|
ÖZET: Başvuran, memuriyet öncesinde özel sektörde ve kamuda geçirdiği sürelerin emekli keseneği intibakında dikkate alınmasını talep etmiştir. Ancak, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan değerlendirmede, 5510 sayılı Kanun’un yürürlük tarihinden sonra ilk kez 4/1-(c) statüsünde sigortalı sayılanların, daha önceki mülga sosyal güvenlik kanunlarına tabi geçen sürelerinin emeklilik keseneğine esas aylık derece/kademe ilerlemesinde değerlendirilemeyeceği belirtilmiştir. Başvuranın, 15/04/2023 tarihinde memur olarak atanmasıyla birlikte, bu tarihten önceki hizmet sürelerinin yalnızca toplam hizmet süresi hesabında dikkate alınabileceği ifade edilmiştir.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü, başvuranın 05/03/2014-14/04/2023 tarihleri arasında geçirdiği sürelerin kazanılmış hak aylığında değerlendirildiğini, ancak memuriyet öncesi hizmetlerin emekli keseneğine esas derece/kademesinde değerlendirilemeyeceğini belirtmiştir. 657 sayılı Kanun’un geçici 48’inci maddesi gereğince, başvuranın sözleşmeli personel olarak geçirdiği sürelerin kazanılmış hak aylığına esas derece/kademesinde değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddiaları ile idarelerin beyanları arasında hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığını değerlendirmiştir. Başvuranın, idarelerin işlemlerine karşı yargı yoluna başvurma hakkı saklıdır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/13111-S.24.19768
BAŞVURU NO : 2024/9524
KARAR TARİHİ : 28.11.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın memuriyet öncesinde geçen çalışmalarının prime esas kazanç hesabında dikkate alınması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 02.08.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran vekili özetle; müvekkilinin hâlihazırda Devlet Su İşleri (DSİ) Bölge Müdürlüğü Personel Şube Müdürlüğünde Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni (VHKİ)
kadrosunda görev yaptığını, 26/07/2000-12/11/2003 tarihleri arasında özel sektörde 835 gün, 13/11/200319/11/2013 tarihleri arasında Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. (BEDAŞ) bünyesinde 3329 gün ve 20/11/2013-04/03/2014 tarihleri arasında Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğünde (İŞ-KUR) 105 gün 4/1(a) statüsünde, 05/03/2014-01/04/2018 tarihleri ile 02/04/2018-14/04/2023 tarihleri arasında DSİ Bölge
Müdürlüğünde 1468 gün ile 1802 gün sözleşmeli personel olarak sigortalı olduğunu ve 15/04/2023 tarihinden itibaren DSİ’de memur olarak 4/1-(c) statüsünde görevine devam ettiğini, memuriyet öncesi özel sektörde ve kamuda geçen hizmetlerinin emekli keseneği intibakında sayılması için hizmet birleştirmesi talebinde bulunduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) ise 05/06/2024 tarihli talebin reddi cevabında başvuranın 26/07/2000-04/03/2014 tarihleri arasında aralıklı olarak sigortalı geçen hizmetlerinin emekli keseneğine esas derece/kademesinde değerlendirilemediğini ifade ettiğini, her ne kadar idarenin verdiği
/
yanıtta 5510 sayılı Kanun’un yürürlük tarihinden sonra ilk defa 4/1-(c) statüsünde sigortalı sayılan müvekkilinin mülga Sosyal Güvenlik Kanunlarına tabi geçen hizmetlerinin emekli keseneğine esas derece/kademesinde değerlendirilemeyeceği ileri sürülmüşse de 657 sayılı Kanun’un intibaka ilişkin 36’ncı ve devamı maddelerinin halen yürürlükte olduğunu, ayrıca 5510 sayılı Kanun’un 80’inci maddesinde intibaka tabi hizmetlerin prime esas kazançtan istisna tutulacağı yönünde bir hükmün de bulunmadığını, bu nedenle idarenin işleminin hatalı olup özel sektörde ve kamuda geçen önceki hizmetlerinin prime esas kazanç hesabında dikkate alınması gerektiğini, aynı yerde çalışan teknik hizmetler sınıfından bir personele ilişkin emsal olabilecek lehe uygulamanın bulunduğunu belirterek müvekkilinin özel sektörde ve kamuda geçen önceki hizmetlerinin prime esas kazanç hesabında dikkate alınmasını talep etmektedir.
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 27/08/2024 tarih ve – / -S. sayılı bilgi ve belge isteme yazısına cevaben Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (SGK) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 25/09/2024 tarih ve E- – – – –
sayılı yazı ve eklerinde ilgili mevzuatına da yer verilmek suretiyle özetle:
2.1. Başvuran ilk kez 15/04/2023 tarihi itibarıyla 4/1-(c) bendi kapsamında sigortalı olduğundan hakkında
5510 sayılı Kanun’un ilgili hükümlerinin uygulanması gerektiği,
2.2. Bilindiği üzere, 5434 sayılı Kanun’un mülga ek 18’inci maddesinin ilk fıkrasında; sigortalı görevlerde bulunduktan sonra iştirakçi olanların emeklilik keseneklerine, personel kanunları gereğince kazanılmış hak olarak aldıkları derece ve kademe aylıkları üzerine sigorta primi ödemek suretiyle geçirdikleri sürelerin her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı da bir derece yükselmesine esas olacak şekilde emeklilik keseneğine esas derece ve kademe aylıklarının tespit edileceğinin hükme bağlandığı, ancak 5510 sayılı
Kanun’un 106’ncı maddesi ile 5434 sayılı Kanun’un ek 18’inci maddesinin 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren yürürlükten kaldırıldığı, 2.3. 5510 sayılı Kanun’un yürürlük tarihinden sonra ilk defa 4/1-(c) bendi kapsamında sigortalı sayılanların daha önce mülga sosyal güvenlik kanunlarına tabi geçen sigortalı sürelerinin emeklilik keseneğine esas aylık derece ve kademe ilerlemesinde değerlendirilmesine ilişkin bir hüküm bulunmadığından bu sürelerin emeklilik keseneğine esas aylık değerlendirmesinde değil toplam hizmet sürelerinin hesabında dikkate alındığı, 2.4. Esasen, 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğünden sonra ilk defa 4/1-(c) kapsamında sigortalı olanların prim tutarının emekli keseneğine esas aylık tutarları üzerinden değil aynı Kanun’un 80’inci maddesi gereğince prime esas kazançları dikkate alınarak belirlendiği, 2.5. Bu kapsamda, 2008/Ekim ayı başından sonra ilk defa 4/1-(c) kapsamında sigortalı sayılanlar için emekli keseneğine esas aylık hesaplaması yapılamamakta olup söz konusu sigortalıların kazançlarının 5510 sayılı Kanun’un “Prime esas kazançlar” başlıklı 80’inci maddesinde yer alan esaslara göre görev yaptıkları kurumlarca belirlendiği ve belirlenen bu prime esas kazanç tutarlarına göre Kurumlarına prim gönderildiği, 2.6. İlgilinin 05/03/2014-14/04/2023 tarihleri arasında DSİ’de ve BEDAŞ ile İŞ-KUR’da 4/1-(a)
kapsamında sigortalı olarak geçen sürelerinin derece/kademe ilerlemesinde dikkate alınıp alınmayacağı hususunun 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında görev yaptığı kurumca yapılması gerekli bir işlem olduğu, /
2.7. Esasen, başvuranın DSİ Bölge Müdürlüğünde 4/1-(a) kapsamında çalışmaktayken 7433 sayılı
Kanun kapsamında 15/04/2023 tarihinde memur olarak atanmış olup bu tarih itibarıyla 4/1-(c) kapsamında sigorta olduğu, 2.8. 7433 sayılı Kanun’un 2’nci maddesi ile 657 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesine eklenen hüküm uyarınca ilgilinin 4/B (sözleşmeli personel) kapsamında sözleşmeli olarak geçen sürelerinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi gerekmekte olup bu işlemin görev yaptığı kurumunca yapılması gerektiği, ifade edilmiştir.
3. Kurumumuzun 30/09/2024 tarih ve – / -S. sayılı bilgi ve belge isteme yazısına cevaben Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Personel Dairesi Başkanlığı tarafından gönderilen 14/10/2024 tarih ve E- – – sayılı yazı ve eklerinde ilgili mevzuatına da yer
verilmek suretiyle özetle:
3.1. Kurumları emrinde 01/10/2008 tarihinden sonra ilk defa 657 sayılı Kanun’un 4/A (memur) maddesi kapsamında göreve başlayan personelin prime esas kazancının hesabında 5510 sayılı Kanun’un 80’inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince aylık gösterge ve ek göstergeler üzerinden ödenen aylık tutarı, memuriyet taban aylık ve kıdem aylık tutarı, mevzuat gereği ödenen tazminatlar ve ek ödeme unsurlarının dikkate alındığı, 3.2. Memurlara ödenecek aylık tutarının 657 sayılı Kanun’un 155’inci maddesinde tanımlanmış olup buna göre memurun kadrosunun bulunduğu hizmet sınıfındaki derece ve kademesinin katsayı ile çarpılması sonucunda bulunacak miktar olduğu, memurun derece ve kademesinin ise memuriyette geçirdiği hizmet süresi ile memuriyete girmeden önce veya memuriyetten ayrılarak kamu veya özel sektörde geçen hizmetlerinden mevzuat gereği değerlendirilenlere göre belirlendiği, 3.3. Bu bağlamda, 20/10/2004 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Özelleştirme Uygulamaları Sonucunda
İşsiz Kalan ve Bilahare İşsiz Kalacak Olan İşçilerin Diğer Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Geçici Personel
Statüsünde İstihdam Edilmelerine İlişkin Esaslar” kapsamında mülga Devlet Personel Başkanlığının 25/12/2013 tarihli atama teklifine istinaden 657 sayılı Kanun’un mülga 4/C (geçici personel) maddesi kapsamında Kurumlarının İstanbul Bölge Müdürlüğü emrinde 05/03/2014 tarihinde göreve başlayan,
657 sayılı Kanun’un geçici 43’üncü maddesi gereğince 02/04/2018 tarihinde 4/B (sözleşmeli personel)
statüsüne geçirilerek idari büro personeli pozisyonunda görevine devam eden, 15/04/2023 tarihi itibarıyla da 657 sayılı Kanun’un geçici 48’inci maddesi kapsamında memur kadrosuna ataması yapılarak hâlen
Samsun Bölge Müdürlüğü emrinde 657 sayılı Kanun’un 4/A maddesi kapsamında veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosunda görev yapan başvuranın Kurumlarında göreve başladığı 05/03/2014 tarihinden itibaren geçen hizmet süresinin prime esas kazanç hesabında dikkate alındığı, 3.4. Başvuranın memur kadrosuna atamasının yapıldığı 15/04/2023 tarihinde 657 sayılı Kanun’un geçici 48’inci maddesine istinaden Kurumlarında 05/03/2014-14/04/2023 tarihleri arasında geçirdiği hizmet süresinin kazanılmış hak aylığında değerlendirildiği, 3.5. Devlet memurlarının memuriyete girmeden önce veya memuriyetten ayrılarak kamu ya da özel sektörde geçen hizmetlerden hangilerinin memuriyet kazanılmış hak aylığında değerlendirileceğinin 657 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesinin “Ortak Hükümler” başlıklı (C) bendinde düzenlenmiş olup Genel İdare
Hizmetleri Sınıfı’na giren memurlardan, memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında
mesleklerini serbest olarak ya da resmi yahut özel müesseselerde ifa edenlerle, memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin buralarda geçen hizmet sürelerinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi hususunda herhangi bir hükme yer verilmediği, 3.6. Bu bağlamda, Genel İdare Hizmetleri Sınıfı’nda yer alan veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosunda görev yapan başvuranın memuriyet öncesi 13/11/2003-19/11/2013 tarihleri arasında işçi statüsünde BEDAŞ’ta geçen hizmeti ile 20/11/2013-04/03/2014 tarihleri arasında İŞ-KUR’da geçen hizmetinin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesinin mevzuat gereği mümkün bulunmadığı, 3.7. Diğer taraftan Genel İdare Hizmetleri Sınıfı’nda yer alan kadrolarda görev yapanların memuriyet öncesi işçilikte geçen hizmetlerinin 5434 sayılı Kanun’un ek 18’inci maddesi gereğince emekli keseneğine esas aylığında değerlendirilmekteyken anılan maddenin 5510 sayılı Kanun’un 106’ıncı maddesiyle yürürlükten kaldırıldığı, 3.8. Bu nedenle, başvuranın memuriyet öncesi 13/11/2003-04/03/2014 tarihleri arasında işçi statüsünde sigortalı olarak geçen hizmetlerinin emekli keseneğine esas derece ve kademesinde değerlendirilemediği, ancak söz konusu hizmetlerin emeklilik toplam hizmet süresi hesabında dikkate alınmakta olduğu, 3.9. Kurumlarında 657 sayılı Kanun’un 4/B (sözleşmeli personel) maddesi kapsamında görev yapmaktayken anılan Kanun’un geçici 48’inci maddesi kapsamında memur kadrosuna atanan başvuranın sigortalı olarak işçilikte geçen hizmetlerinin 5510 sayılı Kanun ile 657 sayılı Kanun hükümleri gereğince emekli keseneğine esas derece/kademesi ile kazanılmış hak aylığına esas derece/kademesinde değerlendirilmesi mümkün olmadığından ilgilinin talebi hakkında yapılacak bir işlemin bulunmadığı, hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 6. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun; 6.1. “Prime esas kazançlar” başlıklı 80’inci maddesinde; “(…)Bu Kanuna göre ilk defa 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olanların prime esas kazançlarının hesabında; a) Aylıklarını personel kanunlarına göre alan sigortalılar için;
1) İlgili kanunları uyarınca aylık gösterge ve ek göstergeler üzerinden ödenen aylık tutarları,
2) Memuriyet taban aylık ve kıdem aylık tutarları,
3) Makam, temsil ve görev tazminatları, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi uyarınca
(bölge, kurum, birim, çalışma mahalli, görevin niteliği ve benzeri kriterlere dayalı olarak asıl tazminatlara ilave, ek veya ayrıca ödenen tazminatlar hariç) ödenen tazminatlar (375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname eki (III) sayılı Cetvelin 1 inci ve 2 nci sıralarında sayılanlar ile düzenleyici ve denetleyici kurumların emsali personeli için, 152 nci maddenin “II- Tazminatlar” kısmının “A- Özel Hizmet
Tazminatı” bölümünün (ğ) bendi ile “F- Denetim Tazminatı” bölümünün (b) bendinde yer alan tazminatlar esas alınır), 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun ek 17 nci maddesinin (A) bendinde yer alan cetvelde belirtilen oranlar üzerinden ödenen hizmet tazminatı (28/2/1982 tarihli ve 2629 sayılı Kanun ile 17/11/1983 tarihli ve 2955 sayılı Kanuna göre tazminat veya üniversite ödeneği alanların sadece rütbelerinin karşılığı hizmet tazminatları), 11/10/1983 tarihli ve 2914 sayılı
Yükseköğretim Personel Kanununun 12 nci maddesi uyarınca ödenen üniversite ödeneği, 2802 sayılı
Hakimler ve Savcılar Kanununun 106 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ödenen ek ödeme, b) Kadro karşılığı sözleşmeli olarak görev yapan sigortalılar ile 375 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin ek 10 uncu maddesi kapsamındaki sigortalılar için işgal ettikleri kadrolar esas alınmak suretiyle (a) bendinde öngörülen unsurlar üzerinden hesaplanan tutarı, c) Açıktan vekil olarak atanan sigortalılar için, (a) bendinde öngörülen unsurlardan ilgili mevzuatı uyarınca ödenen tutarı, ç) Başka bir kadro ya da görevin ödeme unsurları esas alınmak ve kıyaslanmak suretiyle aylık veya ücret ödenen sigortalılar için; emsal alınan kadro veya görevin prime esas kazanç tutarını geçmemek üzere, bu kazancın aylık veya ücret ödenmesinde öngörülen oranında hesaplanacak tutarı, d) Büyükşehir belediye başkanları için bakanlık genel müdürünün, diğer belediye başkanları için ise öğrenim durumları itibarıyla 657 sayılı Kanuna göre yükselebilecekleri dereceyi aşmamak kaydıyla, 657 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı ek gösterge cetvelinin “VIII. Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Sınıfı” bölümünün (c) bendinde belirtilenlerin prime esas kazançları, e) 78 sayılı Yükseköğretim Kurumları Öğretim Elemanlarının Kadroları Hakkında Kanun Hükmünde
Kararname eki cetvellerde yer alan yükseköğretim kurumlarına bağlı konservatuvarlarda 2914 sayılı
Yüksek Öğretim Personel Kanununun 15 inci maddesi uyarınca sözleşme ile istihdam edilen öğretim elemanlarından sanatçı öğretim elemanı olarak istihdam edilenler için, anılan Kanunda öğretim görevlisi kadro unvanında istihdam edilenlerin tahsil ve derecelerine göre belirlenen prime esas kazanç tutarı; kamu idarelerinde sanatçı, sanatkar ve sanatçı öğretmen olarak sözleşme ile istihdam edilenler için, tahsil ve dereceleri itibarıyla 657 sayılı Kanuna tabi olarak teknik hizmetler sınıfında yer alan mühendislerin (a)
bendindeki prime esas kazanç tutarı; yüksek öğretim kurumları ile diğer kamu idarelerinde sanat uygulatıcısı ve sahne uygulatıcısı olarak sözleşme ile istihdam edilenlerden en az önlisans mezunu olanlar için tahsil ve dereceleri itibarıyla 657 sayılı Kanuna tabi olarak teknik hizmetler sınıfında yer alan teknikerlerin, diğerleri için ise teknisyenlerin prime esas kazanç tutarları, f) İlgili kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde emeklilik ya da ek gösterge açısından belirli bir kadro, unvan veya görevle bağlantı kurulanlar için, bağlantı kurulan kadro, unvan veya görevin prime esas kazanç tutarı, /
g) Bu fıkranın (a) ilâ (f) bentleri kapsamı dışında kalan sigortalılar için atandıkları görev itibarıyla 657 sayılı Kanuna göre girebilecekleri sınıflardaki benzer görevlerin aynı kadro, unvan, tahsil ve derecesi için belirlenen prime esas kazanç tutarları, esas alınır. Vekalet veya ikinci görev karşılığında ilgili mevzuatı uyarınca yapılacak ödemeler prime esas kazancın hesabında dikkate alınmaz.”, 6.2. “5434 sayılı Kanuna geçiş hükümleri” başlıklı geçici 4’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; “Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır. Bu fıkra kapsamına girenlerden 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 10 uncu maddesi kapsamında bulunanların emekli kesenekleri ile kurum karşılıklarının hesabında, işgal ettikleri kadrolar için ilgili mevzuatında belirlenen unsurlar esas alınır.”, 7. 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu’nun mülga ek 18’inci maddesinde; “Sosyal Sigortalar Kanununa tabi görevlerde bulunduktan sonra iştirakçi olanların, emeklilik keseneklerine, personel kanunları gereğince kazanılmış hak olarak aldıkları derece ve kademe aylıkları üzerine, sigorta primi ödemek suretiyle geçirdikleri sürelerin, her yılı bir kademe ilerlemesine ve tahsil durumlarına göre her 2,3,4 veya 5 yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde eklenerek bulunacak derece ve kademe aylığı esas alınır.
Bunların, personel kanunlarına göre kazanılmış hak olarak aldıkları kademelerin ilerletildiği veya derecelerin yükseltildiği sürece, emeklilik keseneğine esas kademeleri ilerletilir ve dereceleri yükseltilir.
Ancak, bunların emeklilik keseneğine esas aylık derecelerinin yükseltilebilmesi için, tahsil durumları itibariyle personel kanunları hükümlerine göre, en son yükselebilecekleri dereceleri geçmemeleri ve bir derecede en az geçirilmiş gereken yıl sayısı kadar kademeden emeklilik keseneği ödemiş olmaları şarttır.
Şu kadar ki, 18 inci yaşın ikmalinden önce veya iştirakçi oldukları tarihteki tahsil derecelerinden daha aşağı bir tahsil derecesinde sigorta primi ödemek suretiyle geçirdikleri süreler dikkate alınmaz.
Sigorta primi ödemek suretiyle geçen sürelerin, personel kanunları hükümlerine göre, memuriyette geçmiş sayılmak suretiyle, kazanılmış hak derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilen kısımları, bu madde uyarınca, emeklilik keseneğine esas aylığın tesbitinde ayrıca nazara alınmaz.”, 8. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun; 8.1. “İstihdam şekilleri” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürülür.
A) Memur:
Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişiliklerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır.
Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araştırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetkili olanlar da memur sayılır.
B) Sözleşmeli personel:
Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir.
(…)
(Ek paragraf: 19/1/2023 – 7433/2 md.) Bu fıkranın diğer paragraflarındaki hükümler ile özel kanunlarındaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, bu Kanuna tâbi kamu idarelerinde Cumhurbaşkanınca belirlenecek pozisyon unvanlarında çalıştırılmak üzere işin geçici olması şartı aranmaksızın sözleşmeli personel istihdam edilebilir. Bu kapsamda istihdam edilen sözleşmeli personelden aynı kurumda üç yıllık çalışma süresini tamamlayanlar bu sürenin bitiminden itibaren otuz gün içinde talepte bulunmaları hâlinde bulundukları yerde aynı unvanlı memur kadrolarına atanır. Bulundukları pozisyon unvanı ile aynı unvanlı memur kadrosu bulunmayanların atanacağı kadrolar Cumhurbaşkanınca belirlenir. Bu personel can güvenliği ve sağlık sebepleri hariç olmak üzere üç yıl süreyle başka bir yere atanamaz. Memur kadrolarına atananlar, aynı yerde en az bir yıl daha görev yapar. Bu kapsamda memur kadrolarına atananların, sözleşmeli personel pozisyonlarında geçirdikleri hizmet süreleri, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilir. Bunlar, atandıkları kadronun mali ve sosyal haklarına göreve başladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren hak kazanır ve önceki pozisyonlarında aldıkları mali ve sosyal haklar hakkında herhangi bir mahsuplaşma yapılmaz. Bu kapsamda memur kadrolarına atananlara iş sonu tazminatı ödenmez. Bu personelin önceden iş sonu tazminatı ödenmiş süreleri hariç, iş sonu tazminatına esas olan toplam hizmet süreleri, 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu uyarınca ödenecek emekli ikramiyesine esas toplam hizmet süresinin hesabında dikkate alınır. Bu kapsamda sözleşmeli personelin atanacağı memur kadroları, başka bir işleme gerek kalmaksızın atama işleminin yapıldığı tarih itibarıyla ihdas edilerek ilgili kurumların kadro cetvellerinin ilgili bölümlerine eklenmiş sayılır. İhdas edilen kadrolar; unvanı, sınıfı, adedi, derecesi ve teşkilatı belirtilmek suretiyle atama tarihinden itibaren iki ay içinde Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma bildirilir.
(…)”, 8.2. “Tesis edilen sınıflar” başlıklı 36’ncı maddesinin “Ortak Hükümler” başlığının (C) bendinde; “C) 1 – Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve geri kalan sürenin 3/4 ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
/
2 – Sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt
içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel kurumlarda yapanlarla, memurluktan ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memurluğa girmek isteyenlerin sağlık hizmetlerinde geçen süresinden, bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen süreleri ile 196 ncı maddede belirtilen şekilde tespit edilecek mahrumiyet bölgelerinde en az 3 yıl çalışanların veya çalışacak olanların sürelerinin tamamı ve geri kalan sürelerinin 3/4 ü toplamı memurlukta geçmiş sayılarak bu sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
3 – Avukatlık hizmetleri sınıfına girenlerin memuriyete girmeden önce veya memurluktan ayrılarak (…)
avukatlıkla geçirdikleri sürelerin 3/4 ü memuriyette geçmiş sayılarak, bu sürelerin her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.
4 – Basın Kartları Yönetmeliğine göre, basın kartına sahip olmak suretiyle gazetecilik yaparak memurluğa
girenlerin; meslekleriyle ilgili görevlerde istihdam edilmeleri şartiyle, fiilen gazetecilik yaparak geçirdikleri sürenin 3/4 ü fiilen memuriyette geçmiş sayılarak, bu sürenin her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
5 – Özel okullarda öğretmenlik veya yöneticilik yaptıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığı emrinde memuriyet
kabul edenlerin özel okullarda geçen hizmet sürelerinin 2/3 ünün her yılı bir kademe ilerlemesine ve her üç yılı bir derece yükselmesine esas olacak şekilde değerlendirilir.
Yukarıdaki fıkralara göre, değerlendirilecek hizmet süresinden sadece özel sektörde geçen süre 12 yılı geçemez.
Ancak, T. C. Emekli Sandığı ve Sosyal Sigortalar kanunlarına tabi görevlerde bulunmuş olanların kazanılmış hakları saklıdır.
Yapılacak intibak neticesinde ilgililerin girecekleri dereceler öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri derecenin son kademe aylığını geçemez.
6 – Bu kanunun 4 üncü ve 237 nci maddesinin (e) fıkrasına göre sözleşme ile istihdam edilenlerin,
memuriyete geçirilmeleri halinde, sözleşmeli olarak geçirdikleri hizmet süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
7 – 2834 ve 2836 sayılı kanunlara göre kurulmuş olan Tarım Kredi ve Tarım Satış Kooperatiflerinde
çalışanlardan sonradan memuriyete girenlerin bu kooperatiflerde geçen hizmetlerinin 12 yılı geçmemek üzere her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yılı için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.
