|
ÖZET: Belediyelerde memur, sözleşmeli personel, sürekli işçi ve geçici işçi ile şirket işçisi alımında personel gider oranlarının belirlenmesi için bazı kriterler ve yasal düzenlemeler bulunmaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediyelerin yıllık toplam personel giderlerinin, son yıl bütçe gelirlerinin belirli bir oranını aşamayacağını belirtmektedir. Nüfusu 10.000’in altında olan belediyelerde bu oran yüzde kırk, diğerlerinde ise yüzde otuz olarak uygulanmaktadır. Ayrıca, personel giderlerinde beklenmedik artışlar olması durumunda yeni personel alımının durdurulacağı ifade edilmektedir.
Personel gider oranının hesaplanmasında, ilgili yılın bütçe gelirleri ve yeniden değerleme katsayıları dikkate alınmalıdır. Belediyenin mevcut personel giderleri, yıl içinde yapılacak maaş artışları ve henüz ödenmemiş tutarlarla birlikte değerlendirilmelidir. Yeni personel alımı yapılması durumunda, bu oranların aşılması halinde oluşacak kamu zararının, zararın oluştuğu tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte belediye başkanından tahsil edileceği unutulmamalıdır. Sonuç olarak, belediyelerin personel alım süreçlerinde, yasal çerçeveler ve bütçe gelirleri dikkate alınarak hareket edilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, şirket işçisi alımlarında da benzer hesaplamaların yapılması ve personel giderlerinin belirlenen oranlar içinde kalması sağlanmalıdır. |
NOT: Memur, sözleşmeli personel, sürekli işçi ve geçici işçi ile şirket işçisi alımında personel gider oranları hakkında
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı: E-53773008-622.02-9922103 01/08/2024
Konu: Görüş (Memur, Sözleşmeli Personel, Sürekli İşçi ve
Geçici İşçi ile Şirket İşçisi Alımında Personel Gider Oranları)
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: tarihli ve sayılı yazınız.
Personel gider oranının hesaplanmasında Belediyenizde memur, sözleşmeli personel, sürekli işçi ve geçici işçi ile personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edilen şirket işçilerinin ücretlerinin dahil edilip edilmeyeceği ile personel gider oranının hesaplanmasında hangi tarihin esas alınacağı konusunda görüş talep edilen ilgi yazı incelenmiştir.
Bilindiği üzere, 5393 sayılı Belediye Kanununun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49 uncu maddesinin sekizinci fıkrasında, “Belediyenin yıllık toplam personel giderleri, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşamaz. Nüfusu 10.000’in altında olan belediyelerde bu oran yüzde kırk olarak uygulanır. Yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılamaz. Yeni personel alımı nedeniyle bu oranın aşılması sebebiyle oluşacak kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren hesaplanacak kanunî faiziyle birlikte belediye başkanından tahsil edilir. Personelin her türlü alacakları zamanında ve öncelikle ödenir.” hükmü yer almaktadır.
Ayrıca, 28.4.2018 tarihli ve 30405 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esasların 5 inci maddesinde, “(1) İdarelerin, şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderleri, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamaz. Bu oran büyükşehir belediyelerinde yüzde otuz olarak uygulanır. Yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamaz.
…“ hükmü bulunmaktadır.
Diğer taraftan, 17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tasarruf Tedbirleri konulu 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin “PERSONEL GİDERLERİ” başlıklı bölümünde, “Mevcut personelin etkin ve verimli çalışmasını sağlamak üzere gerekli tedbirler alınacak, bu personel hizmet standartlarına uygun ve dengeli bir şekilde görevlendirilecek ve atıl personel oluşmasına izin verilmeyecektir. Kanundan doğan mecburi yükümlülüklerin yerine getirilmesi hariç olmak üzere bir önceki mali yılda kadro ve pozisyon sayılarında emeklilik, istifa ve ölüm gibi nedenlerle meydana gelen azalma kadar yeni kadro ve pozisyon ihdas ya da kullanım talebinde bulunulabilecektir. Mahalli idareler bakımından bu kapsamdaki uygulamalarda, ilgili mevzuatta yer alan norm kadro ilke ve standartları ile yıllık toplam personel giderleri hakkındaki oranlar esas alınacaktır…” açıklamalarına yer verilmiştir.
Öte yandan, personel gider oranı; yılbaşında, personel giderlerinde beklenmedik şekilde bir artış olması halinde, personel çıkışı (emekli, naklen geçiş, istifa, işe son verme vb.) veya yeni personel alırken hesaplanabilir.
Bu çerçevede, personel istihdamına karar verildiği ay itibarıyla cari yılda Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planının 830.01-Personel Giderleri (830.01.01-Memurlar+830.01.02-Sözleşmeli Personel+830.01.03-İşçiler+830.01.04-Geçici Personel+830.01.05-Diğer Personel) bütçe tertibinde gerçekleşen tutarlar ile gelecek zam ve iyileştirmeler göz önünde bulundurularak henüz ödeme yapılmayan ve yıl sonuna kadar ödenmesi tahmin edilen tutarların toplamı cari yıl personel giderlerini oluşturmaktadır.
Belediyenizin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının yani 31 Aralıkta düzenlenen Aralık ayı mizanındaki 800-Bütçe Gelirleri Hesabının 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesince tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılarak güncellenmesi gerekmektedir.
Yıllık toplam personel giderlerinin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktara oranlanması suretiyle personel gider oranı hesaplanmaktadır.
Yeni personel istihdamı nedeniyle personel gider oranının yasal sınırı aşması halinde oluşacak kamu zararının, zararın oluştuğu tarihten itibaren hesaplanacak kanunî faiziyle birlikte belediye başkanından tahsil edileceği unutulmamalıdır.
Belediye şirketine personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında şirket işçisi alımının yapılması halinde personel gideri, yukarıda memur, sözleşmeli personel, sürekli işçi ve geçici işçi alımında hesaplanan tutar ile cari yılda hesaplamanın yapıldığı aya kadar şirket personeline (yöneticiler+işçiler+destek personeli) yapılan net maaş ödemeleri ve yıl sonuna kadar ödenmesi gereken net maaşlarının toplamından oluşmaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik eki Cetvellerde C-12 grubunda yer alan Belediyenizin nüfusunun olması nedeniyle;
Belediyenize memur, sözleşmeli personel, sürekli işçi ve geçici işçi alımlarında personel giderlerinin, Belediyenizin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesince tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşmaması,
Belediyeniz şirketine personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında şirket işçisi alımlarında şirket personel giderleri de dahil edilerek hesaplanan personel giderlerinin en son yıl gerçekleşen bütçe gelirlerine yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle bulunan tutarın yüzde kırkını aşmaması,
gerektiği mütalaa edilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Yerel Yönetimler Genel Müdürü