TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 14512-14512 |sayi|18745356-101.07.05.99-E.18745356-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/6675 2018/ 6675
KARAR TARİHİ : 16/08/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Adalet Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın meslek öncesi eğitimde geçen sürenin kademe ilerlemesinden sayılması talebidir .
BAŞVURU TARİHİ : 18/05/2018 18.5.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Sn. ın Kurumumuza yapmış olduğu başvurusunda; 30/ 07/ 2012 tarihinde
Kahramanmaraş Eğitim Merkezinde 173. Dönem İnfaz Koruma Memurluğu Öğrenciliği Hizmet
Öncesi Eğitimine hak kazandığını, eğitimi başarı ile bitirerek 12/ 02/ 2013 tarihinde İnfaz Koruma
Memuru olarak göreve başladığını, 657 sayılı DMK ORTAK HÜKÜMLER başlığı altında 7/a maddesinde “Kurumlarınca açılan ve bir kısım görevlere atanmada kanuni nitelik olarak şart koşulan kursları, memurluğa girmeden önce başarı ile bitirenler hakkında bu meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmış olmak ve 3 kademeyi geçmemek şartıyla, bu kurslarda geçirdikleri başarılı sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi uygulanır .” Hükmünün yer aldığını, keza polis ve askerlerinde hizmet öncesi eğitimlerinin intibaktan sayıldığını, kendileri içinde bu durumun geçerli olması için yaptığı müracaatlara “İnfaz Koruma Memurluğu Öğrenciliğinde geçen sürenin intibaktan sayılacağına dair düzenleme bulunmadığı” gerekçesiyle ret cevabı verildiğini, fakat değerlendirilemeyeceğine ilişkin de bir hüküm bulunmadığını taleplerinin kabul edilerek oluşan mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 13/ 06/ 2018 tarihli ve E sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben
gönderilen Adalet Bakanlığı’nın 20/ 07/ 2018 tarihli ve E sayılı yazısında özetle :
1 / 52.1. Başvuru sahibi personelin Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri hizmet öncesi eğitim
yönetmeliği kapsamında 30/ 07/ 2012- 03/ 01/ 2013 tarihleri arasında 173.Dönem İnfaz ve Koruma
Memuru öğrencisi olarak uyum, teorik ve uygulamalı eğitimleri aldığı ve eğitimini başarı ile tamamladığını, 2.2. Başvuru sahibi personelin 30/ 10/ 2017 ve 02/ 02/ 2018 tarihlerinde başvuru konusu ile ilgili olarak
Bakanlık Genel Müdürlüğünden talepte bulunduğu ve Genel Müdürlüğün 02/ 11/ 2017 tarih ve
– -E . sayı ile 14/ 05/ 2018 tarih ve – -E .
sayılı yazı ile talebinin değerlendirilmesine imkan bulunmadığı hususunda cevap verildiğini, 2.3. İlgilinin Bakanlığın infaz koruma memurluğu öğrenciliği alımına başvuru yaparak geçici kabulünün yapıldığı, 07- 08- 09/ 06/ 2012 tarihleri arasında yapılan sözlü sınav ve mülakat sınav sonuçlarına göre başarılı olduğu ve öğrenciliğe başvuru şartlarını taşıdığı tespit edilerek 11/ 07/ 2012 tarihli ve 4845 sayılı Olur ile Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri Personeli Ankara Eğitim
Merkezinde hizmet öncesi eğitim seminerine 30/ 07/ 2012 tarihinde başladığı ve söz konusu eğitimi 03/ 01/ 2013 tarihinde başarılı olarak tamamladığı ve 06/ 02/ 2013 tarihli ve sayılı olur ile infaz koruma memurluğuna açıktan ve aday olarak atandığını, 2.4. Bu itibarla da; ilgilinin söz konusu eğitim boyunca statüsünün öğrenci olduğunu, öğrencilik süresinin 6 ay olduğunu, öğrencilik dönemi boyunca SGK priminin ödenmediğini, sadece Eğitim
Merkezi Müdürlüğünce Genel Sağlık Sigortasının yapıldığını, 657 sayılı DMK’nın 7’nci maddesinin (a) bendi gereğince işlem tesis edilmesine imkan bulunmadığının düşünüldüğünü, 2.5. Ayrıca eğitimleri süresince öğrencilere 4769 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri
Personeli Eğitim Merkezi Kanununun 10. Maddesi gereğince ( 3000) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda harçlık ödendiği, açıklamalarına yer verilmektedir .
3. Kurumumuzun 13/ 06/ 2018 tarihli ve E sayılı bilgi-belge isteme yazısına cevaben gönderilen
Devlet Personel Başkanlığı’nın 13/ 07/ 2018 tarihli ve E sayılı yazısında özetle :
3.1. İnfaz koruma memuru olarak görev yapan ın memuriyetten önce 11/ 07/ 2012 ve 03/ 01/ 2013 tarihleri arasında infaz koruma memurluğu öğrenciliği hizmet öncesi eğitimi başarı ile bitirdiğinden bahisle, ilgilinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin (A)
fıkrasının yedinci bendinin (a) alt bendi hükmünden yararlanıp yararlanamayacağı hususunda görüş talep eden ilgi yazı incelendiğini, 3.2. Devlet memurlarının memuriyete girmeden ya da memurluktan ayrılarak yapmış olduğu hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademe hesabında değerlendirilmesi için yasal düzenleme bulunması gerektiğini, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Tesis edilen sınıflar” başlıklı değişik 36 ncı maddesinde hizmet sınıflarının sayıldığını ve Devlet memurlarının memuriyete girmeden ya da memurluktan ayrılarak yapmış olduğu hizmetlerinin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde ne şekilde değerlendirileceğine ilişkin hükümlere yer verildiğini, 3.3. Diğer yandan, mezkur maddenin “Ortak Hükümler” bölümünün (A) fıkrasının yedinci bendinin (a) alt bendinde; “Kurumlarınca açılan ve bir kısım görevlere atanmada kanuni nitelik olarak şart koşulan kursları, memurluğa girmeden önce başarı ile bitirenler hakkında bu meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmış olmak ve 3 kademeyi geçmemek şartiyle, bu kurslarda geçirdikleri başarılı sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi uygulanır .” hükmüne yer verildiğini, 3.4. Söz konusu hükümde, kamu kurumlarınca açılan ve bir kısım görevlere atanmadan önce şart koşulmuş alan kurslara devam ederek başarı ile bitirmiş memurlara, bu kurslarda geçirdikleri başarılı sürelerin her bir yılı için bir kademe ilerlemesi uygulanacağı belirtildiğini, bir yılın altında kalan
2 / 5eğitim süreleri için herhangi bir düzenleme yapılmadığını,
3.5. Nitekim, 657 sayılı Kanunun “Kademe ve kademe ilerlemesi” başlıklı 64 üncü maddesindeki;
“Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerleme olduğunu, memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır…” hükmü ile memurların kademe ilerlemesi yapılabilmesi için en az bir yıl çalışmış olması şartı arandığını, 3.6. Öte yandan, askeri öğrenciliğe dair ilgili mevzuat incelendiğinde de askeri öğrencilikte geçirilen sürelerin intibak işlemlerinde değerlendirilmediği ve bu konuda daha önce tesis edilmiş Başkanlık görüşlerinin mevcut olduğunu ve anlatılan hükümler ve açıklamalar uyarınca;
1) Başvuru sahibinin bir yıl süreli hizmet öncesi eğitim almaması sebebiyle, 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin (A) fıkrasının yedinci bendinin (a) alt bendi hükmünden yararlanamayacağı,
2) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin (A) fıkrasının yedinci bendinin(a) alt
bendi hükmüne ilişkin olarak daha önce Devlet Personel Başkanlığı tarafından tesis edilmiş bir görüş bulunmadığı,
3) İdarelerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinin (A) fıkrasının yedinci
bendinin (a) alt bendi hükmünün uygulanmasına dair takdir yetkileri bulunmamakla birlikte, bir yıldan az süreli hizmet öncesi eğitimlerin veya memurların memuriyetten önce ya da memuriyetten ayrılarak yapmış oldukları hizmetlerin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilebilmesi için mevzuatta yasal düzenleme bulunması gerektiği,
4) Askeri öğrenciler ve polis memurlarının hizmet öncesi eğitimlerinin kurum tarafından açılmış
kurs niteliğinde olmadığı ve bu sürelerin kazanılmış hak aylık derece ve kademesinde değerlendirilebilmesi için yasal düzenleme bulunması gerektiği, mütalaa edildiği, görüşlerine yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. “18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” , 5. “ 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın kamu hizmeti görevlileri ile ilgili bölümünde, 5.1. “Genel ilkeler başlığı altında, 128 maddesi; Devletin, kamu iktisadî teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği aslî ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür .
Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir .”, 6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 7. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Amaç” başlığını taşıyan 2 nci maddesinin birinci
3 / 5fıkrasında; “Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve
yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler .” , 8. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36. Maddesinin Ortak Hükümler başlıklı A fıkrasının 7a)
bendi uyarınca “Kurumlarınca açılan ve bir kısım görevlere atanmada kanuni nitelik olarak şart koşulan kursları, memurluğa girmeden önce başarı ile bitirenler hakkında bu meslekleri ile ilgili görevlerde çalışmış olmak ve 3 kademeyi geçmemek şartiyle, bu kurslarda geçirdikleri başarılı sürelerin her yılı için bir kademe ilerlemesi uygulanır .” 9. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Kademe ve kademe ilerlemesi : ( 1)
Madde 64 – (Değişik : 13/ 2/ 2011 – 6111/ 100 md .)
“Kademe; derece içinde, görevin önemi veya sorumluluğu artmadan, memurun aylığındaki ilerlemedir .
Memurun kademe ilerlemesinin yapılabilmesi için bulunduğu kademede en az bir yıl çalışmış olması ve bulunduğu derecede ilerleyebileceği bir kademenin bulunması şartları aranır .” hükümleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvurana yönelik uygulanan idari işlemde hukuk ve hakkaniyet yönünden bir aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran, 657 sayılı Devlet Memurları kanunun 36. maddesinin Ortak Hükümler bölümünün (A)
fıkrası alt 7/a bendinde belirtilen meslek öncesi eğitim alanların kademe ilerlemesi verilmesi hakkından faydalanmak ve infaz koruma memurluğu öğrenciliğinde geçen süreden dolayı kendisine bir kademe verilmesini talep etmektedir .
12. Yukarıda verilen mevzuat hükümleri ile Devlet Personel Başkanlığından gönderilen cevap ve görüşlerin birlikte değerlendirilmesinden; kamu kurumlarında bir kısım görevler için açılan kadrolara atanmadan önce zorunlu olarak meslek öncesi eğitim ve kurslara devam edilmesi gereken memurluklarda, memurun kurs ve eğitimi başarı ile bitirip mesleğe atanmaya hak kazanması durumunda başarı ile bitirdikleri eğitim ve kursların her bir yılı için bir kademe verileceğinin düzenlendiği anlaşılmaktadır .
13. Başvuru eki belgelerin ve Adalet Bakanlığı tarafından başvurana ait gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, başvuranın Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri hizmet öncesi eğitim yönetmeliği kapsamında 30/ 07/ 2012- 03/ 01/ 2013 tarihleri arasında 173. Dönem İnfaz ve koruma
Memuru öğrencisi olarak uyum, teorik ve uygulamalı eğitimler aldığı ve başarı ile bitirerek mesleğe atandığı, bu eğitimin bir yıldan az olduğu anlaşılmaktadır .
14. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 128 inci maddesinin düzenlediği genel ilkelerden hareketle
Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenleyen 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36. maddesinin Ortak Hükümler
4 / 5bölümünün (A) fıkrası alt 7/a bendi gereğince başvuranın talebinin idare tarafından kabul edilmeme
işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı, bu durumda yukarıda yer verilen düzenlemeler ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde başvuranın talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, İdarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın Başvuran ve ADALET BAKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi