TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/5407-S.8091
BAŞVURU NO : 2019/1047
KARAR TARİHİ : 09/07/2019
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın mesleki eğitim fakültesi mezunu olmasına binaen “ilave bir derece verilme” talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 18/01/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran … … (TCKN: …); Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi Giyim Endüstrisi
Öğretmenliği mezunu olduğunu, 08.12.2010 tarihinde Milli Eğitim Bakanlığı’na öğretmen olarak atandığını, mesleki eğitim fakültesi mezunu olmasına rağmen 657 sayılı Kanununun 36/A-2 maddesi gereğince verilmesi gereken ilave 1 derecenin kendisine verilmediği ve memuriyete 9/1’den başladığını, bu hususta verilen dilekçeye YÖK tarafından 18.06.2018 tarihli ve E… sayı ile verilen cevapta “mezkur maddenin 1977 yılında yürürlüğe girdiğini, mesleki eğitim fakültelerinin ise 1982 yılında kurulduğunu, bu nedenle söz konusu fakültelerin ilgili mevzuatta ismen yer almadığı, 07.10.2015 tarihli Yükseköğretim Kurul (YÖK) Kararı ile
Mesleki Eğitim Fakülteleri mezunlarına “Teknik Öğretmen” ünvanı verilmesine karar verildiği, teknik eğitim fakültelerinin teknik öğretmen ünvanı veren programları ile mesleki teknik eğitim fakültelerinin teknik öğretmen ünvanı veren bölümlerinin aynı kapsamda değerlendirilmesi gerektiği”nin ifade edildiği, söz konusu dilekçeye istinaden yaptığı başvurunun Milli Eğitim
Müdürlüğü tarafından “ilgili mevzuatta mezun olduğu okulun yer almaması nedeniyle ilave derecenin verilemeyeceği”nin ifade edildiğini belirterek, ilgili mevzuat gereğince ilave 1 “bir” derece verilmesini ve bir derece verildikten sonra oluşan maaş farkının geriye dönük 5 yıl tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Milli Eğitim Bakanlığı tarafından gönderilen 18.03.2019 tarih ve … sayılı cevabi yazıda; “657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 36 ncı maddesinin (A) fikrasının 2 nci bendinde ilave derece verilmesi hususunun düzenlediği, aynı maddenin (G) fıkrasında ise, “Bu maddede sayılan sınıfların ve fıkraların kapsamının tayininde, benzeri veya eşdeğer öğrenim veya hizmetler Cumhurbaşkanınca tespit olunur.” hükmünün yer aldığı, diğer taraftan, YÖK
Başkanlığının konu hakkındaki 1 nolu paragrafta belirtilen yazısında “Mesleki Eğitim
Fakültelerinin Teknik Eğitim Fakültelerine olan denkliği teknik öğretmen unvanını alan programlar açısından değerlendirildiği”, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36/A-2 bendinde ise “ünvan” ve “Fakültelerin” sayılması usulü ile düzenleme yapıldığı ve söz konusu
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
bentte “teknik öğretmen” ve “Mesleki Eğitim Fakültelerine” yer verilmediği, ayrıca, 2 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kararnamesinde Eğitim Öğretim
Hizmetleri Sınıfındaki kadrolara “Öğretmen” unvanıyla ihdas edilmiş olup ayrıca “Teknik
Öğretmen” unvanı bulunmadığı anlaşıldığından ilgilinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun
36 ncı maddesinin (A) fıkrasının 2 nci bendinden yararlanabilmesi için yasal düzenleme
gerekmekte” olduğu ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Tesis Edilen Sınıflar” başlıklı 36 ıncı
Maddesinin;
5.1. A fıkrasının 2 nci bendinde; “Dört yıl süreli yüksek öğrenimi bitirenlerden yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar sıfatını almış olanlar ile bunlardan öğretmenlik hizmetinde çalışanlar, Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu, Erkek Teknik Öğretmen Okulu ve Devlet Tatbiki Güzel Sanatlar Yüksek Okulu mezunları, İstanbul Devlet Güzel Sanatlar
Akademisi ile uygulamalı Endüstri Sanatları Yüksek Okulu mezunları, Teknik Eğitim Fakültesi (Yüksek Teknik Öğretmen Okulu ve Güzel Sanatlar Fakültesi, İstanbul Devlet Tatbiki Güzel
Sanatlar Yüksek Okulu) mezunları, öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece…” ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınırlar.
5.2. G fıkrasında: “Bu maddede sayılan sınıfların ve fıkraların kapsamının tayininde, benzeri veya eşdeğer öğrenim veya hizmetler Cumhurbaşkanınca tespit olunur”, 6. 04.11.1981 tarih ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun;
6.1. “Yükseköğretim Kurulu’nun Görevleri” başlıklı 7 nci Maddesinin b bendinde:
“Yükseköğretim kurumları arasında bu Kanunda belirlenen amaç, ilke ve hedefler doğrultusunda birleştirici, bütünleştirici, sürekli, ahenkli ve geliştirici işbirliği ve koordinasyonu sağlamak”, 6.2. “Lisans Düzeyinde Öğretim” başlıklı 43 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının b bendinde; “Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim – öğretim yapan üniversitelerde, eğitim – öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve yıl içindeki değerlendirme esasları bakımından eşdeğer olması ve öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususu Üniversitelerarası Kurulun önerisi üzerine; öğretmen yetiştiren birimler için belirtilen esasların tespiti Milli Eğitim Bakanlığı ile de işbirliği yapılarak, Yükseköğretim
Kurulunca düzenlenir”,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
7. 29.04.1992 tarih ve 21226 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında 3795 Sayılı Kanunun 3 üncü
Maddesinin d bendinde: “Gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre… d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara “teknik öğretmen”… ünvanı verilir.”, ibarelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran; Milli Eğitim Bakanlığı’nda öğretmen olarak görev yaptığını, mesleki eğitim fakültesi mezunu olmasına rağmen 657 sayılı Kanununun 36/A-2 maddesi gereğince verilmesi gereken “giriş derece ve kademesine ilave” 1 derecenin kendisine verilmediğini ifade ederek, ilave 1 “bir” derecesinin verilmesi ve bir derece verildikten sonra oluşan maaş farkının geriye dönük 5 yıl tarafına ödenmesini talep etmektedir.
10. 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin a fıkrasının 2 nci bendinde “Teknik Eğitim
Fakültesi mezunları dahil çeşitli fakülte mezunlarına” giriş derece ve kademesine ilave bir derece verilmesi gerektiği, g fıkrasında ise bu fıkra kapsamının tayininde, benzeri veya eşdeğer öğrenim veya hizmetler Cumhurbaşkanınca tespit olunduğunun ifade edildiği, mezkur fakülteler içinde mesleki eğitim fakültelerinin yer almadığı, Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim
Fakültesinin 22.06.1982 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan 41 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 10 uncu maddesinin c fıkrasına istinaden kurulduğu, 10.1. 7/10/2015 tarihli YÖK Yürütme Kurulu toplantısında 2547 sayılı Kanun’un 2880 sayılı Kanun’la değişik 43/b maddesi uyarınca “… Giyim Endüstrisi Öğretmenliği, Moda
Tasarımı Öğretmenliği, Ev Yönetimi Öğretmenliği ve Tekstil Dokuma ve Örgü Öğretmenliği” bölümleri için Teknik Öğretmen unvanı verilmesinin uygun görüldüğü, 10.2. Diğer taraftan, Gazi Üniversitesi Mesleki Eğitim Fakültesi mezunu bir öğretmenin 657 sayılı Kanunun 36/A-2 fıkrasından yararlanma talebiyle yaptığı başvuruya istinaden YÖK’ün
18.06.2018 tarih ve 45389 sayılı Kararında; “657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin a fıkrasının
2 nci bendinin 1977 yılında yayınlandığı, mesleki eğitim fakültelerinin ise 1982 yılında açıldığı,
her ne kadar fıkrada ismi yer almasa da Teknik Eğitim Fakültesinin teknik öğretmen ünvanı alan programları ile mesleki eğitim fakültesinin teknik öğretmen ünvanı alan programlarının aynı kapsamda değerlendirilmesi gerektiği”nin ifade edildiği, 10.3. Devlet Personel Başkanlığının konu hakkındaki 28.09.2018 tarihli görüş yazısında; YÖK’ün 18.06.2018 tarih ve 45389 sayılı Kararında “YÖK’ün 18.06.2018 tarih ve 45389 sayılı
Kararında ‘mesleki eğitim fakültelerinin teknik eğitim fakültelerine denkliği teknik öğretmen ünvanı alan personel’ için değerlendirme yapıldığı, 657 sayılı kanununun ilgili maddesinde
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
“unvan ve fakültelerin sayılması” usülü ile düzenleme yapıldığı ve söz konusu bentte “teknik öğretmen” ve “mesleki eğitim fakülteleri”ne yer verilmediği bu nedenle mesleki eğitim fakülteleri mezunlarının ilave dereceden yararlanma imkanının bulunmadığı”nın belirtildiği,
10.4. 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin a fıkrasının 2 nci bendinin 19/8/1977 tarihli ve 7/13635 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kararınca yürürlüğe girdiği, diğer taraftan 30/10/1986 tarihli ve 86/11158 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile mezkur maddeye “Teknik Eğitim
Fakültesi (Yüksek Teknik Öğretmen Okulu ve Güzel Sanatlar Fakültesi, İstanbul Devlet Tatbiki
Güzel Sanatlar Yüksek Okulu) mezunları” ibaresi eklendiği,
anlaşılmıştır.
11. 2547 sayılı Kanununun Yükseköğretim Kurulu’nun Görevleri” başlıklı 7 nci
Maddesinin b bendinde “YÖK’ün yükseköğretim kurumları arasında birleştirme ve ahenk sağlama” görevinin bulunduğunun ifade edildiği, kaldı ki, aynı Kanununun 43 üncü maddesinde “Aynı meslek ve bilim dallarında, eğitim – öğretim yapan üniversiteler” arasında öğrenimden sonra kazanılan unvanların aynı ve elde edilen hakların eşdeğer sayılması hususunun YÖK tarafından düzenlendiğinin belirtildiği,
11.1. YÖK’ün 07.10.2015 tarihli toplantısında “Giyim Endüstrisi Öğretmenliği dahil Mesleki
Eğitim Fakültesi mezunlarına teknik öğretmen ünvanı verilmesi” gerektiği ifade edildiği, YÖK’ün 18.06.2018 tarih ve 45389 sayılı yazısında ise “657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin
A fıkrasının 2 nci bendinin uygulanması açısından, Teknik Eğitim Fakültesinin teknik öğretmen ünvanı alan programları ile Mesleki Eğitim Fakültesinin teknik öğretmen ünvanı alan programlarının aynı kapsamda değerlendirilmesi” gerektiğini ifade ettiği, yani, Mesleki Eğitim
Fakültelerinin teknik öğretmen ünvanı alan programları mezunlarına ilave derece verilerek hizmete alınması hususunda karar verildiği,
11.2. Farklı üniversitelerin ve fakültelerin aynı süre ve amaçlı fakülte ve bölümlerinden mezun olanların sadece fakülte ve okul adı ilgili madde metninde geçmediği için bir takım haklardan mahrum bırakılmasının çalışma barışını bozacağı, zira madde metninde isim isim belirtilen
Fakültelerden mezun olanlar, 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin A/2 fıkrasında belirtilen
“1 derece” hakkından faydalanabilmekte iken; Kendi kanununun verdiği yetkiye dayanarak
“eğitim-öğretim, metod, kapsam, öğretim süresi ve öğrenimden sonra kazanılan unvanlar ve elde edilen haklar bakımından” YÖK tarafından eşdeğer sayılan Fakültelerin 657 sayılı kanunun ilgili maddesinin metninde belirtilmedikleri gerekçesi “1 derece” hakkından faydalanamaması, yani, başvuran ve başvuran ile aynı bölümden mezun olanların 657 sayılı
Kanunun 36 ncı maddesinin A/2 fıkrasında belirtilen “1 derece” hakkından faydalanamaması durumunun hakkaniyete uygun olmadığı,
11.3. “Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi mezunu olup, mezkur bölümün
YÖK kararıyla Teknik Eğitim Fakültelerine eşdeğer sayılmasına istinaden, ilave 1 derece verilmesi” talebiyle Kurumumuza yapılan 2016/2654 sayılı başvuruya Kurumumuzca verilen
14.11.2016 tarihli Tavsiye Kararında: “Mezkur Fakülte mezunlarına 1 derece verilmesi” içeren
düzenleme yapılması gerektiğine karar verildiği,
11.4. 657 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin A/2 fıkrası gereğince “başvurana geriye dönük olaraktan” ödeme yapılmasının hukuken mümkün olmadığı,
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
11.5. Hususları göz önünde bulundurulduğunda, “Mesleki Eğitim Fakültelerinin teknik öğretmen ünvanı alan programları mezunlarına öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınmaları”na yönelik düzenleme yapılması ile “yapılacak düzenlemeye binaen başvuranın şu anki derecesine 1 derece ilave edilmesi” ile ilgili olarak İdareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
“Mesleki Eğitim Fakültelerinin teknik öğretmen ünvanı alan programları mezunlarına öğrenimlerine göre tespit edilen giriş derece ve kademelerine bir derece ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademelerden hizmete alınmaları”na yönelik düzenleme yapılması ve
“yapılacak düzenlemeye binaen başvuranın şu anki derecesine 1 derece ilave edilmesi” hususunda MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA, Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine, Kararın bilgilendirme amacıyla CUMHURBAŞKANLIĞINA GÖNDERİLMESİNE,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.