Memuriyetten istifa edenin 1. dereceli kadroya mevzuata aykırı atanması ve kamu zararının tazmini için dosyanın iadesi kararı (Sayıştay)

Konu: Dairece mevzuata uygun görülen atamanın Başsavcılık Makamınca temyiz edilmesi.

19 sayılı ilamın 1. Maddesiyle; Belediyede çözümleyici kadrosunda 5 inci derece 3 üncü kademe kadrodan maaş almakta iken istifa ederek ayrılan …’nin; çalıştığı kurumun tabi olduğu 657 sayılı Kanunla ilişkilendirilen mevzuata göre kazanılmış hak aylık derece ve kademesi 1 inci derecenin dördüncü kademesine yükseltildiğinden ve statü değişikliği nedeniyle naklen atanmayıp; ancak 92 nci madde gereğince atanabildiğinden; müktesebatı ve aylık derece ve kademesi korunarak açıktan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92 nci maddesi gereğince 1. Dereceli Bilgi İşlem Müdürlüğü kadrosuna atanmasına ilişkin mevzuatına uygun olduğu anlaşılan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.

Başsavcılık Temyiz Dilekçesinde;

“Daire kararında; “Bu itibarla, Belediyede çözümleyici kadrosunda 5 inci derece 3 üncü kademe kadrodan maaş almakta iken istifa ederek ayrılan …’nin; çalıştığı kurumun tabi olduğu 657 sayılı Kanunla ilişkilendirilen mevzuata göre kazanılmış hak aylık derece ve kademesi 1 inci derecenin dördüncü kademesine yükseltildiğinden ve statü değişikliği nedeniyle naklen atanmayıp; ancak 92 nci madde gereğince atanabildiğinden; müktesebatı ve aylık derece ve kademesi korunarak açıktan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92 nci maddesi gereğince 1. Dereceli Bilgi İşlem Müdürlüğü kadrosuna atanmasına ilişkin mevzuatına uygun olduğu anlaşılan … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına”, karar verildiği görülmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları başlıklı 92 nci maddesinde;

“İki defadan fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden veya bu Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine veya 71 inci madde hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara atanabilirler.” denilmektedir.

Söz konusu hükme göre; memuriyet görevinden kendi isteğiyle çekilenler ile çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerinin taşımak şartıyla, ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine atanabileceği gibi bu Kanunun 71 nci maddesi hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara da atanabileceklerdir. Kanundaki bu hüküm ile memuriyetten çekilen veya çekilmiş sayılanlardan tekrar memuriyete dönmek isteyenlerin, almakta oldukları aylık derecesine eşit bir dereceden göreve başlatılmaları amaçlanmıştır. Dolayısıyla 5 inci derecenin 3 üncü kademesinde çalışmakta iken istifa ederek ayrılan …’nin, yeniden bu dereceden (5/3) önceki sınıfına ait bir kadroya veya başka sınıftaki bir kadronun 5. derecesi 3. kademesine atanması, bu dereceden göreve başladıktan sonra, … Demir Çelik AŞ’deki hizmetlerinin, 657 sayılı Kanun’un 36/C maddesine göre memuriyet kıdeminden sayılması ve sonraki süreçte, 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Mahalli İdareler Görevde Yükselme ve Atama Yönetmeliği hükümlerine göre görevde yükselme sınavına tabi tutulması ve bu sınavda başarılı olması durumunda ancak “Müdür” kadrosuna atamasının yapılması gerekirdi. Oysa uygulama bu şekilde yapılmamış, ilgili personel mevzuata aykırı olarak doğrudan “1. Dereceli Bilgi İşlem Müdürlüğü” kadrosuna atanmıştır.

Yukarıda açıklandığı üzere; memuriyetten çekilen personelin yeniden memuriyete atanması işlemi mevzuata aykırı olarak gerçekleştirildiğinden, bu atama işlemi nedeniyle meydana gelen kamu zararının, bu işlemi gerçekleştirenlere müştereken ve müteselsilen ödettirilmesi gerekir.

Bu itibarla, 07.12.2017 tarih ve 19 sayılı ilamının 1 inci maddesiyle verilmiş olan, …’nin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92 nci maddesi gereğince 1. Dereceli Bilgi İşlem Müdürlüğü kadrosuna atanmasının mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından … TL ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki, Daire kararı bozularak bu atama işlemi nedeniyle oluşan kamu zararının Yargılamaya Esas Raporda adı geçen sorumlular adına tazmin kararı verilmesini teminen dosyanın Dairesine iade edilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. ” şeklinde görüş bildirmiştir.

Sorumlular, kendilerine Başsavcılığın Temyiz Dilekçesi tebliğ edilmesine rağmen herhangi bir savunma göndermemişlerdir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Memurluktan çekilenlerin yeniden atanmaları başlıklı 92. Maddesinde;

“İki defadan fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden veya bu Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine veya 71 inci madde hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara atanabilirler.” denilmektedir.

Söz konusu hükme göre; memuriyet görevinden kendi isteğiyle çekilenler ile çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerinin taşımak şartıyla, ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine atanabileceği gibi bu Kanunun 71. Maddesi hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara da atanabileceklerdir.

Kanundaki bu hüküm ile memuriyetten çekilen veya çekilmiş sayılanlardan tekrar memuriyete dönmek isteyenlerin, almakta oldukları aylık derecesine eşit bir dereceden göreve başlatılmaları amaçlanmıştır. Ancak ilgilinin mevzuata aykırı olarak 1. Derecenin 4. Kademesi ile açıktan atamasının yapıldığı tespit edilmiştir.

Mevzuata aykırı olan diğer bir husus ise Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğe aykırı olarak ilgilinin gerekli sınavlara girmeden ve başarılı olmadan müdürlük kadrosuna atanmasıdır.

Dolayısıyla 5 inci derecenin 3 üncü kademesinde çalışmakta iken istifa ederek ayrılan …’nin, yeniden bu dereceden (5/3) önceki sınıfına ait bir kadroya veya başka sınıftaki bir kadronun 5. derecesi 3. kademesine atanması, bu dereceden göreve başladıktan sonra, … Demir Çelik AŞ’deki hizmetlerinin, 657 sayılı Kanun’un 36/C maddesine göre memuriyet kıdeminden sayılması ve sonraki süreçte, 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Mahalli İdareler Görevde Yükselme ve Atama Yönetmeliği hükümlerine göre görevde yükselme sınavına tabi tutulması ve bu sınavda başarılı olması durumunda ancak “Müdür” kadrosuna atamasının yapılması gerekmektedir. Bu nedenle ilgili personelin doğrudan “1. Dereceli Bilgi İşlem Müdürlüğü” kadrosuna atanmasında mevzuata uyarlılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, 07.12.2017 tarih ve 19 sayılı ilamının 1 inci maddesiyle verilmiş olan, …’nin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92 nci maddesi gereğince 1. Dereceli Bilgi İşlem Müdürlüğü kadrosuna atanmasının mevzuatına uygun olduğu gerekçesiyle ilişilecek husus bulunmadığı yönündeki Daire kararının BOZULARAK dosyanın Dairesine tevdiine,(üye …’ın karşı oyuyla) oyçokluğuyla,

Karar verildiği 19.12.2018 tarih ve 45450 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı Oy Gerekçesi

Üye …’ın karşı oy gerekçesi

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ‘‘‘’Memurluktan Çekilenlerin Yeniden Atanmaları” başlıklı 92 nci maddesinde “/Arz defadan fazla olmamak üzere memurluktan kendi istekleriyle çekilenlerden veya bu Kanun hükümlerine göre çekilmiş sayılanlardan tekrar memurluğa dönmek isteyenler, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve bu sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine veya 71 inci madde hükümlerine uyulmak suretiyle diğer bir sınıfta eşit derecedeki kadrolara atanabilirler” denilmekle birlikte aynı Kanunun “Bir Sınıftan Başka Bir Sınıfa Geçme” başlıklı 71 inci maddesinde;

‘Memurların eşit dereceler arasında veya derece yükselmesi suretiyle sınıf değiştirmeleri caizdir. Bu şekilde sınıf değiştireceklerin geçecekleri sınıf ve görev için bu Kanunda veya kuruluş kanunlarında belirtilen niteliklere sahip olmaları şarttır. Bu durumda sınıfları değişenlerin eski sınıflarının derecesinde elde ettikleri kademelerde geçirdikleri süreler yeni sınıflardaki derecelerinde dikkate alınır.

Kurumlar, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilirler. Eski sınıflarında, görev alacakları yeni sınıfa göre memurluğa daha yüksek bir derece ve kademeden başlamış olup da sınıf değiştirenlerin yeni görevlerindeki ilk ilerleme süreleri eski sınıflarında kazandıkları derece ve kademelere tekabül eden süre kadar uzatılır ve bu süre tamamlanıncaya kadar kendilerine sınıf değiştirmeleri sırasında bulundukları derecede kademe ilerlemesi verilmez”

“Memurların Bir Kurumdan Diğerine Nakilleri” başlıklı 74 üncü maddesinde;

“Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakati ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derççe yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür. Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır.

Aşağı dereceye atananların 68 inci maddede yazılı süre kaydı aranmaksızın eski derecelerine tekrar atanmaları caizdir.

Kazanılmış hak derecelerinden aşağı derecelere atananların aylık derece ve kademeleri genel hükümlere göre tespit edilmekle beraber, atandıkları bu derecelerde geçirdikleri süreler (kesenek ve karşılık farklarının kendileri tarafından her ay T.C. Emeldi Sandığına gönderilmesini kabul etmeleri şartıyla) emeklilik yönünden eski derecelerinde değerlendirilir” hükümlerine yer verilmiştir.

Yine statü değişikliği nedeniyle istifa etmek durumunda olan ilgili, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kurumda çalıştığından personel mevzuatı olarak tabi olduğu 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri gereğince kazanılmış hak aylık ile emekli keseneğine esas aylık kadro derecesinin yükselmesinde 657 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaktadır.

07.05.2014 tarih ve 28993 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Mahalli idareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin “Görevde Yükselme Suretiyle Atanacaklarda Aranacak Genel Şartlar” başlıklı 6 ncı maddesinde;

“(1) Görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aşağıdaki genel şartlar aranır.

a)Görevde yükselme sınavında başarılı olmak.

b)Bu Yönetmelik kapsamındaki kadrolara atanabilmek için son müracaat tarihi itibariyle 5 inci maddede öngörülen alt görevlerde toplam en az bir yıl çalışmış olmak. Ancak yeni kurulan mahalli idarelerde ilk yıl bu süre şartı aranmaz” denilmekte olup aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinde;

“1) 5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1)657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2)Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3)Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere

Atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak

” hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirilirse; memuriyetten kendi istekleriyle çekilenlerin, tekrar dönmek istedikleri takdirde, ayrıldıkları sınıfta boş kadro bulunmak ve o sınıfın niteliklerini taşımak şartıyla ayrıldıkları tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine atanabilecekleri belirtilmiştir. Kanunun belirttiği yeniden atama hususu, istifa eden personelin ayrıldığı tarihte almakta oldukları aylık derecesine eşit bir derecenin aynı kademesine atanmasının bir zorunluluk değil bir imkân olduğunu ifade etmektedir. Denetçi Raporunda mevzuata aykırılık taşıdığı belirtilen atamada gerekçe olarak gösterilen Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin, görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranan genel ve özel şartları düzenleyen 6 ve 7 nci maddelerinde, personelin kurum içinden görevde yükselme suretiyle atanmasına ilişkin düzenlemeler yer almaktadır. …’nin ise memuriyet derece ve kademesi ile kazanılmış hak aylık derece ve kademesi 1/4 iken 1 inci dereceli Bilgi İşlem Müdürlüğü kadrosuna kurum içinden görevde yükselme suretiyle değil, kurum dışından açıktan atama suretiyle atandığı ve bu atamanın mevzuata herhangi bir aykırılık teşkil etmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, Belediyede çözümleyici kadrosunda 5 inci derece 3 üncü kademe kadrodan maaş almakta iken istifa ederek ayrılan …’nin; çalıştığı kurumun tabi olduğu 657 sayılı Kanunla ilişkilendirilen mevzuata göre kazanılmış hak aylık derece ve kademesi 1 inci derecenin dördüncü kademesine yükseltildiğinden ve statü değişikliği nedeniyle naklen atanmayıp; ancak 92 nci madde gereğince atanabildiğinden; müktesebatı ve aylık derece ve kademesi korunarak açıktan 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 92 nci maddesi gereğince 1. Dereceli Bilgi İşlem Müdürlüğü kadrosuna atanmasına ilişkin mevzuatına uygun olduğu anlaşılan daire kararının TASDİKİNE karar verilmesi gerekir.