|
ÖZET: Mersin Üniversitesi Deniz Ulaştırma ve İşletme Ön Lisans programına başvuran bir aday, diğer üniversitelerde yaş sınırı aranmamasına rağmen Mersin Üniversitesi’nde 22 yaşından gün almamış olma şartı nedeniyle kayıt olamamaktadır. Başvuran, bu yaş sınırının kaldırılmasını talep etmektedir. Mersin Üniversitesi, denizcilik eğitiminin disiplin gerektiren bir meslek olduğunu ve öğrenciler arasında ast-üst ilişkisi bulunduğunu belirterek, yaş sınırının eğitim-öğretim süreçlerini olumsuz etkilememesi için kaldırılmayacağını ifade etmiştir.
Yükseköğretim Kanunu’nun 18/b-5 maddesi gereğince, yükseköğretim kurumlarının öğrenci kabulü ve eğitim-öğretimle ilgili karar verme yetkisi, ilgili yönetim kurullarına aittir. Mersin Üniversitesi’nin uyguladığı yaş sınırının, Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda açıkça belirtildiği ve diğer üniversitelerde de benzer uygulamaların bulunduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın talebi, idarenin takdir yetkisi çerçevesinde reddedilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/7199-S.21.11535
BAŞVURU NO : 2020/102315
KARAR TARİHİ : 05/05/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MERSİN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Deniz Ulaştırma ve İşletme bölümüne girişte yaş sınırının yükseltilmesi veya kaldırılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 09/12/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. tarafından Kurumumuza yapılan tarihli başvuruda, özetle; başvuran Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Lisans ve Deniz Ulaştırma ve İşletme Ön Lisans programlarının okutulduğu devlet üniversitelerinde farklı yaş şartlarının arandığını, İstanbul Teknik
Üniversitesinde, Ege Üniversitesinde, Yalova Üniversitesinde ve Ordu Üniversitesinde yaş şartı aranmazken Mersin Üniversitesinde 22 yaşından gün almamış olma şartının bulunduğunu, hedefinin
Mersin Üniversitesi Deniz Ulaştırma ve İşletme Ön Lisans programı olduğunu, ancak yaş sınırı nedeniyle
Mersin Üniversitesine kayıt yapılmasının mümkün olmadığını belirterek yaş sınırının yükseltilmesini ya da kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuru konusu ile ilgili olarak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’ndan ve Mersin Üniversitesi
Rektörlüğü’nden 21/12/2020 tarihli ve sayılı yazımızla bilgi ve belge talep edilmiş olup YÖK
Başkanlığı tarafından gönderilen 23/12/2021 tarihli ve – – sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 18/b-5 maddesi uyarınca, öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlar konusunda karar verme yetkisinin yükseköğretim kurullarının ilgili yönetim kurullarına; 15/b-4maddesi uyarınca da fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurulu kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek kesin karara bağlama yetkisinin üniversite yönetim kuruluna ait olduğu, 2.2. Yükseköğretim kurumlarının, Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alan programlarındaki bakınız koşullarını ilgili mevzuat hükümlerini de dikkate alarak önerdikleri ve anılan
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
Kılavuzda yayımladıkları; adayların tercihlerini belirlerken söz konusu programın karşısında yer alan koşulları inceleyerek şartlarını sağladıkları programları tercih etmeleri gerektiği, 2.3. 2020 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları
Kılavuzunun Mersin Üniversitesi Denizcilik Meslek Yüksekokulu Deniz Ulaştırma ve İşletme Programına ait Bakınız 278 koşulunda, “Bu programa başvurabilmek için Yükseköğretim Kurulunun aradığı bütün koşullara ek olarak; 1 Ocak 2020 tarihi itibariyle 22 yaşından gün almamış olmak (tashih yaşı kabul edilmez)” ifadesinin yer aldığı, 3. Mersin Üniversitesi Rektörlüğünden cevaben alınan 08.01.2021 tarihli ve – – sayılı yazı ve eklerinde özetle; 3.1. 2020 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları
Kılavuzunda yayımlanmak üzere hazırlanan “Özel Koşul ve Açıklamalar” kısımlarında Mersin Üniversitesi
Denizcilik Meslek Yüksekokulu Deniz Ulaştırma ve İşletme Programı için talepleri üzerine Kılavuza eklenen Bakınız 278 koşulunun (1 Ocak 2020 tarihi itibariyle 22 yaşından gün almamış olmak) içinde bulunduğu Tablo 3 ve Tablo 4’te yer alan Yükseköğretim Programlarının Koşul ve Açıklamaları (1. ve 2.
Kısım) incelendiğinde Meslek Yüksekokullarına ait Bakınız 278 nolu madde dışında çeşitli üniversitelerin denizcilik program/bölümlerinde uygulanmak üzere Bakınız 113 (22 yaş), Bakınız 140 (23 yaş), Bakınız
169 (22 yaş), Bakınız 310 (22 yaş) sınırı getirildiğinin görüldüğü,
3.2. Meslek Yüksekokulları bünyesinde eğitim-öğretimin Mersin Üniversitesi Denizcilik Meslek
Yüksekokulu Öğrenci Kıyafet Esaslarına uyacak şekilde üniformalı olarak yürütülmekte olduğu, zabitan sınıfı gemi adamlığının disiplin gerektiren uluslararası bir meslek olduğu, gemilerdeki personel hiyerarşisi gereğince okullarında da öğrenciler arasında ast-üst ilişkisinin bulunduğu, bu nedenle eğitim-öğretim süreçlerinin sağlıklı şekilde yürütülebilmesi için öğrenci yaş sınırlamasının kaldırılmayacağı ve Bakınız 278’in ilgili ibaresinin kalmasının uygun olduğu hususlarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4.2. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Yasama yetkisi” başlıklı 7 inci maddesinde; “Yasama yetkisi
Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir. Bu yetki devredilemez.” , “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir…
Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.” , 5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 6. 2547 sayılı Yüksek Öğrenim Kanununun; 6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu kanunun amacı; yükseköğretimle ilgili amaç ve ilkeleri belirlemek ve bütün yükseköğretim kurumlarının ve üst kuruluşlarının teşkilatlanma, işleyiş, görev, yetki ve sorumlulukları ile eğitim – öğretim, araştırma, yayım, öğretim elemanları, öğrenciler ve diğer personel ile ilgili esasları bir bütünlük içinde düzenlemektir.”, 6.2. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “…g) Yüksekokul: Belirli bir mesleğe yönelik eğitim öğretime ağırlık veren bir yükseköğretim kurumudur…”, 6.3. “Yükseköğretim Kurulunun Görevleri” başlıklı 7 nci maddesinde; “…h) Üniversitelerin her eğitim
– öğretim programına kabul edeceği öğrenci sayısı önerilerini inceleyerek kapasitelerini tespit etmek; insangücü planlaması, kurumların kapasiteleri ve öğrencilerin ilgi ve yetenekleri doğrultusunda ortaöğretimdeki yönlendirme esaslarını da dikkate alarak öğrencilerin seçilmesi ve kabul edilmesi ile ilgili esasları tespit etmek,…”, 6.4. “Üniversite Yönetim Kurulu” başlıklı 15 inci maddesinde; “a. Kuruluş ve işleyişi: Üniversite yönetim kurulu; rektörün başkanlığında dekanlardan, üniversiteye bağlı değişik öğretim birim ve alanlarını temsil edecek şekilde senatoca dört yıl için seçilecek üç profesörden oluşur. Rektör gerektiğinde yönetim kurulunu toplantıya çağırır. Rektör yardımcıları oy hakkı olmaksızın yönetim kurulu toplantılarına katılabilirler.
b. Görevleri: Üniversite yönetim kurulu idari faaliyetlerde rektöre yardımcı bir organ olup aşağıdaki
görevleri yapar:
(1) Yükseköğretim üst kuruluşları ile senato kararlarının uygulanmasında, belirlenen plan ve programlar doğrultusunda rektöre yardım etmek, (2) Faaliyet plan ve programlarının uygulanmasını sağlamak; üniversiteye bağlı birimlerin önerilerini dikkate alarak yatırım programını, bütçe tasarısı taslağını incelemek ve kendi önerileri ile birlikte rektörlüğe, vakıf üniversitelerinde ise mütevelli heyetine sunmak, (3) Üniversite yönetimi ile ilgili rektörün getireceği konularda karar almak, (4) Fakülte, enstitü ve yüksekokul yönetim kurullarının kararlarına yapılacak itirazları inceleyerek kesin karara bağlamak, (5) Bu kanun ile verilen diğer görevleri yapmaktır.”, 6.5. “Fakülte Yönetim Kurulu” başlıklı 18 inci maddesinde; “a. Kuruluş ve işleyişi: Fakülte yönetim kurulu, dekanın başkanlığında fakülte kurulunun üç yıl için seçeceği üç profesör, iki doçent ve bir doktor öğretim üyesinden oluşur. Fakülte yönetim kurulu dekanın çağırısı üzerine toplanır. Yönetim kurulu gerekli gördüğü hallerde geçici çalışma grupları, eğitim – öğretim koordinatörlükleri kurabilir ve bunların görevlerini düzenler.
b. Görevleri: Fakülte yönetim kurulu, idari faaliyetlerde dekana yardımcı bir organ olup aşağıdaki görevleri
yapar:
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
(1) Fakülte kurulunun kararları ile tespit ettiği esasların uygulanmasında dekana yardım etmek, (2) Fakültenin eğitim – öğretim, plan ve programları ile takvimin uygulanmasını sağlamak, (3) Fakültenin yatırım, program ve bütçe tasarısını hazırlamak, (4) Dekanın fakülte yönetimi ile ilgili getireceği bütün işlerde karar almak, (5) Öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim – öğretim ve sınavlara ait işlemleri hakkında karar vermek, (6) Bu kanunla verilen diğer görevleri yapmaktır.”,
7. 10/02/2018 tarihli ve 30328 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gemi Adamları ve Kılavuz
Kaptanlar Yönetmeliğinin;
7.1. “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, gemiadamları ve kılavuz kaptanların yeterlikleri, eğitimleri, sınavları, belgelendirilmeleri, sağlık durumları, elektronik kayıt işlemleri, vardiya tutmalarına ilişkin kuralları ve disiplin işlemleri ile gemiadamlarına ilişkin denizcilik eğitimi veren kurum ve kuruluşlara yönelik idari yaptırımları düzenlemektir.”,
7.2. “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde; “…s) Gemiadamı: Geminin kaptanını, zabitlerini, yardımcı zabitlerini, stajyerlerini, tayfalarını ve yardımcı hizmet personelini,…”
7.3. “Gemiadamları Disiplin Komisyonu” başlıklı 64 üncü maddesinde; “İdare tarafından gemiadamı yeterlik belgesi, GMDSS Telsiz Operatör Yeterlik Belgesi veya uygunluk onay belgesi verilmiş gemiadamlarının Türk veya yabancı bayraklı gemilerdeki hizmetleri sırasında herhangi bir şekilde tespit veya rapor edilen mesleki yetersizlikleri, disiplinsizlikleri, denizcilik örf ve adetlerine, teamüllere, denizcilik terbiyesine ve çalışma disiplinine uygun olmayan davranışları ile görevi ihmalleri veya kasıtlı kötü davranışları, Gemiadamları Disiplin Komisyonunca incelenir.
Gemiadamları Disiplin Komisyonu; İdareyi temsilen Genel Müdür, ilgili genel müdür yardımcısı ve daire başkanı olmak üzere üç kişi, denizcilikle ilgili meslek kuruluşlarını temsilen denizcilikle ilgili 4 yıllık fakülte mezunu uzakyol kaptanı ve uzakyol başmühendisi yeterliğine sahip olmak üzere iki kişi, işçi sendikalarını temsilen bir kişi, işveren sendikalarını temsilen bir kişi olmak üzere toplam 7 kişiden oluşur…”
hükümleri yer almaktadır.
8. Yükseköğretim Kurulu kararları doğrultusunda hazırlanan ve Yükseköğretim Genel Kurulunun 25/06/2020 tarihli kararı yayımlanması ve uygulanması kabul edilen 2020 Yükseköğretim Kurumları
Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunun; 8.1. Tablo 3 bölümünde; Merkezî Yerleştirme İle Öğrenci Alan Yükseköğretim Ön Lisans Programlarına, Tablo 4 bölümünde; Merkezî Yerleştirme İle Öğrenci Alan Yükseköğretim Lisans Programlarına ilişkin listelerin bulunduğu,
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
8.2. Kılavuzun “Tablo 3 ve Tablo 4’te Yer Alan Yükseköğretim Programlarının Koşul ve
Açıklamaları” başlıklı bölümünde; “Tablo 3: Bu tablodaki bilgiler, 9 sütun hâlinde düzenlenmiştir.
Tabloda, her üniversitenin adından sonra bu üniversitede yerleştirme yapılacak yükseköğretim programlarının kodları (1) numaralı sütunda, adları (2) numaralı sütunda, programın öğretim süresi (3)
numaralı sütunda, programın puan türü (4) numaralı sütunda, programın genel kontenjanı (5) numaralı sütunda, okul birincisi kontenjanı (6) numaralı sütunda, programla ilgili özel koşul ve açıklamaları (7)
numaralı sütunda (Bu koşul numaralarının içeriği “Tablo 3 ve Tablo 4’te Yer Alan Yükseköğretim
Programlarının Koşul ve Açıklamaları” başlığı altında numara sırasına göre verilmiştir.) verilmiştir.
…
Tablo 4: Bu tablodaki bilgiler, 22 sütun hâlinde düzenlenmiştir. Her üniversitenin adından sonra bu üniversitede bulunan programların kodları (1), bu programların adları ise (2) numaralı sütunda verilmektedir. (3) numaralı sütunda programın öğretim süresi, (4) numaralı sütunda programa hangi puan türüne göre öğrenci alınacağı, (5) ve (6) numaralı sütunlarda ise sırasıyla, programa genel kontenjandan ve okul birincisi kontenjanından alınacak öğrenci sayıları verilmektedir. (7) numaralı sütun, belli koşulları sağladığı takdirde Millî Eğitim Bakanlığınca (MEB) burslu statüde destek verilecek öğrenci sayısını göstermektedir. Her bir programla ilgili özel koşul ve açıklama numaraları (8) numaralı sütunda 1, 2, 3, …..
şeklinde belirtilmektedir. Bu koşulların neleri içerdiği, tablolardan sonra, “Tablo 3 ve Tablo 4’te Yer Alan
Yükseköğretim Programlarının Koşul ve Açıklamaları” başlığı altında, numara sırasına göre verilmiştir…” açıklamalarına yer verildiği, 8.3. Tablo 3’ün Mersin Üniversitesi Denizcilik Meslek Yüksekokulu’na ayrılan kısmında; Deniz
Ulaştırma ve İşletme, Deniz Ulaştırma ve İşletme (İÖ), Deniz ve Liman İşletmeciliği, Deniz ve Liman
İşletmeciliği (İÖ) programları için “Özel Koşul ve Açıklamalar (7)” sütununda 278 numaralı açıklama kodunun yer aldığı, 8.4. Tablo 3 ve Tablo 4’te Yer Alan Yükseköğretim Programlarının Koşul ve Açıklamaları 1. Kısım
Koşullar başlıklı bölümde; “Yükseköğretim programları ile ilgili bazı özel koşul ve açıklamalara bu kılavuzda özet olarak yer verilmiştir. Adaylar, öğretim sırasında ödenecek olan ücretler, harçlar, burslar, burs devam koşulları, barınma, zorunlu hizmet, staj vb. bilgileri ilgili Üniversitelerden edinebileceklerdir.
Adayların, tercihlerini belirlemeden önce tercih etmek istediği programların bulunduğu üniversitelerin internet sayfasında yer alan bilgileri dikkatle incelemeleri, koşullarla ilgili üniversitelerden ayrıntılı bilgi almaları yararlarına olacaktır. Bu koşulların uygulanması ile ilgili ÖSYM’nin sorumluluğu bulunmamaktadır.
Tablo 3 ve Tablo 4’te Yer Alan Yükseköğretim Programlarının Koşul ve Açıklamaları 2 kısım halinde düzenlenmiştir. 1. Kısım’da yer alan koşullar, adayların ÖSYM Aday İşlemleri Sisteminde bulunan bilgileri doğrultusunda bilgisayar tarafından kısmen veya tamamen kontrol edilerek (yaş, uyruk, cinsiyet, okul türü vb.) yerleştirme işlemi yapılacaktır. 2. Kısım’da yer alan koşullar, yerleştirme işleminde ÖSYM tarafından dikkate alınmayacak koşullardır. Bu koşulların uygulanması ilgili kurumlar tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu koşulların uygulanmasında ÖSYM’nin sorumluluğu bulunmaz.
Tercih edeceğiniz programlara ait özel koşul ve açıklamaları dikkatlice inceleyiniz.” , açıklamalarına yer verildiği, 8.5. Bakınız No 278 bölümünde; “Bu programa başvurabilmek için Yükseköğretim Kurumunun aradığı bütün koşullara ek olarak; 1 Ocak 2020 tarihi itibariyle 22 yaşından gün almamış olmak (tashih yaşı kabul
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
edilmez); evli veya dul olmamak; reşit olmayanlar için veli göstermek; boyu erkek öğrencilerde 1,65 m’den kız öğrencilerde 1,55 m’den kısa olmamak; boy uzunluğunun santimetre olarak ifade edilen değerinin son iki rakamından en çok 5 fazla veya 15 noksan kilogram ağırlıkta olmak; dilinde kekemelik, pelteklik, tutukluk bulunmamak; ön kayıtta yapılacak mülâkat ve beden eğitimi sınavında (Beden yeterlilik ve mülakat sınavı tarihleri kurumun web sitesinde duyurulacak olup ayrıca başka bir bildirim yapılmayacaktır.) başarılı olmak; sağlık durumunun denizciliğe uygun olduğunu, renk körlüğü ve şaşılık bulunmadığını, her iki kulağının arızasız olduğunu; kayıt yaptıracak öğrenci adaylarının normal sağlık raporu yerine Türkiye Hudut ve Sahiller Sağlık Genel Müdürlüğü’nden “Gemi adamı Sağlık Yoklama
Belgesi” ibaresini taşıyan sağlık raporu ile belgelemek gerekmektedir. Bu programa girmeye hak kazananlardan adli sicil kaydı sorgulaması istenecektir. Eğitim-öğretim süresince öğrenciler denizcilik üniforması giymek zorundadır. Üniforma temini öğrenciye aittir. Yazlık Üniforma giyildiğinde vücudunun görünür yerlerinde dövme bulunmaması gerekmektedir.” açıklamalarına yer verildiği görülmektedir.
IV. KAMUDENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran, Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği Lisans ve Deniz Ulaştırma ve İşletme Ön Lisans programlarının okutulduğu devlet üniversitelerinde farklı yaş şartlarının arandığını, İstanbul Teknik
Üniversitesinde, Ege Üniversitesinde, Yalova Üniversitesinde ve Ordu Üniversitesinde yaş şartı aranmazken Mersin Üniversitesinde 22 yaşından gün almamış olma şartının bulunduğunu, hedefinin
Mersin Üniversitesi Deniz Ulaştırma ve İşletme Ön Lisans programı olduğunu, ancak yaş sınırı nedeniyle
Mersin Üniversitesine kayıt yapılmasının mümkün olmadığını belirterek yaş sınırının yükseltilmesini ya da kaldırılmasını talep etmektedir.
11. Konuyla ilgili olarak Mersin Üniversitesi Denizcilik Meslek Yüksekokulu, okullarında eğitimöğretimin üniformalı olarak yürütülmekte olduğunu, zabitan sınıfı gemi adamlığının disiplin gerektiren uluslararası bir meslek olduğunu, gemilerdeki personel hiyerarşisi gereğince okullarında da öğrenciler arasında ast-üst ilişkisinin bulunduğunu, bu nedenle eğitim-öğretim süreçlerinin sağlıklı şekilde yürütülebilmesi için öğrenci yaş sınırlamasının kaldırılmayacağını; öte yandan, başka üniversitelerde de denizcilik program/bölümlerinde sınırı uygulamasının bulunduğunu ifade etmektedir.
12. Yükseköğretim Kanununun 18/b-5 maddesinde, öğrencilerin kabulü, ders intibakları ve çıkarılmaları ile eğitim-öğretim ve sınavlar konusunda karar verme yetkisi yükseköğretim kurumlarının ilgili yönetim kurullarına verilmiş; bu çerçevede, yükseköğretim kurumları Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları
Kılavuzunda yer alan kendi programları için aradıkları şartları önermekte ve Kılavuzda yayımlamaktadırlar.
Adayların da tercihlerini belirlerken programların karşısında yer alan koşulları inceleyerek şartlarını sağladıkları programları tercih etmeleri gerekmektedir.
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
13. Başvuru konusu olayda, 2020 Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) Yükseköğretim Programları ve
Kontenjanları Kılavuzunun Mersin Üniversitesi Denizcilik Meslek Yüksekokulu Deniz Ulaştırma ve
İşletme Programına ait Bakınız 278 koşulunda, bu programa başvurabilmek için 1 Ocak 2020 tarihi itibariyle 22 yaşından gün almamış olmak şartının arandığı, ayrıca çeşitli üniversitelerin (Karadeniz Teknik
Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Kocaeli Üniversitesi, Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi, Piri Reis Üniversitesi, İskenderun Teknik Üniversitesi…)
denizcilik program/bölümlerinde uygulanmak üzere yaş sınırının getirildiği görülmekte olup; söz konusu şartın Yükseköğretim Kanununun 18/b-5 maddesi ile yükseköğretim kurumunun yönetim kuruluna verdiği yetki çerçevesinde getirildiği ve tüm adayların tercih yapmadan önce incelemeleri gereken Kılavuzda açık ve net bir şekilde ilan edildiği anlaşılmaktadır.
14. Öte yandan, denizcilik eğitimi veren bazı üniversitelerde (Dokuz Eylül Üniversitesi, İstanbul Teknik
Üniversitesi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi…) yaş sınırı aranmamakta olup denizcilik eğitimi almak isteyen adayların tercihlerini bu üniversitelerden yana kullanabilmelerinin imkan dahilinde olduğu görülmektedir.
15. Gemi Adamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği hükümleri uyarınca gemiadamlarının Türk veya yabancı bayraklı gemilerdeki hizmetleri sırasında herhangi bir şekilde tespit veya rapor edilen mesleki yetersizlikleri, disiplinsizlikleri, denizcilik örf ve adetlerine, teamüllere, denizcilik terbiyesine ve çalışma disiplinine uygun olmayan davranışları ile görevi ihmalleri veya kasıtlı kötü davranışlarının Gemiadamları
Disiplin Komisyonunca incelenmekte ve bu tür durumlarda müeyyideler söz konusu olabilmektedir.
16. Anılan Yönetmelik hükümlerinden, gemiadamlığının ve denizcilik mesleğinin denizcilik örf ve adetlerine, teamüllere ve ast-üst ilişkisine göre yürütüldüğü anlaşılmakta olup bu nedenle Mersin
Üniversitesi Denizcilik Meslek Yüksekokulu tarafından ilgili mevzuat uyarınca kendilerine verilen takdir yetkisi çerçevesinde, öğrenciler arası yaş farkının eğitim-öğretim sürecini olumsuz etkileyebileceği gerekçesiyle yaş sınırlaması getirildiği değerlendirilmektedir.
17. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri, idarenin cevabi yazısı ve tüm dosyanın Kurumumuzca değerlendirilmesi neticesinde, başvuranın talebinin reddedilmesi yönündeki idari işlemin, idarenin takdir yetkisi çerçevesinde alınan karar uyarınca gerçekleştiği, bu yönüyle hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Konuyla ilgili olarak Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile ilgili yapılan
incelemede; YÖK Başkanlığı tarafından Kurumumuzca istenen bilgi ve belgelerin süresinde gönderildiği ancak tam olarak gönderilmediği, dolaysıyla “kanunlara uygunluk”, “yetkinin kötüye kullanılmaması”, “nezaket”, “şeffaflık” ve “hesap verilebilirlik” ilkelerine uygun davranılmadığı; ayrıca şikâyetçiye verilen cevapta işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranılmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre; ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan sürede Mersin İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Bu Ret Kararının, BAŞVURANA ve MERSİN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğ edilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Kep Adresi: kamudenetciligikurumu@hs01 kep.tr