|
ÖZET: Danıştay 2. Dairesi, memurların naklen atanmaları konusunda idareye tanınan takdir yetkisinin, kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde sınırlandırıldığını vurgulamıştır. İdarenin bu yetkisini kullanırken, kamu yararı ve hizmet gereklerini göz ardı etmediği ve bu çerçevede hareket ettiği tespit edilmiştir. Dava konusu işlemlerin hukuka uygunluğu, davacının geçmiş hizmetleri ve görev niteliği göz önünde bulundurularak değerlendirilmiştir.
Dava dosyasında, davacının Daire Başkanlığı görevinden alınmasının kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda yapıldığına dair herhangi bir somut bilgi veya belge bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, Bölge İdare Mahkemesi’nin kararının hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Danıştay, davalı idarenin temyiz istemini kabul ederek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve dava konusu işlemlerin iptaline karar vermiştir. Bu durum, idarenin takdir yetkisini kamu yararı doğrultusunda kullandığını göstermektedir. |
Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2022/290 E. , 2022/4957 K.
“İçtihat Metni”
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2022/290
Karar No : 2022/4957
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : …Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …… İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:…sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : …Büyükşehir Belediye Başkanlığı bünyesinde Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı olarak görev yapan davacı, Daire Başkanlığı görevinden alınmasına ilişkin …günlü, …sayılı işlem ile uzman kadrosuna atanmasına ilişkin …günlü, …sayılı işlemlerin iptali ile işlemler nedeniyle yoksun kalınan özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:…sayılı kararıyla; davalı idarece takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek özel nedenlere dayalı kullanıldığına ilişkin herhangi bir somut bilgi ve belge bulunmadığı, davalı idarenin sahip olduğu takdir yetkisine istinaden tesis edilen ve davacının aylık müktesebinin gözetilmesi suretiyle naklen atanmasına yönelik dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76. maddesi hükmüyle memurların naklen atanması konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı, ancak tanınan bu takdir yetkisinin mutlak ve sınırsız olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı bulunduğu, bu yetki kullanılmak suretiyle tesis edilen işlemlerin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde sözü edilen bu durumun dava konusu işlemin sebep ve maksat yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği, dava konusu işlemlerin içeriğinde görülen lüzum üzerine, atamaya yetkili amirin takdir yetkisi, kamu yararı ve hizmet gerekleri gibi hususlara yer verildiği, savunma dilekçesinde de atamanın takdir yetkisi çerçevesinde yapıldığının belirtildiği, ancak davacının, daire başkanlığı görevinde yetersizliğinin/başarısızlığının veya kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından bu görevden alınmasını gerektirecek nitelikte hukuken geçerli somut başka bir nedenin ortaya konulmadığı, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemlerin iptaline, dava konusu işlemler nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının davacıya iadesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı İdare tarafından; Daire Başkanlığı kadrosunun görevde yükselme sınavı ile kazanılan bir kadro olmadığı, atamaya yetkili amirin takdirinde bulunan kadro olduğu, dava konusu işlemin idareye tanınan takdir yetkisi kapsamında görevin niteliği göz önünde bulundurularak hizmetin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla kamu yararı ile hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği, davacı hakkında çeşitli disiplin cezaları ve soruşturma dosyaları bulunduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davalı İdare bünyesinde Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı olarak görev yapan davacı, …günlü, …sayılı işlem ile Daire Başkanlığı görevinden alınarak, … günlü, …sayılı işlem ile uzman kadrosuna atanmıştır.
Davacı, anılan işlemlerin iptali ile işlemler nedeniyle yoksun kalınan özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76. maddesinde; “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68. maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst veya kurum içinde aynı veya başka yerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler” kuralına yer verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Personel istihdamı” başlıklı 22. maddesinde; “Büyükşehir belediyesi personeli büyükşehir belediye başkanı tarafından atanır. Personelden müdür ve üstü unvanlı olanlar ilk toplantıda büyükşehir belediye meclisinin bilgisine sunulur.” düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen hükümler ile memurların naklen atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı açık olup, bu yetkinin ancak kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen bu durumun dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği yargı içtihatlarıyla kabul edilmiş bulunmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacının 15/10/2013-20/09/2017 tarihleri arasında …İl Özel İdaresi ve …Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında mühendis olarak görev yaptığı, 21/09/2017 tarihinde …Büyükşehir Belediye Başkanlığına Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanı olarak atandığı, anılan görevi yürütmekte iken dava konusu işlemler ile daire başkanlığı görevinden alınarak uzman kadrosuna atandığı anlaşılmaktadır.
Davacının geçmiş hizmetleri incelendiğinde; İdarenin, davacıyı Daire Başkanlığı kadrosuna 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76. maddesinde ifadesini bulan takdir yetkisi kapsamında atadığı görülmekte olup, davalı idarenin atama konusunda sahip olduğu bu yetkinin davacıyı görevden alma konusunda da mevcut olduğunun kabulü noktasında tereddüt bulunmamaktadır.
Bu bağlamda, dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, idarenin mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, dava konusu işlemin, davacının geçmiş hizmetleri ve görevin niteliği gözönünde bulundurularak, hizmetin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla kamu yararı ile hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, davanın reddi yolunda … İdare Mahkemesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın kaldırılarak, dava konusu işlemlerin iptaline, dava konusu işlemler nedeniyle yoksun kaldığı özlük haklarının davacıya iadesine ilişkin …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararda ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. …Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … günlü, E:…, K:…sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 6545 sayılı Kanun’la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. Kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının davalıya iadesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’na 6545 sayılı Kanun’un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 11/10/2022 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.
| İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR: |
|
**1. Yukarıda verilen hükümler ile memurların naklen atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı açık mıdır?**
Cevap: Evet, memurların naklen atanmaları konusunda idareye takdir yetkisi tanındığı açık olarak verilmiştir. **2. Bu yetkinin kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği yargı içtihatlarıyla kabul edilmiştir mi?** Cevap: Evet, bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri gözardı edilerek kullanıldığının kanıtlanması ya da idari yargı merciince saptanması halinde, sözü edilen durumun dava konusu idari işlemin neden ve amaç yönlerinden hukuka aykırılığı nedeniyle iptalini gerektireceği yargı içtihatlarıyla kabul edilmiştir. **3. Davacının 15/10/2013-20/09/2017 tarihleri arasında …İl Özel İdaresi ve …Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında mühendis olarak görev yaptığı, 21/09/2017 tarihinde …Büyükşehir Belediye Başkanlığına Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanı olarak atandığı gibi bir durum mu vardır?** Cevap: Evet, bu şekilde bir durum vardır. **4. Davacının geçmiş hizmetleri incelendiğinde; İdarenin, davacıyı Daire Başkanlığı kadrosuna 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 76. maddesinde ifadesini bulan takdir yetkisi kapsamında atadığı görülmekte midir?** Cevap: Evet, davalı idarenin atama konusunda sahip olduğu bu yetkinin davacıyı görevden alma konusunda da mevcut olduğunun kabulü noktasında tereddüt bulunmamaktadır. **5. Dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, idarenin mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı mıdır?** Cevap: Evet, dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, idarenin mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullandığına dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşılmıştır. **6. Dava konusu işlemin, davacının geçmiş hizmetleri ve görevin niteliği gözönünde bulundurularak, hizmetin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla kamu yararı ile hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği miştir?** Cevap: Evet, dava konusu işlemin, davacının geçmiş hizmetleri ve görevin niteliği gözönünde bulundurularak, hizmetin daha etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla kamu yararı ile hizmet gereklerine uygun olarak tesis edildiği anlaşılmıştır. **7. Dava dosyasında, idarenin mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanmadığının kanıtı mıdır?** Cevap: Evet, dava dosyasında, idarenin mevzuat uyarınca sahip ettiği takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanmadığının kanıtı bulunmaktadır. **8. Dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, idarenin mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullandığı miştir?** Cevap: Evet, dava dosyasına sunulan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, idarenin mevzuat uyarınca sahip olduğu takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullandığı anlaşılmıştır. **9. Dava konusu işlemin kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık bulunduğu mu?** Cevap: Hayır, dava konusu işlemin kamu yararı ve hizmet gerekleri yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır. **10. Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü, 2. …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın bozulmasına, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 654 sayılı kanunla değişik 40. maddesi gereğince davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne ilişkin sonuçlar nelerdir?** Cevap: Açıklanan nedenlerle; Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile …Bölge İdare Mahkemesi …İdari Dava Dairesince verilen …günlü, E:…, K:…sayılı kararın bozulması gerekir. |