ÖZET: Mesai izni uygulamasının personel hukuku açısından geçerliliği bulunmamaktadır. T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü tarafından yapılan değerlendirmede, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddeleri incelenmiştir. Bu kanun, memurların haftalık çalışma süresini genel olarak 40 saat olarak belirlerken, özel durumlar için farklı düzenlemelere de izin vermektedir. Ancak, mesai izni olarak adlandırılan bir uygulama bu kanun çerçevesinde yer almamaktadır.

Ayrıca, 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği, zabıta personelinin çalışma sürelerinin 657 sayılı Kanun’a bağlı olmaksızın düzenlenebileceğini belirtmektedir. Ancak, bu düzenlemeler de mesai izni uygulamasını kapsamamaktadır. Zabıta personelinin çalışma saatleri, hizmetin sürekliliğini sağlamak amacıyla belirlenirken, izin süreleri de yine 657 sayılı Kanun’a uygun olarak düzenlenmektedir.

Sonuç olarak, zabıta teşkilatında görevli personelin, izinli oldukları sürelerde zaruri eğitimler ve afet çalışmalarında geçirdikleri süreler için mesai izni verilmesi mümkün değildir. Bu durum, ilgili mevzuatın açık hükümleri doğrultusunda değerlendirilmektedir.

NOT: Mesai izni adı altında bir uygulamanın personel hukukumuzda olmadığı hakkında

T.C.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı: E-53773008-622.02-10118334 24/09/2024

Konu: Görüş (Mesai İzni Adı Altında Bir Uygulamanın Personel

Hukukumuzda Olmadığı)

BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

İlgi: tarihli ve sayılı yazısı.

Başkanlığınızda zabıta teşkilatında görev yapan personelin izinli oldukları sürelerde zaruri eğitimlerde ve afet çalışmalarında geçirdikleri süre kadar mesai izni verilmesine ilişkin ilgi yazı incelenmiştir.

Bilindiği üzere, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;

99 uncu maddesinde, “Memurların haftalık çalışma süresi genel olarak 40 saattir.

Bu süre Cumartesi ve Pazar günleri tatil olmak üzere düzenlenir.

Ancak bu kanuna, özel kanunlara, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine veya bunlara dayanılarak çıkarılacak yönetmeliklerle, kurumların ve hizmetlerin özellikleri dikkate alınmak suretiyle farklı çalışma süreleri tespit olunabilir.

Cumhurbaşkanı, yurt dışı kuruluşlarda hizmetin gerektirdiği hallerde, hafta tatilini Cumartesi ve Pazardan başka günler olarak tespit edebilir.” hükmü,

101 inci maddesinde, “Günün yirmidört saatinde devamlılık gösteren hizmetlerde çalışan Devlet memurlarının çalışma saat ve şekilleri kurumlarınca düzenlenir.

…” hükmü,

178 inci maddesinde, “…

Kurumlar gerektiği takdirde personelini günlük çalışma saatleri dışında fazla çalışma ücreti vermeksizin çalıştırabilirler. Bu durumda personele yaptırılacak fazla çalışmanın her sekiz saati için bir gün hesabı ile izin verilir. Ancak, bu suretle verilecek iznin en çok on günlük kısmı yıllık izinle birleştirilerek yılı içinde kullandırılabilir.

…” hükmü yer almaktadır. Yine mezkûr Kanunda Devlet memurlarına hangi hallerde izin verileceği açıkça düzenlenmiş olup (yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, ücretsiz izin), mesai izni adı altında bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Diğer taraftan, 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinde, “(1) Belediye zabıta hizmetleri resmi tatil günleri de dâhil olmak üzere, günün 24 saati aksatılmadan sürdürülür. Zabıta personelinin çalışma süresi ve saatleri 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda belirtilen çalışma süre ve saatlerine bağlı olmaksızın, hizmetin aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde 657 sayılı Kanunun 101 inci maddesine göre belediye zabıta teşkilatı birim amirinin teklifi ve belediye başkanının onayı ile tespit olunur. Fazla çalışma ücretleri ile ilgili olarak 5393 sayılı Kanunda yer alan hükümler uygulanır.

(2) Zabıta personelinin çalışma saatleri vardiyalar halinde görevin gereğine göre 24 saat iş 48 saat istirahat veya 12 saat iş 24 saat istirahat şeklinde düzenlenebilir. Belediye zabıta memurlarının haftalık olağan çalışma saatleri en fazla 48 saat olacak şekilde düzenlenir. Ancak, personel sayısı az olan zabıta teşkilatlarında 12 saat iş, 12 saat istirahat şeklinde düzenleme yapılabilir. Hizmetin sürekliliğini aksatmamak kaydıyla ve bir sıra dâhilinde personele 657 sayılı Kanunun 99 uncu maddesi göz önünde bulundurularak ayrıca haftada iki gün izin verilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Bu itibarla, Başkanlığınızda zabıta teşkilatında görev yapan personelin izinli oldukları süre zarfında zaruri eğitimlerde ve afet çalışmalarında geçirdikleri süre kadar mesai izni verilmesinin mümkün olmadığı mütalaa edilmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Yerel Yönetimler Genel Müdürü