Memuriyet öncesi hizmetlerin kazanılmış hak aylık derecesine etkisi ve 657 sayılı Kanun’un 36. maddesi değerlendirmesi (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/7473-S.22.11445

BAŞVURU NO : 2022/530

KARAR TARİHİ : 09/06/2022

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : OSMANİYE İL ÖZEL İDARESİ

İşçi olarak geçen hizmetlerin intibakı hk.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 11/01/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, Muğla İl Özel İdaresi bünyesinde olarak 20.02.2008-25.03.2013 tarihleri arasında daimi işçi kadrosunda görev yaptığını, 17.04.2013 tarihinde ise Osmaniye İl Özel İdaresine Devlet memuru statüsünde olarak atandığını, 2018 yılında Bilgisayar Programcılığı bölümünü bitirerek mezun olduğunu, sonrasında unvan değişikliği sınavını sonucunda Programcı kadrosuna 22.11.2021 tarihinde atamasının yapıldığını, teknik hizmetler sınıfına geçtiği için daha önceki daimi işçi kadrosunda çalıştığı hizmetlerin birleştirilmesi için yeniden başvuruda bulunduğunu, önceki hizmetinin görev yapmakta olduğu programcı unvanı ile uyuşmadığı gerekçesiyle talebinin reddedildiğini belirterek daimi işçi kadrosunda inşaat teknikeri olarak çalıştığı sürelerin intibakının yapılmasını talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Osmaniye İl Özel

İdaresi tarafından gönderilen 15/2/2021 tarih ve E – – – sayılı cevabi yazıda özetle;

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36’ncı maddesinin 12. bendinin C/l ‘inci fıkra hükmüne istinaden;

Programcı kadrosunda görev yapan başvuranın, memuriyet dışında çalıştığı süreler için hizmet birleştirmesi emekliliğe esas hizmet süresi veya prim gün sayısı tespitiyle ilgili bir durum olup, memurun kazanılmış hak aylık derece ve kademesini etkilemediğinden ve personelin mesleği ile uyuşmadığından talebinin uygun görülmediği açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı

74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine

başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu

Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı

5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü

eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun

5.1. 36 ncı maddesinin C/1 bendinde, “Teknik hizmetler sınıfına girenlerden memurluğa girmeden önce yurt içinde veya yurt dışında mesleklerini serbest olarak veya resmi veya özel müesseselerde ifa edenlerle memuriyetten ayrıldıktan sonra bu işlerde çalışarak yeniden memuriyete girmek isteyenlerin teknik hizmetlerde geçen süresinden bu kanun ve bu kanunun 87 nci maddesinde sözü edilen kurumlarda geçen sürenin tamamı ve geri kalan sürenin 3/4 ü toplamı memuriyette geçmiş sayılarak bu süreler her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilir.”

hükümleri düzenlenmiş bulunmaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. Başvuran, Muğla İl Özel İdaresi bünyesinde İnşaat Teknikeri olarak 20.02.2008-25.03.2013 tarihleri arasında daimi işçi kadrosunda görev yaptığını, 17.04.2013 tarihinde ise Osmaniye İl Özel İdaresine Devlet memuru statüsünde VHKİ olarak atandığını, sonrasında unvan değişikliği sınavında başarılı olarak

Programcı kadrosuna atandığını, daimi işçi kadrosunda çalıştığı hizmetlerin birleştirilmesi için yapmış olduğu başvurusunun reddedildiğini belirterek daimi işçi kadrosunda inşaat teknikeri olarak çalıştığı sürelerin intibakının yapılmasını talep etmektedir.

8. Bilindiği üzere, Anayasanın 2 inci maddesinde Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik”tir. Bu ilkeye göre, hukuki düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir. Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir.

9. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin C bendinde, belli hizmet sınıflarında görev yapan kimselerin memuriyet dışında meslekleriyle ilgili olarak yaptıkları hizmetlerin memuriyete girdikten

sonra belli esaslar çerçevesinde derece/kademede sayılmasına ilişkin düzenlemeler getirilmiş olup, bu düzenlemelerle memuriyet dışında geçmekle birlikte önem ve özellik arzeden bir kısım hizmetlerin memuriyete girişten sonra memuriyette geçmiş gibi derece/kademede değerlendirilmesi suretiyle bu hizmetlerde çalışmış olan kişilerin Devlet memurluğuna girmesi özendirilerek bu yolla kamu hizmetlerinde niteliğin artırılması amaçlanmıştır.

10. 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin C bendinin 1 nolu alt bendinde, teknik hizmetler sınıfı kapsamına dahil bir görevi, gerek bu sınıfa dahil bir memuriyet kadrosuna atanmadan önce gerekse bu sınıfa dahil bir memuriyet kadrosundan ayrılarak kendi adına serbest olarak veya herhangi bir resmi veya özel sektörde ifa edenlerin bu suretle geçen sürelerinin değerlendirilmesi öngörülmekte olup, söz konusu hüküm gereğince öngörülen şartlar gereğince, öncelikle değerlendirilecek sürelerin teknik hizmetler sınıfına dahil görevlerde geçmiş olması ve ayrıca ilgilinin bu sürelerin değerlendirilmesi sırasında mutlaka teknik hizmetler sınıfına dahil memuriyet kadrolarında görevlendirilmiş olması gerekmektedir.

11. İlgili idare tarafından söz konusu hükmün hizmet birleştirmesi yönüyle emekliliğe esas hizmet süresi ve prim gün sayısı tespitiyle ilgili bir durum olduğu, kazanılmış hak aylık ve derecesini etkilemediği ve ilgilinin önceki hizmetinin de mesleği ile uyuşmadığı belirtilmektedir.

12. Öte yandan, 657 sayılı Kanunun ilgili hükmü ile teknik hizmetler sınıfında görev yapanlara ilişkin özel bir düzenlemenin yer aldığı ve ilgili idareler söz konusu hüküm nedeniyle bağlı yetki içerisinde bulunduğundan başvuru konusu itibariyle başvuranın teknik hizmetler sınıfı kapsamında sayılabilecek nitelikteki inşaat teknikeri olarak işçi statüsünde görev yaptığı ve halihazırda da teknik hizmetler sınıfında görev yapmakta olduğu göz önünde bulundurulduğunda başvuranın ilgili mevzuat gereği aranan şartları sağladığı anlaşıldığından 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin C bendinin 1 nolu alt bendi kapsamında inşaat teknikeri olarak 20.02.2008-25.03.2013 tarihleri arasında daimi işçi kadrosunda geçen hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derecesinde sayılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

13. Zira, başvuranın söz konusu hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derecesinde sayılmasının başvuranın mali haklarına esas derece ve kademe, ilerleme ve yükselme ile izin hakları gibi özlük hakları açısından etkisi olduğu dikkate alındığında söz konusu sürenin kazanılmış hak aylık ve derecesini etkilemediği hususunun yerinde olmadığı anlaşılmaktadır.

14. Ayrıca, mülga Devlet Personel Başkanlığının bir mütalaasında da, “mühendis görev unvanıyla 399 sayılı

KHK’ye tabi sözleşmeli personel statüsünde geçen hizmetlerin, 657 sayılı Kanunun 36/C-1 bendi uyarınca ilgilinin Teknik Hizmetler Sınıfına dahil bir kadroda istihdam edilmesi kaydıyla, bahse konu hizmetlerinin tamamının kazanılmış hak aylığının tespitinde her yılı bir kademe ilerlemesi ve her üç yıl için bir derece yükselmesi verilmek suretiyle değerlendirilmesi gerektiği” yönünde değerlendirmeye yer verilmiştir. ( 25/4/2011-8536)

15. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte göz önünde bulundurularak; başvuranın daimi işçi kadrosunda inşaat teknikeri olarak çalıştığı sürelerin 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin C bendinin 1 nolu alt bendi gereğince kazanılmış hak aylık derecesinde sayılmamasında hukuka uyarlık bulunmadığından söz konusu sürelerin bu hüküm kapsamında değerlendirilmesi yönünde ilgili idareye tavsiyede bulunmak gerektiği sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, başvuru kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, ancak hukuka aykırı işlem nedeniyle “kanunlara uygunluk” ilkesine ve başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idareden bundan böyle bu ilkelere uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)

dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Adana İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,

Başvuranın inşaat teknikeri olarak daimi işçi statüsünde görev yaptığı sürenin 657 sayılı Devlet Memurları

Kanunun 36 ncı maddesinin C bendinin 1 nolu alt bendi gereğince kazanılmış hak aylık derecesinde sayılması yönünde OSMANİYE İL ÖZEL İDARESİNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kanun’un 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, OSMANİYE İL ÖZEL İDARESİNCE

bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde başvurana ve Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Bu kararın BAŞVURANA ve OSMANİYE İL ÖZEL İDARESİNE tebliğine

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi