|
ÖZET: Başvuran, İstanbul Yedi Kule Eğitim Araştırma Hastanesi tarafından mesleği nedeniyle astım hastalığına yakalandığına dair bir rapor almış, ancak Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından hastalığının mesleki olmadığı gerekçesiyle talebi reddedilmiştir. Yüksek Sağlık Kurulu’na yaptığı itirazlar da sonuçsuz kalmış, başvuran hastalığının mesleki olduğunu kanıtlamak amacıyla kararın yeniden gözden geçirilmesini talep etmiştir.
SGK, başvuranın sigortalılık geçmişini inceleyerek, hastalığın mesleki olmadığına dair kararlar almıştır. İstanbul Süreyyapaşa ve Yedikule Hastaneleri tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporları, başvuranın astım ve liken simpleks kronikus hastalıklarının mesleki olmadığını belirtmiştir. Ayrıca, Adli Tıp Kurumu tarafından yapılan değerlendirmede de benzer sonuçlara ulaşılmıştır. Bu bağlamda, başvuranın talebinin hukuka uygun olarak reddedildiği sonucuna varılmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını ve idarenin açıklamalarını değerlendirerek, başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit etmemiştir. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. |
HİZMETE ÖZEL T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/10809-S.24.16497
BAŞVURU NO : 2023/3417
KARAR TARİHİ : 07.10.2024
RET KARARI ,TCKN:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI
Meslek hastalığı hk.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 13.03.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran İstanbul Yedi Kule Eğitim Araştırma Hastanesi tarafından mesleği sebebiyle astıma hastalığına yakalandığına ilişkin rapor verildiğini, Bölge Sağlık Kurulu tarafından astım hastalığının dikkate alınmaksızın hastalığının mesleki olmadığından bahisle talebinin reddedildiğini, Yüksek Sağlık Kuruluna yaptığı itiraz sonrası talebinin yeniden reddedildiğini, oysa söz konusu hastane tarafından hastalığının mesleki olduğu yavaş yavaş ilerlediği hususunda tespit yapıldığını ifade ederek, hastalığının mesleki olduğuna karar verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusu hakkında Kurumumuzca gerçekleştirilen incelenme ve araştırma kapsamında, 27/3/2023 tarihli ve S. sayılı yazımız ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuş, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gönderilen 24/05/2023 tarihli ve E.
sayılı cevabi yazıda; 2.1. Başvuru sahibinin sigortalılık başlangıcının 24.03.2006 olduğu, en son priminin yattığı 2023/Nisan dönemi dahil toplam 2086 prim ödeme gün sayısının bulunduğu ve hizmetlerinin tamamının 4/1-(a)
kapsamında olduğu, 2.2. Başvuranın 13.08.2020 tarih ve gelen evrak numaralı başvurusuna istinaden İstanbul Sosyal
Güvenlik İl Müdürlüğünün 13.08.2020 tarih ve sayılı yazısı ile İstanbul Süreyyapaşa Göğüs
Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkinin yapıldığı, İstanbul Süreyyapaşa
Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesince 19.08.2020 tarih ve sayılı sağlık kurulu raporu oluşturulduğu, öte yandan, 05.07.2021 tarih ve gelen evrak numaralı
/
başvurusuna istinaden İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 05.07.2021 tarih ve sayılı yazısı ile İstanbul Yedikule Göğüs ve Cerrahi Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkinin yapıldığı, İstanbul
Yedikule Göğüs ve Cerrahi Eğitim ve Araştırma Hastanesince 04.11.2021 tarih ve sayılı sağlık kurulu raporu oluşturulduğu, 2.3. İstanbul Kurum Sağlık Kurulunun 11.01.2022 tarih ve sayılı kararında İstanbul
Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 19.08.2020 tarih ve sayılı sağlık kurulu rapor ve dayanağı tıbbi belgeler ile İstanbul Yedikule Göğüs ve Cerrahi Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 04.11.2021 tarih ve sayılı sağlık kurulu rapor ve dayanağı belgelerin tıbbi mevzuat uyarınca incelenmesi neticesinde, sigortalıda liken simpleks kronikus hastalığının mesleki olmadığına karar verildiği, 2.4. Başvuran, yukarıda belirtilen Kurum Sağlık Kurulu kararına karşı Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık
Kuruluna itiraz etmiş, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu 21.09.2022 tarih ve / sayılı kararı ile “Sigortalıda mevcut Liken simpleks kronikus hastalığının mesleki olmadığına” oybirliği ile karar verildiği, 2.5. Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu ilgili kararında her ne kadar sadece “Liken simpleks kronikus” hastalığından bahsetmiş olsa da uygulama üzerinden yapılan sorgulamada hem göğüs (meslek) hem de cildiye branşında inceleme yapıldığı ancak kararda göğüs hastalığına (astım) atıf yapılmadığı, bu itibarla, dosyanın tekrar Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda değerlendirilmesinin sağlandığı ve Sosyal Sigorta
Yüksek Sağlık Kurulunun 03.05.2023 tarih ve / sayılı kararı ile “Sigortalıda mevcut Astım ve
Liken simpleks kronikus hastalıklarının mesleki olmadığına” şeklinde oybirliği ile karar tesis edildiği, 2.6. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında meslek hastalığının, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleri olarak tanımlandığı, aynı maddenin altınca fıkrasında, hangi hallerin meslek hastalığı sayılacağı ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikte düzenleneceğinin hükme bağlandığı, 2.7. Kurum Sağlık Kurulu ve Yüksek Sağlık Kurulu m eslek hastalığı tespitini Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca düzenlenen durum bildirir raporlardaki teşhis ve bu teşhise dayanak teşkil eden belgeler incelenmek suretiyle, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı
Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre yapıldığı, hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve bu hastalıkların, işten fiilen ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıkması hâlinde sigortalının mesleğinden ileri geldiğinin kabul edileceği aynı Yönetmelik eki Meslek Hastalıkları Listesine göre tespit ve tayin edildiği, Meslek hastalığı sonucunda sigortalının meslekte kazanma gücünün ne oranda azaldığına ilişkin hesaplama ise aynı Yönetmelik eki “Meslekte Kazanma Gücü Kayıp Oranı Tespit Cetvelleri” esas alınarak yapılmaktadır.
Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, herkesin bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahip olduğu, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumunun, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceleyeceği düzenlenmiştir.
/
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesi birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” düzenlemesi yer almaktadır.
5. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun; 5.1. “Malul sayılma” başlıklı 25 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Sigortalının veya işverenin talebi üzerine Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbi belgelerin incelenmesi sonucu, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60’ını, (c) bendi kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün en az % 60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği Kurum
Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı, malul sayılır.” hükmü; yedinci fıkrasında, “Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.” hükmü, 5.2. “Malullük sigortasından sağlanan haklar ve yararlanma şartları” başlıklı 26 ncı maddesinin birinci fıkrasında, “Malullük sigortasından sigortalılara sağlanan hak, malullük aylığı bağlanmasıdır.” hükmü; ikinci fıkrasında, “Sigortalıya malullük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının; a) 25 inci maddeye göre malul sayılması, b) (Değişik bent: 17.04.2008 – 5754 S.K/Madde 14) En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması, c) Maluliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması halinde malullük aylığı bağlanır.” hükmü, 5.3. “Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu” başlıklı 58 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, “Kurul, sigortalılar hakkında vazife malullük derecesi, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik derecesi tespiti ile çalışma gücünün maluliyeti gerektirecek derecede kaybına ilişkin Kurumca verilen kararlardan itiraza konu olanları inceleyerek karara bağlar.” hükmü yer almaktadır.
6. 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu Kanununun; “Görev” başlıklı 2 nci maddesinin (a) bendinde; “Mahkemeler, hâkimlikler ve savcılıklar ile Kurumun uygun gördüğü alanlarda kamu kurum ve kuruluşları tarafından gönderilen adlî tıpla ilgili konularda bilimsel ve teknik görüş bildirmek” hükmü; “İhtisas
Kurullarının görevleri” başlıklı 16 ncı maddesinin (II) numaralı bendinin (c) alt bendinde; “Adli Tıp
Üçüncü İhtisas Kurulu: Maluliyetler, meslekte kazanma gücü kaybı, beden çalışma gücü kaybı, meslek hastalıkları, hapis cezalarının infazının ertelenmesi, sürekli hastalık, engellilik ve kocama sebepleri ile belirli kişilerin cezalarının hafifletilmesi veya kaldırılmasına ilişkin işlemler … hakkında bilimsel ve teknik görüşlerini bildirmek.” hükmü düzenlenmiştir.
7. 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çalışma ve
Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin; /
7.1. “Sağlık hizmeti sunucuları” başlıklı 5 inci maddesinde “…Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kaybı oranları tespitinde esas alınacak sağlık kurulu raporlarını düzenlemeye, Sağlık Bakanlığı meslek hastalıkları hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastaneleri ve Devlet üniversitesi hastaneleri yetkilidir…” 7.2. “Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların çalışma gücü kaybı tespiti” başlıklı 12 nci maddesinde “(1) Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların sigortalılık süresi içinde; a) Arıza/Hastalık Listesinde (Ek-
1) belirtilen hastalık veya arızaların meydana geldiği, b) Eski ve çalışmaya engel olmayan bir arızanın,
Arıza/Hastalık Listesinde (Ek-1) belirtilen seviyelere yükseldiği, c) Çalışma gücünün en az %60’ını kaybetmiş hâliyle ilk defa çalışmaya başlayan, ancak daha sonra ortaya çıkan farklı bir hastalık veya arıza nedeniyle bu Yönetmelik hükümlerine göre çalışma gücünün en az %60’ını kaybettiği, ç) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ını kaybettiği, Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalılar malul sayılır…” 7.3. “Meslek Hastalığı” başlıklı 17 nci maddesinde, “Hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve bu hastalıkların, işten fiilen ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıkması hâlinde sigortalının mesleğinden ileri geldiğinin kabul edileceği Meslek Hastalıkları Listesine (Ek-2) göre tespit ve tayin edilir.
Herhangi bir meslek hastalığının klinik ve laboratuar bulgularıyla kesinleştiği ve meslek hastalığına yol açan etkenin, işyeri incelenmesiyle kanıtlandığı hâllerde, meslek hastalıkları listesindeki yükümlülük süresi aşılmış olsa bile, söz konusu hastalık, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun kararı ile meslek hastalığı sayılabilir.” 7.4. “İş kazası ile meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kayıp oranı tespitinde kullanılan cetveller” başlıklı 22 nci maddesinde “(1) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meydana gelen arızalar sonucunda, sigortalının meslekte kazanma gücünün ne oranda azalacağına ilişkin hesaplama, Meslekte
Kazanma Gücü Kayıp Oranı Tespit Cetvellerinde (Ek3) yer alan A, B, C, D ve E cetvellerine göre yapılır.
(2) A Cetveli, iş kazalarının neden olduğu hastalık ve arızalarla, meslek hastalıklarını ve bunların neden olduğu arızaları, vücuttaki yerlerine göre sınıflandıran ve başlıkları aşağıda gösterilen 14 listeden oluşur.
Her liste üç sütundan oluşup bunlardan; birinci sütun arızanın sıra numarasını, ikinci sütun arızanın çeşidini, üçüncü sütun arızanın ağırlık ölçüsünü gösterir…” 7.5. “Meslekte kazanma gücü azalma oranının hesaplanması” başlıklı 23 üncü maddesi birinci fıkrasında, “(1) A Cetveli listelerinde yazılı arızalardan birinin meslekte kazanma gücünü ne oranda azaltacağı aşağıdaki şekilde hesaplanır.
a) A Cetvelindeki vücudun çeşitli bölgelerine veya sistemlerine göre hazırlanmış olan 14 arıza listesinden sigortalının arızası bulunur. Bu arızanın solundaki arıza sıra numarası ile sağındaki arıza ağırlık ölçüsü bir tarafa kaydedilir.
b) B cetveli listelerinde önce sigortalının iş kolu, sonra bu iş kolu içindeki meslek veya iş çeşidi bulunur.
Bunun karşısındaki meslek grup numarası da bir yere yazılır. Sigortalının meslek veya iş çeşidi bu listelerde bulunmadığı takdirde meslek veya işinin benzeri veya en yakını esas alınır.
/
c) Sürekli iş göremezlik simgesini gösteren C cetvelinin arızaya uygun tablosunun sütundaki arıza sıra numarası ile satırdaki meslek grup numarasının kesiştiği noktadaki sürekli iş göremezlik simgesi bulunarak bir tarafa kaydedilir.
ç) D cetvelinin sütununda yukarıda tespit edilen arıza ağırlık ölçüsü ile satırındaki meslek simgesinin kesiştiği noktadaki sayı, meslekte kazanma gücünün azalma oranına esas alınacak sayıdır.
d) Tespit edilen bu meslekte kazanma gücü azalmasının sigortalının yaşına uygun oranını bulmak için E cetvelinden yararlanılır. Bu cetvelin sütununda bulunan meslekte kazanma gücünün azalma oranı ile üstteki satırında bulunan sigortalının sürekli iş göremezlik hâlinin tespiti tarihindeki yaşının kesiştiği yerdeki sayı, bu yaşa uyan sürekli iş göremezlik sebebiyle meslekte kazanma gücünün azalma oranıdır.
e) Ancak birden fazla sistemi ilgilendiren sekel bulgu varsa, bu maddenin (a), (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen işlemler her bir sekel bulgu için ayrı ayrı uygulanır ve Balthazard Formülü kullanılarak birleştirilir. hükümlerine yer verilmiştir.
8. Sosyal Güvenlik Kurumu Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 2018/38 sayılı Genelgesinin
Dördüncü Kısım Yedinci Bölüm 3.2.2. maddesinde; “Kanunun 4/1-(a) ve 4/1-(b) bentleri kapsamındaki sigortalılar, meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kaybı oranları tespitinde esas alınacak sağlık kurulu raporlarının düzenlenmesi için, Sağlık Bakanlığı meslek hastalıkları hastaneleri ile eğitim ve araştırma hastaneleri ve Devlet üniversite hastanelerine sevk edilecektir. Meslek hastalığı tespiti yapılan ancak, kontrol muayenesi ya da hastalıklarında artma sebebi ile müracaat eden sigortalı, daha önce meslek hastalığı tespitinin yapıldığı ve arşivinde hasta dosyasının bulunduğu ilgili meslek hastalıkları hastanesine sevk edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ CELİLE ÖZLEM TUNÇAK’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin, somut olayda başvuranın talebini yerine getirmemesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, talebin reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Başvuran İstanbul Yedi Kule Eğitim Araştırma Hastanesi tarafından mesleği sebebiyle astım hastalığına yakalandığına ilişkin rapor verildiğini ancak SGK’ye yaptığı başvurularda söz konusu hastalıkların meslek hastalığı olmadığı yönünde karar verildiğini ifade ederek SGK tarafından yapılan işlemin geri alınmasını ve meslekte kazanma gücü kayıp oranının tespit edilmesini talep etmektedir.
11. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Başkanlığı söz konusu iddia bağlamında; başvuranın 13.08.2020 tarihli başvurusuna istinaden İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 13.08.2020 tarihli yazısı ile
İstanbul Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkinin yapıldığı, adı geçen hastane tarafından 19.08.2020 tarihli ve sayılı sağlık kurulu raporu oluşturulduğu, öte yandan, 05.07.2021 tarihli ve gelen evrak numaralı başvurusuna istinaden İstanbul Sosyal
/
Güvenlik İl Müdürlüğünün 05.07.2021 tarih ve sayılı yazısı ile İstanbul Yedikule Göğüs ve
Cerrahi Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevkinin yapıldığı, İstanbul Yedikule Göğüs ve Cerrahi Eğitim ve Araştırma Hastanesince 04.11.2021 tarih ve sayılı sağlık kurulu raporu oluşturulduğu, İstanbul
Kurum Sağlık Kurulunun 11.01.2022 tarih ve sayılı kararında İstanbul Süreyyapaşa Göğüs
Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 19.08.2020 tarih ve sayılı sağlık kurulu rapor ve dayanağı tıbbi belgeler ile İstanbul Yedikule Göğüs ve Cerrahi Eğitim ve Araştırma
Hastanesinin 04.11.2021 tarih ve sayılı sağlık kurulu rapor ve dayanağı belgelerin tıbbi mevzuat uyarınca incelenmesi neticesinde, sigortalıda liken simpleks kronikus hastalığının mesleki olmadığına karar verildiği, başvuranın Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna itiraz ettiği, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık
Kurulu 21.09.2022 tarih ve / sayılı kararı ile “Sigortalıda mevcut Liken simpleks kronikus hastalığının mesleki olmadığına” oybirliği ile karar verildiği, ancak Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu ilgili kararında her ne kadar sadece “Liken simpleks kronikus” hastalığından bahsetmiş olsa da uygulama üzerinden yapılan sorgulamada hem göğüs (meslek) hem de cildiye branşında inceleme yapıldığı ancak kararda göğüs hastalığına (astım) atıf yapılmadığı, bu itibarla, dosyanın tekrar Sosyal Sigorta Yüksek
Sağlık Kurulunda değerlendirilmesinin sağlandığı ve Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun 03.05.2023 tarih ve / sayılı kararı ile “Sigortalıda mevcut Astım ve Liken simpleks kronikus hastalıklarının mesleki olmadığına” şeklinde oybirliği ile karar tesis edildiği, anlaşılmıştır.
12. Malullük aylığına hak kazanma şartları 5510 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinde düzenlenmekte olup malullük aylığına hak kazanılabilmesi için çalışma gücünün veya iş kazası/meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ının kaybedilmiş olması buna ilaveten yeterli sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısına sahip olması gerekmektedir.
13. Başvuran ile SGK Başkanlığı arasındaki ihtilafın, meslekte kazanma gücü kaybı oranının belirlenmesine ilişkin olduğu, dolayısıyla şikâyet konusunun çözümünün, söz konusu kayıp oranının belirlenmesine bağlı olduğu anlaşılmaktadır.
14. Söz konusu tespit tıp bilgisini ve uzmanlığını gerektirdiğinden, SGK Başkanlığından temin edilen ilgili evraklar, bilirkişi incelemesi yapılmak üzere Adli Tıp Kurumu Başkanlığına gönderilmiştir.
15. Adli Tıp Kurumu Başkanlığı tarafından Kurumumuza 04/09/2024 tarihli üst yazı ekinde gönderilen, Adli Tıp 3. İhtisas Kurulunca düzenlenen / Karar numaralı raporda aşağıdaki tespitlere
yer verilmiştir:
“SONUÇ: Kişide tespit edilen astım hastalığına yönelik dava konusu iş yerinde çalışırken yapılmış PEF ölçümlerinin olmadığı, ayrıca kişinin iş yerinden ayrıldıktan sonra da yakınmalarının devam etmesi, şikayetlerinin bahar aylarında şiddetlenmesi gibi yakınmaların ön planda kişide tespit edilen astım hastalığının mesleki olmadığını düşündürdüğü cihetle; Mevcut belgelere ve Kurulumuzda yapılan muayene bulgularına göre; oğlu/kızı 01/01/1988 doğumlu tespit edilen ‘aşırı aktif mesane, liken simpleks kronikus, astım’ hastalıklarının mesleki olmadığı oy birliği ile mütalaa olunur.” 16. SGK Başkanlığı tarafından sigortalı ve hak sahiplerinin meslek hastalığı ve malullük iddialarının kabul edilmediği ve Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu kararlarının yargıya taşındığı durumlarda, Yargıtay tarafından verilen ve yerleşik içtihat haline gelmiş kararlarda, sigortalının çalışma gücü kayıp oranının ve
varsa maluliyetin başlangıç tarihinin Adli Tıp Kurumundan alınacak raporla tespit ettirilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği yönünde hüküm kurulduğu görülmektedir.
17. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun tespiti amacı ile SGK Başkanlığına yaptığı müracaatı üzerine Kurum Sağlık
Kurulu tarafından verilen ve Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından onanan mütalaa ile Adli Tıp
Kurumu ilgili ihtisas kurulundan alınan mütalaanın aynı doğrultuda olduğu hususu göz önünde bulundurulduğunda, şikâyete konu işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı
6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarelerin Kurumumuz tarafından istenen bilgi ve belgeleri süresinde
gönderdiği ve “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, yine idare tarafından şikâyetçiye makul sürede cevapların verildiği ancak şikâyetçiye verilen cevaplarda işleme karşı hangi sürede hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmemiş olması sebebiyle “karara karşı başvuru yollarının ve süresinin gösterilmesi” ilkesine uygun davranmadığı görülmüş olup, idarenin bahse konu ilkelere de uygun davranması önerilmektedir
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci maddesinde, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir. Bu kapsamda incelemenin 6 ayda bitirilememe gerekçesi, dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu ve yargı yolu, başvurana 06/09/2023 tarih ve – /
S. sayılı yazı ile bildirilmiştir.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞINA tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi