve başladıkları günden itibaren ödenmesi,
… gerekmektedir .”
6 / 10düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
13) Konya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’nde memur olarak görev yapmakta iken, 2016/ 1
E-KPSS sonucunda tekstil mühendisi olarak Orman Genel Müdürlüğüne ataması yapılan başvuran, göreve başlama tarihi olan 05/ 12/ 2016 ile 15/ 12/ 2016 arasındaki farkın tarafına ödenmesini talep etmektedir .
14) Anayasa Mahkemesi’nin 20/ 03/ 2008 tarihli, sayılı kararında; ilk defa
devlet memurluğuna atanan kişinin, görevine başlayıncaya kadar memur ya da kamu görevlisi sayılmadığı, görevine başladığı tarihten itibaren kamu görevlisi sıfatını kazandığı, bu süreye ilişkin olarak kendisine aylık ödenmediği, tedavi yardımı hizmetleri ile memurlara ve diğer kamu görevlilerine sağlanan bir takım haklardan yararlandırılmadığı; oysa naklen atanan kamu görevlilerinin, naklen atama işleminin yapıldığı tarihten önce kamu görevlisi olduğu, belirli bir statü hukuku içerisinde kendilerine yüklenilen kamu görevini yerine getirdikleri, bu durumda, ilk defa devlet memurluğuna atananlar ile halen devlet memuru olup da naklen ataması yapılanların aynı hukuksal konumda bulunmadıkları hükümlerine yer verilmiştir .
15) Ayrıca, 3.1 No’lu paragrafta yer alan Maliye Bakanlığının görüş yazısında da belirtildiği üzere,
Devlet Memurları Kanunu’nun memurlara tanıdığı çekilme hakkını kullanarak istifa eden memurların, bu Kanun’un 97 nci maddesinde belirtilen bekleme sürelerini geçirdikten sonra memurluğa atanmaları açıktan atama olarak değerlendirilerek buna göre işlem tesis edilmektedir .
16) Buna göre, daha önce de Devlet memuru olarak çalışmakta iken, muvafakat alınmak ve
Personel Hareketleri Onayı ile Personel Nakil Bildirimi düzenlenmek suretiyle, Konya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’nden Orman Genel Müdürlüğüne atanan başvuranın açıktan atanmış memur olarak kabul edilmesi mümkün değildir .
17) Diğer yandan, idarenin başvuranın talebini reddettiği 22/ 12/ 2016 tarihli ve sayılı
yazısında gerekçe olarak belirtilen, Devlet Memurları Kanunu’nun 167 nci maddesinin de olayımızda uygulanmasına imkan bulunmamaktadır . Zira, bu maddede derece değişikliğinde aylığa hak kazanma durumunu ele alınmakta olup; kanun koyucu, ilgilinin, derece değişikliği durumunda yürütülmekte olan görevin mahiyetinde değişiklik olması halinde göreve başladığı tarihi veya yürütülmekte olan görevin mahiyetinde değişiklik olmaması halinde ise atama onayını takip eden aybaşında 161 inci maddeye göre kazandığı kademe aylığını alacağını düzenlemiştir . Somut olayımızda, Orman Genel Müdürlüğü’nün 12/ 04/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazısının ekinde yer alan başvurana ait hizmet belgesi incelendiğinde, başvuranın kazanılmış hak aylık derecesinde herhangi bir değişiklik olmadığı görülmektedir .
18) Bu durumda, başvuranın, her ne kadar E-KPSS sonucunda ataması yapılsa da, daha önce de
memur olarak çalıştığı ve arada bir kesinti olmaksızın başka bir göreve atandığı göz önünde bulundurulduğunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 74 üncü maddesi çerçevesinde görev yerinin değiştiği açıktır . Bu durumda uygulanması gereken hükmün, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanunu’nun görev yeri değişen memurların aylıklarının nasıl ödeneceğini düzenleyen 169 uncu maddesi olduğu değerlendirilmektedir .
7 / 1019) Memurların görev yerlerinin değişmesi ve naklen atanmaları durumunda, aylıklarını ne şekilde
ödeneceği konusunda farklı yaklaşımlar bulunmaktadır . Nitekim, Maliye Bakanlığı’nın 3.3
No.lu paragrafta yer alan görüşünde, ilgilinin, yeni görevlerine ilişkin aylık ve özlük haklarından, söz konusu kadroya kazanılmış hak aylık ve derecesi ile atanması durumunda, göreve başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanacağı ileri sürülmektedir .
20) Ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 169 uncu maddesinin, yer değiştirme suretiyle
başka kurumlara atanan memurların, atandıkları görevin aylığına, işe başladıkları ayı takip eden aybaşından itibaren hak kazanacakları şeklinde yorumlanması doğru değildir . Zira, kanun koyucu, söz konusu maddeyi düzenlerken, 165 inci ve 167 nci maddelerin aksine, hak kazanma durumuna değinmemiş olup; sadece naklen başka kurumlara atanarak işe başlayan memurların yeni aylığının nerede ödeneceği ile idareler arasında hesaplaşma yapılıp yapılmayacağı hususlarını düzenlemiştir .
21) Kural olarak, kanunda açıkça bir düzenleme olmadıkça, memurun fiilen yaptığı görevin
aylığını alması gerekmektedir . Bu nedenle, naklen atanarak farklı bir statüye giren memurun, göreve başladığı günden itibaren yeni kadro görevinin aylığına hak kazanması gerektiği değerlendirilmektedir .
22) 657 sayılı Kanun’un 169 uncu maddesi bu bağlamda incelendiğinde, naklen atama durumunda
memurun maaşında herhangi bir fark meydana gelmiyorsa, memura fark ödenmesi gerekmemekte; ancak, artış söz konusu ise aradaki farkın memura hizmetin taalluk ettiği yeni görev yerince ödenmesi, düşüş söz konusu ise eski görev yerinin fazladan ödediği (yani memurun fiilen yaptığı işin karşılığı olmayan) miktarı memurdan talep ederek tahsil etmesi gerekmektedir . Madde hükmü gereğince ise, kurumlar arasında ilgilinin aylığına ilişkin konularda hesaplaşma yapılmamalıdır . Örneğin, eski görev yerinde 2000 TL almakta iken,
3000 TL maaşlı yeni görevine atanarak ayın ilk gününde görevine başlayan memura, maaş
ödemesini yapıldığı aybaşına kadar geçen yarım aylık süre için, filen yaptığı yeni görevinin yarım aylık maaşının karşılığı 1500 TL olması nedeniyle, aradaki fark miktarı olan 500 TL’nin yeni görev yerince ödenmesi; eski görev yeri ile yeni görev yeri arasındaki maaş miktarının ise tam tersi olması halinde ise, eski görev yerince memurun ayrıldığı tarihten sonraki yarım aylık dönem için fazladan yapılan 500 TL’nin memura borç çıkarılması; kurumlar arasında ise bütçe aktarımı işlemlerini yapılmaması icap etmektedir .
23) Öte yandan, zam ve tazminatlara ilişkin hükümlerin nasıl değerlendirilmesi gerektiği konusunda
da ortada bir ihtilaf bulunmaktadır . Zam ve tazminatların hak edilmesi ve ödenmesinde de aylığa ilişkin hükümlerin uygulanacağı hükmünü içeren ve halen uygulanmakta olan 27/ 12/ 2016 tarihli ve 2016/ 9670 sayılı Bakanlar Kurulu kararının uygulanması sırasında ortaya çıkması muhtemel tereddütlerin giderilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla
Maliye Bakanlığınca çıkartılan 160 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinin
“Uygulamaya İlişkin Ortak Açıklamalar” Bölümünün 11/c maddesinde, aynı yaklaşım doğrultusunda, görev değişikliğinde memurun atandığı göreve başladığı tarihi izleyen aybaşından itibaren atandığı derecenin aylığına hak kazandığı yorumunda bulunularak, zam ve tazminatların da buna göre ödenmesi gerektiği ifade edilmiştir .
24) Ancak, yukarıda izah edildiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda, memurun naklen
atandığı görevin mali haklarını işe başlama tarihi itibariyle almasına engel oluşturacak herhangi bir hüküm bulunmadığı gibi, hakkaniyet gereği memurun fiilen yaptığı görevin aylığını alması gerekmektedir . Bu sebeple, 160 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel
8 / 10Tebliğinde yer alan söz konusu hükümde isabet bulunmadığı, ayrıca, gerek Kanunda gerekse
ilgili Bakanlar Kurulu Kararında bu yönde bir hüküm bulunmadığından normlar hiyerarşisi açısından üst normlara aykırılık içerdiği, bahsi geçen Tebliğde yapılacak değişiklikle bu hususun düzeltilmesi gerektiği değerlendirilmektedir . Nitekim, Devlet Personel Başkanlığı tarafından da (Bakınız 4.2 No.lu paragraf) aynı yönde görüş bildirilmiştir .
25) Diğer yandan, Sayıştay 4. Dairesi’nin 18/ 11/ 1997 tarihli ve sayılı kararında, Maliye
Bakanlığı’nın değişik birimlerinde memur olarak çalışmakta iken açılan sınavı kazanarak müfettiş yardımcılığı kadrosuna atanan ilgililere yeni görevlerinin gerektirdiği zam ve tazminat farklarının kıst olarak ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı yönünde karar verildiği görülmektedir .
26) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda yer verilen açıklamalar göz
önünde bulundurulduğunda, Konya Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü’nde memur olarak görev yapmakta iken, 2016/ 1 E-KPSS yerleştirmeleri sonucunda tekstil mühendisi olarak
Orman Genel Müdürlüğüne ataması yapılan başvurana, göreve başlama tarihi olan 05/ 12/ 2016 ile takip eden aybaşı tarihi olan 15/ 12/ 2016 arasındaki süreye tekabül eden aylık ile zam ve tazminat farklarının yeni görev yerince başvurana ödenmesi konusunda Orman Genel
Müdürlüğüne; ayrıca, 160 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde gerekli değişikliklerin yapılması yönünde Maliye Bakanlığına tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
27) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin
“kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği; ancak, başvuranın talebini reddederken bu işlem karşısında hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğinin göstermemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
V. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
28) 6328 sayılı Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci
maddesinde, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir . Bu kapsamda incelemenin altı ayda bitirilememe gerekçesi, dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu ve yargı yolu başvurana 14/ 07/ 2017 tarihli ve sayılı yazı ile bildirilmiştir .
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE , Başvuranın yeni atandığı görevine başlama tarihi olan 05/ 12/ 2016 tarihi ile takip eden aybaşı tarihi olan 15/ 12/ 2016 tarihi arasındaki aylık ile (varsa) zam ve tazminat farkının hesap edilerek başvurana ödenmesi yönünde ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE , Ayrıca, 160 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde gerekli değişikliklerin yapılması yönünde MALİYE BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
https : //ebys .ombudsman .gov.tr/sorgu/sorgula .aspx adresinden 497B-A 0G 6- 8DD1 kodu ile yapılabilir .
9 / 106328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
MALİYE BAKANLIĞI ile ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana, MALİYE BAKANLIĞINA ve ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi