Memurun daha alt hizmet bölgesine atanma talebinin, hizmet gerekleri ve vekaleten görevlendirme durumu nedeniyle reddedilmesi üzerine hukuki değerlendirme (KDK)

hastane müdürü var iken vekil hastane Müdürünün atanmaması gerektiğini düşündüğünü, daha önceki yer değiştirme başvurusunda 1. tercihinin, Bartın Amasra Entegre İlçe Devlet Hastanesi olmasına rağmen atamasının şu anki görev yeri olan Balıkesir Balya Entegre İlçe Devlet

Hastanesine yapıldığını, 07/12/2019 tarihi itibariyle bir yılının dolduğunu, ailevi nedenlerden dolayı eşinin memleketi olan ve vekalet ile yürütülen Bartın Amasra Entegre İlçe Devlet

Hastanesi’ne (E2) hastane müdürü olarak 657 sayılı Kanunun 76. ve 86. maddeleri ile Devlet

Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca alt bölge (2. Bölge’den 3. Bölge’ye) naklen tayin yapılması gerektiğini düşündüğünü ifade ederek konunun Kurumumuzca değerlendirilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Sağlık

Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 07/03/2019 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;

2.1. Başvuranın Niğde Çamardı İlçe Devlet Hastanesinde görev yapmakta iken 1 (bir) yıl önce kendi isteği üzerine Balıkesir Balya İlçe Devlet Hastanesine naklen tayininin yapıldığını, akabinde 1 (bir) yılını doldurur doldurmaz yeniden anılan yönergenin 13. maddesine istinaden alt bölge tayin talebinde bulunduğu, Bakanlığın 18.12.2019 tarihli ve E. sayılı yazısı ile söz konusu yönerge kapsamında başvuranın tayin isteyemeyeceği zira bu yönergenin Hastane

Müdürlerini kapsamadığı yönünde menfi cevap verildiği,

2.2. İlgilinin tayin talebinde bulunmuş olduğu Bartın Amasra İlçe Devlet Hastanesine 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine göre vekâleten hastane müdürü atamasının yapıldığını, vekâleten atamaların kadro işgal ettiği, ayrıca adı geçenin halen görev yaptığı hastanede hizmetine ihtiyaç duyulduğu, talepte bulunduğu hastanede vekâleten görev yapan hastane müdürü bulunduğundan Amasra’da hizmetine ihtiyaç bulunmadığı, kişinin kendi talebi doğrultusunda gerçekleştirilen bir önceki tayininin üzerinden sadece 1 (bir) yıl geçmesine rağmen ikinci bir tayininin yapılmış olması durumunda harcırah ve yolluk alacak olmasının maddi anlamda Kurumu gereksiz harcamaya sevk edeceği gerekçeleriyle anılan hastane müdürlüğüne naklen atanmasının uygun görülmediği,

2.3. Başvuranın 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 25 inci maddesinin (ğ) bendi ile

663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin

“Düzenleme Yetkisi” başlıklı 40’ıncı maddesinin 09.07.2018 tarihi itibariyle mülga olduğunu iddia ettiği yönergenin halen yürürlükte olduğu, söz konusu yönergenin Kapsam başlıklı 2 nci maddesi uyarınca Hastane Müdürlerinin tayin işlemlerini kapsamadığı, hastane müdürlerinin tayin taleplerinin 657 sayılı Kanunun 76’ncı maddesi ve Devlet Memurlarının Yer Değiştirme

Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik kapsamında gerekli şartları taşıması halinde değerlendirildiği,

2.4. Başvuranın Amasra İlçe Devlet Hastanesine naklen tayin talebinde bulunurken ailevi nedenleri ve eşinin memleketinin Amasra olmasını gerekçe göstererek alt bölge tayin talebinde bulunduğu ancak mazeretini meri mevzuatların gerektirdiği belgelerle ortaya koyamadığı,

2.5. Sağlık Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 5’inci maddesine göre Hastane Müdürlüğünün görevde yükselme sınavına tabi bir kadro olduğu, yakın zamanda sınav açılmadığı, ilgili hastanelerde hizmetin aksamasına mahal verilmemesi için İl Sağlık Müdürlüğünün teklifi üzerine mevzuattaki şartlara haiz olanların arasından

Makamın takdiri doğrultusunda asil müdürlerin olmadığı hastanelerde zorunlu olarak 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine göre vekâleten atama yapıldığı,

ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun

Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

5. “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76’ncı maddesinin birinci fıkrasında, “(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Aynen kabul: 15/5/19751897/1 md.) Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler. …”

6. “Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları” başlıklı 86 ncı maddesinde; “(Değişik:

30/5/1974 – KHK-12; değiştirilerek kabul: 15/5/1975 – 1897/1 md.) Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.

Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır.

…

Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebilir.”

7. 25/6/1983 tarihli ve 18088 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Devlet Memurlarının Yer

Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin, “İstek Üzerine Daha Alt Hizmet

Bölgesine Atanma” başlıklı 19’uncu maddesinde, “Memurlar, istekleri ve kurumlarının uygun görmesi üzerine bulundukları hizmet bölgesinden daha alt hizmet bölgesine atanabilirler.

…”

8. 17/4/2014 tarihli ve 28975 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sağlık Bakanlığı Personeli

Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin, “Görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavına tabi kadrolar” 5’inci maddesinde, “1) Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir.

(2) Görevde yükselmeye tabi kadrolar:

a) Yönetim Hizmetleri Grubu;

1) Şube müdürü, hastane müdürü,”

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

10. Balıkesir Balya Entegre İlçe Devlet Hastanesinde hastane müdürü olarak çalışmakta olan başvuran, daha alt bölge olan Bartın Amasra Entegre İlçe Devlet Hastanesine naklen atanmayı talep etmektedir.

11. 657 sayılı Kanunun 76’ncı maddesinde, kurumların görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilecekleri hüküm altına alınmakta, 86’ncı maddesinde boş kadrolara ait görevlerin lüzum görüldüğü takdirde memurlara vekaleten gördürülebileceği öngörülmektedir.

Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 19’uncu maddesinde ise memurların, istekleri ve kurumlarının uygun görmesi üzerine bulundukları hizmet bölgesinden daha alt hizmet bölgesine atanabilecekleri hükme bağlanmaktadır.

12. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki neticesinde, başvuranın 4.4.2017 tarihli dilekçesi ile Niğde ili Çamardı İlçesinden daha alt bölge olan Siirt iline atanma talebinde bulunduğu, 2018 yılı Ocak ayında vermiş olduğu dilekçesinde 1)Ankara, 2)Balıkesir, 3)Bartın illeri olmak üzere sıralı tercihte bulunmak suretiyle naklen atanma talebinde bulunduğu,

16.8.2018 tarihli dilekçesinde 1)Bartın Amasra İlçe Devlet Hastanesi, 2)Balıkesir Balya İlçe

Devlet Hastanesi olma üzere iki adet tercihte bulunduğu, müteakiben 3.9.2018 tarihinde ikinci bölgede bulunan Balya İlçe Devlet Hastanesine atamasının yapıldığı, 7/12/2019 yılında anılan hastanede bir yılını doldurmasının ardından vermiş olduğu 9/12/2019 tarihli dilekçesinde ise üçünü bölgede bulunan hastane müdürlüğü vekaleten görevlendirme suretiyle yürütülen Bartın

Amasra İlçe Devlet Hastanesine naklen atanmayı talep ettiği ancak talebinin idare tarafından reddedildiği anlaşılmaktadır.

13. İlgili idarece gönderilen cevabi yazıdan da anlaşıldığı üzere, hastane müdürlüğü kadrosunun Sağlık Bakanlığı Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği uyarınca görevde yükselme sınavına tabi olduğu, yakın zamanda ise görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı açılmadığı, asil müdürlerin olmadığı hastanelerde kamu hizmetinin sürekliliğinin sağlanması adına İl Sağlık Müdürlüğünün teklifi üzerine mevzuattaki şartlara haiz olanların arasından Makamın takdiri doğrultusunda zorunlu olarak 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine göre vekâleten atama yapıldığı, başvuranın naklen atanmayı talep ettiği

Bartın Amasra İlçe Hastanesi müdürlüğünün ise bu kapsamda vekaleten görevlendirilme suretiyle yürütüldüğü görülmektedir.

14. Vekâleten görevlendirme usulü ile ilgili olarak, asıl olanın yönetim ve memuriyet kadrolarına yasal koşulları taşıyanların kariyer ve liyakat ilkelerine uyularak atanmaları olduğunu, kamu görevlerinin vekaleten görevlendirme yoluyla yürütülmesinin ise ancak hizmetin gerektirdiği geçici ve istisnai durumlarda başvurulan bir yol olduğunu öncelikle belirtmek gerekmektedir. Nitekim Danıştay’ın istikrar kazanmış içtihatlarında da, vekâleten görevlendirmenin hizmet gereklerinden kaynaklanan geçici uygulamalar olduğu, kamu hizmetlerinin vekâleten yürütülmesini sürekli hale getirecek şekilde uygulama yapılmaması gerektiği hususu vurgulanmaktadır. Ancak, asaleten atanmanın gerçekleştirilemediği durumlarda, kamu hizmetlerinin sürekliliğini sağlamak adına ihtiyacın, asilde aranan şartları taşımakla birlikte, vekaleten görevlendirmeler yoluyla karşılanması hususu da bir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır.

15. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 19’uncu madde metninden de anlaşılacağı üzere, memurların daha alt hizmet bölgesine atanma isteklerinin karşılanması hususunda kurumlarının takdir yetkisi tanındığı, memurların bu mahiyetteki taleplerinin ancak Kurumlarınca uygun görülmesi halinde yerine getirilebileceği açıktır. Bir başka deyişle, “memurların atamaya ilişkin mazeretlerini değerlendirip karara bağlayacak olan idarenin, kendi mevzuatı çerçevesinde, ifa edilen kamu hizmetinin gerekleri, insan kaynaklarının verimli kullanılması, teşkilat yapısının elverişliliği ve benzeri faktörleri dikkate alması kaçınılmazdır, zira kamu hizmetinin sağlıklı ve kesintisiz bir şekilde yerine getirilmesi için gerekli tedbirleri almak, ilgili idarenin öncelikli görevi ve sorumluluğudur.” (Anayasa Mahkemesinin 20/02/2014 tarihli ve 2012/606 başvuru numaralı Kararı).

16. Bu itibarla, İdareye belli konularda takdir yetkisinin tanınması idarenin görevlerinin niteliği gereği zorunludur. Ancak, idarenin takdir yetkisi, idarenin keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmemektedir. Bir başka deyişle, idareye yasalarla tanınan takdir yetkisinin mutlak olmadığını, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olduğunu da belirtmek gerekmektedir.

(Danıştay 2. Dairesinin, 17/09/2015 tarihli E. 2015/2662, K. 2015/7471 sayılı kararı)

17. Somut olay kapsamında, başvuranın naklen atanma talebinin bir yıl önce idare tarafından başvuranın tercihleri arasından karşılandığı, Amasra İlçe Devlet Hastanesine naklen tayin talebinde bulunurken ailevi nedenleri ve eşinin memleketinin Amasra olmasını gerekçe göstererek alt bölge tayin talebinde bulunduğu ancak mazeretini meri mevzuatların gerektirdiği belgelerle ortaya koyamadığı, başvuranın talepte bulunduğu hastane müdürlüğünün kamu hizmetlerinin sürekliliğinin sağlanmasını teminen vekaleten görevlendirme yoluyla yürütüldüğü, kendisinin görev yapmakta olduğu hastanede hizmetine ihtiyaç bulunduğu, hususları birlikte göz önünde bulundurularak, başvuranın daha alt hizmet bölgesine naklen atanması talebinin ilgili idarece uygun görülmemesi işleminin kamu yararı ve hizmet gerekleri kriterleri dikkate alınmak suretiyle tesis edildiği değerlendirilmektedir.

18. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri ve yargı içtihatları uyarınca, ilgili idarenin başvuranın talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

İlgili idare tarafından yapılan yakın zamanda görevde yükselme ve unvan değişikliği sınavı açılmadığı gerekçesiyle zorunlu olarak vekaleten görevlendirme yoluna başvurulduğu açıklaması karşısında, vekaleten görevlendirmelerin uzun süre devam etmesinin önüne geçilmesini teminen ilgili idarece gerekli tedbirleri alması gerektiği değerlendirilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

20. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Balıkesir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın, BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi