|
ÖZET: Başvuran, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın Veznedar Yardımcılığı alım sınavında sözlü mülakattan aldığı 51,33 puanla başarısız sayıldığını ve puanın yeniden değerlendirilmesini talep etmiştir. Danıştay, başvurunun incelenmesi sonucunda, mülakatın 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde yürütüldüğünü, mülakat komisyonunun belirlenen kriterlere uygun olarak oluşturulduğunu ve puanlamanın nesnel bir şekilde yapıldığını belirtmiştir. Ayrıca, mülakat sırasında sesli veya görüntülü kayıt alınmasının mevzuatta zorunlu olmadığına ve başvuranın puanları arasında bariz bir farklılık bulunmadığına dikkat çekilmiştir.
Sonuç olarak, başvuranın sözlü sınavda başarısız sayılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. Ancak, gelecekteki mülakatların nesnellik, tarafsızlık ve şeffaflık ilkelerine uygun olarak yapılması için Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’na, adaylara verilen puanların gerekçelerinin ortaya konulması ve kayıt sistemlerinin kullanılmasına yönelik tavsiyelerde bulunulmuştur. Bu karar, kamu hizmetlerinde liyakat ve kariyer ilkelerinin önemini vurgulamaktadır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/10623-S.23.16975
BAŞVURU NO : 2023/2922
KARAR TARİHİ : 24/08/2023
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI BAŞKANLIĞI
Sözlü sınav puanına itiraz hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 01/03/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Veznedar Yardımcılığı alım sınavına başvurduğunu, iyi geçen sözlü sınavına 51,33 puan verilerek başarısız sayıldığını belirterek; sözlü puanının tekrar değerlendirilmesini ve düzeltilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası Başkanlığının 07/04/2023 tarih ve E-TCMB. – – sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuru konusu 2022 Veznedar Yardımcısı işe alım sürecinin, 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası Kanunu başta olmak üzere Bankanın ilgili mevzuat düzenlemelerinin gerekleri göz önünde bulundurularak yürütüldüğü, 2.2. 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanununun “Banka Meclisinin görev ve yetkileri” başlıklı 22 nci maddesinde; “Banka Meclisi (…) k) Bankanın idare, teşkilat ve hizmetleri ile personeline ilişkin olarak düzenlemelerin onaylanması, (…) ile görevli ve yetkilidir.”; “Personel statüsü” başlıklı 32 nci maddesinde ise (1 inci ve 4 üncü fıkralar); “Banka personeli, Bankanın memurları ile Banknot Matbaası işçilerinden terekküp eder. (…) Banka personeli, bu kanun ile Banka Meclisince düzenlenecek statü hükümlerine tabidir. (…)” hükümlerinin yer aldığı, 2.3. Kanunun Banka Meclisine verdiği yetki kapsamında Banka Meclisince onaylanarak yürürlüğe giren
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama İlkelerinin 7 nci ve 8 inci maddeleri çerçevesinde, işe alım sınavının açılması, adaylarda aranacak koşullar ve işe alım ile ilgili diğer hususların 21/10/2022 tarih ve sayılı Banka Yönetim Komitesi Kararı ile belirlendiği,
2.4. Söz konusu Yönetim Komitesi Kararından sonra Bankanın İnsan Kaynakları internet sitesinin işe alım duyuruları kısmında işe alım ilanı yayımlanarak başvuruların internet üzerinden alındığı, 2.5. İlanda belirtilen koşulları taşıyan ve genel yetenek sınavında başarılı olan adayların komisyon mülakatına katılmaya hak kazandığı; komisyon mülakatına katılmaya hak kazanan adayların 05/12/202216/12/2022 tarihlerinde mülakata alındığı; başvuranın Veznedar Yardımcısı komisyon mülakatının 16/12/2022 tarihi sabah oturumuna katıldığı, 2.6. Komisyon mülakatına katılan adayların Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama
İlkelerinin 8 inci maddesine istinaden işe alım ilanında da belirtildiği şekilde mülakat komisyonu tarafından
“güncel sosyo-ekonomik konulara hakimiyet” ile “mesleğin gerektirdiği konulara hakimiyet” yönünden değerlendirildiği, 2.7. Adaylara sorulacak sorular ve bu soruların cevap anahtarlarının her oturum için ayrı soruları içerecek şekilde önceden hazırlandığı ve komisyon üyelerince imzalanarak tutanak altına alındığı; başvuranın katıldığı 16/12/2022 tarihi sabah oturumu komisyon mülakatı soruları ve cevap anahtarları ile tutanağın ekte iletildiği, 2.8. Başvuranın katılmış olduğu mülakatların, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama
İlkelerinin 8 inci maddesinde yer alan; “Önceki aşamalarda başarılı olan adaylar komisyon mülakatına tabi tutulur. Mülakat komisyonu en az üç değerlendiriciden oluşur. Değerlendiriciler yönetici kademelerinde görev yapan çalışanlar arasından ve en az biri İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünden olmak koşuluyla Başkanlıkça belirlenir. Yönetim Komitesi üyeleri de komisyona katılabilirler.” hükmüne uygun şekilde, yönetici kademelerinde görev yapan çalışanlar arasından ve en az biri İnsan Kaynakları
Genel Müdürlüğünden olmak koşuluyla Başkanlıkça belirlenen üyeler (1. – Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı (Tedvir) 2. – Genel Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı 3. Dr. – Genel
Müdürlüğü Genel Müdür Yardımcısı) tarafından yapıldığı, 2.9. Öte yandan Danıştay 2. Dairesinin 3 Ocak 2019 tarih ve E. / – K. / sayılı Kararı ile dava konusu sınavın dayanakları olan Bakanlar Kurulu Kararı ile sınav duyurusunda sınavların kamera ile kayıt altına alınacağına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığından bahisle sınavda bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmadığına karar verildiği, 2.10. Ankara 1. İdare Mahkemesi tarafından verilen ve Danıştay 5. Dairesinin 15.03.2017 tarih ve E.
/ – K. / sayılı kararı ile onanan 09.03.2016 tarih ve E. / – K. / sayılı kararda; “(…) Bu durumda; 2802 sayılı Kanunun 9/A maddesine uygun olarak oluşturulan mülakat komisyonu üyelerinin, Kanunda yer verilen usul kurallarına uygun olarak davacıya ayrı ayrı puanlar verdikleri ve ortalama olarak başarılı sayılmak için öngörülen 70 puanın altında puan takdir edildiği, davacıya her üye tarafından verilen puanlar arasında bariz bir farklılık bulunmadığı ve puanların birbirine yakın olduğu, mülakatların yapısı gereği adayların bilgi düzeyini ölçmeye yönelik yapılan yazılı sınavlardan farklı olarak adayların muhakeme gücü, ifade yeteneği, fiziki görünümü, genel kültürü gibi yönlerden mülakat sırasındaki durumlarının değerlendirilmesine yönelik olduğu, mülakat sınavının sesli ve görüntülü olarak kayıt altına alınması gerektiğine ilişkin olarak 2802 sayılı Kanunun ilgili maddesinde herhangi bir hükme yer verilmediği hususları birlikte değerlendirildiğinde, komisyon üyelerinin takdir yetkilerini Kanunla düzenlenen usul kurallarına uygun olarak kullandıkları anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. (…)” gerekçesi ile hüküm kurulmuş olup komisyon mülakatlarının sesli ve/veya görüntülü şekilde kayıt altına alınmasına yönelik olarak Banka mevzuatında da herhangi bir zorunluluk bulunmadığı dikkate alındığında, dava konusu komisyon mülakatında hukuka aykırılık teşkil eden bir durum olmadığının değerlendirildiği, 2.11. Öte yandan mezkûr kararda da belirtildiği üzere başvurucuya her üye tarafından verilen puanlar
arasında bariz bir farklılık bulunmadığı, komisyon üyelerinin takdir yetkilerini usul kurallarına uygun olarak kullandığı da göz önüne alındığında, hukuka aykırı bir durum olmadığının değerlendirildiği, 2.12. Nitekim başvurucunun da kendisine hangi soruların sorulduğunu, bunlara ne tür cevaplar verdiğini dile getirmediği, kendisine nasıl bir haksızlık yapılmış olabileceğini belirtmediği ve iddialarını somutlaştırmadığı; mülakatın genel anlamda nezaket kuralları çerçevesinde geçmiş olmasının başvurucu tarafından kendisinin akademik yönden konulara hakim olduğu şeklinde yorumlanmasına yol açmaması gerektiği, 2.13. Ayrıca, işe alım sürecinin komisyon mülakatı aşamasında adayların soruları yaymalarını önlemek amacıyla telefonlarının toplandığı ve adayların oturum süresince dışarı çıkmalarına izin verilmediği, 2.14. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama İlkelerinin 8 inci maddesi gereğince işe alım ilanında da belirtildiği şekilde mülakat puanı yetmişin altında olan adayların başarısız sayıldığı; bu kapsamda başvuranın, komisyon üyelerinden sırasıyla 100 üzerinden 53, 51, 50 puan olmak üzere ortalama 51,33 puan alarak başarısız olduğu, başvuran hakkında komisyon üyelerinin vermiş olduğu puanların bulunduğu mülakat değerlendirme formunun ekte yer aldığı, 2.15. Yukarıda detaylıca açıklandığı üzere, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca talepte bulunan başvuranın işe alınma sürecine ilişkin hukuka aykırı bir durum bulunmadığı, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkrasında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine
başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 14/1/1970 tarih ve 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanununun; 5.1. “Banka Meclisinin görev ve yetkileri” başlıklı 22 nci maddesinde; “Banka Meclisi (…) k) Bankanın idare, teşkilat ve hizmetleri ile personeline ilişkin olarak düzenlemelerin onaylanması, (…) ile görevli ve yetkilidir.” 5.2. “Personel statüsü” başlıklı 32 nci maddesinde; “Banka personeli, Bankanın memurları ile Banknot
Matbaası işçilerinden terekküp eder. (…) Banka personeli, bu kanun ile Banka Meclisince düzenlenecek statü hükümlerine tabidir. (…)” 6. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama İlkelerinin; 6.1. “Bankaya alınacak kişilerde aranacak koşullar” başlıklı 7 nci maddesinde; “(1) Bankaya alınacak kişilerde; a) Türk vatandaşı olmak, b) Yönetim Komitesince belirlenecek koşulları taşımak, c) Kamu haklarından yasaklı olmamak, ç) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süre hüküm giymemek ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı
/
suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkum olmamak, d) Alım yapılacak kadronun gerektirdiği görevi devamlı olarak yapmasına engel olmayacak beden ve ruh sağlığına sahip olmak, e) Başka bir kuruluşa zorunlu hizmet yükümlülüğü bulunmamak, böyle bir yükümlülüğü varsa bunu
Bankada çalışarak yerine getirmesi hususunda izin almış ya da bundan doğacak borcu ödemeyi kabul etmiş olmak, f) Her unvan grubu için belirlenen işe alım aşamalarını başarıyla tamamlamak, koşulları aranır.” 6.2. “İşe alım” başlıklı 8 inci maddesinde; “(1) İşe alım sınavının açılması için Yönetim Komitesi kararı alınır. Söz konusu kararda adaylarda aranacak koşullar ve işe alım sınavı ile ilgili diğer hususlar belirlenir.
(2) İşe alım sürecinin tüm aşamaları İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünce uygulanır.
(3) İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü tarafından belirlenen iş gereklilikleri ve yetkinlikler ile başvuru kanallarını içeren işe alım ilanı unvan grubuna özel olarak hazırlanır ve İnsan Kaynakları Genel
Müdürlüğü tarafından belirlenen mecralarda duyurusu yapılır.
(4) Başvuran adaylardan belirlenen koşulları taşıyanlar, bir genel kültür ve/veya genel yetenek sınavına tabi tutulurlar. Söz konusu sınav Banka tarafından yapılabilir, ölçme değerlendirme konusunda uzman kurum, kuruluş veya firmalara yaptırılabilir veya bu sınav yerine ulusal/uluslararası sınavlar kullanılabilir. Bu sınavda belirlenen puan barajını aşan ve/veya belirlenen sayıdaki aday, başvuru aşamasını tamamlamış sayılır.
(5) Başvuru aşamasını tamamlayan adaylar, detayları Yönetim Komitesince belirlenecek yazılı meslek sınavına tabi tutulabilirler. Bu sınav Bankaya özel tasarlanabileceği gibi ulusal veya uluslararası sınavlar da kullanılabilir. Sınav konularından alınan notların ortalamasının yüz üzerinden en az elli olması koşuluyla belirlenen sayıda aday yazılı meslek sınavında başarılı sayılır.
(6) Adaylara bedensel ve/veya mesleki yeterliliği ölçmek üzere uygulama sınavı yapılabilir. Bu sınav Banka tarafından yapılabileceği gibi ölçme değerlendirme konusunda uzman kurum, kuruluş veya firmalara da yaptırılabilir. Uygulama sınavından yüz üzerinden en az elli alması koşuluyla belirlenen sayıda aday uygulama sınavında başarılı sayılır.
(7) Adaylara kişilik, yetkinlik veya liderlik testleri uygulanabilir.
(8) Adaylar İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü yetkilileri ve/veya konusunda uzman danışmanlık firması yetkililerince yetkinlik bazlı mülakata tabi tutulabilirler. Bu mülakat sonucunda, belirlenen yetkinlikleri yeterli düzeyde taşıyan adaylar bir sonraki aşamaya geçer. Aday sayısının fazla olması durumunda söz konusu mülakattan önce grup mülakatı yapılabilir.
(9) Adaylara değerlendirme merkezi, görsel algı ve dikkat testleri ile vaka çalışması ve sunum gibi aşamalar uygulanabilir. Bu aşamalar Banka tarafından yapılabileceği gibi ölçme değerlendirme konusunda uzman kurum, kuruluş veya firmalara da yaptırılabilir.
(10) Önceki aşamalarda başarılı olan adaylar komisyon mülakatına tabi tutulur. Mülakat komisyonu en az üç değerlendiriciden oluşur. Değerlendiriciler yönetici kademelerinde görev yapan çalışanlar arasından ve en az biri İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünden olmak koşuluyla Başkanlıkça belirlenir. Yönetim
Komitesi üyeleri de komisyona katılabilirler.
(11) Mülakata girecek adaylar hakkındaki daha önce yapılan kişilik, yetkinlik veya liderlik potansiyeli gibi testlerin, yetkinlik bazlı mülakatın ve değerlendirme merkezinin sonuçları değerlendirilmek üzere komisyona iletilir.
(12) Komisyon, adayları güncel sosyo-ekonomik konular ile mesleğin gerektirdiği konulara hakimiyet
/
yönünden ve varsa daha önce kendilerine iletilen vakalarla ilgili yapacakları sunumlar üzerinden 4 değerlendirir. Değerlendirme, her bir komisyon üyesi tarafından yüz tam puan üzerinden yapılır ve verilen puanların ortalaması alınarak adayın mülakat puanı bulunur.
(13) Mülakat puanı yetmişin üstündeki her aday için yüz tam puan üzerinden verilen yazılı meslek sınavı veya uygulama sınavı puanı ile mülakat puanının ortalaması alınarak aday başarı puanı bulunur. Yazılı meslek sınavı veya uygulama sınavı yapılmamış olan adaylar için mülakat puanı adayın başarı puanı yerine geçer. Aday başarı puanı sıralamasına göre belirlenen sayıdaki aday başarılı olmuş sayılır. İşe alım sınavının açılmasına ilişkin Yönetim Komitesi kararında geçerlilik süresi belirtilmiş olmak ve alım yapılacak kadro sayısının dörtte birini geçmemek kaydıyla, mülakat puanı yetmişin üstündeki adaylardan aday başarı puanı sıralamasına göre yedek ayrılabilir. Asil olarak belirlenen adaylardan göreve başlamayanların veya herhangi bir sebeple Bankadaki görevlerinden ayrılanların olması ile ihtiyaç halinde, aday başarı puanı sıralamasına göre yedek listede yer alan adaylar arasından atama yapılabilir.
(14) Başarılı adaylardan elektronik posta ile gerekli belgeleri tamamlamaları istenir. Adayların, söz konusu belgeleri en fazla on iş günü içinde, kendilerine bildirilen Banka birim veya şubelerine teslim etmeleri gerekir.
(15) Tecrübe ve uzmanlık gerektiren işler için, alım yapılacak kadronun görev gerekleri ve özellikleri göz önünde bulundurularak; sadece kişilik, yetkinlik veya liderlik potansiyeli gibi testler, yetkinlik bazlı mülakat, vaka çalışması, sunum veya komisyon mülakatı ile işe alım yapılmasına atamaya yetkili organ tarafından karar verilebilir.” hükümleri düzenlenmiş bulunmaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın taleplerinin kısmen kabulü kısmen reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Veznedar Yardımcılığı alım sınavına başvurduğunu, iyi geçen sözlü sınavına 51,33 puan verilerek başarısız sayıldığını belirterek; sözlü puanının tekrar değerlendirilmesini ve düzeltilmesini talep etmektedir.
9. Başvuru konusu 2022 Veznedar Yardımcısı işe alım süreci, 1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez
Bankası Kanunu başta olmak üzere Bankanın ilgili mevzuat düzenlemeleri kapsamında yürütülmüştür.
1211 sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanununun Banka Meclisinin görev ve yetkilerine ilişkin
22 nci maddesi ile personel statüsüne ilişkin 32 nci maddesi hükümleri doğrultusunda, Kanunun Banka
Meclisine verdiği yetki kapsamında Banka Meclisince onaylanarak yürürlüğe giren Türkiye Cumhuriyet
Merkez Bankası Çalışanları Atama İlkelerinin 7 nci ve 8 inci maddeleri çerçevesinde; işe alım sınavının açılması, adaylarda aranacak koşullar ve işe alım ile ilgili diğer hususların 21/10/2022 tarih ve sayılı
Banka Yönetim Komitesi Kararı ile belirlendiği anlaşılmaktadır.
10. Başvuru konusuna ilişkin İdareden temin edilen bilgi ve belgelerden; ilanda belirtilen koşulları taşıyan ve genel yetenek sınavında başarılı olan adayların komisyon mülakatına katılmaya hak kazandığı; komisyon mülakatına katılmaya hak kazanan adayların 05/12/2022-16/12/2022 tarihlerinde mülakata alındığı; başvuranın Veznedar Yardımcısı komisyon mülakatının 16/12/2022 tarihinde sabah oturumunda olduğu görülmektedir.
11. Komisyon mülakatına katılan adayların Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama
İlkelerinin 8 inci maddesine istinaden işe alım ilanında da belirtildiği şekilde mülakat komisyonu tarafından
“güncel sosyo-ekonomik konulara hakimiyet” ile “mesleğin gerektirdiği konulara hakimiyet” yönünden değerlendirildiği; adaylara sorulacak sorular ve bu soruların cevap anahtarlarının her oturum için ayrı soruları içerecek şekilde önceden hazırlandığı ve komisyon üyelerince imzalanarak tutanak altına alındığı; ayrıca mülakat aşamasında adayların soruları yaymalarını önlemek amacıyla telefonlarının toplandığı ve adayların oturum süresince dışarı çıkmalarına izin verilmediği, başvuranın katıldığı 16/12/2022 tarihi sabah oturumu komisyon mülakatı soruları ve cevap anahtarları ile tutanağın ekte yer aldığı anlaşılmıştır.
12. Başvuranın katılmış olduğu mülakatların, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama
İlkelerinin 8 inci maddesi hükmüne uygun şekilde, yönetici kademelerinde görev yapan çalışanlar arasından ve en az biri İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğünden olmak koşuluyla Başkanlıkça belirlenen üyeler tarafından yapıldığı görülmektedir.
13. İdare tarafından yapılan açıklamada; komisyon mülakatlarının sesli ve/veya görüntülü şekilde kayıt altına alınmasına yönelik olarak Banka mevzuatında herhangi bir zorunluluk bulunmadığı hususu ve bu yöndeki mahkeme kararları dikkate alındığında, başvuru konusu komisyon mülakatında hukuka aykırılık teşkil eden bir durum olmadığı ifade edilmiştir. İdare tarafından ayrıca; başvurucuya her üye tarafından verilen puanlar arasında bariz bir farklılık bulunmadığı, komisyon üyelerinin takdir yetkilerini usul kurallarına uygun olarak kullandığı belirtilmiştir.
14. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Çalışanları Atama İlkelerinin 8 inci maddesinde ve işe alım ilanında; mülakat puanı yetmişin altında olan adayların başarısız sayılacağı öngörülmüştür. Dosya kapsamında sunulan belgelerden; başvuranın söz konusu sınava ilişkin genel yetenek sınav puanının 55,67, KPSSP93 puanının ise 82,13 olduğu görülmekte; sözlü sınavda ise komisyon üyelerinden 100 üzerinden 53, 51, 50 puan olmak üzere ortalama 51,33 puan alarak başarısız olduğu görülmektedir.
15. Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönünden denetime imkân tanıyacak şekilde yapılması hukuk devleti ilkesinin bir gereğidir.
16. Birçok yargı kararında da benimsendiği üzere, Danıştay 2. Dairesinin 02/03/2016 tarihli ve
E:2016/309, K: 2016/997 sayılı Kararında; “Kamu hizmetlerinin ehil ve yetişmiş kamu görevlileri eliyle yürütülmesi için yapılan sözlü sınavların, kariyer ve liyakat ilkelerine uygun, objektif ve aynı zamanda yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden yargısal denetime imkan tanıyacak şekilde yapılması esas olmalıdır. İdari işlemin yetki ve şekil gibi salt usule ilişkin unsurlarıyla sınırlı olmak üzere yapılan bir yargısal denetimin, hukuk devleti ilkesinin sağladığı güvenceyi temin etmeyeceği açıktır… Dolayısıyla sözlü sınavda başarısız sayılma işleminin yargısal denetimini sağlayacak alt yapının tüm unsurlarıyla oluşturulmasını sağlamak hukuka bağlı idarenin görevidir… sözlü sınava ilişkin Görevde Yükselme
Sözlü Sınavı Değerlendirme Formunda yer alan kriterlerden bir kısmı gözlem ve kanaate dayalı olmakla birlikte, söz konusu kriterler çerçevesinde bir bütün olarak yapılan değerlendirme sonucunda adayın başarılı ya da başarısız olduğunun belirlendiği dikkate alındığında; gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların somut bilgi ve belgeyle kanıtlanması gerekmektedir.” değerlendirmelerine yer verilmiştir.
17. Danıştay 2. Dairesinin 27/03/2017 tarihli ve E:2016/7249, K:2016/7249 sayılı Kararında da; “sözlü sınavda değerlendirme kriterlerinden bir kısmının somut bilgi ve belgeye dayandırılması zorunluluğu bulunmakta iken, bir kısmının gözlem ve kanaate dayalı olduğu açıktır. Bu düzenlemeye dayalı olarak yapılan ve davacının başarısız sayıldığı sınavda gözlem ve kanaate dayalı kriterler yönünden ilgilinin başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden hususların ortaya konulması, somut bilgi ve belgeye dayandırılması, mümkün olan haneler bakımından ise başarısız olarak değerlendirilmesine etki eden
/
hususların somut bilgi ve belge ile kanıtlanması gerekmektedir. Bunun da, adayların katıldığı sözlü sınav öncesinde, sınavda sorulacak soruların hazırlanması, her adaya sorulan soruların ve verilen cevapların kayda geçirilmesi ve adayların verdiği yanıtlara hangi komisyon üyesince, hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı gösterilmesi halinde mümkün olduğu açıktır.” değerlendirmelerine yer verilmiştir.
18. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen komisyon değerlendirme formları incelendiğinde; komisyon üyeleri tarafından yapılan değerlendirmeler ve bu değerlendirmeler neticesinde verilen puanların birbirini destekler nitelikte olduğu, bu nedenle sözlü sınav değerlendirme formundaki puanlamaya ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak kullanıldığına veya sübjektif bir değerlendirme yapıldığına dair herhangi bir kanaat oluşmadığı değerlendirilmektedir.
19. Bunun yanı sıra, İdare tarafından yapılan açıklamadan; sözlü sınavda sesli veya görüntülü kayıt almanın ilgili mevzuatta zorunlu tutulmaması nedeniyle, sözlü sınav değerlendirme formu dışında herhangi bir kayıt sistemi kullanılmadığı, dolayısıyla adayların sözlü sınav sorularına vermiş oldukları cevapların kayıt altına alınmadığı anlaşılmaktadır.
20. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın sözlü sınavda başarısız sayılması işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 21. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye uyması beklenmektedir.
22. Ayrıca, İdare tarafından sözlü sınav öncesinde sınav soruları ile birlikte cevap anahtarının hazırlanması, yapılan değerlendirmede hangi komisyon üyesince hangi notun takdir edildiğinin tutanakta ayrı ayrı ve ‘gerekçeleriyle’ gösterilmesi sözlü sınavın nesnelliği açısından aranan kriterlerdir. Bu kapsamda, başvurana sözlü sınavda verilen puanlara ilişkin herhangi bir gerekçeye yer verilmediği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacak; 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacak olup, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan sürede Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre, BAŞVURUNUN KISMEN REDDİ, KISMEN
KABULÜ ile; Başvuranın sözlü notunun düzeltilmesi talebinin REDDİNE, Sözlü sınavların iyi yönetim ilkelerinden olan “nesnellik”, “tarafsızlık”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun yapılmasını teminen, İdarenin bundan sonra düzenleyeceği sözlü sınavlarda adaylara verilen puanların gerekçelerini ortaya koyacak tedbirler alması, sesli ve görüntülü kayıt imkânlarından
faydalanılması yönünde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanlığına TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası
Başkanlığınca, bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza ve başvurana bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Başkanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/