8- 108 inci maddenin (B) fıkrası uyarınca kullanılan aylıksız izin süreleri, her yıl için bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.”, 8.3. Geçici 43’üncü maddesinde; “Kamu kurum ve kuruluşlarında 4/12/2017 tarihi itibarıyla, adam/ay esasına göre kısmi süreli çalıştırılmakta olanlar ile saat ücreti karşılığı çalışmakta olanlar hariç olmak üzere bu Kanunun 4 üncü maddesinin mülga (C) fıkrası kapsamında tahsis edilmiş geçici personel pozisyonlarında çalışmakta olanlar, pozisyonlarının tahsis edildiği teşkilat ve birimde, halen yürütmekte oldukları hizmetleri aynı şekilde yerine getirmeye devam etmek üzere, bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B)
fıkrası kapsamında ihdas edilecek sözleşmeli personel pozisyonlarına bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde kurumlarınca geçirilirler.” 8.4. Geçici 48’inci maddesinde; “Kamu kurum ve kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlarda; bir yıldan az süreli, ayın veya haftanın bazı günleri ya da günün belirli saatleri gibi kısmi zamanlı çalışanlar ile yükseköğretim kurumlarının araştırma-geliştirme projelerinde proje süreleriyle sınırlı olarak çalışanlar hariç olmak üzere; a) 28/11/2022 tarihi itibarıyla;
1) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası,
(…)
uyarınca vizelenmiş veya ihdas edilmiş sözleşmeli personel pozisyonlarında çalışmakta olanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte sözleşmesi devam eden ve 48 inci maddede belirtilen genel şartları taşıyanlardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren otuz gün içinde yazılı olarak başvuranlar; pozisyonlarının vizeli olduğu teşkilat ve birimde, Türk Tarih Kurumu Başkanlığında bu Kanunun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası kapsamında istihdam edilen ve Kültür ve Turizm Bakanlığının kazı alanları ve ören yerlerinde görevli bulunan arkeolog, restoratör ve müze araştırmacısı unvanlarında çalışan personel ise
Kültür ve Turizm Bakanlığının taşra teşkilatında, bu Kanunun ek 41 inci ve ek 44 üncü maddeleri kapsamındaki unvanlar hariç olmak üzere, 2 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesine tabi kurumlar bakımından bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I) sayılı cetvelde yer alan bulunduğu pozisyon unvanıyla aynı unvanlı memur kadrolarına, diğer kurumlar bakımından bu kurumların kadro cetvellerinde yer alan aynı unvanlı memur kadrolarına, pozisyon unvanlarıyla aynı unvanlı memur kadrosu olmaması hâlinde ise ilgisine göre aynı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin eki (I)
sayılı cetvelde veya kurumların kadro cetvellerinde yer alan kadro unvanlarıyla sınırlı olmak ve sözleşmeli personel pozisyonlarına ilişkin vize ve ihdas cetvellerindeki nitelikler dikkate alınmak suretiyle
Cumhurbaşkanınca belirlenen memur kadrolarına, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış gün içinde kurumlarınca atanırlar.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvuran hakkında tesis edilen işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durumun bulunmadığı değerlendirildiğinden “Ret Kararı” verilmesine ilişkin hazırlanan öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran vekili özetle; müvekkilinin 05/03/2014 tarihinden beri DSİ bünyesinde sözleşmeli personel olarak çalıştığını, 15/04/2023 tarihinde ise memur olarak görevine devam ettiğini, DSİ’deki çalışmalarından önce 4/1-(a) statüsünde sigortalı çalışmasının bulunduğunu, memuriyet öncesi özel sektörde geçen hizmetlerinin emekli keseneği intibakında sayılması için hizmet birleştirmesi talebinde bulunduğunda SGK tarafından ret yanıtı verildiğini, hâlbuki 657 sayılı Kanun’un intibaka ilişkin 36’ncı
/
maddesinin bulunduğunu, ayrıca 5510 sayılı Kanun’un 80’inci maddesinde intibaka ilişkin hizmetlerin prime esas kazançtan istisna tutulacağı yönünde bir hükmün bulunmadığını belirterek müvekkilinin memuriyete atanmadan önce özel sektörde ve kamuda geçen hizmetlerinin prime esas kazanç hesabında dikkate alınmasını talep etmektedir.
11. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından özetle; 5510 sayılı Kanun’un yürürlük tarihinden sonra ilk defa 4/1-(c) kapsamında sigortalı sayılanların daha önce mülga sosyal güvenlik kanunlarına tabi geçen sigortalı sürelerinin emeklilik keseneğine esas aylık derece/kademe ilerlemesinde değerlendirilmesine ilişkin bir hüküm bulunmadığı, ancak bu sürelerin toplam hizmet süresi hesabında dikkate alındığı, adı geçenin
DSİ’de sözleşmeli personel olarak çalışmaktayken 7433 sayılı Kanun ile 15/04/2023 tarihinde memur olarak atanmış olduğu, böylece ilgilinin ilk kez 15/04/2023 tarihi itibarıyla 4/1-(c) bendi kapsamında sigortalı olduğu, bu nedenle hakkında 5510 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği, başvuranın
DSİ bünyesinde sözleşmeli personel olarak çalıştığı sürelerin kazanılmış hak aylığında değerlendirilmesi gerekmekte olup bu işlemin görev yaptığı kurumca gerçekleştirileceği, bundan önceki 4/1-(a) kapsamında sigortalı olarak geçen sürelerinin ise derece/kademe ilerlemesinde dikkate alınıp alınmayacağı hususunun
657 sayılı Kanun kapsamında görev yaptığı kurumca belirlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
12. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü tarafından özetle; Kurumları emrinde 2008/Ekim tarihinden sonra ilk defa memur kadrosunda göreve başlayan personelin prime esas kazancının hesabında 5510 sayılı
Kanun’un 80’inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince aylık gösterge ve ek göstergeler üzerinden ödenen aylık tutarı, memuriyet taban aylık ve kıdem aylık tutarı, mevzuat gereği ödenen tazminatlar ve ek ödeme unsularının dikkate alındığı, başvuranın 05/03/2014 tarihinde İstanbul Bölge Müdürlüğünde 4/C (geçici personel) kapsamında göreve başladığı, 02/04/2018 tarihinde 4/B (sözleşmeli personel) statüsüne geçirildiği, 15/04/2023 tarihi itibarıyla ise Genel İdare Hizmetleri Sınıfı’nda yer alan veri hazırlama ve kontrol işletmeni kadrosuyla 4/A (memur) kapsamına alındığı, bu çerçevede ilgilinin Kurumlarında göreve başladığı 05/03/2014 tarihinden itibaren geçen hizmet süresinin prime esas kazanç hesabında dikkate alındığı, memurların memuriyete girmeden önce geçen hizmetlerinden hangilerinin kazanılmış hak aylığı hesabında değerlendirileceğinin 657 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesinin “Ortak Hükümler” başlığının (C)
bendinde düzenlendiği, burada Genel İdare Hizmetleri Sınıfı’na girenlere yönelik bir hükme yer verilmediği, dolayısıyla adı geçenin memuriyet öncesi 4/1-(a) statüsünde geçen hizmetlerinin kazanılmış hak aylığı hesabında değerlendirilmesinin mevzuat gereği mümkün olmadığı, diğer yandan 5434 sayılı
Kanun’un ek 18’inci maddesi uyarınca kişilerin memuriyet öncesi 4/1-(a) statüsünde geçen hizmetlerinin emekli keseneğine esas aylık hesabında değerlendirilmekteyken 5510 sayılı Kanun ile bu hükmün yürürlükten kaldırıldığı, bu nedenle başvuranın memuriyet öncesi işçi olarak çalıştığı hizmetlerinin emekli keseneğine esas derece/kademesinde değerlendirilemediği, ancak söz konusu hizmetlerin toplam hizmet süresi hesabında dikkate alındığı, başvuranın talebi bağlamında yapılacak bir işlemin bulunmadığı beyan edilmiştir.
13. Bu çerçevede başvuru konusu somut uyuşmazlığın; başvuranın memuriyete atanmadan önce 4/1-(a)
kapsamında geçen hizmetlerinin emekli keseneğine esas derece/kademesi ile kazanılmış hak aylığı derece/kademesinde değerlendirilip değerlendirilemeyeceği ve prime esas kazancının hangi esaslara göre belirleneceği hususlarında ortaya çıktığı görülmektedir.
14. Öncelikle değinmek gerekir ki, kamu görevlilerinin emekli keseneğine esas derece/kademe ilerlemesi ile kazanılmış hak aylığına esas derece/kademe intibakı 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 2008/Ekim tarihinden öncesi ve sonrasına göre farklılık göstermektedir.
15. Bu açıdan, 2008/Ekim tarihi öncesinde ilk defa kamu görevlisi olanların yani 5434 sayılı Kanun’a tabi iştirakçilerin; anılan Kanun’un mülga 41’inci maddesinde emekli aylıklarının hesaplanmasında 657 sayılı
Kanun’un 43’üncü maddesinde yer alan gösterge tablosu veya personel kanunlarındaki ek göstergelerin esas alınacağı, mülga ek 18’inci maddesinde ise sosyal sigortalar kurumu kapsamında geçen çalışma sürelerinin ilgililerin eğitim durumu, derece ve kademelerdeki bekleme süreleri de esas alınarak usulüne göre emekli keseneğine esas aylık hesabında değerlendirileceği düzenlenmiştir (Kamu Denetçiliği Kurumu
[KDK], B. No: 2021/5714, T: 19/08/2021, Ret Kararı, § 11).
16. Buna göre emekli aylığının hesaplanmasında dikkate alınan unsurlardan “ek gösterge” kavramı, ilgililerin 657 sayılı Kanun’a ya da personel kanunları hükümleri esas alınarak belirlenen kazanılmış hak aylık derecesine bağlı olarak tespit edilmekteyken; bu unsurlardan “derece ve kademe” 657 sayılı Kanun’a ya da personel kanunlarına tabi çalışmaların yanında bu kanunlara tabi olmaksızın geçen çalışmaların da dikkate alınması suretiyle belirlenen emekli keseneğine esas aylığa bağlı olarak tespit edilmektedir (KDK, B. No: 2021/5714, § 11).
17. Diğer bir deyişle emekli keseneğine esas aylık intibakı hesabında ilgililerin sigortalı geçen tüm hizmetleri birlikte değerlendirilmekte olduğundan, çoğu zaman kazanılmış hak aylığı intibakı ile emekli keseneğine esas aylık intibakı aynı şekilde ilerlemeyerek farklı derece/kademelerde ilerleyebilmektedir (KDK, B. No: 2024/7245, T: 06/09/2024, Ret Kararı, § 14.3).
18. Bunun dışında, ilk defa 2008/Ekim sonrası 4/1-(c) statüsünde sigortalı olanlar için 5510 sayılı Kanun’la birlikte 5434 sayılı Kanun’un mülga ek 18’inci maddesi yürürlükten kalktığından bu hükmün uygulanmasına imkân yoktur. Dolayısıyla, 5510 sayılı Kanun’un ilgili hükümlerine bakıldığında bu kişiler adına emekli keseneğine esas aylık diye bir tabir bulunmamakla beraber anılan Kanun’un 80’inci maddesinde prime esas kazanç şeklinde bir uygulamaya gidilmiştir. Söz konusu düzenlemeye göz atıldığında, prime esas kazancın hesabında aylık gösterge ve ek göstergeler üzerinden ödenen aylık tutarı, memuriyet taban aylık ve kıdem aylık tutarı, mevzuat gereği ödenen tazminatlar ve ek ödeme unsurlarının dikkate alındığı görülmektedir.
19. Memurların kazanılmış hak aylığına esas derece/kademesini belirleyen kurallar, 657 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesinde belirlenmiş olup aynı Kanun’un 155’inci maddesinde ise ödenecek aylık tutarının bahsi geçen derece/kademenin katsayı ile çarpılması sonucunda bulunduğu düzenlenmiştir. Memurların kazanılmış hak aylığına esas derece/kademesi ise memuriyette geçirdiği hizmet süresi ile memuriyete girmeden önce veya memuriyetten ayrılarak kamu veya özel sektörde geçen hizmetlerden mevzuat gereği değerlendirilenlere göre belirlenmektedir.
20. Bahse konu 36’ncı maddenin “Ortak Hükümler” başlıklı (C) bendinde Genel İdare Hizmetleri Sınıfı’na giren memurlardan, memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak ya da resmi yahut özel müesseselerde ifa edenler ile memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin buralarda geçen hizmet sürelerinin kazanılmış hak aylığında değerlendirileceği hususuna yönelik herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
21. Bu doğrultuda başvuruya konu somut olaya bakıldığında; 21.1. Başvuranın ilk kez 26/07/2000 tarihinde 4/1-(a) statüsünde (SSK) sigortalı olduğu, belirli kesintilerle sigortalılığı devam ederken BEDAŞ ve İŞ-KUR bünyesinde yine 4/1-(a) statüsünde çalışmış olduğu, daha sonrasında 05/03/2014 tarihinde DSİ bünyesinde Bölge Müdürlüğü emrinde 4/C (geçici personel)
kapsamında 4/1-(a) statüsünde göreve başladığı, 657 sayılı Kanun’un geçici 43’üncü maddesi uyarınca 02/04/2018 tarihinde 4/B (sözleşmeli personel) kapsamına alınıp idari büro personeli olarak 4/1-(a)
statüsünde görevine devam ederken 15/04/2023 tarihinde ise 657 sayılı Kanun’un geçici 48’inci maddesi kapsamında 4/A (memur) kapsamına alınıp Genel İdare Hizmetleri Sınıfı’nda memur kadrosuna atanmıştır.
21.2. Buna göre, başvuran ilk kez sigortalı olduğu 26/07/2000 tarihinden 14/04/2023 tarihine kadar 4/1-(a)
statüsünde bulunmuş olup 15/04/2023 tarihinde DSİ bünyesinde memur kadrosuna atanmasıyla beraber 4/1-(c) sigortalısı olmuştur. Bu zaman diliminde 05/03/2014-14/04/2023 tarihleri arasında ise DSİ bünyesinde çalıştığı görülmektedir.
21.3. 657 sayılı Kanun’un geçici 48’inci maddesinde yer alan “Bu madde hükümlerine göre memur kadrolarına atananların, ilgili mevzuat hükümlerine göre sözleşmeli personel olarak geçirdikleri hizmet süreleri öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla kazanılmış hak aylık derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilir.” hükmü gereğince başvuranın 05/03/2014-14/04/2023 tarihleri arasında geçirdiği (9 yıl 1 ay 9 gün) hizmet süresi kazanılmış hak aylığında değerlendirilmiş olup atamanın yapıldığı 15/04/2023 tarihi itibarıyla başvuranın derece/kademesi 6’ncı derecenin 1’inci kademesi olarak belirlenmiştir. Başvuranın hizmet birleştirme talebi üzerine 4/1-(a) statüsünde geçen (26/07/200014/04/2023) toplam 20 yıl 11 ay 19 gün (7539 gün) hizmeti tespit edilmiştir.
21.4. Başvuranın kendisi için emsal göstermiş olduğu kişi hakkında ise Teknik Hizmetler Sınıfı’nda mühendis ünvanı üzerinden 657 sayılı Kanun’un 36/(C)-1 maddesinde yer alan düzenleme hasebiyle memuriyet öncesi özel sektörde geçen hizmet süresinin 3/4’ü hesaplanıp derece/kademe belirlemesi yapıldığı görülmüştür. Ancak başvuranın yer aldığı Genel İdare Hizmetleri Sınıfı’na yönelik buna benzer bir hüküm bulunmamaktadır.
21.5. Sonuç olarak, başvuranın memuriyet öncesi (DSİ’de göreve başladığı 05/03/2014 tarihinden önce) özel sektörde 4/1-(a) statüsünde geçirmiş olduğu hizmet süresi kazanılmış hak aylığında değerlendirilmemiş olmakla beraber toplam hizmet süresinin hesabında dikkate alınmıştır. Ancak 2008/Ekim sonrası ilk defa 4/1-(c) statüsüne giren başvuran hakkında 5434 sayılı Kanun’un mülga ek 18’inci maddesi hükmünün uygulama yeri olmadığından daha önce sosyal güvenlik kanunlarına tabi geçen sürelerin emekli keseneğine esas aylık derece/kademesinde değerlendirilmesine imkân bulunmamaktadır.
22. Bu kapsamda yukarıda yapılan açıklamalar, başvuranın iddiası ile idarelerin beyanları ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde Kurumumuzca yapılan değerlendirme sonucunda; başvuranın kazanılmış hak aylığına esas derece/kademe intibakı ile prime esas kazancının belirlenmesine yönelik idareler tarafından yerine getirilen işlemlerde herhangi bir hukuka ve hakkaniyete aykırılık görülemediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 23. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi
yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvurunun incelenmesi ve araştırılması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgeler idareler tarafından gerekçeli bir şekilde ve süresi içerisinde Kurumumuza iletildiğinden
“makul sürede karar verme” ile “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davranıldığı görülmüş olmakla beraber “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı anlaşılmış olup idarelerden bahse konu ilkeye de uygun davranması beklenilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
24. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu Ret Kararı’nın başvuran vekiline tebliği tarihinden itibaren ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN VEKİLİ ile DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE ve SOSYAL
GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi