Mera kullanım hakkı iddialarının hukuki değerlendirmesinde tahsis durumunun davanın konusunu nasıl etkilediği (Yargıtay)

7. Hukuk Dairesi         2023/4130 E.  ,  2024/4703 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1690 E., 2023/1854 K.
DAVA TARİHİ : 19.12.2016
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Taşova Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2016/440 E., 2023/53 K.

Taraflar arasındaki meraya el atmanın önlenmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteminin miktar itibariyle reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; doğusu …ve … batısı Tepe-…, kuzeyi orman arazisi, güneyi … Deresi sınırlarında bulunan mera niteliğine sahip…Yaylasının kadimden beri yaylacılık yaptıkları… Köyünce kullanıldığını, davacı … köyünün davalı tarafı ile geçmişte birlikte yaptıkları iyiniyet anlaşması gereği muvafakate bağlı olarak zilyetlikleri söz konusu olduğunu, bu zilyetliğe bağlı olarak da köy halkı geçmişten bu zamana kadar bu merayı kullandığını, yaklaşık 3000 tane hayvanın bu merada otladığını, köy halkının da geçimini bu şekilde sağladığını ileri sürerek Ardıçönü Köyü, 137 ada 1 parsel sayılı taşınmaz içerisinde kalan ve…Yaylası olarak bilinen meraya davalı köyün el atmasının önlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde;…Yaylasını kadimden beri davalı … halkının kullandığını, Taşova Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1991/52 Esas, 1993/217 Karar sayılı kararı ile… Köyü’nün…Yaylasından men edildiğini ve bu hususta kesinleşmiş karar olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile iddianın ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B. İstinaf Nedenleri
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mera niteliğine sahip…Yaylası kadimden beri yaylacılık yaptıkları… Köyünce kullanıldığını, davacı … köyünün davalı tarafı ile geçmişte birlikte yaptıkları iyiniyet anlaşması gereği muvafakate bağlı olarak zilyetliklerinin söz konusu olduğunu, bu zilyetliğe bağlı olarak da köy halkı geçmişten bu zamana kadar bu merayı kullandığını, 3000 civarı hayvanın bu merada otladığını, meralar üzerinde kullanım hakkının, mera tespit komisyonları aracılığıyla bir veya birden çok köy veya belediye lehine kullanım … tanınması şeklinde olacağını, gerekçede kullanılan ifadeden anlaşıldığı üzere mahkeme hükmünü kurarken … Mera Komisyonu kararını dikkate almadan hüküm tesis ettiğini, mahkeme bu konuda eksik değerlendirmede bulunduğunu, bu karar ile davacının haklılığı ispatlandığını, mera tespit komisyonunun vermiş olduğu karar ile davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddinin usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, davacı …’nün geçimini hayvancılıkla sağladığını,fakat köylünün hayvanlarını otlatacağı bir merasının bulunmadığını, bu durumda kullanım hakkıyla ilgili olarak da mahalli bilirkişilerin beyanları incelendiğinde bilirkişilerin 50 sene öncesine kadar taşınmazın müşterek olarak kullanıldığı ve taşınmazın öncesinde… köyü tarafından kullanıldığını beyan ettiklerini, İlk Derece Mahkemesi hükmünün hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili duruşma istemli olarak temyiz isteminde bulunmuş; duruşma isteminin miktar itibariyle reddine karar verilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği nedenlerle temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, meraya el atmanın önlenmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4342 sayılı Mera Kanunu’nun 3 üncü ve 4 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Davacı vekili tarafından; Ardıçönü Köyü, 137 ada 1 parsel sayılı taşınmaz içerisinde kalan ve…Yaylası olarak bilinen meraya davalı köyün el atmasının önlenmesine karar verilmesi talep edilmiş, dava devam ederken … Valiliği İl Mera Komisyonu’nun 14.11.2022 tarihli kararı ile dava konusu mera, davacı Taşova ilçesi… Köyüne tahsis edilmiştir.

2. Yargılama aşamasında, … Valiliği İl Mera Komisyonunun 14.11.2022 tarihli kararı ile dava konusu mera parselinin davacı köye tahsis edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davacı vekilinin dava dilekçesinde ileri sürdüğü olgular gözetildiğinde davanın konusunun kaldığını söyleyebilme imkanı bulunmamaktadır. Hal böyle olunca, İlk Derece Mahkemesince dava konusu kalmadığından hükmün kurulmasına yer olmadığı kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin yatırılan harcın yatırana iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.