|
ÖZET: Mardin Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünde görev yapan bir öğretmen, il içindeki saha çalışmalarında geçici görev gündeliği ödemeleri talep etmiştir. 6245 sayılı Harcırah Kanunu’na göre, memuriyet mahalli dışına yapılan geçici görevlendirmelerde, personelin yol gideri ve yevmiye alması gerektiği belirtilmiştir. Başvuranın, Nusaybin ve Derik ilçelerine yapılan geçici görevlendirmeleri, memuriyet mahalli dışında kabul edilmiştir.
Harcırah Kanunu’nun 3. maddesine göre memuriyet mahalli, memurun asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu yerlerdir. Başvuranın görev yaptığı yerler, bu tanımın dışında kalmaktadır. Dolayısıyla, geçici görev yolluğunun ödenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. İdarenin, başvuranın talebine ilişkin işlemlerinde hukuka aykırılık bulunduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvurana geçici görev gündeliği ödenmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/3910-S.23.6476
BAŞVURU NO : 2022/17502
KARAR TARİHİ : 28/03/2023
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANLIĞI
Geçici görev gündeliği ödenmesi talebi.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 29/11/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, görev alanı gereği il içi saha çalışmalarında yapılan günlük görevlendirmelerde Harcırah
Kanunu kapsamında talep ettikleri gündeliklerin ödenmesi hususunda sorun yaşadıklarını belirterek; Kanunda belirtildiği gibi görev mahalli dışına belirli aralıklarla yapılan görevlendirmelerle ilgili gerekli gündelik ödemelerinin tarafına yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 21/12/2022 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Strateji Geliştirme Başkanlığının 09.09.2022 tarihli ve sayılı yazılarında; İl Müdürlükleri ve bağlı kuruluşlarında 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4/A, 4/B ve 4/D fıkraları kapsamında görev yapan personelin memuriyet mahalli dışına kurumca sağlanan araç ile günü birlik geçici göreve gitmeleri durumunda harcırah ödenip ödenmeyeceğine ilişkin tereddütler yaşanması ve konu hakkında bilgi istenmesi nedeniyle, uygulama birliğinin sağlanması amacıyla İl Müdürlüklerine konu hakkında gerekli bilgilendirme yapıldığı, 2.2. Strateji Geliştirme Başkanlığının 09.09.2022 tarihli ve sayılı yazılarında da belirtildiği üzere;
6245 sayılı Harcırah Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, “Memuriyet
mahalli”; Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri
bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri” şeklinde; (h) bendinde “Başka yer, Yukarıda (g) fıkrasında yazılı memuriyet mahalli dışındaki yerleri” şeklinde tanımlandığı, 2.3. Harcırah Kanununun 39 uncu maddesi ile bir günden kısa sürede memuriyet mahalline dönenlerin giderlerinin tamamının gerçekleşmeyeceği yaklaşımıyla daha az miktarlarda gündelik belirlenmiş, buna göre, belirtilen süreler (bir günü aşmayan görevlendirmeler) için Harcırah Kanunu uyarınca tespit edilen gündeliklerin belli oranları dahilinde gündelik ödenmesi yaklaşımı benimsendiği, 2.4. Mardin Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünün Strateji Geliştirme Başkanlığının harcırah konusuna ilişkin görüş yazısı doğrultusunda il merkezi ve ilçelerinde görev yapan personelin memuriyet mahal bölgelerinin neresi olduğuna dair Mardin Defterdarlığına 29.09.2022 tarihli ve 4756845 sayılı yazı ile görüş sorulmuş olup; Mardin Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğünün 03.11.2022 tarihli ve 1600083 sayılı yazılarında; 6245 sayılı Harcırah Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde yer alan “memuriyet mahalli” tanımı 11/09/2014 tarihli 29116 mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan 6552 sayılı İş Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması ile Bazı
Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanunun 89 uncu maddesi ile; “Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri,” şeklinde değiştirildiği; 144 üncü maddesinin (b) fıkrası ile 6245 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesinin yürürlükten kaldırıldığı ve 145 inci maddesinin (e) fıkrasında da maddenin 31/03/2014 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği hüküm altına alındığı, 2.5. Yapılan düzenleme ile büyükşehir belediyeleri dışında kalan belediyelerde eski uygulamanın devamı sağlanmış, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde görev yapan memur ve hizmetliler için yeni bir memuriyet mahalli tanımı yapılmış; söz konusu düzenleme ile büyükşehir belediyelerinde il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla; 1. Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler, 2. İlçe belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller, 3. Kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler, memuriyet mahalli olarak belirlendiği, 2.6. Böylece büyükşehir olan illerde; ilçe sınırları içinde ilçe belediye merkezi ile yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler memuriyet mahalli olarak kabul edilmiş, aynı ilçe sınırları içinde belediye merkezi ile yerleşim özellikleri itibarıyla bütünlük arz etmeyen yerler ise memuriyet mahalli dışı kabul edilerek harcırah ödenmesi imkanı getirilmiş, ayrıca ilçe belediyelerinin yerleşim yerlerinin birbirlerine yakınlaşması hatta birbiri ile sınır oluşturacak şekilde iç içe girmesi nedeniyle ilçe sınırları dışına çıkmakla birlikte birinci fıkrada belirtilen yerler ile bütünlük arz eden ve aralarında yerleşim özellikleri bakımından ayrım bulunmayan yerler de memuriyet mahalli olarak kabul edildiği, 2.7. Bu itibarla; geçici görevlendirmenin yapıldığı yerlerin 6245 sayılı Kanunda belirtilen memuriyet mahalli dışında olması halinde geçici görev yolluğunun ödenmesinin mümkün bulunduğu,
2.8. İl Müdürlüğünün anılan yazıları ile ilgili görüş yazılarında belirtilen kanunun ilgili maddeleri doğrultusunda söz konusu görev yolluğunun ödenemeyeceği, ifade edilmektedir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 6245 sayılı Harcırah Kanununun, 5.1. “Tarifler” başlıklı 3 üncü maddesinde; “…
g) Memuriyet mahalli: Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri; h) Başka yer: Yukarıda (g) fıkrasında yazılı memuriyet mahalli dışındaki yerleri; ifade eder.” 5.2. “Muvakkat vazife harcırahı (Yol masrafı ve yevmiye)” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Aşağıda gösterilen memur ve hizmetlilere muvakkat vazife harcırahı olarak yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur: 1) Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadıyla muvakkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere;” 5.3. “Memuriyet mahalli dışına gönderilenlerin gündeliği” başlıklı 39 uncu maddesinde; “Resmi bir görevle memuriyet mahalli içinde bir yere gönderilenlere gündelik verilmez. Geçici bir görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13:00) ve akşam (saat 19:00)
yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi de geçirenlere tam gündelik verilir.” 5.4. “Geçici görev gündeliğinin verilebileceği azami süre” başlıklı 42 inci maddesinde, “Geçici bir görev ile başka bir yere gönderilenlere, görev mahalline varış tarihinden itibaren bu Kanuna göre verilen gündelikler: a. Yurtiçinde bir yıllık dönem zarfında aynı yerde, aynı iş için ve aynı şahsa 180 günden fazla verilemez. İlk 90 gün için tam, takibeden 90 gün için 2/3 oranında ödenir. b. Yurtdışında ilk 180 gün tam ve müteakip günler için 2/3 oranında ödenir. (…)” 6. 41 Nolu Harcırah Kanunu Genel Tebliğinde;
6.1. “Büyükşehir belediyesinin olduğu illerde memuriyet mahalli” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1)
İl mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla; a) Memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu yerleşim birimlerinin bağlı olduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve aynı zamanda yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler, b) Söz konusu ilçe belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller, memuriyet mahalli olarak kabul edilir.
(2) Kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler memuriyet mahalli olarak kabul edilir.” 6.2. “Kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler” başlıklı 5 inci maddesinde; “(1) Ulaşımı düzenli olarak kurumlarınca sağlanan servis araçları veya bu mahiyetteki taşıt araçları ile her gün gidiş ve dönüş olmak üzere ulaşım sağlanan yerler, memuriyet mahalli kapsamında değerlendirilir.
(2) Ulaşımı düzenli olarak sağlanmayıp arızi olarak kurumlara ait taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler ise memuriyet mahalli dışı olarak değerlendirilir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurana geçici görev gündeliği ödenmemesi yönündeki işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle Tavsiye Kararı verilmesi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Mardin Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünde Öğretmen olarak görev yapan başvuran, görev alanı gereği il içi saha çalışmalarında yapılan günlük görevlendirmelerde Harcırah Kanunu kapsamında gündeliklerin ödenmesini talep etmektedir.
9. İdareden temin edilen bilgi ve belgelerden; Mardin Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünde çalışmakta olan başvuranın, Nusaybin ve Derik ilçelerine 22/09/2020, 12/10/2020, 26/11/2020 tarihlerinde, hizmet aracıyla, 1 günden kısa süreli (08.30-17.00; 08.00-19.00) geçici görevlendirmeleri olduğu anlaşılmıştır.
10. 6245 sayılı Harcırah Kanununun 14 üncü maddesinde bu Kanun kapsamındaki kurumlara ait bir görev yapılması amacıyla geçici olarak yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere geçici görev harcırahı olarak yol gideri ile yevmiye verileceği ve hamal (cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgâh veya görev yeri ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası giderlerinin de ayrıca ödeneceği hükme bağlanmıştır. Harcırah Kanununun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde memuriyet mahalli dışındaki yerler ise “başka yer” olarak tanımlanmıştır. Bu hükümlere göre, Kuruma ait bir görevin yapılması amacıyla geçici olarak yurtiçinde memuriyet mahalli dışına gönderilen personele geçici görev yolluğu verilmesi gerekmektedir.
11. 6245 sayılı Harcırah Kanununun 3 üncü maddesinin (g) bendinde memuriyet mahalli; memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu şehir ve kasabaların belediye sınırları içinde bulunan mahaller ile bu mahallerin dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu şehir ve kasabaların devamı niteliğinde bulunup belediye hizmetlerinin götürüldüğü, büyükşehir belediyelerinin olduğu illerde ise il mülki sınırları içinde kalmak kaydıyla memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve yerleşim özellikleri bakımından bütünlük
arz eden yerler ile belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahaller ve kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerleri ifade etmektedir.
12. 41 Seri No.lu Harcırah Kanunu Genel Tebliğin 4 üncü maddesinde büyükşehir belediyesinin olduğu illerde memuriyet mahalli; memur ve hizmetlinin asıl görevli olduğu veya ikametgahının bulunduğu yerleşim birimlerinin bağlı olduğu ilçe belediye sınırları içinde kalan ve aynı zamanda yerleşim özellikleri bakımından bütünlük arz eden yerler, söz konusu ilçe belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğindeki mahalleler, kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler olarak belirlenmiştir. Genel Tebliğin 5 inci maddesinde ise kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler hususuna ilişkin olarak; ulaşımı düzenli olarak kurumlarınca sağlanan servis araçları veya bu mahiyetteki taşıt araçları ile her gün gidiş ve dönüş olmak üzere ulaşım sağlanan yerler, memuriyet mahalli kapsamında; bunun yanı sıra, ulaşımı düzenli olarak sağlanmayıp arızi olarak kurumlara ait taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerler ise memuriyet mahalli dışı olarak değerlendirilmiştir.
13. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 23/12/2014 tarih ve 11398 sayılı görüş yazısında ise; “Yeni memuriyet mahalli tanımına göre, ulaşımı düzenli olarak kurumlarınca sağlanan servis araçları veya bu mahiyetteki taşıt araçları ile her gün gidiş ve dönüş olmak üzere ulaşım sağlanan yerlere geçici görevle gönderilenlere geçici görev yolluğu ödenmemesi gerektiği, ulaşımı düzenli olarak sağlanmayıp, arızi olarak kurumlara ait taşıt araçları ile gidilip gelinebilen yerlere geçici görevle gönderilenlere ise yol gideri ödenmesine imkân bulunmamakla birlikte 6245 sayılı Kanunun 39 uncu maddesi hükmü de göz önünde bulundurulmak suretiyle sadece geçici görev gündeliği ödenmesi gerektiği” mütalaa edilmiştir.
14. Sayıştay Başkanlığı 5. Dairesinin 06/03/2014 tutanak tarihli ve 56 Karar No’lu kararında, “Görevlendirme yapılan söz konusu yerlere bakıldığında, Belediye sınırları dışında kalmakla birlikte yerleşim özellikleri bakımından şehrin devamı niteliğinde bulunup bir kısmına belediye hizmetlerini götürülmek üzere görevlendirme yapıldığı, tamamına ise görevlendirme kapsamında Belediye tarafından sağlanan taşıt araçları ile gidilip gelindiği anlaşılmaktadır… Belediyesinin, birisi şoförlü, diğeri de şoförsüz araç kiralama olmak üzere iki ayrı ihale ile çok sayıda araç kiraladığı ve müdür kadrosunda olup sahada çalışanlara, kendilerince kullanılmak üzere şoförsüz araç kiralandığı, sahada görevli diğer personel için de hizmet araçları tahsis edildiği, bu sebeple, söz konusu görevlendirmelerde Belediyeye ait taşıt araçlarının kullanıldığı aşikârdır. Yine, görevlendirme yapılan yerlere çalışılan müdürlüğün/birimin mutat işleri dolayısıyla gidildiği açıktır. Dolayısıyla memuriyet mahalli kapsamında bulunan söz konusu yerler için, 6245 sayılı Kanunun 39’uncu maddesi gereğince harcırah ödenmesi mümkün değildir.” denilmektedir.
15. Sayıştay Temyiz Kurulunun 08.06.2010 tarihli, 31577 sayılı Temyiz Kurulu Kararında (İlam
No:508) özetle; “6245 sayılı Harcırah Kanunu’nun 37. maddesinde; mesleki bilgilerini artırmak amacıyla memuriyet mahalli dışında açılan kurs veya okullara gönderilenlere, geçici görev gündeliği verilebileceği belirtilmiştir. Ancak, bahsi geçen seminerin verildiği otellerde, seminer ücretinin ödendiği ödeme emrine eklenen ilandan (veya davetiyeden) anlaşıldığı üzere, katılımcılara seminer boyunca “her şey dâhil” hizmet verilmektedirler. Dolayısıyla Belediye tarafından karşılanan seminer ücretine personelin konaklama ile sabah, öğle ve akşam yemek bedelleri de dahildir. Personelin seminer ücretiyle beraber konaklama ve yemek giderlerinin de karşılaması dolayısıyla, buna ilave olarak ayrıca gündelik ödenmesi Harcırah
Kanununun özüne aykırıdır. Kanunun personele verilmesini öngördüğü gündeliğin amacı da tam olarak geçici görevli olduğu yerdeki konaklama ve yemek giderlerinin karşılanmasıdır. 6245 sayılı Harcırah
Kanununa göre verilen geçici görev gündeliğin amacı memur veya hizmetlinin geçici görev mahallinde yaptığı konaklama ve yemek masraflarının karşılanmasıdır. Bu nedenle seminer faaliyeti kapsamında zaten
ödenen konaklama ve yemek masrafları karşılığının bir kez daha gündelik olarak ödenmesiyle mükerrer ödemede bulunulmaktadır.” denilmektedir.
16. Kanun ile Genel Tebliğ hükümlerinden ve Maliye Bakanlığının yukarıda yer verilen görüşünden de anlaşılacağı üzere, görevlendirilen yerin memuriyet mahalli olarak nitelendirilmesi için belediye sınırları içinde kalması, yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğinde olması ve kurumlarınca sağlanan servis araçları veya bu mahiyetteki taşıt araçları ile düzenli ulaşım sağlanan (her gün gidiş dönüş olmak üzere) yerler olması gerektiği; ancak, düzenli ulaşımı sağlanmayıp, sadece belirli zamanlarda arızi olarak kurumlara ait taşıt araçları ile gidilip gelinen yerlerin memuriyet mahalli dışında kabul edilerek, bu gibi yerlere gönderilenlere geçici görev gündeliği verilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Bu durumda, görev yolculuklarının kurum tarafından sağlanan araç ile yapılması nedeniyle yol gideri ödenmeyeceği açıktır.
17. 6245 sayılı Harcırah Kanununda harcırahın unsurlarını; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafı kapsamaktadır. Kanunun 14 üncü maddesinde, kurumlara ait bir vazifenin yapılması amacıyla geçici olarak yurt içinde veya dışında başka yere gönderilenlere geçici görev yolluğu olarak yol gideri ve gündelik verileceği belirtilmiş, 39 uncu maddesinde de geçici görevle memuriyet mahalli dışındaki bir yere gönderilenlerden, buralarda ve yolda öğle (saat 13.00) ve akşam (saat 19.00)
yemeği zamanlarından birini geçirenlere 1/3, ikisini geçirenlere 2/3 oranında ve geceyi de geçirenlere tam gündelik verileceği hükme bağlanmıştır.
18. Harcırah, yapılan resmi bir görevlendirme dolayısıyla ilgililerin memuriyet mahalli dışında yapmak zorunda oldukları bir takım giderlerine karşılık olarak ödenmektedir. İdarelerce yapılan bazı görevlendirmelerin süresi 1 günden (24 saat) az olabilmektedir. Verilen görevin niteliğine bağlı olarak yapılan geçici görevlendirmeler Harcırah Kanunu açısından ayrı bir maddede düzenlenmiş olup; 24 saatin altındaki görevlendirmeler için belirlenen gündeliğin bir kısmının ödenmesi ilkesi benimsenmiştir.
Harcırah Kanununun 39 uncu maddesi ile bir günden kısa sürede memuriyet mahalline dönenlerin giderlerinin tamamının gerçekleşmeyeceği yaklaşımıyla daha az miktarlarda gündelik belirlenmiştir.
19. Harcırah ödenebilmesi için memurun başka yer olarak tanımlanmış memuriyet mahalli dışındaki bir yere görevlendirilmesi (gitmesi) gerekmektedir. Kurumlarınca sağlanan taşıt araçları ile gidip gelinebilen yerler de memuriyet mahalli tanımı içinde olmakla birlikte düzenli ulaşımı sağlanmayıp, sadece belirli zamanlarda arızi olarak kurumlara ait taşıt araçları ile gidilip gelinen yerler memuriyet mahalli dışında kabul edilmektedir. Mardin şehir merkezinde görev yapmakta olan başvuranın, Nusaybin ve Derik ilçelerine geçici görevlendirmelerinde; söz konusu ilçelerin, başvuranın asıl görevli olduğu veya ikametgâhının bulunduğu ilçe belediye sınırları dışında kaldığı ve yerleşim özellikleri bakımından bu yerlerin devamı niteliğinde olmadığı anlaşılmakta; bunun yanı sıra, söz konusu bir günden kısa süreli geçici görevlendirilmelerde her ne kadar hizmet aracı ile gidilip gelinse de, burada düzenli bir ulaşımın söz konusu olmadığı, sadece görevlendirmeye binaen arızi olarak kuruma ait taşıt aracıyla gidilip gelindiği anlaşılmakta; dolayısıyla bu görevlendirmelerin memuriyet mahalli dışında olduğu değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, başvurana, söz konusu görevlendirmeler için Harcırah
Kanununun 39 uncu maddesi hükmü kapsamında geçici görev gündeliği ödenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
20. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın bir günden kısa süreli geçici görevlendirmelerinde her ne kadar hizmet aracı ile gidilip gelinse de burada düzenli bir ulaşımın söz konusu olmadığı, sadece görevlendirmeye binaen arızi olarak kuruma ait taşıt aracıyla gidilip gelindiği anlaşılmakta; dolayısıyla söz konusu görevlendirmelerin memuriyet mahalli dışında olduğu değerlendirilmekte olup; bu kapsamda başvurana, bahsi geçen görevlendirmeler için Harcırah Kanununun
39 uncu maddesi hükmü kapsamında geçici görev gündeliği ödenmesi gerektiği kanaat ve sonucuna
varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği, ancak başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Mardin İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle, BAŞVURUNUN KABULÜ ile; Başvurana geçici görev gündeliği ödenmesi yönünde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına
TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca bu
karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığına tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi