|
ÖZET: Başvuru sahibi, meslek hastalığı tespitinin yapılmadığı gerekçesiyle Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) itirazda bulunmuş, ancak SGK’nın sağlık kurulu, çalışma gücünün %60’ını kaybetmediğine karar vermiştir. Başvuru sahibi, bu kararın ardından durumu yeniden değerlendirilmesi için Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvuruda bulunmuştur. İlgili süreçte, başvuranın sağlık raporları ve SGK’nın kararları, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından incelenmiş ve hastalığının mesleki olmadığına dair kararlar verilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddedilmesi yönünde bir öneri sunmuş, yapılan incelemelerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmemiştir. Meslek hastalığının tespiti, ilgili mevzuat çerçevesinde SGK sağlık kurullarının yetkisi dahilindedir. Başvuru sahibinin hastalığı ile ilgili yapılan değerlendirmelerde, meslek hastalığı olarak kabul edilebilmesi için gerekli kriterlerin sağlanmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuru sahibinin talebi, SGK’nın ve Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu’nun kararları doğrultusunda reddedilmiştir. İlgili süreçlerin, yasal çerçeveye uygun olarak yürütüldüğü ve başvurunun hukuka uygun şekilde sonuçlandığı belirtilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 12524-12524 |sayi|53878609-101.07.05-E.53878609-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2018/522 2018/ 522
KARAR TARİHİ : 13/07/2018 |tarih|
RET KARARI
İDARE : Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Meslek hastalığı tespitinin yapılması hakkında .
BAŞVURU TARİHİ : 15/01/2018 15.1.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan başvuruda, konuyla ilgili daha önceden no’lu başvuruda, % 40
oranında engelli olduğunu, 2017 yılı içerisinde Antalya Atatürk Devlet Hastanesi psikiyatri bölümünde tedavi gördüğünü, meslek hastalığının tespiti için Antalya SGK İl Müdürlüğüne tekrar başvuru yaptığını kendisinin Antalya Tıp Fakültesine sevk edildiğini, ancak raporun İl Müdürlüğü tarafından yetersiz görülmesi üzerine dosyasının Yüksek Sağlık Kuruluna gönderildiğini belirterek söz konusu raporlarının adil bir şekilde incelenerek mağduriyetinin giderilmesi talebine istinaden
Kurumumuzca verilen 11/ 12/ 2017 tarihli ve Sayılı Dostane Çözüm Kararında başvuru sahibine bildirildiği üzere başvuruda belirtilen hususların Sosyal Sigorta Yüksek Kurulunca yeniden incelenmesi için Maluliyet ve Sağlık Kurulları Daire Başkanlığına gönderildiği, ancak başvuruya konu talebinin dikkate alınmaması üzerine 15/ 01/ 2018 tarihli şikayet başvurusunda konunun yeniden daha detaylı bir şekilde yeniden incelenmesini Kurumumuzdan talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 02/ 03/ 2018 tarih ve sayılı şikâyet konusuna ilişkin bilgi/belge isteme
yazısına istinaden, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’nın (SGK) 29/ 03/ 2018 tarih ve sayılı yazılarında;
2.1) Sigortalının ilk defa iş kazası meslek hastalığına tutulduğu iddiası ile yaptığı başvuru
neticesinde, Sağlık Bakanlığı Antalya Eğilim ve Araştırma Hastanesinin 18/ 02/ 2013 tarih ve
1 / 8sayılı sağlık kurulu raporuna istinaden yapılan Kurum Sağlık Kurulu değerlendirmesi neticesinde
çalışma gücünün en az %60’ını kaybetmediğinden malul sayılmayacağına karar verildiği, sigortalının bu karara itirazı üzerine durumunun Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca da değerlendirildiği ve 08/ 05/ 2013 tarihli karar ile kurum sağlık kurulu kararının onandığı,
2.2) Söz konusu hususun SGK denetim birimince de değerlendirildiği ve yapılan denetim neticesinde
bahsi geçen rahatsızlığının ilgili işyerine başlamadan önce var olduğu, dolayısıyla 5510 sayılı Kanun hükümlerine göre meslek hastalığı sayılmadığına hükmedildiği, 31/ 05/ 2013 tarih ve )
2.3) Bu defa sigortalının aynı iddia ile 13/ 02/ 2017 tarihinde ikinci kez SGK’ya başvuruda
bulunduğu, Akdeniz Üniversitesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinin 24/ 02/ 2017 tarih ve sayılı sağlık kurulu raporuna istinaden sigortalının bipolar bozukluk hastalığının (manik depresyon)
mesleki olmadığına Kurum Sağlık Kurulunca karar verildiği, adı geçenin bu karara itirazı üzerine durumunun bir kez de Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca incelendiği ve 29/ 01/ 2017 tarihli kurul kararıyla Kurum Sağlık Kurulu kararının onandığı, hastalığının mesleki olmadığına hükmedildiği,
2.4) Öte yandan Kurumumuzca verilen Dostane Çözüm kararı kapsamında ilgili hakkında verilmiş
olan Yüksek Sağlık Kurulu kararı yeniden değerlendirilmiş ve 29/ 01/ 2017 tarihli ve sayılı kararda herhangi bir değişikliğe gerek görülmediğine karar verildiği,
2.5) Bilindiği üzere, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 14’üncü
maddesinde, meslek hastalığı tanımlanarak sigortalıların meslek hastalığına tutulduğunun Kurum
Sağlık Kurulu tarafından tespit edilmesinin zorunlu olduğunun belirtildiği, sigortalıların, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu yaşadığı meslekte kazanma gücü kaybı tespiti ile meslek hastası olup olmadıkları hususlarının Kurum Sağlık Kurullarında görevli hekimler tarafından Çalışma ve
Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre belirlendiği, hangi hastalıkların meslek hastalığı sayılacağı ve bu hastalıkların, işten fiilen ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıkması hâlinde sigortalının mesleğinden ileri geldiğinin kabul edileceğinin de adı geçen yönetmelik eki Meslek Hastalıkları Listesine göre tespit ve tayin edilmekte olduğu, bu kapsamda ilgilinin başvuruları neticesinde SGK tarafından yapılan tüm iş ve işlemlerde hukuka aykırı bir husus bulunmadığı değerlendirilmesi yapılmıştır .
III- İLGİLİ MEVZUAT
3) Anayasamızın “Sosyal güvenlik hakkı” başlıklı 60’ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ;
“Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir . Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar .” ‘Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı’ başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında ; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .”
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun ‘Kurumun görevi’ başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”
2 / 85) 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Meslek hastalığının
tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması” başlıklı 14’üncü maddesinde; Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleridir .
Sigortalının çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun; a) Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucuları tarafından usûlüne uygun olarak düzenlenen sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi, b) Kurumca gerekli görüldüğü hallerde, işyerindeki çalışma şartlarını ve buna bağlı tıbbî sonuçlarını ortaya koyan denetim raporları ve gerekli diğer belgelerin incelenmesi, sonucu Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilmesi zorunludur .
Meslek hastalığı, işten ayrıldıktan sonra meydana çıkmış ve sigortalı olarak çalıştığı işten kaynaklanmış ise, sigortalının bu Kanunla sağlanan haklardan yararlanabilmesi için, eski işinden fiilen ayrılmasıyla hastalığın meydana çıkması arasında bu hastalık için Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikte belirtilen süreden daha uzun bir zamanın geçmemiş olması şarttır . Bu durumdaki kişiler, gerekli belgelerle Kuruma müracaat edebilirler . Herhangi bir meslek hastalığının klinik ve laboratuvar bulgularıyla belirlendiği ve meslek hastalığına yol açan etkenin işyerindeki inceleme sonunda tespit edildiği hallerde, meslek hastalıkları listesindeki yükümlülük süresi aşılmış olsa bile, söz konusu hastalık Kurumun veya ilgilinin başvurusu üzerine Sosyal Sigorta Yüksek
Sağlık Kurulunun onayı ile meslek hastalığı sayılabilir .
Hangi hallerin meslek hastalığı sayılacağı, iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesinin şekli ve içeriği, verilme usûlü ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir . Yönetmelikte belirlenmiş hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmaması hususunda çıkabilecek uyuşmazlıklar, Sosyal Sigorta
Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanır .
6) Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu başlıklı 58’inci maddesinde; Bu Kanunda yazılı olan
görevleri yerine getirmek üzere branşları Kurum tarafından belirlenecek uzman hekimlerden oluşan
Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu kurulur . Kurul; Millî Savunma Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Yüksek Öğretim Kurulu, en fazla üyeye sahip işveren, işçi ve kamu çalışanlarını temsil eden konfederasyonlar, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Türkiye
Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu, Türk Tabipleri Birliği, Türkiye Ziraat Odaları Birliği ile
Kurum tarafından görevlendirilecek birer uzman hekimden oluşur . Aynı usûlle birden fazla Kurul oluşturmaya Bakanlık yetkilidir .
Kurul, sigortalılar hakkında vazife malûllük derecesi, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik derecesi tespiti ile çalışma gücünün malûliyeti gerektirecek derecede kaybına ilişkin
Kurumca verilen kararlardan itiraza konu olanları inceleyerek karara bağlar . Kurul, sigortalı veya hak sahiplerinin talebi üzerine görevlendirdiği uzman bir hekimi dinlemek zorundadır .
7) Yine Kanunun “Sağlık raporlarının usûl ve esaslarının belirlenmesi” başlıklı 95’inci
maddesinde; Bu Kanun gereğince, yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, çalışma gücü kaybı, .
3 / 8geçici iş göremezlik ödeneklerinin verilmesine ilişkin raporlar ile iş kazası ve meslek hastalığı
sonucu meslekte kazanma gücü veya çalışma gücü kaybına esas teşkil edecek sağlık kurulu raporlarının usûl ve esaslarını, bu raporları vermeye yetkili sağlık hizmeti sunucularının sahip olması gereken kriterleri belirlemeye, usulüne uygun olmayan sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeleri düzenleyen sağlık hizmet sunucusuna iade ederek belirlenen bilgileri içerecek şekilde yeniden düzenlenmesini istemeye Kurum yetkilidir .
Usûlüne uygun sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgeler ile gerekli diğer belgelerin incelenmesiyle; yurt dışında tedavi için yapılacak sevklere, vazife malullük derecesini, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu tespit edilen meslekte kazanma gücünün kaybına veya meslekte kazanma gücünün kaybı derecelerine ilişkin usulüne uygun düzenlenmiş sağlık kurulu raporları ve diğer belgelere istinaden Kurumca verilen karara ilgililerin itirazı halinde, durum Sosyal Sigorta Yüksek
Sağlık Kurulunca karara bağlanır .
Hükümleri yer almaktadır .
8) 02/ 07/ 2013 Tarihli ve 28695 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık
Kurulunun Görev, Yetki, Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik’te; “Kurulun görevleri”
başlıklı 7’nci maddesinde; ( 1) Kurulun görevleri şunlardır :
a) Kanunun 58 inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, Kurum Sağlık Kurulunca verilen kararlara karşı ilgililerin itirazlarını inceleyip karara bağlamak .
b) Kanunun 14 üncü maddesi kapsamında, 11/ 10/ 2008 tarihli ve 27021 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinde tespit edilmiş olan hastalıklar dışında herhangi bir hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağına karar vermek .
c) Kanunun 14 üncü maddesi ve Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit
İşlemleri Yönetmeliğinin 17 nci maddesinde yazılı hallerde yükümlülük süresi aşılmış olsa bile söz konusu hastalığın meslek hastalığı sayılıp sayılmayacağını, aynı Yönetmeliğin 20 nci maddesinde yazılı hallerde üç yıllık çalışma (maruz kalma) süresinin indirilip indirilemeyeceğini karara bağlamak .
9.1) “Kurulda muayene” başlıklı 18’nci maddesinde;( 1) Yüksek Sağlık Kurulunca gerek görülmesi
halinde sigortalı veya hak sahibi kurula davet edilerek üyelerce değerlendirilmesi sağlanır veya tıbbi olarak gelemeyecek durumda olanlar için sosyal güvenlik il müdürlüğünce görevlendirilmesi sağlanan bir hekim tarafından yerinde muayene edilerek durum tespit tutanağı düzenlenir ve imza altına alınır .
9.2) Kurul kararlarının yerine getirilmesi başlıklı 22’nci maddesinde; ( 1) Yüksek Sağlık Kurulu
tarafından, itiraz üzerine verilen kararların gereği, Kurumun ilgili birimince ve/veya Kurum Sağlık
Kurulunca yerine getirilir .
10) 11/ 10/ 2008 tarihli ve 27021 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çalışma Gücü Ve Meslekte
Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğinin 4’üncü maddesinde; ı) Kurum Sağlık Kurulu : Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca
4 / 8düzenlenecek raporlardaki teşhis ve bu teşhise dayanak teşkil eden belgeleri incelemek suretiyle,
çalışma gücü kaybı ve meslekte kazanma gücü kaybı oranlarını, erken yaşlanma hâlini, vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücü kaybını ve malullük derecelerini belirlemeye yetkili hekimlerden ve/veya diş hekimlerinden oluşan kurullarını, i) Meslek hastalığı : Sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük hâllerini,
10.1) “Malul Sayılmaya İlişkin Usul ve Esaslar” başlıklı 12’nci maddesinde, Kanunun 4 üncü
maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların çalışma gücü kaybı tespiti – ( 1) Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların sigortalılık süresi içinde; ç) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60’ını kaybettiği, Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalılar malul sayılır .
( 2) Ancak, sigortalı olarak ilk defa çalışmaya başladığı tarihten önce çalışma gücünün %60’ını kaybettiği önceden veya sonradan tespit edilen sigortalılar hakkında, bu hastalık veya özürleri sebebiyle malullük sigortasına ilişkin hükümler uygulanmaz .
10.2) “Meslek hastalığı” başlıklı 17’nci maddesinde ; ( 1) Hangi hastalıkların meslek hastalığı
sayılacağı ve bu hastalıkların, işten fiilen ayrıldıktan en geç ne kadar zaman sonra meydana çıkması hâlinde sigortalının mesleğinden ileri geldiğinin kabul edileceği Meslek Hastalıkları Listesine (Ek- 2)
göre tespit ve tayin edilir .
( 2) Herhangi bir meslek hastalığının klinik ve laboratuar bulgularıyla kesinleştiği ve meslek hastalığına yol açan etkenin, işyeri incelenmesiyle kanıtlandığı hâllerde, meslek hastalıkları listesindeki yükümlülük süresi aşılmış olsa bile, söz konusu hastalık, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık
Kurulunun kararı ile meslek hastalığı sayılabilir .
10.3) “İş kazası ile meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücü kayıp oranı tespitinde
kullanılan cetveller” başlıklı 22’nci maddesinde “( 1) İş kazası veya meslek hastalığı sonucu meydana gelen arızalar sonucunda, sigortalının meslekte kazanma gücünün ne oranda azalacağına ilişkin hesaplama, Meslekte Kazanma Gücü Kayıp Oranı Tespit Cetvellerinde (Ek- 3) yer alan A, B, C, D ve E cetvellerine göre yapılır . ( 2) A Cetveli, iş kazalarının neden olduğu hastalık ve arızalarla, meslek hastalıklarını ve bunların neden olduğu arızaları, vücuttaki yerlerine göre sınıflandıran ve başlıkları aşağıda gösterilen 14 listeden oluşur . Her liste üç sütundan oluşup bunlardan; birinci sütun arızanın sıra numarasını, ikinci sütun arızanın çeşidini, üçüncü sütun arızanın ağırlık ölçüsünü gösterir…”
11) 03 / 08/ 2013 tarihli ve 28727 Sayılı Resmi Gazete’de Yayımlanan Maluliyet Tespiti İşlemleri
Yönetmeliğinin 18’inci maddesinde, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunda değerlendirilmek üzere yapılan itirazlar, Kurum sağlık kurulu kararlarının sosyal güvenlik il müdürlükleri veya sosyal güvenlik merkezlerince kararın ilgililere tebliğ edildiği tarihten itibaren 6 ay içerisinde yapılır .
Anılan Yönetmeliğin 19’uncu maddesinde, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu tarafından verilen
5 / 8kararlar Kurum sağlık kurullarını bağlar .
Düzenlemeleri yapılmıştır .
IV. Kamu Denetçisi Celile Özlem TUNÇAK’ın Kamu Başdenetçisi’ne Önerisi
12) Başvuru sahibinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya
kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
13) Başvuru sahibi özetle meslek hastalığına maruz kaldığının İdarece tespiti yapılmadığından dolayı
hastalığa ilişkin sağlık raporlarının yeniden değerlendirilmesini talep etmektedir .
14) Sosyal güvenlik hakkının ortaya çıkışı, sosyal devlet anlayışının bir ürünüdür . Sosyal Devlet ise;
ekonomik, sosyal, kültürel bakımdan, vatandaşın insanca yaşayabilmesi için gerekli olan tedbirleri alan, sosyal barış ve sosyal adaleti sağlamak amacıyla sosyal ve ekonomik hayata müdahaleyi gerekli gören devlettir . Devlet, sosyal ve ekonomik alanlardaki görevlerini, mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir . Sosyal devletin en belirgin özellikleri, kişiyi ekonomik hayatta yalnız bırakmaması, ekonomik hayata müdahale etmesi, herkes için insanlık onuruna yaraşır bir hayat seviyesi sağlamaya yönelik devlet biçimi olmasıdır .
15) Meslek hastalığı, sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir
sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal özürlülük halleridir . İşle ilgili hastalıklar, ortaya çıkış nedeni karmaşık olan, oluşmasında ve gelişmesinde çalışma ortamı ve çalışma şeklinin diğer sebepler arasında önemli faktör olduğu hastalıklardır . Sigortalının çalıştığı işten dolayı meslek hastalığına tutulduğunun; Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmet sunucuları tarafından usulüne uygun olarak düzenlenen sağlık kurulu raporu ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu Kurum Sağlık Kurulu tarafından tespit edilmesi zorunludur .
16) Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, meslek
hastalıklarını belirleme yöntemini açıklamış ve ekinde meslek hastalıklarının bir listesini vermiştir .
Bu düzenleme karşısında, bir hastalığın meslek hastalığı olarak nitelendirilebilmesi için, kural olarak
Yönetmeliğe ekli meslek hastalıkları listesinde adının bulunması ve yine bu listede belirtilmiş süre içinde ortaya çıkmış olması gerekir .
17) Şikayete konu hususun öncelikle başvuru sahibinin ilk defa meslek hastalığına tutulduğu
talebinin Sağlık Bakanlığı Antalya Eğilim ve Araştırma Hastanesinin 18/ 02/ 2013 tarih ve sayılı sağlık kurulu raporuna istinaden yapılan Kurum Sağlık Kurulu değerlendirmesi neticesinde çalışma gücünün en az %60’ını kaybetmediğinden malul sayılmayacağına karar verildiği, bu durumun da
Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca da değerlendirildiği ve onandığı, yine aynı talep ile
Akdeniz Üniversitesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesinin 24/ 02/ 2017 tarih ve sayılı sağlık kurulu raporuna istinaden sigortalının bipolar bozukluk hastalığının (manik depresyon) mesleki
6 / 8olmadığına Kurum Sağlık Kurulunca karar verildiği ve de Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca
Kurum Sağlık Kurulu kararının onandığı, hastalığının mesleki olmadığına karar verildiği anlaşılmaktadır .
18) 5510 Kanunun 14’üncü maddesinde; Meslek hastalığının kapsamının ve tespitinin hangi kurum
ve kuruluşlarca nasıl yürütüleceği ve nihai karar vereceği açıkça belirtilmiştir . Sigortalının veya işverenin talebi üzerine, Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usulüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbî belgelerin Kurum Sağlık Kurulunca incelenmesi sonucu, çalışma gücünün veya iş kazası/meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az % 60’ını kaybettiği kurulca tespit edilmektedir .
19) Başvuran tarafından kendisinde var olan hastalığın meslek hastalığı olup olmadığı ile meslekte
çalışma gücü kaybı oranının tespiti amacıyla idarece yapılan sevk işlemi neticesinde Kurum Sağlık
Kurulu tarafından meslekte kazanma gücü kayıp oranının %60’ın altında kaldığının belirlendiği ve başvuru sahibinde Bipolar bozukluk tanısıyla mesleki hastalığı olmadığına karar verildiği, söz konusu kurul kararına itiraz ettiği görülmektedir .
20) Daha önceden başvuru sahibinin 15/ 02/ 2013 tarihli dilekçesiyle ileri sürülen meslek hastalığına
maruz kaldığı iddiasının SGK Denetmenlerince ve de İzmir Bölge Sağlık Kurulunca yapılan inceleme ve değerlendirmelerde hastalığının mesleki olmadığına karar verildiği, itiraz üzerine de
Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca da (SSYSK) söz konusu sağlık kurul kararının onandığı, aynı iddia ile 13/ 02/ 2017 tarihli dilekçesindeki belirtilen hususlar Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından yeniden incelendiği ve düzenlenen sağlık raporu İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü
Kurum Sağlık Kurulu tarafından hastalığın mesleki olmadığına karar verildiği, itiraz üzerine de
SSYSK tarafından da oybirliği ile Bipolar bozukluğu hastalığının mesleki olmadığına oybirliği ile karar verildiği, son olarak Kurumumuzca da yapılan Dostane Çözüm kararı çerçevesinde Yüksek
Sağlık Kurulu tarafından yapılan yeniden inceleme sonucunda başvuru sahibinin durumunda herhangi bir değişiklik görülmediği, dolayısıyla söz konu hastalıkta meslek hastalığı bulgusuna rastlanılmadığı anlaşılmaktadır .
21) SGK Kurum Sağlık Kurulu tarafından verilen kararların itiraz üzerine Sosyal Sigorta Yüksek
Sağlık Kurulu tarafından incelendiği ve anılan kurulca verilen kararların Kurum sağlık kurullarını bağlayıcı nitelikte olduğu, dolayısıyla meslek hastalığının tespiti ile ilgili inceleme sürecinin Sosyal
Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu kararıyla SGK açısından tamamlandığı anlaşılmaktadır .
22) Yasa koyucu ilgililerin durumlarının tespitinde kurum sağlık tesisleri Sağlık Kurullarınca
verilecek raporlarda belirtilen hastalık ve arızaların esas tutulacağını, raporları yeterli görülmeyen ilgililerin Kurumca yeniden muayene ettirilebileceği, raporlar üzerine Kurumca verilen kararlara ilgililer tarafından itiraz edilirse, durumun Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunca karara bağlanacağı ve kurumun yaptıracağı incelemelerin kendi açısından Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık
Kurulunun kararı ile sona ereceğini hükme bağlamıştır .
23) Kanunun 58’inci maddesi gereği, çalışma gücünün maluliyeti gerektirecek derecede kaybı, iş
kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik derecesi ve vazife malullük derecesine ilişkin Kurumca verilen kararlardan itiraza konu olanları Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu inceleyerek karara bağlamaktadır . Kural olarak Yüksek Sağlık Kurulunca verilen karar Sosyal
7 / 8Güvenlik Kurumunu bağlayıcı niteliktedir . Bedensel ve ruhsal arızalar nedeniyle sigortalıya ya da
hak sahiplerine sosyal sigorta yardımlarının yapılabilmesi, yasal çerçevede bir raporun alınmış olmasına bağlıdır .
24) Bu çerçevede, yukarıdan bu yana yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri, idarenin cevabi
yazıları ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü
Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği kapsamında meslek hastalığını tespit etmede SGK sağlık kurullarının yetkili olduğu, itiraz üzerine ise Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun yetkilendirildiği, meslek hastalığının tespitine ilişkin sürecin, anılan hükümlere uygun şekilde yürütülerek tamamlandığı, SGK tarafından usule ilişkin eksik bırakılan bir işlemin bulunmadığı, meslek hastalığının tespitine ilişkin İdarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
25) ) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyet başvurusu kapsamında idarenin başvuranla ilgili işlemleriyle ilgili bilgi ve belgelerin, süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve
“makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket edildiği, ancak idarenin, şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle ‘karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi’ ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
26) 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin
birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İş
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI’NA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi